Đề án môn học
lời mở đầu
Thị trờng Bảo Hiểm Việt Nam đợc đánh giá là thị trờng đầy tiềm năng,
đặc biệt hội nhập quốc tế đã và đang tạo ra cho các doanh nghiệp bảo hiểm Việt Nam
nhiều cơ hội và điều kiện kinh doanh an toàn và hiệu quả hơn. Hàng năm ngân sách
đầu t trên 2.000.000 tỷ đồng, đầu t nớc ngoài bình quân 1,5 tỷ USD, cha kể đến các
hoạt động đầu t ồ ạt trong nớc với những đô thị mới, khu chế xuất và khu công
nghiệp không ngừng hình thành, thì cơ hội cho các loại hình bảo hiểm: xây dựng và
lắp đặt, hàng hoá, xăng dầu phát triển. Các quan hệ kinh tế quốc tế phát triển tăng
tiềm năng phát triển các quan hệ bảo hiểm, các dịch vụ bảo hiểm mới. Thu nhập, nhu
cầu chăm sóc sức khoẻ, trình độ hiểu biết về bảo hiểm của ngời dân đợc nâng cao tạo
điều kiện phát triển các dịch vụ bảo hiểm phi nhân thọ.
Gần đây thị trờng Bảo Hiểm phát triển khá tốt, đạt mức tăng trởng vào khoảng
23-25%/ năm. So với năm 1965 chỉ có một doanh nghiệp bảo hiểm duy nhất 100%
vốn nhà nớc là Bảo Việt, đến nay ngành Bảo Hiểm đã có trên 23 công ty, thuộc đủ
các loại hình doanh nghiệp và đa dạng về hình thức sở hữu nguồn vốn.
Bên cạnh sự phát triển của thị trờng Bảo Hiểm, là nhân tố quan trọng thúc đẩy
thị trờng Bảo Hiểm Việt Nam phát triển ở hiện tại và trong tơng lai với những cơ hội
trên phải kể đến sự phát triển song song của thị trờng Tái Bảo Hiểm. Vậy Tái Bảo
Hiểm là gì? thị trờng Tái Bảo Hiểm là gì? ý nghĩa của nó nh thế nào? Xuất phát từ
những băn khoăn và quan tâm trên về thị trờng Bảo Hiểm và Tái Bảo Hiểm, em quyết
định chọn đề tài Thị trờng Tái Bảo Hiểm lý luận và thực tiễn ở Việt Nam làm nội
dung nghiên cứu cho đề án môn học của mình. Dới đây là những nội dung mà em đã
tìm hiểu đợc:

Nguyễn Thị Hạ - Lớp kinh tế Bảo Hiểm 43A - ĐHKTQD
1
Đề án môn học
nội dung
I. lý luận chung về tái Bảo Hiểm.
1. Sự cần thiết và tác dụng của tái bảo hiểm.

