Thực trạng và giải pháp nâng cao văn hóa học đường cho sinh viên ngành sư phạm các trường
đại học, cao đẳng
Vấn đề thanh niên - sinh viên luôn là mối quan tâm đặc biệt của toàn xã hội, bời vai trò của
thanh niên - sinh viên hết sức to lớn. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói "Thanh niên là người
chủ tương lai của đất nước, nước nhà thịnh hay suy, mạnh hay yếu, một phần là do thanh
niên". Trong những năm gần đây, tác động của kinh tế thị trường làm thay đổi lối sống, nếp
sống của các tầng lớp trong xã hội, thực trạng văn hóa học đường trong một bộ phận sinh viên
các trường đại học, cao đẳng trở thành vấn đề nóng được xã hội quan tâm. Bài viết này chúng
tôi tập trung phân tích thực trạng và đưa ra các giải pháp góp phàn nâng cao văn hóa học
đường cho sinh viên sư phạm các trường đại học, cao đẳng ở Ngh
Vấn đề thanh niên - sinh viên luôn là mối quan tâm đặc biệt của toàn xã hội, bỏi vai trò của
thanh niên - sinh viên hết sức to lớn. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói "Thanh niên là nguòi
chủ tưững lai của đất nước, nước nhà thịnh hay suy, mạnh hay yếu, một phần là do thanh
niên". Trong những năm gần đây, tác động của kinh tế thị trường làm thay đỗi lối sống,
nếp sống của các tầng lớp trong xã hội, thực trạng văn hóa học đuờng trong một bộ phận
sinh viên các trường đại học, cao đẳng trở thành vấn đề nóng được xã hội quan tâm. Bài
viết này chúng tôi tập trung phân tích thục trạng và đưa ra các giải pháp góp phần nâng
cao văn hóa học đường cho sinh viên sư phạm các trường đại học, cao đẳng ở Nghệ Án,
góp phần thúc đẩy phát triển sự nghiệp giáo dục đào tạo của nưóc nhà.
I. Thục trạng văn hóa học đường trong học sinh - sinh viên hiện nay.
Thuật ngữ "Văn hóa học đường" đã xuất hiện khá lâu trên các phương tiện thông tin đại
chúng. Tuy nhiên, hiện nay vẫn chưa có tài liệu chính thống nào đưa ra một khái niệm hoàn
chỉnh. Chúng tôi đồng ý với quan điểm của GS. Phạm
Minh Hạc cho rằng: "Văn hóa học đường là văn hóa ừong các trường học, nó là một bộ phận
cấu thành của hệ thống giáo dục quốc dân và mang bản sắc chung của nền văn hóa dân tộc. Cụ
thể hom, văn hóa học đường là hệ thống các chuẩn mực, giá trị giúp các cán bộ quản lý nhà
trường, các thầy giáo, cô giáo, các bậc phụ huynh và các em học sinh, sinh viên có cách thức
suy nghĩ, tình cảm và hành động tốt đẹp".
Hiện nay, tác động của kinh tế thị trường đã ảnh hưởng không nhỏ đến thanh thiếu niên,
nhất là học sinh, sinh viên trong các trường đại học, cao đẳng. Vì vậy, thực trạng học sinh, sinh
viên vô lễ, trộm cắp, bỏ học, sa vào các tệ nạn xã hội ngày càng trở thành vấn đề nóng được

An nói riêng cần có những biện pháp đế thực hiện tốt chức năng vừa dạy "chữ", vừa dạy
"người".
