L I NÓI Đ UỜ Ầ
Đ i h i Đ ng toàn qu c l n th VI đã đánh d u b c ngo t l n trongạ ộ ả ố ầ ứ ấ ướ ặ ớ
c ch qu n lý kinh t n c ta t c ch t p trung quan liêu bao c pơ ế ả ế ướ ừ ơ ế ậ ấ
chuy n sang c ch th tr ng có s qu n lý c a Nhà n c theo đ nhể ơ ế ị ườ ự ả ủ ướ ị
h ng xã h i ch nghĩa. Trong b i c nh m i, Đ ng và Nhà n c ta đã chướ ộ ủ ố ả ớ ả ướ ủ
tr ng m r ng quan h ngo i th ng. Kinh doanh xu t nh p kh u đóngươ ở ộ ệ ạ ươ ấ ậ ẩ
m t vai trò quan tr ng trong công cu c phát tri n n n kinh t đ t n c.ộ ọ ộ ể ề ế ấ ướ
Xu t kh u là ngu n tăng thu ngo i t , nâng cao kh năng phát tri n n nấ ẩ ồ ạ ệ ả ể ề
kinh t . Song nh p kh u l i là đi u ki n c n thi t đ th c hi n tái s nế ậ ẩ ạ ề ệ ầ ế ể ự ệ ả
xu t m r ng, th c hi n công nghi p hoá - hi n đ i hoá đ t n c. Nh pấ ở ộ ự ệ ệ ệ ạ ấ ướ ậ
kh u cho phép t n d ng đ c ti m năng v khoa h c k thu t tiên ti nẩ ậ ụ ượ ề ề ọ ỹ ậ ế
c a các n c trên th gi i. ủ ướ ế ớ
Trong quá trình đ i m i và xây d ng đ t n c nhu c u v máy mócổ ớ ự ấ ướ ầ ề
thi t b , v t li u v t t không ng ng tăng lên . Cùng v i ti n trình phátế ị ậ ệ ậ ư ừ ớ ế
tri n c a đ t n c, công ty Th ng m i du l ch và d ch v TST đã khôngể ủ ấ ướ ươ ạ ị ị ụ
ng ng v n lên t hoàn thi n mình. Ho t đ ng kinh doanh XNK nói chungừ ươ ự ệ ạ ộ
và kinh doanh nh p kh u máy móc thi t b , v t li u v t t ... nói riêng đãậ ẩ ế ị ậ ệ ậ ư
đ t đ c nh ng k t qu b c đ u t ng đ i kh quan. Tuy nhiên đ i ngũạ ượ ữ ế ả ướ ầ ươ ố ả ộ
cán b công nhân viên trong công ty không tho mãn v i nh ng vi c đã làmộ ả ớ ữ ệ
đ c mà luôn trăn tr đ th c hi n t t h n n a ch c năng, nhi m v màượ ở ể ự ệ ố ơ ữ ứ ệ ụ
B Th ng m i giao phó.ộ ươ ạ
Trong đi u ki n b i c nh kinh t - chính tr th gi i có nhi u thay đ iề ệ ố ả ế ị ế ớ ề ổ
theo chi u h ng x u, cu c kh ng ho ng tài chính khu v c Châu á v n cònề ướ ấ ộ ủ ả ự ẫ
d âm nh h ng đ n hi u qu s n xu t kinh doanh c a các n c trongư ả ưở ế ệ ả ả ấ ủ ướ
khu v c. Bên c nh đó chính sách qu n lý nh p kh u c a Nhà n c cũngự ạ ả ậ ẩ ủ ướ
còn nhi u t n t i nh bi u thu nh p kh u ch a khoa h c, th t c hànhề ồ ạ ư ể ế ậ ẩ ư ọ ủ ụ
chính còn nhi u phi n ph c... Tr c r t nhi u khó khăn nh v y làm thề ề ứ ướ ấ ề ư ậ ế
nào đ ho t đ ng nh p kh u c a công ty đ t hi u qu cao? làm th nào để ạ ộ ậ ẩ ủ ạ ệ ả ế ể
phát huy th m nh c a công ty có uy tín trong và ngoài n c? đó là nh ngế ạ ủ ướ ữ
1
câu h i đ t ra t th c tr ng ho t đ ng nh p kh u công ty d ch v du l chỏ ặ ừ ự ạ ạ ộ ậ ẩ ở ị ụ ị
Th ng m i Qu c t góp ph n m r ng th tr ng c a m i qu cươ ạ ố ế ầ ở ộ ị ườ ủ ỗ ố
gia. Th ng m i Qu c t trong n n kinh t hàng hoá nhi u thành ph n t tươ ạ ố ế ề ế ề ầ ấ
y u d n đ n c nh tranh, theo dõi, ki m soát l n nhau r t ch t ch gi a cácế ẫ ế ạ ể ẫ ấ ặ ẽ ữ
ch th kinh doanh Th ng m i Qu c t . ủ ể ươ ạ ố ế
Th ng m i Qu c t cho phép mua đ c nh ng hàng hoá và d ch vươ ạ ố ế ượ ữ ị ụ
nh ng th tr ng có giá r h n, sau đó bán chúng nh ng th tr ng cóở ữ ị ườ ẻ ơ ở ữ ị ườ
giá cao. Nh ng đi u lý thú h n c là không ph i lúc nào ta cũng mua đ cư ề ơ ả ả ượ
các s n ph m có giá r và bán chúng v i giá đ t mà cái chính là chúng ta l iả ẩ ẻ ớ ắ ợ
d ng đ c l i th so sánh, nh đó qua trao đ i Qu c t mà c hai bên đ uụ ượ ợ ế ờ ổ ố ế ả ề
