Kiểm Soát Ô Nhiễm Tại Các Khu Vực Đông Dân
Nghèo (PCDA)
Kiểm soát ô nhiễm tại các khu vực đông dân nghèo (PCDA)
Quyển 2: HƯỚNG DẪN
x©y dùng
kÕ ho¹ch hμnh ®éng kiÓm so¸t
« nhiÔm cÊp ®Þa ph−¬ng
6
1.2. Giới thiệu, huớng dẫn và tổ chức lập kế hoạch
6
1.2.1. Kế hoạch hành động có tính chiến lược (một công cụ cần thiết) 8
1.2.2. Quy trình 9
1.2.3. Thành lập nhóm lập kế hoạch bao gồm các bên liên quan 10
1.2.4. Các nguồn lực và thông tin cần thiết để lập kế hoạch 10
1.3. Khung K
ế hoạch hành động
13
2. Các yếu tố cần thiết để xây dựng kế hoạch hành động KSON
13
2.1. Các thực trạng
13
2.1.1. Môi trường tự nhiên 14
2.1.2. Thực trạng kinh tế xã hội 15
2.1.3. Thực trạng môi trường 15
2.1.4. Các dạng công tác kiểm soát ô nhiễm 15
2.2. Thực trạng hệ thống văn bản pháp luật
16
2.3. Chính sách, tầm nhìn và mục tiêu
16
2.3.1. Thể chế 18
2.3.2. Chính sách 19
2.3.2. Xây dựng tầm nhìn
20
2.3.4. Xây dựng mục tiêu chung 22
2.3.5. Xây dựng mục tiêu cụ thể 23
3. Các dự án và hành động
25
3.2. Xác định và lựa chọn dự án
55
3.3. Lựa chọn các hành động
56
3.4. Chỉ số đánh giá sản phẩm đầu ra và kết quả
59
4. Tính toán chi phí cho các hành động đề xuất
59
4.1. Phân tích chi phí - lợi ích
60
4.2. Tài chính
60
4.2.1. Chi phí đầu tư 60
4.2.2. Doanh thu 61
5. Lựa chọn các ưu tiên
61
5.1. Các tiêu chí lưa chọn ưu tiên
61
5.2. Cách lựa chọn ưu tiên
63
5.3. Tiêu chí thông qua dự án
64
6. Tổ chức thực hiện
65
6.1 Giải pháp thực hiện
66
6.1.1. Giải pháp cơ cấu chính sách
66
6.1.2. Giải pháp nguồn lực
67
Kiểm soát ô nhiễm khu vực đông dân nghèo (PCDA)
Hướng dẫn xây dựng kế hoạch hành động kiểm soát ô nhiễm cấp địa phương
- 5 - Danh mục các từ viết tắt
BKHCN Bộ Khoa học Công nghệ
BOD Nhu cầu Oxy sinh hoá
BTNMT Bộ Tài nguyên Môi trường
BVMT Bảo vệ môi trường
BVTV Bảo vệ thực vật
BXD Bộ Xây dựng
CBO Tổ chức cộng đồng
COD Nhu cầu Oxy hoá học
CP Chính phủ
DANIDA Tổ chức phát triển quốc tế Đan Mạch
DO Oxy hoà tan
DONRE Sở Tài nguyên Môi trường
ĐMC Đánh giá tác động môi trường chiến lược
ĐTM Đánh giá tác động môi trường
GIS Hệ thống thông tin địa lý
GPS Định vị vệ tinh
KCN Khu công nghiệp
KKHHĐKSONMT Khung kế hoạch hành động kiểm soát ô nhiễm môi trường
KT - XH Kinh tế - Xã hội
KSON Kiểm soát ô nhiễm
N Ni tơ
chặt với Chiến lược tăng trưởng kinh tế và xoá đói giảm nghèo.
