Tiểu luận
“Tín dụng cơ sở lí luận và
thực tiễn ở Việt Nam”

1
I. ĐẶT VẤN ĐỀ HIỆN NAY
1. Tính cấp thiết
Hiện nay, Việt Nam đang tiến hành công nghiệp hoá- hiện đại
hoá đất nước, muốn vậy cần có nền kinh tế tăng trưởng và phát triển
cao. Trong đó nhu cầu về vốn là hết sức cần thiết, được coi là yếu
tố hàng đầu, là tiền đề phát triển kinh tế.Đại hội đại biểu toàn quốc
giữ
a nhiệm kỳ khoá VII của đảng đã đề ra: “để công nghiệp hoá-
hiện đại hoá đất nước cần huy động nhiều nguồn vốn sẵn có với sử
dụng vốn có hiệu quả, trong đó nguồn vốn trong nước là quyết định
nguồn vốn bên ngoài là quan trọng ”. Tín dụng ra đời rất sớm, ra
đời khi xã hội bắt đầu có sự phân công lao động xã hội và chế độ sở
hữu t
ư nhân về tư liệu sản xuất. Tín dụng đã tồn tại và phát triển ở
nhiều nền kinh tế với các mức độ phát triển khác nhau. Đặc biệt
hiện nay trong nền kinh tế thị trường, nền sản xuất hàng hoá phát
triển mạnh mẽ, cùng với sự tồn tại các mối quan hệ cung- cầu về
hàng hoá, vật tư, sức lao động thì quan hệ cung cầu về tiền vố
n đã
xuất hiện và ngày một phát triển như một đòi hỏi cần thiết khách

ở đây yếu tố thời gian đã xen lẫn vào và cũng vì có sự xen lẫn đó
cho nên có thể có sự bấ
t trắc, rủi ro xảy ra và cần có sự tín nhiệm
của hai bên đương sự đối với nhau. Hai bên đương sự dựa vào sự tín
nhiệm, sử dụng sự tín nhiệm của nhau vì vậy mới có danh từ thuật
ngữ tín dụng. Những hành vi tín dụng có thể do bất cứ ai thực hiện.
Chẳng hạn hai người thường có thể cho nhau vay tiền. Tuy nhiên
ngày nay khi nói tới tín dụng người ta nói ngay tới các ngân hàng vì
các cơ quan này chuyên làm các việc như cho vay, b
ảo lảnh, chiết
khấu, kí thác và phát hành giấy bạc.

3
1.2. Cơ sở ra đời của tín dụng
Khi có sự phân công lao động xã hội và sự xuất hiện của sở
hữu tư nhân về tư liệu sản xuất thì tín dụng ra đời. Sở hữu tư nhân
về tư liệu sản xuất dẫn đến sở hữu tư nhân về sản phẩm làm ra. Xã
hội có sự phân hoá giàu nghèo. Những người nghèo khi gặp khó
khăn trong cuộc sống họ
phải vay mượn. Tín dụng ra đời. Trên
phương diện xã hội, do có sự phân công lao động xã hội hình thành
sản xuất hàng hoá và tiền tệ đã xuất hiện để sử dụng trong quá trình
sản xuất hàng hoá. Người sản xuất có lúc thiếu vốn bằng tiền để
tiến hành sản xuất kinh doanh nhưng có lúc thừa vốn bằng tiền. Để
điều chỉnh nhu cầu và khả năng vốn bằng tiền c
ủa các chủ thể trong
quá trình sản xuất hàng hoá đòi hỏi tín dụng ra đời.
Trong lịch sử phát triển kinh tế xã hội, hình thức đầu tiên của
tín dụng là tín dụng nặng lãi được ra đời vào thời kì cổ đại. Trong
xã hội nô lệ và nhất là ở xã hội phong kiến, tín dụng nặng lãi đã

thời gian nhất định. Lúc này, vốn được chuyển từ người cho vay
sang người vay. Hai là, sau khi nhận được vốn tín dụng, người đi
vay được quyền sử dụng để thõa mãn một hay một số mục đích nh
ất
định. Ba là, đến thời hạn do hai bên thỏa thuận, người vay hoàn trả
lại cho người cho vay một giá trị lớn hơn vốn ban đầu, tiền tăng
thêm được gọi là phần lãi.
Các Mác đã viết về bản chất của tín dụng như sau: “ Tiền
chẳng qua chỉ rời khỏi tay người sơ hữu một thời gian và chẳng qua
chỉ tạm thời chuyển từ tay người tư h
ữu sang tay nhà tư bản hoạt
động, cho nên tiền không phải bỏ ra để thanh toán, cũng không phải
tự đem bán đi mà cho vay, tiền chỉ đem nhượng lại với một điều
kiện là nó sẽ quay về điểm xuất phát sau một kì hạn nhất định”.
Đồng thời CácMác cũng vạch ra yêu cầu của việc tiền quay trở về
điểm xuất phát là: “vẫn giữ được nguyên vẹ
n giá trị của nó và đồng
thời lại lớn lên trong quá trình vận động”. Đến nay các nhà kinh tế
đã có nhiều định nghĩa khác nhau về tín dụng nhưng đều phản ánh
một bên là đi vay và một bên là cho vay, nó dựa trên cơ sở của lòng
tin. Lòng tin được thể hiện trên khía cạnh: người cho vay tin tưởng