có l i.ợ
4
Nói đ n Th ng m i Qu c t không th không tìm hi u v các lýế ươ ạ ố ế ể ể ề
thuy t kinh t , đ c bi t là quy lu t l i th so sánh. Quy lu t l i th so sánhế ế ặ ệ ậ ợ ế ậ ợ ế
nh n m nh s khác nhau v chi phí s n xu t, coi đó là chìa khoá c aấ ạ ự ề ả ấ ủ
ph ng th c th ng m i. M t qu c gia ph i t p trung vào s n xu t và traoươ ứ ươ ạ ộ ố ả ậ ả ấ
đ i s n ph m mà đó th hi n m i t ng quan thu n l i h n gi a cácổ ả ẩ ở ể ệ ố ươ ậ ợ ơ ữ
m c chi phí cá bi t c a Qu c gia đó v i m c chi phí trung bình Qu c tứ ệ ủ ố ớ ứ ố ế
trên th tr ng Th gi i. Do đó có th th y c t lõi c a l i th so sánh là sị ườ ế ớ ể ấ ố ủ ợ ế ự
khéo léo l a ch n, bi t k t h p gi a u th c a m t n c v i u th c aự ọ ế ế ợ ữ ư ế ủ ộ ướ ớ ư ế ủ
n c khác đ đ t đ c l i th t i đa trên c s m t kh năng h n ch .ướ ể ạ ượ ợ ế ố ơ ở ộ ả ạ ế
Nh v y, m t Qu c gia mu n phát tri n thì ph i b o đ m hi u quư ậ ộ ố ố ể ả ả ả ệ ả
t i đa c a vi c chuyên môn hoá trên c s l i th so sánh. Làm đ c đi uố ủ ệ ơ ở ợ ế ượ ề
đó thì b t c m t qu c gia nào cũng có th tham gia vào th tr ng Th ngấ ứ ộ ố ể ị ườ ươ
m i Qu c t m t cách có l i nh t.ạ ố ế ộ ợ ấ
1.2. V trí c a công tác nh p kh u trong Th ng m i Qu c t đ iị ủ ậ ẩ ươ ạ ố ế ố
v i m t qu c gia.ớ ộ ố
N c ta cũng nh nhi u n c khác có kh năng r t l n v nhi uướ ư ề ướ ả ấ ớ ề ề
m t nh : tài nguyên thiên nhiên, lao đ ng... song không ch nh m vào chúngặ ư ộ ỉ ằ
m t cách đ c l p mà hy v ng đ t hi u qu cao. T c là nói ng n g n khôngộ ộ ậ ọ ạ ệ ả ứ ắ ọ
th có m t n n kinh t phát tri n cao d a trên c s hoàn toàn t c p tể ộ ề ế ể ự ơ ở ự ấ ự
- Nh p kh u làm đa d ng hoá m t hàng v ch ng lo i, quy cách,ậ ẩ ạ ặ ề ủ ạ
m u mã cho phép tho mãn nhu c u trong n c.ẫ ả ầ ướ
- Nh p kh u t o ra s chuy n giao công ngh , do đó t o ra s phátậ ẩ ạ ự ể ệ ạ ự
tri n v t b c c a s n xu t xã h i, ti t ki m chi phí và th i gian, t o ra sể ượ ậ ủ ả ấ ộ ế ệ ờ ạ ự
đ ng đ u v trình đ phát tri n trong xã h i.ồ ề ề ộ ể ộ
- Nh p kh u t o ra s c nh tranh gi a hàng n i và hàng ngo i, t o raậ ẩ ạ ự ạ ữ ộ ạ ạ
đ ng l c b t bu c các nhà s n xu t trong n c ph i không ng ng v nộ ự ắ ộ ả ấ ướ ả ừ ươ
lên, t o ra s phát tri n xã h i và s thanh l c các đ n v s n xu t.ạ ự ể ộ ự ọ ơ ị ả ấ
6
- Nh p kh u xoá b tình tr ng đ c quy n, phá v tri t đ n n kinhậ ẩ ỏ ạ ộ ề ỡ ệ ể ề
t đóng, ch đ t c p, t túc.ế ế ộ ự ấ ự
- Nh p kh u gi i quy t nh ng nhu c u đ c bi t (hàng hoá hi mậ ẩ ả ế ữ ầ ặ ệ ế
ho c quá hi n đ i mà trong n c không th s n xu t đ c).ặ ệ ạ ướ ể ả ấ ượ
- Nh p kh u là c u n i thông su t n n kinh t , th tr ng trong vàậ ẩ ầ ố ố ề ế ị ườ
ngoài n c v i nhau, t o đi u ki n phân công lao đ ng và h p tác qu c t ,ướ ớ ạ ề ệ ộ ợ ố ế
phát huy đ c l i th so sánh c a đ t n c trên c s chuyên môn hoá.ượ ợ ế ủ ấ ướ ơ ở
3. Các hình th c nh p kh u thông d ng trong th ng m i qu cứ ậ ẩ ụ ươ ạ ố
t .ế
Ho t đ ng kinh doanh xu t nh p kh u ch đ c ti n hành cácạ ộ ấ ậ ẩ ỉ ượ ế ở
doanh nghi p kinh doanh xu t nh p kh u tr c ti p, nh ng trong th c t doệ ấ ậ ẩ ự ế ư ự ế
tác đ ng c a môi tr ng, đi u ki n kinh doanh cùng v i s năng đ ng sángộ ủ ườ ề ệ ớ ự ộ
t o c a ng i kinh doanh đã t o ra nhi u hình th c nh p kh u khác nhau.ạ ủ ườ ạ ề ứ ậ ẩ