mức nào đi chăng nữa, rủi ro đợc yêu cầu bảo hiểm có thể vợt quá giới hạn tài chính
mà họ có thể chấp nhận, họ lẽ ra phải từ chối hoặc chỉ nhận bảo hiểm cho một phần,
TBH cho phép các công ty nhận bảo hiểm cho các rủi ro vợt quá giới hạn đó, tăng
năng lực để chấp nhận các dịch vụ, tránh việc mất khách hàng và giúp khách hàng
thuận tiện hơn trong giao dịch từ đó thu hút khách hàng khác đến với công ty. Đây là
u điểm lớn nhất của TBH so với Đồng bảo hiểm.
Nh vậy TBH là nhu cầu tất yếu, khách quan của thị trờng Bảo Hiểm, có thể khẳng
định TBH là bộ phận không thể tách rời của ngành Bảo Hiểm, khi nào còn tồn tại thị
trờng Bảo Hiểm phải tồn tại thị trờng TBH.
1.2. Tác dụng của TBH
Nói về tác dụng của TBH, ngay từ đầu thế kỷ XIX luật bảo hiểm của Anh đã cho
rằng: TBH là một loại hình bảo hiểm mới đối với chính các rủi ro đã đợc bảo hiểm và
đảm bảo an toàn thực sự về mặt tài chính cho đối tợng mua bảo hiểm. Luật thơng mại
của Đức cũng cho rằng: những rủi ro đã đợc cơ quan bảo hiểm chấp nhận bảo hiểm
cũng cần đợc TBH để phân tán rủi ro này cho nhiều khách hàng nhằm đảm bảo độ an
toàn tối đa cho cả bến mua và bên bán bảo hiểm. Tác dụng của TBH đợc hiểu cụ thể
ở những ý sau:
- TBH đảm bảo tính ổn định và sự chắc chắn cho quá trình sản xuất kinh doanh của
các đơn vị kinh tế, đặc biệt cho các công ty Bảo Hiểm gốc trong những trờng hợp xảy
ra sự cố rủi ro. Từ đó giúp các doanh nghiệp có khả năng nghiên cứu sáng tạo và mở
rộng các dịch vụ bảo hiểm mới, đáp ứng và kích thích tốt hơn nhu cầu bảo hiểm ngày
càng tăng về số và chất lợng.
- TBH làm tăng khả năng nhận bảo hiểm của công ty bảo hiểm trớc những rủi ro vợt
quá khả năng tài chính của mình. Vì bằng cách TBH, bên bảo hiểm trực tiếp sẽ nhận
đợc sự hỗ trợ về mặt tài chính từ ngời nhận mà phân tán đợc rủi ro.
- TBH góp phần ổn định ngân sách nhà nớc thông qua các khoản thuế nộp và tăng
thu ngoại tệ cho nhà nớc thông qua hoạt động TBH trên phạm vi quốc tế.
Nguyễn Thị Hạ - Lớp kinh tế Bảo Hiểm 43A - ĐHKTQD
3
Đề án môn học

4
Đề án môn học
TBH xuất phát từ ngời bảo hiểm, đồng bảo hiểm xuất phát từ ngời tham gia bảo
hiểm.
TBH có thể chỉ tái cho một ngời bằng một hợp đồng, trong khi đồng bảo hiểm
phải có ít nhất hai công ty trở lên tham gia bằng ít nhất hai hợp đồng.
Khi có sự kiện bảo hiểm xảy ra trong TBH ngời tham gia chỉ phải đòi trực tiếp từ
công ty bảo hiểm gốc. Còn trong đồng bảo hiểm ngời tham gia phải đòi ở tất cả
các công ty cùng tham gia bảo hiểm rủi ro của mình.
Sự khác nhau giữa hai hình thức này có thể nhìn thấy rõ trong hình vẽ 1 sau đây:
Tái Bảo Hiểm

Chuyển giao rủi ro

Đồng Bảo Hiểm
(Chuyển rủi ro trực tiếp cho các công ty BH)
3. Lịch sử phát triển của TBH.
Không ai biết chắc TBH ra đời cụ thể nh thế nào, song theo nghiên cứu thì dịch
vụ TBH ra đời đầu tiên ở Italia, sau đó ngời ta biết đến TBH qua bản giao ớc cổ nhất
có tính chất pháp lý nh một bản hợp đồng TBH đợc ký kết vào năm 1370 trong lĩnh
vực chuyên chở hàng hoá trên biển.
Trong giai đoạn đầu các công ty bảo hiểm gốc thờng gắn với TBH, sau này cùng
với sự phát triển rộng rãi các mối quan hệ thơng mại giữa các thành phố ở các nớc
Nguyễn Thị Hạ - Lớp kinh tế Bảo Hiểm 43A - ĐHKTQD
5
Nhà
TBH A
Nhà
TBH B
Công ty