Kết quả của Hợp phần là xây dựng Khung kế hoạch hành động kiểm soát ô nhiễm
môi trường (KKHHĐKSONMT)cấp địa phương và Hướng dẫn thực hiện. Từ thực trạng ô
nhiễm môi trường, công tác kiểm soát ô nhiễm môi trường và đặc biệt là báo cáo đánh
giá về tình hình thực hiện Quyết định 328/2005/QĐ-TTg ở các Bộ, Ngành Trung ương và
các địa phương trong hơn một năm qua nhóm tư vấn quốc t
ế và tư vấn trong nước tiến
hành xây dựng Khung kế hoạch hành động kiểm soát ô nhiễm môi trường và bản hướng
dẫn thực hiện
Hướng dẫn xây dựng Kế hoạch HĐKSON là phần 2 (Quyển 2) của
“KKHHĐKSONMT” hoạt động trong Hợp phần PCDA. Nội dung của hướng dẫn tập trung
vào các vấn đề:
- Khái niệm về lập kế hoạch hành động kiểm soát ô nhiễm;
- Xác định và
đánh giá vấn đề môi trường trong điều kiện hiện tại;
- Xác định giải pháp hợp lý, các dự án và hành động cho sự cải thiện môi trường;
- Tiêu chí lựa chọn các dự án ưu tiên, tính toán chi phí thực hiện;
- Tổ chức thực hiện, giám sát và quan trắc.
Trên cơ sở khung kế hoạch (quyển 1), các hướng dẫn hiện tại và các điều kiện của
từng địa phương, mỗi địa phương s
ẽ phát triển KKHHĐKSON một cách phù hợp và có
tính khả thi.
Việc xây dựng KHHĐKSONMT này sẽ được thực hiện bởi đơn vị, tổ chức do UBND
tỉnh, TP của các địa phương, phân công hoặc ủy quyền có sự phối hợp của các Sở ban
ngành liên quan. Kiến nghị Sở Tài nguyên và Môi trường sẽ chịu trách nhiệm thực thi với
sự tham gia phối hợp của các bên liên quan là phù hợp nhất.
1.1. Khái niệm về kiể
m soát ô nhiễm
Tại phần 1.1 trong KKHHĐKSON đã giải thích khái niệm của KSON dựa trên Chính
sách môi trường quốc gia và Quyết định 328/2005/QĐ-TTg .Việc xây dựng KHKSON dựa
Hình 1. KSON, xây dựng và thay đổi theo kế hoạch hành động chiến lược dựa trên các ưu tiên
định hướng, sự hợp tác giữa các cơ quan chức năng và các bên có liên quan.
Những mục tiêu chính trong Quyết định 328/2005/QĐ-TTg gồm: 1. Xử lý 70%
nguồn thải; 2. Thu gom 90% lượng chất thải rắn phát sinh; 2. Xử lý 100% chất thải y tế; 4.
Xử lý 60% chất thải nguy hại trước năm 2010. Có thể nhận thấy rằng, để thực hiện được
những mục tiêu quan trọng này, đặc biệt là mục tiêu thứ nhất và thứ hai cần phải có sự
phối hợp tốt giữa các Bộ, Ngành,
Địa phương và có đầy đủ các nguồn lực. Chỉ có một
giải pháp đối với việc này đó là đánh giá tình hình hiện trạng mà ta đang có, so sánh với
những mục tiêu trong Quyết định 328, những chính sách, định hướng ưu tiên tại địa
phương (mong muốn). Tiếp đó lập kế hoạch chiến lược từng bước để giảm thiểu từng
nguồn ô nhiễm (có thể đạt được). Thậ
m chí cần có sự kết hợp chặt chẽ giữa các cơ quan
C
ộ
n
g
đồn
g
L
ĩ
nh v
ự
c kinh tế tư nhân
Các trường đại học
Các tổ chức
Chính quyền cấp địa phương
Chính quyền cấp trung ương
chức, đưa ra các ưu tiên quyết định các mục tiêu phát triển của địa phương.
Mục đích của việc lập kế hoạch là tạo điều kiện phối hợp giữa các cơ quan chức
năng, các tổ chức và thiết lập những mục tiêu chung cũng như phân công trách nhiệm
cho từng đơn vị. Nhằm đối mặt với những thách thức mới, ngườ
i quản lý cần phải có Kế
Kế hoạch Hành động
có tính Chiến lược
sẽ được bắt đầu
bằng cách trả lời
bốn câu hỏi sau:
1
Ngày nay chúng ta
đang ở đâu?