Có th k ra đây m t vài hình th c nh p kh u đang đ c s d ng t i cácể ể ộ ứ ậ ẩ ượ ử ụ ạ
doanh nghi p c a n c ta hi n nay.ệ ủ ướ ệ
3.1. Nh p kh u tr c ti p:ậ ẩ ự ế
Ho t đ ng nh p kh u tr c ti p là hình th c nh p kh u đ c l p c aạ ộ ậ ẩ ự ế ứ ậ ẩ ộ ậ ủ
m t doanh nghi p xu t nh p kh u trên c s nghiên c u k th tr ngộ ệ ấ ậ ẩ ơ ở ứ ỹ ị ườ
trong và ngoài n c, tính toán đ y đ các chi phí đ m b o kinh doanh cóướ ầ ủ ả ả
lãi, đúng ph ng h ng, chính sách lu t pháp c a Nhà n c cũng nh qu cươ ướ ậ ủ ướ ư ố
t .ế
cũng nh thay m t cho bên u thác khi u n i đòi b i th ng v i n cư ặ ỷ ế ạ ồ ườ ớ ướ
ngoài khi có t n th t.ổ ấ
8
Khi ti n hành nh p kh u u thác thì đ i di n c a các doanh nghi pế ậ ẩ ỷ ạ ệ ủ ệ
xu t nh p kh u ch đ c tính kim ng ch xu t nh p kh u ch không đ cấ ậ ẩ ỉ ượ ạ ấ ậ ẩ ứ ượ
tính doanh s , không ch u thu doanh thu. Khi nh n u thác, các doanhố ị ế ậ ỷ
nghi p xu t nh p kh u này (nh n u thác) ph i l p hai h p đ ng:ệ ấ ậ ẩ ậ ỷ ả ậ ợ ồ
- M t h p đ ng mua bán hàng hoá v i n c ngoàiộ ợ ồ ớ ướ
- M t h p đ ng nh n u thác v i bên u thác.ộ ợ ồ ậ ỷ ớ ỷ
3.3. Nh p kh u liên doanh.ậ ẩ
Đây là m t ho t đ ng nh p kh u hàng hoá trên c s liên k t kộ ạ ộ ậ ẩ ơ ở ế ỹ
thu t m t cách t nguy n gi a các doanh nghi p (trong đó có ít nh t m tậ ộ ự ệ ữ ệ ấ ộ
doanh nghi p xu t nh p kh u tr c ti p) nh m ph i h p k năng, k thu tệ ấ ậ ẩ ự ế ằ ố ợ ỹ ỹ ậ
đ cùng giao d ch và đ ra các ch tr ng bi n pháp có liên quan đ n ho tể ị ề ủ ươ ệ ế ạ
đ ng nh p kh u, thúc đ y ho t đ ng này phát tri n theo h ng có l i nh tộ ậ ẩ ẩ ạ ộ ể ướ ợ ấ
cho c hai bên, cùng chia lãi n u l thì cùng ph i ch u.ả ế ỗ ả ị
Nh p kh u liên doanh có đ c đi m: so v i t doanh thì các doanhậ ẩ ặ ể ớ ự
nghi p nh p kh u liên doanh ít ch u r i ro b i m i doanh nghi p liên doanhệ ậ ẩ ị ủ ở ỗ ệ
nh p kh u ch ph i góp m t ph n v n nh t đ nh, quy n h n và tráchậ ẩ ỉ ả ộ ầ ố ấ ị ề ạ
nhi m c a các bên cũng tăng theo s v n góp, vi c phân chia chi phí, thuệ ủ ố ố ệ ế
doanh thu theo t l v n góp, lãi l hai bên phân chia tuỳ theo tho thu nỷ ệ ố ỗ ả ậ
d a trên v n góp c ng v i ph n trách nhi m mà m i bên gánh vác.ự ố ộ ớ ầ ệ ỗ
Trong nh p kh u liên doanh thì doanh nghi p đ ng ra nh n hàng sậ ẩ ệ ứ ậ ẽ
đ c tính kim ng ch xu t nh p kh u. Khi đ a hàng v tiêu th thì chượ ạ ấ ậ ẩ ư ề ụ ỉ
đ c tính doanh s trên s hàng tính theo t l v n góp và ch u thu doanhượ ố ố ỷ ệ ố ị ế
thu trên doanh s đó.ố
Doanh nghi p nh p kh u tr c ti p tham gia liên doanh ph i l p hai h pệ ậ ẩ ự ế ả ậ ợ
đ ng:ồ
- M t h p đ ng mua hàng v i n c ngoài.ộ ợ ồ ớ ướ
- M t h p đ ng liên doanh v i doanh nghi p khác (không nh t thi tộ ợ ồ ớ ệ ấ ế
giá h i đoái th n i, t giá h i đoái th n i t do và t giá h i đoái th n iố ả ổ ỷ ố ả ổ ự ỷ ố ả ổ
có qu n lý. Vì v y khi ti n hành b t c m t ho t đ ng th ng m i xu tả ậ ế ấ ứ ộ ạ ộ ươ ạ ấ
nh p kh u nào, doanh nghi p cũng c n n m v ng xem hi n nay qu c giaậ ẩ ệ ầ ắ ữ ệ ố
mà mình đ nh ho t đ ng đang áp d ng lo i t giá nào, b i vi c n đ nh nàyị ạ ộ ụ ạ ỷ ở ệ ấ ị
s có nh h ng r t l n đ n lĩnh v c s n xu t hàng xu t kh u và kinhẽ ả ưở ấ ớ ế ự ả ấ ấ ẩ
doanh hàng nh p kh u.ậ ẩ
4.3. S bi n đ ng th tr ng trong n c và n c ngoài.ự ế ộ ị ườ ướ ướ