tính quốc tế trên đó các hoạt động TBH diễn ra sôi động .
4. Các hình thức TBH
4.1. TBH tuỳ ý lựa chọn( Facultative Reins)
TBH tuỳ ý lựa chọn hay còn gọi là TBH tạm thời là hình thức TBH cơ bản và cổ điển
nhất.
- Khái niệm: TBH tuỳ ý lựa chọn hay còn gọi là TBH tạm thời là hình thức TBH
trong đó công ty nhợng toàn quyền lựa chọn rủi ro cần phải tái bảo hiểm, và công ty
nhận có quyền nhận hay từ chối rủi ro đó.
- Trình tự thực hiện một hợp đồng TBH theo hình thức tạm thời:
+ Công ty nhợng thông báo cho nhà TBH một dịch vụ nào đó mà họ cần tái dới hình
thức một đề nghị ghi rõ các dặc điểm chính của rủi ro đợc TBH:Tên và địa chỉ ngời
đợc bảo hiểm, tính chất rủi ro đợc bảo,ngày bắt đầu và ngày chấm dứt,
Số tiền bảo hiểm, phí bảo hiểm, phần giữ lại của công ty nhợng, thủ tục phí TBH
+ Sau khi nhận đợc đề nghị, nhà TBH có quyền lựa chọn toàn bộ hay một phần tỷ lệ
nào đó hay một số tiền cố định trên cơ sở rủi ro đợc đề nghị.
+ Nhà TBH xác nhận phần tham gia của mình vào phiếu đề nghị và giử lại cho công
ty nhợng.
Nguyễn Thị Hạ - Lớp kinh tế Bảo Hiểm 43A - ĐHKTQD
6
Đề án môn học
+ Nhà TBH có thể yêu cầu công ty nhợng cung cấp thêm thông tin cần thiết để xem
xét lựa chọn lần cuối.
+ Nhà TBH thông báo chấp nhận, dịch vụ TBH tuỳ ý lựa chọn chính thức có hiệu lực
và cũng tự động chấm dứt nếu đến ngày hết hạn mà không có bổ sung thêm.
- Ưu điểm của hình thức TBH tuỳ ý lựa chọn:
+ Giúp công ty nhợng nhất là những công ty nhỏ mới thành lập yên tâm để nhận bảo
hiểm cho các rủi ro, đặc biệt là những rủi ro có giá trị bảo hiểm lớn vợt quá khả năng
tài chính của mình, những rủi ro ít đợc bảo hiểm: chiến tranh, bạo động
+ Tạo u thế cho công ty nhợng phát triển hoạt động kinh doanh BH&TBH thông qua
sự giúp đỡ về kỹ thuật nghệp vụ, tổ chức và đề phòng hạn chế tổn thất.

+ Giúp công ty nhợng chủ động trong kinh doanh do đặc điểm có thể toàn quyền
quyết định trong nhận bảo hiểm.
+ Đảm bảo lợi ích kinh doanh của cả công ty nhợng và nhận.
+ TBH bắt buộc thờng mang tính tự động sau mỗi năm, cho phép các bên thiết lập
mối quan hệ lâu dài.
- Hạn chế:
+ Công ty nhợng phải tái đi mọi rủi ro cả những rủi ro nằm trong khả năng thanh
toán do đó ảnh hởng đến lợi nhuận của công ty nhợng.
+ Giảm tính linh hoạt đối với cả hai bên do yếu tố cố định về mặt thời gian.
+ Nhà TBH bị động trong việc lựa chọn rủi ro nhận tái.
4.3. TBH kết hợp tuỳ ý lựa chọn bắt buộc ( TBH để ngỏ)
- Khái niệm: là hình thứcTBH trong đó công ty nhợng không bắt buộc phải nhợng tái
tất cả các dịch vụ đã nhận bảo hiểm; ngợc lại nhà TBH buộc phải chấp nhận các dịch
vụ mà công ty nhợng đã chuyển giao với điều kiện là những dịch vụ đó phải phù hợp
với nội dung và điều khoản đã quy ớc trong hợp đồng TBH.
- Ưu điểm:
+ Hình thức này khai thác triệt để đợc u điểm và hạn chế nhợc điểm của cả hai hình
thức.
+ Cả hai bên đều có tính chủ động tơng đối trong nhận và nhợng tái.
+ Quyền lợi của cả hai bên đợc giải quyết ổn thoả, không có sự bắt ép nhau, không
nâng cao thủ tục phí
- Nhợc điểm: Nhà TBH bất lợi hơn trong việc lựa chọn rủi ro nhận tái đối với những
phần TBH bắt buộc.
Nguyễn Thị Hạ - Lớp kinh tế Bảo Hiểm 43A - ĐHKTQD
8
Đề án môn học
5. Các phơng pháp TBH.
5.1. TBH theo số tiền bảo hiểm hay TBH theo tỷ lệ.
a. Khái niệm: TBH theo số tiền bảo hiểm ( STBH) là phơng pháp phân bổ trách
nhiệm công ty nhợng và nhà TBH đối với đơn vị rủi ro đợc bảo hiểm theo tỷ lệ tham