Dự đoán và phân tích
hiện trạng
4
Làm sao có thể đảm
bảo chúng ta sẽ đạt
được mục tiêu ?
Các chỉ tiêu đánh giá, công tác
có ở cấp địa phương để đảm bảo rằng việc thực hiện sẽ dẫn tới kết quả mong muốn.
Nếu chưa có những nguồn l
ực cần thiết thì cần phải xây dựng năng lực lập kế hoạch
trước khi xây dựng các kế hoạch hành động và lựa chọn những ưu tiên.
1.2.2. Quy trình xây dựng KHHĐKSON
Việc xây dựng KHHĐKSONMT ở các địa phương sẽ được bắt đầu từ việc đánh giá
tình hình hiện tại tức là tình trạng nền ban đầu của KHHĐ. Nói một cách khác, đây là điểm
đố
i chứng để đánh giá sự thay đổi trong tương tai với những gì chúng ta mong muốn.
Nếu không có điểm đối chứng này thì hầu như không thể định lượng hóa được sự thay
đổi và ghi chép những kết quả của sự đầu tư. Đầu tư, thậm chí dẫn đến lợi nhuận, sẽ
luôn luôn chấm dứt nếu không đo đạc, định lượng được kết quả. Sự thay đổi, t
ừ tình hình
ban đầu lên đến tình hình đã được cải thiện sẽ được đánh giá bằng biện pháp giám
sát/quan trắc với các chỉ số xác định
Trong bối cảnh được sự trợ giúp tài chính của DANIDA, hợp phần PCDA tập trung
vào các khu vực đông dân cư, nghèo và sức khỏe, các thông số này sẽ trở thành các tiêu
chí lựa chọn quan trọng cho việc thực hiện các dự án bên cạnh các thông số kỹ thuật về
nguồn ô nhi
ễm, tài nguyên nước Trong chu trình dưới đây (hình 3) chỉ ra các lớp thông
tin quan trọng cần xem xét để cuối cùng kết hợp với khung pháp lý, môi trường, phát triển
và chính sách đầu tư, định hướng và các mục tiêu được xác định. Lớp "Lập kế hoạch"
được minh họa làm thế nào các thông số được xem xét và đưa ra được KHKSON cấp địa
phương.
Nhóm lập kế hoạch bao gồm đại diện của ít nhất các ngành sau: UBND tỉnh, môi
trường, Công nghiệp, Y tế, Nông nghiệp, Tài chính, Xây dựng, Giao thông vận tải, các tổ
chức phi chính phủ trong nước và khu vực tư nhân.
Vai trò của từng thành viên và đơn vị trong nhóm lập kế hoạch sẽ được xác định
trước khi lập kế hoạch. Do v
ậy, mỗi tỉnh phải xây dựng các hướng dẫn rõ ràng cho các
thành viên:
• Ai trực tiếp tham gia lập kế hoạch?
• Ai cung cấp những thông tin quan trọng cho quá trình lập kế hoạch?
• Ai sẽ nhận được bản kế hoạch?
• Ai ban hành bản kế hoạch?
Rõ ràng là UBND tỉnh và Sở Tài nguyên và Môi trường (TNMT) sẽ đóng vai trò
chính trong các vấn đề kỹ thuật môi trường và quyết định. Nhóm lập kế hoạch phải tham
vấn Ban chỉ
đạo để được ủng hộ. Hơn nữa nên : .
• Chỉ định ít nhất một người có đủ thẩm quyền để đưa ra quyết định chiến lược, ví
dụ lựa chọn mục tiêu nào và cách để đạt mục tiêu
• Càng nhiều bên liên quan tham gia vào quá trình lập kế hoạch càng tốt
• Những người chịu trách nhiệm viết và thực hiện kế hoạch cũng tham gia vào quá
trình lập kế hoạch
• Chỉ định một người điều hành quá trình bao gồm các việc sắp xếp họp mặt, hỗ
trợ thu thập thông tin quan trọng, theo dõi tiến độ…
• Điều hành viên phải lưu giữ hồ sơ những pha quan trọng trong quá trình lập kế
hoạch để có thể dễ dàng cập nhật sau này.