5
người đi vay sử dụng đúng mục đích, có hiệu quả và là quan hệ có
thời hạn, có hoàn trả. Đây là bản chất của tín dụng.
1.4. Vai trò của tín dụng trong nền kinh tế thị trường:
- Tín dụng góp phần đảm bảo cho quá trình sản xuất diễn ra
thường xuyên, liên tục.
Do tính đa dạng trong luân chuyển vốn của các doanh nghiệp
trong nền kinh tế thị trường, tại một thời

hiện nhanh chóng và có hiệu quả đã tạo khả
năng cung ứng vốn cho
nền kinh tế, đặc biệt là nguồn vốn dài hạn các doanh nghiệp, các
nhà đầu tư nhờ nguồn vốn tín dụng có thể nhanh chóng mở rộng sản
xuất, thực hiện các dự án đầu tư tạo những bước nhảy vọt về năng
lực sản xuất do tiếp cận được với phương tiện máy móc hiện đại, từ
đó thúc đẩy s
ản xuất phát triển.
- Tín dụng góp phần điều chỉnh ổn định và tăng trưởng kinh
tế.
Trong nền kinh tế thị trường, các nhà đầu tư thường chỉ tập
trung vốn đầu tư vào các lĩnh vực có lợi nhuận cao, trong khi đó,
nền kinh tế đòi hỏi phải có sự phát triển cân đối, đồng bộ giữa các
ngành và các vùng, yêu cầu phải có những ngành then chốt, mũi
nhọ
n để tạo đà cho nền kinh tế phát triển nhanh chóng.
Tín dụng thông qua cung cấp vốn, đặc biệt là vốn trung và dài
hạn đầy đủ, kịp thời với lãi suất và điều kiện cho vay ưu đãi, có vai
trò quan trọng trong việcgóp phần đảm bảo vốn đầu tư cho cơ sở hạ
tầng, hình thành các ngành then chốt, mũi nhọn và các vùng kinh tế
trọng điểm góp phần hình thành cơ cấu kinh tế tố
i ưu. Chẳng hạn,
với ưu đãi về vốn, lãi suất, thời hạn và điều kiện vay vốn với nông
nghiệp , nông thôn để xây dựng cơ sở vật chất, kết cấu hạ tầng, tín
dụng góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp.
Tín dụng còn là phương tiện để nhà nước thực hiện chính sách
tiền tệ thích hợp để ổ
n định nền kinh tế khi nền kinh tế có dấu hiệu

7

8
nhiều nước đang phát triển khác, là nước nghèo, tích luỹ trong nước
còn hạn chế, trong khi cần lượng vốn rất lớn để phát triển kinh tế.
Nhờ có tín dụng, các nước có thể mua hàng hoá, nhập khẩu máy
móc, thiết bị và tiếp cận với những thành tựu khoa học kĩ thuật
mới cũng như trình độ quản lý tiên tiến trên thế giới. Việc cấp tín
dụng của các nước không chỉ
mở rộng và phát triển quan hệ ngoại
thương, mà còn tạo điều kiện thúc đẩy phát triển kinh tế ở các nước
nhập khẩu. Tín dụng đã tạo môi trường thuận lợi cho đầu tư quốc tế
trực tiếp – một hình thức hợp tác kinh tế ở mức độ cao hơn.
1.5. Một số hình thức tín dụng chủ yếu
- Tín dụng thương mại: Là quan hệ tín dụ
ng giữa các nhà
doanh nghệp với nhau và được biểu hiện dưới hình thức mua bán
chịu hàng hoá. Người bán chuyển hàng hoá cho người mua, người
mua được sử dụng hàng hoá trong một thời gian nhất định. Đến hạn
nhất định người mua phải trả tiền cho người bán thông thường bao
gồm cả lãi suất. Trong trường hợp này người mua không được
hưởng chiết khấu bán hàng. Cơ sở pháp lí để xác định nợ trong quan
hệ tín dụ
ng thương mại là các giấy nợ.
Do có tín dụng thương mại nên đã đáp ứng được nhu cầu vốn
cho các doanh nghiệp tạm thời thiếu vốn trong thời hạn ngắn, giúp
cho các doanh nghiệp tiêu thụ được hàng hoá, các chủ doanh nghiệp
khai thác được nguồn vốn đáp ứng kịp thời cho sản xuất kinh doanh.
Tuy nhiên tín dụng thương mại cũng có những hạn chế nhất
định. Thứ nhất là hạn chế
về quy mô tín dụng. Nếu người cần vốn
có nhu cầu cao thì người bán không thể đáp ứng được. Thứ hai là

bên kia là cư dân và các tổ chức kinh tế xã hội.
Ở hình thức tín dụng này nhà nước vừa là người đi vay vừa là
người cho vay, nhà nước có thể cho đân cư vay dưới hình thức phát
hành các tín phiếu trái phiếu kho bạc, chính phủ nhà nước cho vay
thường là ch
ương chình tín dụng ưu đãi. Phạm vi hoạt động và huy
động vốn rộng lớn gồm cả trong nước và nước ngoài. Hình thức huy