các bội số của số giữ lại.
+ Đặc điểm:
Là một trong các phơng pháp TBH theo tỷ lệ nên tỷ lệ STBH đợc hình thành trên
cơ sở mức dôi tái đi và mức giữ lại cũng chính là căn cứ để phân chia trách
nhiệm và phí bảo hiểm.
Chỉ những rủi ro nhất định vợt quá khả năng đảm nhận mới đợc tái đi hay tổng
số đơn vị rủi ro công ty nhợng chấp nhận bảo hiểm và số đơn vị rủi ro đem tái
không giống nhau.
Tỷ lệ giữ lại, tái đi của các đơn vị đợc tái không bằng nhau vì có những rủi ro
nhận tái có STBH nhỏ hơn hạn mức giữ lại.
Rủi ro có giá trị vợt quá hợp đồng TBH công ty nhợng phải gánh chịu.
+ Ưu điểm:
Chỉ tái những rủi ro vợt quá khả năng giữ lại của mình nên khai thác hết nguồn
lực kinh doanh, đảm bảo lợi ích kinh tế hơn so với TBH số thành.
Những rủi ro xấu đợc tái đi nhiều hơn, nên kết quả kinh doanh ổn định.
+ Nhợc điểm;
Tính toán phức tạp, chi phí tốn kém.
Nếu tổn thất rơi nhiều vào rủi ro giữ lại sẽ ảnh hởng đến kết quả kinh doanh của
công ty nhợng.
Nếu tổn thất rơi nhiều vào phần tái đi nhà TBH sẽ phải chịu thiệt nhiều hơn.
5.2. TBH theo mức bồi thờng hay TBH không theo tỷ lệ.
- Khái niệm: Là phơng pháp TBH dựa trên cơ sở số tiền bồi thờng trong đó công ty
nhợng ấn định một giới hạn bồi thờng bằng một số tiền mà họ có thể gánh chịu cho
tổn thất của sự kiện đối với một rủi ro đã đợc bảo hiểm, phần tổn thất vợt quá hạn
mức đó đợc chuyển giao cho nhà TBH.
- Đặc điểm:
+ Công ty nhợng ấn định mức tự bồi thờng gọi lại điểm tự bồi thờng, phần vợt quá
chuyển cho nhà TBH, phần này gọi là giới hạn trách nhiệm.
Nguyễn Thị Hạ - Lớp kinh tế Bảo Hiểm 43A - ĐHKTQD
10