1.2.4. Các nguồn lực và thông tin cần thiết để lập kế hoạch
1.2.4.1. Các nguồn lực
Để xây dự
ng một kế hoạch chiến lược sẽ cần các nguồn lực như: con người, địa
điểm và các thứ khác (máy tính, thiết bị…). Một số công cụ, thiết bị gợi ý để có thể thu
thập được các thông tin chính xác và trình bày tốt:
ng bao gồm nhiều nội dung khác nhau như: ranh giới hành chính, mật độ dân cư,
khu vực nghèo đói, hiện trạng sức khỏe…Loại bản đồ này là công cụ hết sức cần thiết để
lựa chọn dự án và hành động có liên quan tới nội dung đã đề cập và phục vụ cho mục
đích trình bày nói chung.
Một ảnh chụp từ vệ tinh khác có thể khai thác trên internet là Google Earth, địa chỉ:
Tại địa chỉ này có thể tìm th
ấy hàng trăm ảnh chụp từ vệ tinh
miễn phí trên phạm vi toàn lãnh thổ Việt Nam, tỉ lệ xấp xỉ giữa 1:40.000 và 1:10.000 sẽ
giúp các địa phương thu thập được các thông tin về địa hình, thủy văn ở mức độ tổng
quan. Ví dụ xem hình 4.
Hình 4. Hình ảnh lấy từ Google Earth - internet (ở 1 vùng thuộc khu vực nghiên cứu)
Đối với các địa phương không nằm trong danh sách được tài trợ bởi Danida hợp
phần PCDA có thể tìm thấy các bản đồ có sẵn miễn phí trên internet. Ta có thể tìm thấy
thông tin về đường sá, các lưu vực sông, đường ranh giới, các khu đông dân.v.v. Dữ liệu
để tạo nên bản đồ này có thể tìm thấy tại địa chỉ:
trang web này được xây dựng nên nhằm phục vụ cho mục đích giáo dục nhưng nếu
muốn sử dụ
ng cần phải có 1 phần mềm về hệ thống thông tin địa lý (GIS). Có điểm thuận
lợi là dung lượng không lớn (do không có nhiều màu sắc) nên bản đồ này có thể sử dụng
trong các cuộc trình bày về các thông tin môi trường, xác định điểm nóng, các dự án khả
thi… Mặc dù độ chính xác của bản đồ không cao nhưng vẫn có thể dùng ở cấp tỉnh và
Kiểm soát ô nhiễm khu vực đông dân nghèo (PCDA)
Hướng dẫn xây dựng kế hoạch hành động kiểm soát ô nhiễm cấp địa phương
- 12 -
huyện. Nếu cần độ chính xác cao hơn, ta có thể dễ dàng cập nhật, nâng cấp loại bản đồ
này với một chút kiến thức, kinh nghiệm cơ bản về GIS.
Lựa chọn và chuẩn bị bản đồ:
Hình 6. Khái niệm tổng quát về khung kế hoạch (bao gồm các thành tố của KHHĐKSONMT và
cấu trúc báo cáo)
Mỗi ô tượng trưng cho một phần chính trong Khung kế hoạch hành động KSON và
Hướng dẫn xây dựng kế hoạch KSON. Khi đề cập tới phần nào thì ô tương ứng được
bôi đậm để người đọc tiện theo dõi.
2. Các yếu tố cần thiết để xây dựng KHHĐKSONMT
2.1. Các thực trạng
thiện năng lực giám sát tại địa phương thì nên đề xuất thành dự án và ưu tiên hoá,
đánh giá như các dự án khác.
Do vậy miêu tả thực trạng nên tập trung vào những vấn đề then chốt tại địa
phương bên cạnh việc miêu tả tóm tắt tiêu chuẩn hoặc tóm lược hiện trạng môi trường.