Có th hình dung ho t đ ng nh p kh u nh m t chi c c u n i thôngể ạ ộ ậ ẩ ư ộ ế ầ ố
th ng gi a hai th tr ng: đ u c u bên này là th tr ng trong n c, đ uươ ữ ị ườ ầ ầ ị ườ ướ ầ
c u bên kia là th tr ng ngoài n c. Nó t o s phù h p g n bó cũng nhầ ị ườ ướ ạ ự ợ ắ ư
ph n ánh s tác đ ng qua l i gi a chúng, ph n ánh s bi n đ ng c a m iả ự ộ ạ ữ ả ự ế ộ ủ ỗ
th tr ng, c th nh s tôn tr ng giá, gi m nhu c u v m t m t hàng nàoị ườ ụ ể ư ự ọ ả ầ ề ộ ặ
đó trong n c s làm gi m l ng hàng hoá đó chuy n qua chi c c u nh pướ ẽ ả ượ ể ế ầ ậ
kh u và ng c l i. Cũng nh v y, th tr ng ngoài n c quy t đ nh t i sẩ ượ ạ ư ậ ị ườ ướ ế ị ớ ự
tho mãn các nhu c u trên th tr ng trong n c. S bi n đ i c a nó vả ầ ị ườ ướ ự ế ổ ủ ề
kh năng cung c p, v s đa d ng c a hàng hoá, d ch v cũng đ c ph nả ấ ề ự ạ ủ ị ụ ượ ả
ánh qua chi c c u nh p kh u đ tác d ng đ n th tr ng nh p kh u.ế ầ ậ ẩ ể ụ ế ị ườ ậ ẩ
4.4. N n s n xu t cũng nh s phát tri n c a các doanh nghi pề ả ấ ư ự ể ủ ệ
Th ng m i trong và ngoài n c.ươ ạ ướ
S phát tri n s n xu t c a nh ng doanh nghi p trong n c t o ra sự ể ả ấ ủ ữ ệ ướ ạ ự
c nh tranh m nh m v i s n ph m nh p kh u, t o ra s n ph m nh pạ ạ ẽ ớ ả ẩ ậ ẩ ạ ả ẩ ậ
kh u t đó làm gi m nhu c u hàng nh p kh u. Còn n u nh s n xu t kémẩ ừ ả ầ ậ ẩ ế ư ả ấ
phát tri n không s n xu t đ c nh ng m t hàng đòi h i k thu t cao thìể ả ấ ượ ữ ặ ỏ ỹ ậ
nhu c u v hàng nh p kh u tăng lên là đi u t t nhiên và do đó nó nhầ ề ậ ẩ ề ấ ả
h ng đ n ho t đ ng nh p kh u.ưở ế ạ ộ ậ ẩ
Ng c l i, s phát tri n c a n n s n xu t n c ngoài làm tăng khượ ạ ự ể ủ ề ả ấ ướ ả
năng c a s n ph m nh p kh u, t o ra s n ph m m i thu n ti n, hi n đ i,ủ ả ẩ ậ ẩ ạ ả ẩ ớ ậ ệ ệ ạ
11
s h p d n nhu c u nh p kh u đ y nó lên cao t o đà cho ho t đ ng nh pẽ ấ ẫ ầ ậ ẩ ẩ ạ ạ ộ ậ
kh u phát tri n.ẩ ể
4.7. H th ng c s h t ng, giao thông v n t i, thông tin liênệ ố ơ ở ạ ầ ậ ả
l c:ạ
Vi c th c hi n ho t đ ng nh p kh u không th tách r i v i ho tệ ự ệ ạ ộ ậ ẩ ể ờ ớ ạ
đ ng v n chuy n và thông tin liên l c. Nh có thông tin liên l c hi n đ iộ ậ ể ạ ờ ạ ệ ạ
mà công vi c có th ti n hành thu n l i, k p th i. Còn vi c v n chuy nệ ể ế ậ ợ ị ờ ệ ậ ể
hàng hoá t n c này sang n c khác là m t công vi c h t s c quan tr ngừ ướ ướ ộ ệ ế ứ ọ
trong ho t đ ng nh p kh u. Do đó s hi n đ i hoá công vi c nghiên c u vàạ ộ ậ ẩ ự ệ ạ ệ ứ
áp d ng nh ng công ngh tiên ti n c a khoa h c k thu t vào h th ngụ ữ ệ ế ủ ọ ỹ ậ ệ ố
thông tin và giao thông v n t i là t t y u nh h ng to l n đ n ho t đ ngậ ả ấ ế ả ưở ớ ế ạ ộ
nh p kh u.ậ ẩ
Trên đây, chúng ta đã xem xét m t s nhân t chính nh h ng cóộ ố ố ả ưở
tính ch t quy t đ nh đ n ho t đ ng nh p kh u c a b t c m t qu c giaấ ế ị ế ạ ộ ậ ẩ ủ ấ ứ ộ ố
nào. Bên c nh đó cũng còn r t nhi u nhân t khác. Vì v y ho t đ ng nh pạ ấ ề ố ậ ạ ộ ậ
kh u h t s c ph c t p và có m i tác đ ng qua l i t ng h v i nhi u ho tẩ ế ứ ứ ạ ố ộ ạ ươ ỗ ớ ề ạ
đ ng khác trong n n kinh t .ộ ề ế
II. N I DUNG CHÍNH C A HO T Đ NG NH P KH U.Ộ Ủ Ạ Ộ Ậ Ẩ
Ho t đ ng nh p kh u là m t quá trình bao g m r t nhi u khâu tạ ộ ậ ẩ ộ ồ ấ ề ừ
khâu nghiên c u th tr ng đ n khâu ti p nh n và b o qu n hàng hoá. ứ ị ườ ế ế ậ ả ả ở
m i khâu đ u c n ph i nghiên c u th c hi n m t cách đ y đ k l ng,ỗ ề ầ ả ứ ự ệ ộ ầ ủ ỹ ưỡ