dù là rất lớn.
Nguyễn Thị Hạ - Lớp kinh tế Bảo Hiểm 43A - ĐHKTQD
11
Đề án môn học
TBH vợt mức bồi thờng đảm bảo cho những tai hoạ khốc liệt: là dạng TBH nhằm
bảo vệ công ty nhợng tránh đợc những tổn thất quá lớn đối với những sự kiện
nằm ngoài khả năng kiểm soát của con ngời.
b.TBH v ợt tỷ lệ bồi th ờng:
Khái niệm: là phơng pháp công ty nhợng khống chế trách nhiệm bồi thờng bằng một
tỷ lệ nhất định, phần vợt quá mức ấn định chuyển giao cho nhà TBH.
Số tiền bồi thờng
Tỷ lệ bồi thờng = x 100
Phí thu
Hợp đồng TBH thờng quy định điểm tự bồi thờng 60%, điểm tái đi 90% (61%-
150%).
- Trong TBH theo mức bồi thờng việc tính toán STBH, trách nhiệm không theo tỷ lệ
nên có ý nghĩa rất quan trọng:
+ Các yếu tố tính phí TBH:
Đòi hỏi phải có những căn cứ đáng tin cậy, khối lợng hợp đồng phải đồng đều về
xác xuất xảy ra tổn thất và mức độ xảy ra sự kiện bảo hiểm.
Nguyên tắc tính phí: hình thức tính phí vợt mức bồi thờng hay tỷ lệ; có đảm bảo
nghiệp vụ hay không; phơng pháp tính phí bảo hiểm gốc; số tiền bồi thờng cần
phải đợc bảo vệ bằng TBH.
Mục đích: đảm bảo kinh doanh cho nhà TBH, đồng thời không làm thiệt hại đến
công ty nhợng do đó phải tính đến các yếu tố: tỷ lệ bồi thờng thời gian qua;
những nhân tố có thể ảnh hởng đến tổn thất trong tơng lai; dự phòng cho tổn thất
thảm hoạ có thể xảy ra cho TBH; mức tự bồi thờng của công ty nhợng; hạn mức
trách nhiệm của nhà TBH; chi phí khai thác, hành chính
+ Các phơng pháp tính phí:
Theo tỷ lệ bồi thờng: căn cứ vào số liệu thống kê 5 hoặc 10 năm trớc về tổn thất

+ Thủ tục phí theo thang luỹ tiến:
Là loại thủ tục phí theo đó tỷ lệ thủ tục phí tăng, giảm dần theo tỷ lệ bồi thờng, nếu
tỷ lệ bồi thờng giảm 2 đơn vị thì tỷ lệ thủ tục phí tăng 1 đơn vị.
Thang luỹ tiến thờng có tỷ lệ nh sau:
Tỷ lệ bồi thờng(%) Tỷ lệ thủ tục phí(%)
75 20
Nguyễn Thị Hạ - Lớp kinh tế Bảo Hiểm 43A - ĐHKTQD
13
Đề án môn học
73 21
71 22
. .
. .
57 29
55 trở xuống 30
Cuối mỗi kỳ thủ tục phí TBH sẽ đợc tính lại và điều chỉnh theo tỷ lệ bồi thờng của
thang luỹ tiến trên cơ sở tỷ lệ bồi thờng của năm nghiệp vụ, trong đó:
Số tiền bồi thơng
Tỷ lệ bồi thờng =
Phí thực thu
Tổn thất và chi phí Dự phòng cha Dự phòng cha
Tổn thất phải trả = nhà TBH phải trả + giải quyết - giải quyết
trong năm cuối năm đầu năm
Phí thực thu = Phí thu trong năm + Dự trữ đầu năm Dự trữ cuối năm
+ Thủ tục phí theo lãi (Profit Commission)
Khái niệm: thủ tục phí theo lãi là phơng pháp trong đó công ty nhợng sẽ nhận lại một
phần lãi khi kết quả kinh doanh thực tế của công ty nhận tái tốt hơn nhiều so với tỷ lệ
bồi thờng trung bình dự kiến.
Thủ tục phí theo lãi thờng ở trong khoảng 10-20%, còn phần lãi mà công ty nhợng có
thể đợc nhận lại đợc tính bằng tỷ lệ % của lợi nhuận nhà TBH hởng khi kết quả hợp