Nếu vấn đề chung là nước thải thì nên xác định vị trí các nguồn thải lớn, đánh giá tải
lượng và tính thải lượng ra các lưu vực sông, hồ. Hơn nữa thông qua thông số quan
trọng có thể đánh giá chất lượng nước tại một vài vị trí chiến lược ở sông hồ. Và cũng
nên phân tích chất lượng n
ước của sông, ví dụ, chảy qua 2 tỉnh để xác định nồng độ ô
nhiễm tại vị trí đó. Đánh giá chất lượng nước nên tập trung vào các thông số chính như
BOD, N, P, COD…Nếu tại địa phương có các nguồn ô nhiễm tập trung gồm các nhà
máy lớn xả thải các kim loại nặng, phụ phẩm hoá dầu…thì cần được đánh giá bởi các
chuyên gia.
Hình dưới đây là một ví dụ xác định vị trí đánh giá nguồn BOD tu
ỳ theo mức độ .
Cũng áp dụng phương pháp tương tự đối với với các loại ô nhiễm khác. Việc xác định vị
trí và đánh giá riêng cho từng loại ô nhiễm, ví dụ ô nhiễm không khí (PM); chất thải rắn
không thu gom, chất thải y tế không xử lý, các nguồn thải nguy hại chưa được giải
quyết, chính là đầu mối hiện trạng trước khi thực hiện KHHĐ cấp địa phương và các
hành động, d
ự án được thực hiện nên cho thấy tác động tới việc xác định vị trí và đánh
giá trong tương lai.
Hình 7. Ví dụ minh họa đánh giá và xác định vị trí tải lượng BOD tuỳ theo mức độ nguồn thải. Cỡ
độ lớn nhỏ của vòng tròn thể hiện mức độ nguồn thải.
2.1.1. Môi trường tự nhiên
Kiểm soát ô nhiễm khu vực đông dân nghèo (PCDA)
Hướng dẫn xây dựng kế hoạch hành động kiểm soát ô nhiễm cấp địa phương
- 15 -
- Điều tra và quan trắc;
- Quan sát môi trường;
- Đánh giá tác động môi trường và các công cụ pháp lý khác;
- Sản phẩm sạch;
- Kiểm toán chất thải;
- X
ử lý ô nhiễm không khí;
- Xử lý chất thải công nghiệp;
- Công nghệ;
- Nghiên cứu khoa học;
- Xử lý nước thải;
- Thu gom và xử lý chất thải rắn khu vực thành thị;
- Xử lý chất thải nguy hại;
- Xử lý chất thải y tế;
- Giáo dục và tuyên truyền;
- Sự tham gia của cộng đồng.
Kiểm soát ô nhiễm khu vực đông dân nghèo (PCDA)
Hướng dẫn xây dựng kế hoạch hành động kiểm soát ô nhiễm cấp địa phương
- 16 -
2.2 Thực trạng hệ thống văn bản pháp luật
Để xây dựng và thực hiện kế hoạch hành động kiểm soát ô nhiễm mỗi tỉnh
cần đánh giá:
• Hiện trạng tổ chức và thực hiện các văn bản pháp quy;
• Làm rõ những khó khăn, tồn tại của hệ thống văn bản pháp luật;
• Đề xuất hoàn thiện những thiếu sót trong hệ thống văn bả
n pháp quy
ở cấp Trung ương v à địa phương;
• Sắp xếp ưu tiên theo trật tự ban hành các văn bản pháp quy, hướng
ết đ
ị
nh
N
g
h
ị
Qu
y
ết/N
g
h
ị
Đ
ị
nh
Lu
ậ
t
- Luật Bảo vệ Môi trường 2005
- Luật tài nguyên nước 1998
- Luật đất đai 2003
….
- Nghị Quyết số 41/NQ-
TW
-Nghị định số
80/2006/ND-CP
- Nghị định
81/2006/ND-CP
- Quyết định số
SWOT về sự hoạt động của hệ thống môi trường hiện tại bao gồm cả kiểm tra và kiểm
soát ô nhiễm tại địa phương. Từ việc này sẽ rút ra được nhiều ý kiến hay để xây dựng
tầm nhìn cũng như xác định cần xây dựng cái gì và cải thiện điều gì. Sau đó sự thành
công của Kế hoạ
ch KSON sẽ phụ thuộc vào các ban ngành, cơ quan và đội ngũ nhân
viên của họ. Phân tích SWOT sẽ nêu bật những xu hướng quan trọng của địa phương
trong từng tình huống riêng biệt và đặt nó trong bối cảnh năng lực quản lý về môi
trường hiện tại. Có thể sự phân tích đầu tiên sẽ cho thấy nhiều vấn đề hơn là điểm
mạnh nhưng sẽ cho phép quyết định cần phải xây dựng n
ăng lực và các vấn đề khác ở
đâu. Điều này rất quan trọng cho việc thiết lập và tiến hành KHHĐKSON và xây dựng
năng lực môi trường tại địa phương. Việc phân tích SWOT không chỉ quan tâm tới hiện
trạng môi trường gần đây mà còn cả những cơ hội và thách thức trong tương lai.
