Kỹ thuật nuôi tôm càng xanh trên ruộng
Nguồn: vietlinh.com.vn
1. Các hình thức nuôi tôm càng xanh trên ruộng lúa ở Việt Nam
- Mô hình 2 vụ lúa xen canh 1 vụ tôm: Ruộng được trồng 2 vụ lúa Hè-Thu
và Đông-Xuân. Tôm được nuôi kết hợp với lúa Hè-Thu và thu hoạch trước khi bắt
đầu vụ Đông Xuân. Mô hình này thích hợp cho vùng lũ thấp, vẫn giữ sản xuất lúa
Hè-Thu.
- Mô hình 1 vụ lúa luân canh 1 vụ tôm: Ruộng không trồng vụ lúa Hè-Thu
mà chỉ thả nuôi tôm từ khoảng tháng 3-4 và thu hoạch vào tháng 10-11, sau đó
trồng 1 vụ lúa Đông-Xuân. Mô hình hiện được áp dụng rộng rãi, đặc biệt là vùng
ngập lũ sâu, lúa Hè -Thu không đảm bảo hoặc năng suất thấp do lũ đến sớm.
- Mô hình 2 vụ lúa luân canh 1 vụ tôm: Sau vụ lúa Hè-Thu, tôm được thả
nuôi trong mùa lũ đến đầu vụ lúa Đông-Xuân thì thu hoạch để cải tạo ruộng trồng
lúa Đông-Xuân. Mô hình này có thời gian nuôi ngắn nên phải tuân thủ đúng thời
vụ và phải thả tôm giống có kích cỡ lớn.
2. Kỹ thuật nuôi
Chọn lựa địa điểm
Có nhiều yếu tố quan trọng cần phải xem xét khi chọn lựa địa điểm nuôi
tôm trên ruộng. Tốt nhất chọn nơi có mùa ngập lũ, điều kiện đất đai không nhiễm
phèn, có hệ thống kênh-sông để cấp thoát nước tốt vào đầu vụ nuôi, có khả năng
thu mua thức ăn, nhất là thức ăn tươi sống và rẻ (cua, ốc cá tạp), hay có nguồn
tôm giống dễ dàng. Tốt nhất vị trí nuôi nên có diện lưới quốc gia.
Thiết kế ruộng nuôi
Ruộng nuôi tôm có diện tích từ 0,5-2 ha. Tùy mô hình mà có thể thiết kế
ruộng nuôi khác nhau. Đối với mô hình 2 lúa kết hợp 1 tôm thì nhất thiết ruộng
phải có mương bao xung quanh, chiếm từ 20-25 % tổng diện tích ruộng. Mương
rộng từ 2-3 m và sâu 0,8-1,0 m so với mặt ruộng. Đối với các mô hình còn lại thì
ruộng không nhất thiết phải có mương bao mà dùng máy ủi đất mặt ruộng để đắp
bờ ruộng cao và chắc chắn, và ruộng trở thành một ao nổi.
thịt.
Mật độ và thả giống:
Đối với mô hình 2 vụ lúa xen canh 1 vụ tôm, hoặc 1 vụ lúa luân canh 1 vụ
tôm, do có thời gian nuôi dài, nên có thể thả tôm giống là Postlarvae 15 (trung
bình 1,2-1,5cm). Riêng mô hình 2 vụ lúa luân canh 1 vụ tôm, do thời gian nuôi thịt
ngắn, nên cần ương tôm Postlarvae trước đó 1-1,5 tháng, hoặc mua giống lớn 4-6
cm để thả nuôi thịt. Tuỳ theo mô hình nuôi, kích cỡ tôm giống và thời gian nuôi
thịt và khả năng chăm sóc mà có thể thả với mật độ 3-8 con/m
2
ruộng. Mô hình
nuôi tôm xen canh với lúa (Hè-Thu) nên nuôi với mật độ thấp vì mức nước ruộng
thấp hơn và khả năng chăm sóc tôm cũng hạn chế hơn.
Cho ăn và chăm sóc
Có nhiều loại thức ăn có thể sử dụng cho tôm như thức ăn viên công
nghiệp, thức ăn viên tự chế và thức ăn tươi sống. Thức ăn viên công nghiệp cho
tôm càng xanh có chất dinh dưỡng đầy đủ và cân bằng và tiện sử dụng. Người
nuôi cũng nên tận dụng các nguyên liệu địa phương để sản xuất thức ăn viên cho
tôm để giảm chi phí (Bảng 1).
Bảng 1. Công thức phối chế thức ăn cho tôm càng xanh
Nguyên
liệu
Tỷ lệ (%)
Bột cá
Bột đậu
nành
Cám
gạo
Khối lượng
tôm (g/con)
Lượng thức ăn (%
khối lượng đàn tôm)
2,5-3
4-5
6-9
10-13
14-20
21-27
28-34
35-40
6,5
5,5
4,2-4,5
3,7-4,0
3,0-3,5
2,5-2,7
1,7-2,0
1,0-1,4
Trong quá trình nuôi, việc quản lý nước rất quan trọng và khác nhau tùy
theo mô hình nuôi. Đối với mô hình nuôi tôm xen canh với lúa hè thu, mức nước
trên ruộng thường phải theo mức nước cần cho lúa (0,2-0,3m). Tốt nhất, không
nên dùng thuốc trừ sâu trong khi nuôi tôm. Nếu dùng thuốc thì phải tháo nước thật
từ từ trong vài ngày để rút tôm xuống mương bao. Sau 1-2 tuần thì mới cho nước
vào để tôm lên ruộng. Khi thu hoạch lúa thì tháo nước cho tôm xuống mương và
sau khi thu hoạch lúa lại cho nước vào thật nhiều để tôm lên ruộng ăn thức ăn tự
nhiên. Giai đoạn này cần thay nước thường xuyên để tránh thối nước do gốc rạ.
Đối với mô hình 1 vụ tôm luân canh 1 vụ lúa, trong thời gian trước lũ (từ
tháng 4-7 dương lịch), thông thường cần phải bơm nước để giữ mức nước 0.6-