7. Những vấn đề trong nhận và nhợng TBH.
- Mức giữ lại:
+ Khái niệm: mức giữ lại là khoản tiền tối đa có thể giữ lại trên mọi rủi ro của công
ty nhợng.
+ Lý do: Công ty nhợng TBH nhằm mục đích chủ yếu là đảm bảo an toàn và khả
năng tài chính . Nh ng đồng thời cũng phải xem xét mức TBH hay mức giữ lại phù
hợp để tận dụng hết các nguồn lực của công ty nhợng vì mục đích hoạt động của
công ty trên thị trờng là lợi nhuận.
+ Căn cứ để xác định mức giữ lại:
Khả năng tài chính của công ty nhợng, chủ yếu là vốn tự có
Số lợng hợp đồng ký kết và đặc trng rủi ro đợc bảo hiểm
Chính sách TBH của quốc gia hay của công ty
Tình hình môi trờng kinh tế xã hội, chính trị
Kế hoạch phát triển của công ty trong tơng lai
Kinh nghiệm thục tế hoạt động kinh doanh những năm trớc
Nguyễn Thị Hạ - Lớp kinh tế Bảo Hiểm 43A - ĐHKTQD
15
Đề án môn học
+ Công thức tính mức giữ lại:
(P+F) C M : Mức giữ lại
M = trong đó: P : vốn tự có
S F : doanh thu phí và thu nhập khác
C : chi phí
S : số lợng thiệt hại
- Phí tạm giữ
+ Khái niệm: Phí tạm giữ là khoản dự phòng riêng giúp cho công ty nhợng có thuận
lợi trong việc giải quyết bồi thờng cho nghiệp vụ bảo hiểm gốc trớc khi quyết toán
đòi bồi thờng từ nhà TBH.
+ Mục đích: Phí tạm giữ cùng với thủ tục phí có tác dụng giúp công ty nhợng giải
quyết bồi thờng, chi trả cho khách hàng nhanh chóng.

chịu trách nhiệm toàn bộ, duy nhất đối với bên mua bảo hiểm theo hợp đồng bảo
hiểm gốc.
Hợp đồng TBH là hợp đồng riêng biệt giữa nhà bảo hiểm với công ty nhợng, còn
ngời đợc bảo hiểm không tham gia vào hợp đồng này do đó ngời mua bảo hiểm
không đợc yêu cầu ngời nhận TBH bồi thờng trực tiếp cho mình.
+ Những vấn đề cơ bản trong hợp đồng TBH:
Thủ tục phí
Phí tạm giữ
Nguyên tắc trung thực tuyệt đối: là nguyên tắc đòi hỏi công ty nhợng phải thông
báo cho nhà TBH biết những chi tiết cần thiết mà họ đợc trong nghiệp vụ bảo hiểm
của mình. Nếu ngời đợc bảo hiểm cung cấp những thông tin không chính xác về
rủi ro bảo hiểm mà đợc công ty bảo hiểm gốc chấp nhận trong hợp đồng bảo hiểm
và làm cơ sở để xây dựng hợp đồng TBH thì nhà TBH có quyền từ chối trách
nhiệm khi phát hiện ra sự thiếu trung thực đó.
Vấn đề bồi thờng:
Dù hợp đồng TBH dới hình thức nào thì khi sự kiện bảo hiểm xảy ra, công ty nhợng
phải tiến hành bồi thờng trớc cho ngời đợc bảo hiểm, sau đó đòi lại phần trách nhiệm
thuộc về nhà TBH. Ngợc lại nhà TBH phải bồi thờng thiệt hại cho công ty nhợng
theo quy định pháp lý của hợp đồng TBH.
Chú ý: nếu bồi thờng bằng ngoại tệ thì tính theo tỷ giá tại thời điểm thanh toán.
Thời hạn hợp đồng .
Nguyễn Thị Hạ - Lớp kinh tế Bảo Hiểm 43A - ĐHKTQD
17
Đề án môn học
+ Hợp đồng TBH đợc thành lập bằng văn bản và phải có chữ ký của bên tham gia. Để
đảm bảo yêu cầu hợp đồng TBH phải tuân thủ những yêu cầu cơ bản của hợp đồng
nh sau:
Ngời bảo hiểm và nhà TBH phải có khả năng tham gia hợp đồng
Phải có sự chào bán và chấp nhận
+ Các hình thức hợp đồng TBH: Các hình thức hợp đồng TBH đợc xây dựng tơng