đ ng th i ph i đ t các khâu trong m i quan h h u c v i nhau. Có nhồ ờ ả ặ ố ệ ữ ơ ớ ư
v y ho t đ ng nh p kh u m i đ t đ c hi u qu cao, ph c v cho nhuậ ạ ộ ậ ẩ ớ ạ ượ ệ ả ụ ụ
c u tiêu dùng và nhu c u tái s n xu t m r ng trong n c, th c hi nầ ầ ả ấ ở ộ ướ ự ệ
nhi m v c a c p trên giao đ ng th i cũng đ t đ c m c tiêu kinh doanhệ ụ ủ ấ ồ ờ ạ ượ ụ
c a doanh nghi p.ủ ệ
13
Ho t đ ng nh p kh u r t ph c t p và bi n đ ng muôn hình muôn vạ ộ ậ ẩ ấ ứ ạ ế ộ ẻ
nh ng nhìn chung các ho t đ ng nh p kh u đ u bao g m các b c sau:ư ạ ộ ậ ẩ ề ồ ướ
1. Nghiên c u th tr ng nh p kh u.ứ ị ườ ậ ẩ
Th tr ng là ph m trù khách quan g n li n v i s ra đ i và phátị ườ ạ ắ ề ớ ự ờ
tri n c a n n s n xu t hàng hoá.ể ủ ề ả ấ
xu t m t hàng đó nh th nào.ấ ặ ư ế
1.2. Nghiên c u th tr ng hàng hoá qu c t .ứ ị ườ ố ế
M t trong nh ng y u t quan tr ng c a th tr ng là cung v hàngộ ữ ế ố ọ ủ ị ườ ề
hoá. Kinh doanh nh p kh u đòi h i ph i nghiên c u th tr ng hàng hoáậ ẩ ỏ ả ứ ị ườ
qu c t là m t y u t khách quan. ố ế ộ ế ố
Nghiên c u th tr ng hàng hoá qu c t bao g m vi c nghiên c uứ ị ườ ố ế ồ ệ ứ
toàn b quá trình tái s n xu t trên ph m vi qu c t . T c là vi c nghiên c uộ ả ấ ạ ố ế ứ ệ ứ
không ch d ng l i lĩnh v c l u thông mà còn nghiên c u c trong lĩnhỉ ừ ạ ở ự ư ứ ả
v c s n xu t và phân ph i hàng hoá.ự ả ấ ố
Nghiên c u th tr ng hàng hoá nh m hi u bi t v quy lu t ho tứ ị ườ ằ ể ế ề ậ ạ
đ ng c a chúng- th hi n qua nhu c u, cung ng, và giá c - liên h v iộ ủ ể ệ ầ ứ ả ệ ớ
đi u ki n c a doanh nghi p và nhu c u v hàng hoá nh p kh u trongề ệ ủ ệ ầ ề ậ ẩ ở
n c đ quy t đ nh kinh doanh m t hàng gì và l a ch n đ i tác kinh doanhướ ể ế ị ặ ự ọ ố
thích h p.ợ
1.3. Nghiên c u dung l ng th tr ng và các y u t nh h ngứ ượ ị ườ ế ố ả ưở
đ n dung l ng th tr ng hàng hoá.ế ượ ị ườ
Có th hi u dung l ng th tr ng c a m t m t hàng là kh i l ngể ể ượ ị ườ ủ ộ ặ ố ượ
hàng hoá đó đ c giao d ch trên m t khu v c th tr ng nh t đ nh (m t qu cượ ị ộ ự ị ườ ấ ị ộ ố
gia, m t khu v c hay trên toàn th gi i) trong m t th i kỳ nh t đ nh th ng làộ ự ế ớ ộ ờ ấ ị ườ
m t năm.ộ
15
Dung l ng th tr ng không ph i là y u t tĩnh mà th ng xuyênượ ị ườ ả ế ố ườ
bi n đ ng do nó ch u s tác đ ng t ng h p c a r t nhi u y u t khác nhau.ế ộ ị ự ộ ổ ợ ủ ấ ề ế ố
Nghiên c u dung l ng th tr ng nh m m c đích xác đ nh đ c v trí c aứ ượ ị ườ ằ ụ ị ượ ị ủ
doanh nghi p trên th ng tr ng. Còn vi c nghiên c u các y u t nh h ngệ ươ ườ ệ ứ ế ố ả ưở
đ n dung l ng th tr ng đ có th d đoán đ c s bi n đ ng c a nó trênế ượ ị ườ ể ể ự ượ ự ế ộ ủ
c s đó v ch ra các k ho ch chi n l c kinh doanh dài h n và ng n h nơ ở ạ ế ạ ế ượ ạ ắ ạ
cho doanh nghi p.ệ
Có r t nhi u nhân t nh h ng đ n dung l ng th tr ng t p trungấ ề ố ả ưở ế ượ ị ườ ậ
vào nh ng nhân t ch y u sau:ữ ố ủ ế
ph i nghiên c u các y u t này đ có th đ i phó đ c v i các tình hu ngả ứ ế ố ể ể ố ượ ớ ố
b t ng x y ra.ấ ờ ả
1.4. Nghiên c u giá c hàng hoá trên ph m vi th tr ng th gi i.ứ ả ạ ị ườ ế ớ
Trên th tr ng th gi i, giá c không nh ng ph n ánh mà còn đi uị ườ ế ớ ả ữ ả ề
ti t cung c u. Vi c xác đ nh đúng đ n giá c trên th tr ng qu c t trongế ầ ệ ị ắ ả ị ườ ố ế
ho t đ ng kinh doanh xu t nh p kh u có ý nghĩa quan tr ng đ i v i hi uạ ộ ấ ậ ẩ ọ ố ớ ệ