Ví dụ các vấn đề cần xác định và đánh giá trong SWOT có thể là:
• Các điểm mạnh về nguồn l
ực và nhân lực của hệ thống ĐTM cấp địa phương;
• Các điểm mạnh trong 1 cơ cấu luật pháp tương đối rành mạch;
• Các điểm mạnh của 1 bộ máy các quy định hoạt động tương đối tốt;
• Mức độ hiệu quả của hệ thống ĐTM;
• Xác định tính hiệu quả của quá trình sàng lọc và lựa chon để đảm bảo rằ
ng công
tác quản lý hành chính cũng thực sự chú ý vấn đề ô nhiễm;
• Xác định bao nhiêu nguồn ô nhiễm theo điểm trên thực tế ảnh hưởng tới nước
ngầm và các dòng sông gần đó;
• Xác định sự đầy đủ của thông tin dữ liệu về hiện trạng, mạng lưới lấy mẫu, quá
trình phân tích và lấy mẫu, cách tiếp cận với dữ liệu (nếu có);
• Xác định xem liệu đ
ánh giá môi trường có tập trung vào cả ảnh hưởng sơ cấp và
thứ cấp hay không?
• Đánh giá hiện trang giám sát (quan trắc) và việc thực hiện hệ thống giám sát;
công nghệ sạch và sản xuất sạch trong ngành công nghiệp.
Những ví dụ khác về các yếu tố bên ngoài bao gồm: phi tập trung dịch vụ, dùng
những thiết bị quan trắc môi tr
ường dễ sử dụng và tốt hơn, tiếp cận các thông tin và
kinh nghiệm quốc tế nhiều hơn…Những thách thức là những xu hướng vô ích hay là sự
phát triển làm tăng ảnh hưởng tới môi trường, ví dụ một nền kinh tế phát triển mạnh
nhưng việc nâng cao năng lực môi trường không theo kịp. Ví dụ cuối cùng của yếu tố
bên ngoài là: 1 cơ hội đối với một phần của cộ
ng đồng và là 1 thách thức đối với một
phần khác.
Nên đánh giá liệu cơ hội/ thách thức là một xu thế hiện tại, tức thời, đang lên hay
đang xuống.
• Cơ hội và thách thức có ảnh hưởng trong bao lâu và khi nào sẽ diễn ra?
• Ảnh hưởng của cơ hội/thách thức là quan trọng hay không?
• Liệu có thể kiểm soát ảnh hưởng của cơ hội/mối đe doạ?
Sau khi hoàn thành việ
c phân tích SWOT và xác định được những vấn đề lớn,
việc Lập Chiến Lược phù hợp có thể bắt đầu. Kết quả của việc phân tích SWOT sẽ
giúp xác định các mục tiêu, chiến lược, các dự án khả thi và các hoạt động hỗ trợ.
2.3.1. Thể chế
Xác định những cơ quan chức năng nào quản lý hoặc đồng quản lý khu vực nào.