Thực tế xã hội hiện nay, khi mà tri thức ngày càng trở nên quan trọng thì môi trường giáo
dục nhất là môi trường sư phạm - cái nôi của sự giáo dục nhân cách càng phải có chiến lược
phát triển đứng với ý nghĩa "Người giáo viên phải là tấm gương sáng cho học sinh noi theo",
cần phải tạo lập một môi trường văn hóa sư phạm lành mạnh mà ở đó, văn hóa được thể hiện
qua những hành động, cử chỉ đẹp hàng ngày, ngôn ngữ giao tiếp ở trên lớp học, ở ngoài giờ
học, ở trên đường phố giữa thầy và trò. Chúng tôi cho rằng, để xây dựng một môi trường văn
hóa học đường lành mạnh, trong sáng cho học sinh, sinh viên trong các trường đại học, cao
đẳng nói chung, sinh viên sư phạm nói riêng cần xây dựng và thực hiện tốt các giải pháp sau:
II. Giải pháp nâng cao văn hóa học đường cho sinh viên sư phạm các trường đại học, cao
đẳng ở Nghệ An hiện nay.
1. Xây dựng môi trường sư phạm, khung cảnh sư phạm và ứng xử sư phạm tốt nơi giảng
đường.
Môi trường sư phạm và khung cảnh sư phạm là môi trường xung quanh học đường, đòi
hỏi cảnh quan trường học phải xây dựng thật trong lành, văn hóa. Văn hóa thể hiện ở giáo
viên, sinh viên qua hành động, cử chỉ, ngôn ngữ giao tiếp hàng ngày. Môi trường xung quanh
học đường là ý thức của giáo viên và sinh viên khi bỏ rác đứng nơi quy định, không bẻ cây,
khạc nhổ, vẽ bậy lên tường, bàn học; không hút thuốc lá trong trường học; không nói tục, chửi
thề Những việc làm tưởng chừng rất nhỏ đó, nhưng là nền tảng hình thành chuẩn mực đạo
đức ban đầu của một nhà giáo.
Phương pháp lao động sư phạm và giao tiếp ứng xử của những người hoạt động trong học
đường phải được coi là mẫu mực cho xã hội. Văn hóa học đường chính là "Văn hóa giao tiếp",
"Văn hóa ứng xử" của giáo viên và sinh viên "Giáo viên phải là tấm gương tốt cho sinh viên
noi theo", phải "Dùng nhân cách để giáo dục nhân cách", phải xây dựng mối quan hệ tốt giữa
thày và trò, phải có quan hệ đúng mực, vừa nghiêm túc vừa thân mật, giản dị và chân thành.
Giáo viên phải xác định đúng vai trò, nghĩa vụ và trách nhiệm đối với việc dạy "chữ" và dạy
"người", phải có ý thức trau dồi chuyên môn, làm cho sinh viên thấy được cái hay, cái đẹp
trong kiến thức được lĩnh hội, truyền cho sinh viên niềm say mê về nghề nghiệp, phát huy tính
tích cực, tự giác làm cho các em trân trọng, yêu quý nghề của mình lựa chọn.

văn minh, tình nguyện". Lớp lớp các thế hệ sinh viên trường Đại học Vinh khi rời trường, dù
công tác ở đâu, ở cương vị nào nhưng ừong họ luôn có một tình yêu nghề trong sáng, lối sống
ứng xử hòa nhã, luôn thể hiện là một người có đạo đức, có văn hóa, được đào tạo ở một ngôi
trường có bề dày truyền thống 50 năm. Tuy nhiên, không vì thế mà trường Đại học Vinh
không còn hiện tượng sinh viên vi phạm nếp sống văn hóa, đâu đó còn không ít sinh viên có
cách ứng xử văn hóa rất thấp, hiện tượng sinh viên chơi lô đề, sống thử, bỏ học, chửi tục, nói
bậy còn nhiều. Vì vậy, trong thời gian tới, trường Đại học Vinh nói riêng và các trường đại
học, cao đẳng trên địa bàn tỉnh Nghệ An nói chung, cần xây dựng các giải pháp phù hợp, loại
bỏ dàn những hiện tượng vô văn hóa, xây dựng được hệ giá trị riêng làm chuẩn mực góp phần
thúc đẩy sự phát triển cho toàn ngành giáo dục.
Ngoài ra, các trường cần gắn việc giáo dục đạo đức văn hóa với đạo đức lối sống, lồng
ghép chương trình giảng dạy với các hoạt động dã ngoại cho sinh viên như: thăm các di tích
lịch sử, học tập truyền thống cách mạng lịch sử hào hùng của dân tộc. Qua đó, khơi dậy trong
sinh viên lòng tự hào dân tộc, giúp các em có động cơ học tập tốt.