qu Th ng m i Qu c t . C th nó s làm tăng thu ngo i t trong xu tả ươ ạ ố ế ụ ể ẽ ạ ệ ấ
kh u và gi m chi ngo i t trong nh p kh u.ẩ ả ạ ệ ậ ẩ
* D đoán xu h ng bi n đ ng c a giá c và các nhân t nhự ướ ế ộ ủ ả ố ả
h ng đ n xu h ng y.ưở ế ướ ấ
Tuỳ theo m c đích mà d báo xu h ng bi n đ ng c a giá c trongụ ự ướ ế ộ ủ ả
th i gian ng n và dài. K t qu nghiên c u d báo trong th i gian dàiờ ắ ế ả ứ ự ờ
th ng đ c ườ ượ s d ng vào m c đích l p k ho ch nh p kh u hàng năm. Dử ụ ụ ậ ế ạ ậ ẩ ự
báo trong th i gian ng n nh m ph c v tr c ti p cho ho t đ ng kinh doanhờ ắ ằ ụ ụ ự ế ạ ộ
nh p kh u hi n t i.ậ ẩ ệ ạ
* Các nhân t tác đ ng lên xu h ng bi n đ ng giá c c a hàng hoá.ố ộ ướ ế ộ ả ủ
Các nhân t tác đ ng lâu dài:ố ộ
17
- Nhân t chu kỳ: s v n đ ng có tính ch t quy lu t c a n n kinh tố ự ậ ộ ấ ậ ủ ề ế
t b n ch nghĩa qua các giai đo n c a chu kỳ s làm thay đ i quan hư ả ủ ạ ủ ẽ ổ ệ
cung c u v các lo i hàng hoá đó trên th tr ng. Khi quan h cung c u trênầ ề ạ ị ườ ệ ầ
th tr ng thay đ i thì kéo theo s thay đ i c a giá c hàng hoá là m t đi uị ườ ổ ự ổ ủ ả ộ ề
t t y u.ấ ế
- Nhân t lũng đo n và giá c : lũng đo n làm xu t hi n nhi u m cố ạ ả ạ ấ ệ ề ứ
giá khác nhau đ i v i cùng m t lo i hàng hoá, th m chí ngay trên cùng m tố ớ ộ ạ ậ ộ
khu v c th tr ng tuỳ theo m i quan h gi a ng i mua và ng i bán. ự ị ườ ố ệ ữ ườ ườ
- Nhân t c nh tranh: c nh tranh có th làm cho giá bi n đ ng theoố ạ ạ ể ế ộ
nh ng xu h ng khác nhau. C nh tranh gi a nh ng ng i bán x y ra khiữ ướ ạ ữ ữ ườ ả
trên th tr ng có xu h ng cung l n h n c u khi n cho giá có xu h ngị ườ ướ ớ ơ ầ ế ướ
gi m xu ng. C nh tranh gi a nh ng ng i mua xu t hi n trên th tr ngả ố ạ ữ ữ ườ ấ ệ ị ườ
hàng hoá nh m đáp ng nhu c u s n xu t và tiêu dùng trong n c, chúng taằ ứ ầ ả ấ ướ
c n nghiên c u tình hình chung c a n c đó nh kh năng và ch t l ngầ ứ ủ ướ ư ả ấ ượ
hàng xu t kh u c a h , chính sách, lu t pháp, t p quán th ng m i... Khiấ ẩ ủ ọ ậ ậ ươ ạ
l a ch n th ng nhân đ giao dich, trong đi u ki n cho phép, hi u quự ọ ươ ể ề ệ ệ ả
nh t là nên ch n ng i s n xu t đ nh p kh u tr c ti p. Tuy nhiên, khiấ ọ ườ ả ấ ể ậ ẩ ự ế
mu n thâm nh p vào th tr ng m i, m t hàng m i thì vi c giao d ch quaố ậ ị ườ ớ ặ ớ ệ ị
trung gian v i t cách là đ i lý môi gi i l i có ý nghĩa quan tr ng. Đ l aớ ư ạ ớ ạ ọ ể ự
ch n đ c chính xác và đúng đ n, không nên căn c vào nh ng l i qu ngọ ượ ắ ứ ữ ờ ả
cáo, t gi i thi u, mà c n ph i tìm hi u khách hàng v thái đ chính tr c aự ớ ệ ầ ả ể ề ộ ị ủ
th ng nhân, kh năng tài chính, quan đi m kinh doanh, lĩnh v c kinhươ ả ể ự
doanh, uy tín và m i quan h c a h trong kinh doanh.ố ệ ủ ọ
Khi nghiên c u nh ng v n đ trên đây, ng i ta áp d ng hai ph ngứ ữ ấ ề ườ ụ ươ
pháp ch y u sau:ủ ế
- Đi u tra qua tài li u và sách báo hay còn g i là đi u tra t i phòngề ệ ọ ề ạ
làm vi c. Đây là ph ng pháp ph bi n nh t và t ng đ i t n kém. Tàiệ ươ ổ ế ấ ươ ố ố
19
li u th ng dùng đ nghiên c u là các b n tin giá c th tr ng c aệ ườ ể ứ ả ả ị ườ ủ
VNTTX và c a trung tâm thông tin kinh t đ i ngo i, các báo cáo c a củ ế ố ạ ủ ơ
quan th ng v Vi t Nam n c ngoài, các báo t p chí nh : MOCIườ ụ ệ ở ướ ạ ư
(Pháp), Far Eastern Economic Review (Anh), Financial Time (Anh)...