Ví dụ : nước, là một trong số 4 nguồn quan trọng
được quản lý bởi một số cơ quan
chức năng khác nhau tùy theo mục đích sử dụng : nước uống, nước sử dụng trong
ngành thủy điện, nước sử dụng cho sản xuất công nghiệp, nước tưới tiêu, nước nuôi
trồng thủy sản, nước xả thải…vv
Việc phân bổ trách nhiệm giữa các cơ quan liên quan đến mỗi nguồn ô nhiễm hay
kế hoạch hành động là việc làm c
ần thiết nhằm đảm bảo sự hợp tác và phối hợp liên
ngành (hình 9). Điều này có ưu điểm là liên kết được cá nhân/cơ quan ra quyết định với
nhiễm nước thải, khí thải, tiếng ồn, chất thải nguy hại;
• Nâng cao nhận thức, tuyên truyền và giáo dục công tác phòng ngừa ô nhiễm
cho cộng đồng;
• Quy hoạch, xây dựng và phát triển bền vững khu sinh thái và đô thị nông thôn;
• Áp dụng công nghệ sạch đối với công nghệ mới hoặc phải có những thiết bị
giảm ô nhiễm và hệ thống xử lý chất thải phù hợp;
Công nghiệp
Nông nghiệp
Chất thải
sinh ho
ạ
t
CTR
Sở TNMT
Trách nhiệm của các cơ quan chức năng
Sở NNPTNT
Sở Công nghiệp
KSON và giám
sát môi trường
UBND Tỉnh
Sở Xây dựng
Sở Y tế
Bệnh viện
Kiểm soát ô nhiễm khu vực đông dân nghèo (PCDA)
Hướng dẫn xây dựng kế hoạch hành động kiểm soát ô nhiễm cấp địa phương
- 20 -
• Áp dụng công nghệ sản xuất sạch hơn và/hoặc công nghệ cụ thể/phù hợp để xử
lý ô nhiễm môi trường;
• Phác thảo tầm nhìn sơ bộ dựa trên kết quả đã thảo luận;
• Gửi bản phác thảo tới các cơ quan và các bên có liên quan để họ góp ý;
• Biên tập và hoàn thiện tầm nhìn dựa trên những đóng góp thu được;
• Gửi bản phác thảo tới các cơ quan đối tác và những người có liên quan để họ phê
duyệt.
Thông tin về hiện trạng ô nhiễm Tầm nhìn của Địa phương
Các mục tiêu chiến lược
Thiết lập
các ưu tiên
M
ụcti
êu 1
M
ụcti
êu 2
M
ụcti
êu n
Chỉ số 2Chỉ số 1 Chỉ số n
Kiểm soát ô nhiễm khu vực đông dân nghèo (PCDA)
Hướng dẫn xây dựng kế hoạch hành động kiểm soát ô nhiễm cấp địa phương
- 21 - Phương thức tập trung vào tầm nhìn:
• Tầm nhìn phải cung cấp được nội dung mà địa phương đạt được trong 5 hoặc
10 năm nữa
• Đưa ra ý tưởng của một môi trường tương lai lý tưởng cho địa phương, đảm
chuẩn quốc gia về chất lượng nước và không khí;
4) Xóa bỏ việc thải vào nước các chất độc hại và bảo đảm các phương pháp xử lý
cho các chất đó;
5) Xóa bỏ việc làm tăng mức ô nhiễm nước (thành phần cụ thể) so với tình trạng
trong năm;
6) Đảm bảo nướ
c bề mặt đạt được tiêu chuẩn cần thiết về an tòan sử dụng cho
con người (cụ thể).
Khi tầm nhìn đã được hình thành và thông qua, nó luôn được trình bày cùng với
mục tiêu chung,mục tiêu cụ thể, các kế hoạch và các hoạt động để đưa ra các quyết
định trong một bối cảnh hợp lý và một cách chính thể luận. Điều này được thực hiện
một cách đơn giản như đã trình bày trong bảng ví d
ụ dưới đây. Liên kết tầm nhìn, mục
tiêu chung và mục tiêu cụ thể sẽ cho phép các nhóm xây dựng và phát triển mối liên hệ
giữa mục tiêu khi phát triển các kế hoạch chiến lược và tiêu chí để đưa ra sự lựa chọn.
Kiểm soát ô nhiễm khu vực đông dân nghèo (PCDA)
Hướng dẫn xây dựng kế hoạch hành động kiểm soát ô nhiễm cấp địa phương
- 22 -
Sự hình thành và chọn lựa của các Dự án và Hoạt động sẽ cho thấy mối quan hệ tốt
đẹp của các dự án với mục tiêu.