10
động vốn rất phong phú. Có thể dưói hình thức cho vay trực tiếp
nước ngoài bằng công trái, bằng tiền, bằng vàng, bằng ngoại tệ dưới
hình thức là phiếu, tín phiếu, trái phiếu của chính phủ tín dụng ngắn
hạn, tín dụng dài hạn. Tín dụng nhà nước vừa mang tính lợi ích kinh
tế vừa mang tính cưỡng chế chính trị xã hội.
- Tín dụng không chính thống: là quan hệ tín dụng giữa cá
nhân với nhau không đặt dưới quan hệ
pháp luật
Hoạt động của quan hệ không chính thống không chịu sự quản
lí và giám sát của nhà nước, hoạt động trên cơ sở tin tưởng lẫn
nhau. Lượng vốn vay nhỏ, thời gian vay ngắn, lãi suất vay cao hay
thấp tuỳ thuộc vào mối quan hệ giữa người đi vay và người đi vay.
Thủ tục vay thường đơn giản, tiện lợi, bất cứ lúc nào cũng có sẳn.
Chính vì vậy mà trong nền kinh tế hi
ện đại loại hình này vẫn tồn tại
khá phổ biến, hình thức hoạt động phong phú, đa dạng.
- Tín dụng thuê mua: là quan hệ tín dụng giữa các doanh
nghiệp thuê tài sản với các tổ chức tín dụng thuê mua như các công
ty thuê mua, các công ty tài chính
Tín dụng thuê mua là kiểu cho thuê tài sản chuyên dụng kèm
theo lời hứa sẽ bán lại về sau, chậm nhất là khi kết thúc hợp đồng

Tình hình nay đã tác động rất xấu đến nền kinh tế và xã hội nước ta.
Sau cách mạng tháng 8 năm 1945 quan hệ giai cấp trong xã
hội việt nam đã có nhiều thay đổi và tín dụng đẫ bắt đầu đem theo
những nội dung kinh tế xã hội mới, hạn chế dần mặt bóc lột và
chuyển sang phục vụ
quyền lợi của đại đa số nhân dân lao động.
Ngày nay cùng với sự phát triển của nền kinh tế đất nước, tín
dụng cũng được mở rộng và phát triển đa dạng, hình thức phong
phú. Tất cả các thành phần kinh tế đều có thể là chủ thể tham gia tín
dụng. Các quan hệ tín dụng được mở rộng. Các hệ thống ngân hàng
và các tổ chức tín dụng có mặt ở hầu hết mọ
i nơi. Hệ thống ngân

12
hàng việt nam đã có vai trò quan trọng trong việc huy động và cho
vay vốn tới các thành phần kinh tế.
Thực hiện nhiệm vụ chủ yếu mà thống đốc ngân hàng nhà
nước đã đề ra là triệt để khai thác nguồn vốn nhàn rỗi trong xã hội
để đâù tư phát triển. Nhiều chi nhánh ngân hàng công thương đã đa
dạng hoá các hình thức huy động vốn với lãi suất hấp dẫn theo cơ
chế thị trường. Nguồ
n vốn huy động của toàn hệ thống luôn duy trì
mức tăng trưởng ổn định. Tính đến tháng 10/2000 tổng vốn huy
động tăng 24% so với đầu năm. Trong đó vốn huy động đồng việt
nam tăng 20,5%.
Ngân hàng công thương việt nam, luôn năng động, sáng tạo
mở ra nhiều loại hình cho vay mới, chủ động tìm kiếm các dự án
khả thi. Nâng cao năng lực thẩm định, mở rộng diện đầu tư. Khách
hàng là m
ọi thành phần kinh tế, kể cả doanh nghiệp có vốn đầu tư

ở các vùng, địa phương; Các
hình thức vay vốn còn phức tạp. 14

III. KẾT LUẬN.
Hoạt động tín dụng có vai trò hết sức quan trọng trong công
cuộc phát triển kinh tế. Vì vậy việc mở rộng và phát triển tín dụng
là tất yếu khách quan. để tạo nguồn vốnphục vụ đầu tư phát
triển,công nghiệp hoá, hiện đại hoá nền kinh tế, hệ thống ngân
hàng Việt Nam cần tiếp tục hoàn chỉnh đưa vào hoạt

Đảng ta cần có hệ thống, chính sách văn bả
n đầy đủ, đồng bộ
tạo điều kiện cho tín dụng phát triển.
Cần xây dựng hệ thống tín dụng đồng bộ, rộng khắp. Đội ngũ
cán bộ có trình độ cao. Đặc biệt nước ta cần hội nhập với quốc tế.