- Đi u tra t i ch (Fiel reseach) theo ph ng pháp này ng i ta cề ạ ỗ ươ ườ ử
ng i đ n t n th tr ng đ tìm hi u tình hình, ti p xúc v i các th ngườ ế ậ ị ườ ể ể ế ớ ươ
nhân. Ph ng pháp này tuy t n kém nh ng giúp đ n v kinh doanh mauươ ố ư ơ ị
chóng n m đ c nh ng thông tin ch c ch n và toàn di n.ắ ượ ữ ắ ắ ệ
Ngoài hai ph ng pháp trên đây, ng i ta còn có th s d ng cácươ ườ ể ử ụ
ph ng pháp sau: mua, bán th , mua d ch v thông tin c a các công ty đi uươ ư ị ụ ủ ề
tra tín d ng, thông qua ng i th ba đ tìm hi u...ụ ườ ứ ể ể
2.2. Đàm phán và ký k t h p đ ng.ế ợ ồ
a. Th ng l ng, đàm phán h p đ ng nh p kh u.ươ ượ ợ ồ ậ ẩ
Sau giai đo n nghiên c u, ti p c n th tr ng, l a ch n đ i t ngạ ứ ế ậ ị ườ ự ọ ố ượ
hai khâu đ c quan tâm h n c vì đó là c s đ d n đ n ký k t h p đ ngượ ơ ả ơ ở ể ẫ ế ế ợ ồ
nh p kh u. Vi c giao d ch, đàm phán sau khi đã có k t qu s d n đ n kýậ ẩ ệ ị ế ả ẽ ẫ ế
k t h p đ ng nh p kh u.ế ợ ồ ậ ẩ
b. H p đ ng nh p kh u.ợ ồ ậ ẩ
H p đ ng nh p kh u chính là h p đ ng kinh t ngo i th ng, trongợ ồ ậ ẩ ợ ồ ế ạ ươ
đó có s tho thu n c a đ ng s có qu c t ch khác nhau v chuy n giaoự ả ậ ủ ươ ự ố ị ề ể
quy n s h u hàng hoá, nghĩa v thanh toán, tr ti n nh n hàng.ề ở ữ ụ ả ề ậ
H p đ ng kinh t ngo i th ng c a n c ta b t bu c ph i th hi nợ ồ ế ạ ươ ủ ướ ắ ộ ả ể ệ
d i hình th c văn b n. B i đây là hình th c t t nh t trong vi c b o vướ ứ ả ở ứ ố ấ ệ ả ệ
quy n l i c a hai bên, nó xác đ nh rõ ràng m i quy n l i và nghĩa v c aề ợ ủ ị ọ ề ợ ụ ủ
bên mua và bên bán, tránh đ c nh ng hi u l m do không th ng nh t vượ ữ ể ầ ố ấ ề
quan ni m, đ ng th i t o đi u ki n thu n l i cho th ng kê, theo dõi, ki mệ ồ ờ ạ ề ệ ậ ợ ố ể
tra vi c th c hi n.ệ ự ệ
21
H p đ ng nh p kh u có các đi u kho n ch y u nh sau:ợ ồ ậ ẩ ề ả ủ ế ư
+ Ph n m đ u: Ghi thông tin v s h p đ ng, ngày và n i ký h pầ ở ầ ề ố ợ ồ ơ ợ
đ ng, v ch th h p đ ng (tên giao d ch Qu c t , đ a ch , s đi n tho i...)ồ ề ủ ể ợ ồ ị ố ế ị ỉ ố ệ ạ
+ Đi u kho n tên hàng: Tên hàng ph i ghi rõ, chính xác đ không x yề ả ả ể ả
ra hi u l m, có th ghi rõ đ a danh s n xu t (xu t x hàng hoá), nhà s nể ầ ể ị ả ấ ấ ứ ả
xu t, quy cách, tên thông d ng, tên th ng m i, tên khoa h c (n u có)...ấ ụ ươ ạ ọ ế
+ Đi u kho n s l ng: Ghi rõ s l ng, kh i l ng, tr ng l ng,ề ả ố ượ ố ượ ố ượ ọ ượ
quy cách, đ n v đo l ng... N u s l ng quy đ nh kho ng ch ng ph i dơ ị ườ ế ố ượ ị ả ừ ả ự
li u theo m t sai s có th ch p nh n đ c. Tr ng l ng hàng hoá có thệ ộ ố ể ấ ậ ượ ọ ượ ể
tính c tr ng l ng bì ho c không (ph i ghi rõ). Cũng có th tính tr ngả ọ ượ ặ ả ể ọ
l ng hàng hoá theo tr ng l ng th ng m i t c là có đ m tiêu chu n.ượ ọ ượ ươ ạ ứ ộ ẩ ẩ
+ Đi u kho n ph m ch t: H p đ ng ph i ghi rõ tiêu chu n quy đ nhề ả ẩ ấ ợ ồ ả ẩ ị
ph m ch t c a hàng hoá, tính năng c , lý, hoá, công su t, hi u su t (máyẩ ấ ủ ơ ấ ệ ấ
móc), th m m ... đ phân bi t hàng hoá này v i hàng hoá khác. Cũng có thẩ ỹ ể ệ ớ ể
căn c vào m u mã hàng hoá và các tài li u k thu t, nhãn hi u hàng hoá hayứ ẫ ệ ỹ ậ ệ
căn c vào m t tiêu chu n đ c công nh n trong t p quán Th ng m i Qu cứ ộ ẩ ượ ậ ậ ươ ạ ố
đ ng mua bán, m c giá bao gi cũng đ c xác đ nh căn c và đi u ki n cồ ứ ờ ượ ị ứ ề ệ ơ
s giao hàng và đi u ki n c s giao hàng y th ng đ c ghi bên c nh rõở ề ệ ơ ở ấ ườ ượ ạ
ràng.