Khi quá trình lập kế hoạch được thực hiện theo phương thức này nó sẽ chỉ ra
cách lựa chọn các kế hoạch và ưu tiên dựa trên nền tảng các tiêu chí mục tiêu. Do đó,
sẽ làm tăng khả năng tìm kiếm đầu tư cho các dự án và tăng tính khả thi của chúng.
B
ảng 1: Mẫu xây dựng tầm nhìn cùng với mục tiêu chung, mục tiêu cụ thể, kế hoạch và
các hoạt động. Sau khi xây dựng tâm nhìn thì nên điền vào bảng dưới dạng khuôn mẫu
sau:
Tầm nhìn
mất đi sự trọng tâm. Vì vậy, chỉ nên có khoảng từ 5 đến 6 mục tiêu. Về mặt lý tưởng kế
hoạch chiến lược kiểm soát ô nhiễm sẽ kết hợp cả các mục tiêu ngắn và dài hạn để có
thể cung cấp các kết quả một cách liên tục trong suốt thời gian đã định của chiến lược.
Khi xem xét việ
c lựa chọn và ưu tiên của mục tiêu, các nhóm nên chú tâm vào các nhân
tố trọng điểm quyết định tính khả thi của mục tiêu:
• Mục tiêu có liên quan đến hiện trạng môi trườngriêng biệt ở địa phương và cả
mặt chính trị, xã hội và những biến động kinh tế hay không?
• Mục tiêu có theo đúng định hướng của tầm nhìn?
• Trong bước lựa chọn mục tiêu, những tác động tiềm ẩn nào có thể d
ẫn tới sự
thành công của mục tiêu hoặc khả năng giải quyết vấn đề của địa phương?
Kiểm soát ô nhiễm khu vực đông dân nghèo (PCDA)
Hướng dẫn xây dựng kế hoạch hành động kiểm soát ô nhiễm cấp địa phương
- 23 -
• Các hành động đang thực hiện có hỗ trợ cho mục tiêu?
• Mục tiêu là kết quả ngắn, trung bình hay dài hạn?
Bảng 2: Điền vào cùng 1 mẫu sau khi xây dựng các mục tiêu
2.3.5. Xây dựng mục tiêu cụ thể
Xây dựng các mục tiêu cụ thể:
• Mục tiêu cụ thể chi tiết hơn mục tiêu chung, nó cung cấp một cách chi tiết và
phương pháp xác định các thành phần cụ thể của mục tiêu chung;
• Mục tiêu cụ thể
nên ở mức vừa phải, dễ quản lý về mặt thời gian hay các chỉ số
sản phẩm/kết quả;
• Mỗi mục tiêu chung sẽ có một vài mục tiêu cụ thể từ ngắn hạn, trung hạn đến
dài hạn;
• Mục tiêu cụ thể nên nằm trong phạm vi có thể đạt được và nên dựa trên các thu
Mục tiêu 4: Để
thu hút thêm
nhiều dự án đầu
tư từ các cá nhân,
các khu vực công
và thứ ba Kiểm soát ô nhiễm khu vực đông dân nghèo (PCDA)
Hướng dẫn xây dựng kế hoạch hành động kiểm soát ô nhiễm cấp địa phương
- 24 -
trường ở địa phương. Vì vậy, tốt nhất là làm thế nào để hai mục tiêu này có thể
bổ trợ cho nhau.
Mục tiêu chung và mục tiêu cụ thể đều là những cách thức giải quyết các vấn đề
được xác định trong việc đánh giá môi trường địa phương. Chúng đều vạch rõ việc lựa
chọn các dự án kiểm soát ô nhiễm và các hoạt động cũng như các kết quả dự đoán (có
thể th
ực hiện được) của công tác kiểm soát ô nhiễm. Chúng tạo nên nền tảng cho việc
Tầm nhìn
Các mục tiêu
chung
Các mục tiêu cụ
thể
Các dự án
Các hoạt
động
Vào năm
2010, địa
phương sẽ
Mục tiêu 1:Để
thay đổi địa
phương…
Mục tiêu1: 01:
Vào năm 2010,
cải thiện tình
trạng môi
trường….
Copyright: Tài liệu đại học ©