4. Có sự phổi hợp giữa gia đình - nhà trường và xã hội trong việc giáo dục văn hóa học
đường cho sinh viên.
Việc kết hợp giữa gia đình - nhà trường và xã hội trong việc giáo dục cho học sinh phát
triển toàn diện về đức, trí, thể, mỹ, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng dạy: "Phải liên hệ mật thiết
với gia đình học trò. Bởi vì giáo dục trong nhà trường chỉ là một phần, còn càn có sự giáo dục
ngoài xã hội và trong gia đình để giúp cho việc giáo dục nhà trường tốt hom. Giáo dục ừong
nhà trường dù tốt mấy nhưng thiếu giáo dục ừong gia đình và ngoài xã hội thì kết quả cũng
không hoàn toàn".
Nói đến gia đình là nói đến cái nôi sinh thành, dưỡng dục, là nơi định hướng các giá trị đạo
đức, nhân cách của học sinh, sinh viên. Gia đình cũng là nơi gìn giữ những giá trị đạo đức
truyền thống tốt đẹp của dân tộc. Điều đó được ý thức rất
đầy đủ về quan niệm của cha mẹ trong quá trình vào đời của con cái, trong học tập, phát triển
nghề nghiệp tương lai, phát triển nhân cách trong quan hệ tình bạn và tình yêu, gia đình hạnh
phúc và ý thức trách nhiệm công dân. Sự kết hợp giữa gia đình với nhà trường thể hiện trong
việc thường xuyên có sự trao đổi tò hai phía. Nhà trường thường xuyên thông báo kết quả học
tập, văn hóa đạo đức trường học của sinh viên cho gia đình, định kỳ tổ chức họp phụ huynh để

vào các tệ nạn xã hội. vấn đề này, trở thành tiếng chuông cảnh tỉnh cho các cấp quản lý của các
trường đại học, cao đẳng phải có những biện pháp thực sự hiệu quả đế làm tốt chức năng dạy
"chữ", dạy "người", tạo một môi trường văn hóa ừong lành, chân phương trong trường học.
Thực hiện đồng bộ các giải pháp, xây dựng môi trường sư phạm, khung cảnh sư phạm và ứng
xử sư phạm tốt nơi giảng đường. Phối hợp với các lực lượng giáo dục trong nhà trường tăng
cường xây dựng kỷ cương, nề nếp trong học tập, sinh hoạt của đoàn viên, sinh viên. Mỗi
trường học phải có hệ giá trị làm chuẩn mực để lấy đó làm mục tiêu phấn đấu, thước đo thảnhquả của trường. Có sự phối hợp giữa gia đình - nhà trường và xã hội trong việc giáo dục văn
hóa học đường cho sinh viên, là cơ sở, điều kiện để xây dựng một môi trường đại hoc, cao
đẳng "Vừa hồng vừa chuyên", góp phần xây dựng thành công sự nghiệp ữồng người của Đảng
và Nhà nước ta./.
Tài liệu tham khảo:
1. GS.Phạm Minh Hạc, Xây dựng văn hóa học đường phải là mối quan tâm của mọi nhà
trường.
2. Bùi Văn Huệ, ứng xử sư phạm, NXB Đại học Sư phạm Hà Nội, 2004.
3. TS. Nguyễn Thị Tĩnh, Xây dựng văn hỏa học đường trong bối cảnh đất nước đổi mỏi
hội nhập.
4. Trịnh Minh Loan, Văn hóa học đường yếu tố quan trọng để nâng cao chất lượng giáo
dục, Viện Nghiên cứu Sư phạm, Đại học Sư phạm Hà Nội.
5. Hồ Chí Minh toàn tập, Tậpl, NXB Chính trị Quốc gia Hà Nội, 2000.
6. Hồ Chí Minh toàn tập, Tập 2, NXB Chính trị Quốc gia Hà Nội, 2000.