+ Đi u kho n giao hàng: n i dung c a đi u kho n này xác đ nh th iề ả ộ ủ ề ả ị ờ
h n, đ a đi m, ph ng th c giao hàng và thông báo giao hàng. Th i h nạ ị ể ươ ứ ờ ạ
giao hàng là th i h n mà ng i bán ph i hoàn thành nghĩa v giao hàng.ờ ạ ườ ả ụ
N u các bên không có tho thu n gì khác thì th i h n này là lúc di chuy nế ả ậ ờ ạ ể
r i ro, t n th t t ng i bán sang ng i mua. Giao hàng không đúng h n cóủ ổ ấ ừ ườ ườ ạ
th thi t h i và ph i b i th ng. Có ba ki u quy đ nh giao hàng: giao hàngể ệ ạ ả ồ ườ ể ị
có đ nh kỳ, giao hàng không có đ nh kỳ và giao hàng ngay.ị ị
23
Ph ng th c giao hàng: có th quy đ nh ti n hành t i m t đ a đi mươ ứ ể ị ế ạ ộ ị ể
nào đó, có th giao s b , giao cu i cùng ho c có th giao nh n v sể ơ ộ ố ặ ể ậ ề ố
l ng, ch t l ng...ượ ấ ượ
Thông báo giao hàng: các đi u ki n v c s giao hàng đã bao hàmề ệ ề ơ ở
nghĩa v thông báo giao hàng. T c là quy đ nh n i dung và s l n thông báoụ ứ ị ộ ố ầ
khi ng i bán giao hàng xong.ườ
+ Đi u kho n thanh toán tr ti n: trong vi c thanh toán tr ti n hàng,ề ả ả ề ệ ả ề
các bên th ng ph i xác đ nh nh ng v n đ v đ ng ti n thanh toán, th iườ ả ị ữ ấ ề ề ồ ề ờ
h n tr ti n, ph ng th c tr ti n và các đi u ki n đ m b o h i đoái.ạ ả ể ươ ứ ả ề ề ệ ả ả ố
Đ ng ti n thanh toán: gi ng nh các đi u kho n trên quy đ nh trongồ ề ố ư ề ả ị
Th ng m i Qu c t , đ ng ti n thanh toán ph i là đ ng ti n n đ nh và tươ ạ ố ế ồ ề ả ồ ề ổ ị ự
do chuy n đ i đ c.ể ổ ượ
Th i h n thanh toán: trong Th ng m i Qu c t , bên nh p kh u cóờ ạ ươ ạ ố ế ậ ẩ
th tr ti n tr c, tr ti n sau ho c tr ti n ngay. ể ả ề ướ ả ề ặ ả ề
Ph ng th c thanh toán: trong giao d ch Qu c t , ph ng th c thanhươ ứ ị ố ế ươ ứ
toán ph bi n nh t là ph ng th c nh thu và ph ng th c tín d ng ch ngổ ế ấ ươ ứ ờ ươ ứ ụ ứ
t . Ph ng th c tín d ng ch ng t đ c s d ng r ng rãi và an toàn nh t.ừ ươ ứ ụ ứ ừ ượ ử ụ ộ ấ
Nó là s tho thu n mà trong đó m t ngân hàng theo yêu c u c a bên muaự ả ậ ộ ầ ủ
tr ti n cho bên bán ho c b t c ng i nào theo l nh c a bên bán trongả ề ặ ấ ứ ườ ệ ủ
hàng hoá trong th i gian nh t đ nh đ c g i là th i h n b o hành. Ng i taờ ấ ị ượ ọ ờ ạ ả ườ
th ng tho thu n v ph m vi đ m b o c a ng i bán, th i h n b o hànhườ ả ậ ề ạ ả ả ủ ườ ờ ạ ả
và trách nhi m c a ng i bán trong th i h n b o hành.ệ ủ ườ ờ ạ ả
+ Đi u ki n b t kh kháng: trong tr ng h p n u có r i ro x y ra,ề ệ ấ ả ườ ợ ế ủ ả
bên đ ng s đ c hoàn toàn và trong m t ch ng m c nào đó đ c mi nươ ự ượ ộ ừ ự ượ ễ
trách nhi m n u r i ro đó có tính ch t khách quan mà không th kh c phệ ế ủ ấ ể ắ ụ
đ c. Trách nhi m c a bên g p r i ro là ph i l p t c thông báo cho bên kiaượ ệ ủ ặ ủ ả ậ ứ
25
Copyright: Tài liệu đại học ©