1
Các giải pháp phát triển đội ngũ giảng viên đáp
ứng nhu cầu nâng cấp trường Cao đẳng Kinh tế
- Kỹ thuật Công nghiệp I thành trường đại học
Trần Ngọc Huy
Trường Đại học Giáo dục
Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành: Quản lý giáo dục; Mã số: 60 14 05
Người hướng dẫn: PGS.TS. Nguyễn Đức Trí
Năm bảo vệ: 2007
Abstract. Xác định cơ sở lý luận về quản lý phát triển đội ngũ giảng viên đại học.
Nghiên cứu đánh giá thực trạng đội ngũ giảng viên của trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ
thuật Công nghiệp I, thực trạng công tác quản lý phát triển đội ngũ giảng viên của
trường. Trình bày đề án thành lập trường Đại học Kinh tế - Kỹ thuật Công nghiệp trên
cơ sở trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Công nghiệp I. Từ căn cứ nêu trên, đề xuất
các giải pháp phát triển đội ngũ giảng viên đáp ứng nhu cầu nâng cấp trường Cao đẳng
Kinh tế - Kỹ thuật I thành trường đại học, đó là đổi mới tư duy và nâng cao nhận thức
về quản lý phát triển đội ngũ giảng viên; có quy hoạch phát triển đội ngũ giảng viên; đổi
mới công tác tuyển chọn, đào tạo bồi dưỡng và thế hệ kế cận, tạo môi trường làm việc
và động lực để giảng viên phát huy năng lực, sở trường của mình; tăng cường công tác
kiểm tra, đánh giá
Keywords. Giáo dục đại học; Giảng viên; Quản lý giáo dục; Đội ngũ giảng viên
Content.
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Hội nghị lần thứ 2 Ban chấp hành Trung ương Khoá VIII Đảng Cộng sản Việt
và trong tương lai rất gần sẽ được nâng cấp lên thành trường Đại học Kinh tế Kỹ thuật
Công nghiệp. Nhiều khó khăn, thách thức đang đặt ra cho trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ
thuật Công nghiệp I, trong đó có vấn đề xây dựng và phát triển đội ngũ giảng viên phục
vụ cho nhiệm vụ mới: đào tạo đội ngũ cán bộ có trình độ đại học.
Để góp phần giải quyết vấn đề đặt ra, tôi lựa chọn đề tài “Các giải pháp phát
triển đội ngũ giảng viên đáp ứng nhu cầu nâng cấp trƣờng Cao đẳng Kinh tế - Kỹ
thuật Công nghiệp I thành trƣờng Đại học”
2. Mục đích nghiên cứu
Đề xuất các giải pháp quản lý công tác phát triển đội ngũ giảng viên nhằm đáp ứng
nhu cầu nâng cấp trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Công nghiệp I.
3. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Công tác quản lý phát triển đội ngũ giảng viên của trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ
thuật Công nghiệp I.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Các giải pháp quản lý phát triển đội ngũ giảng viên đáp ứng nhu cầu nâng cấp
trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Công nghiệp I thành trường Đại học.
4. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Xác định cơ sở lý luận về quản lý phát triển đội ngũ giảng viên đại học
- Đánh giá thực trạng đội ngũ giảng viên của trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật
Công nghiệp I, thực trạng công tác quản lý phát triển đội ngũ giảng viên của trường Cao
đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Công nghiệp I.
- Đề xuất các giải pháp quản lý có tính khả thi về phát triển đội ngũ giảng viên
nhằm đáp ứng kịp thời nhu cầu khi trường nâng cấp thành trường đại học.
5. Giả thuyết khoa học
Công tác quản lý phát triển đội ngũ giảng viên của trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ
thuật Công nghiệp I đã được thực hiện thường xuyên nhưng chất lượng chưa cao. Nếu
đánh giá đúng thực trạng công tác quản lý phát triển đội ngũ giảng viên, xác định được
các giải pháp, bao quát được các vấn đề từ nhận thức đến hành động thì sẽ có tác động
tích cực đến việc phát triển đội ngũ giảng viên đáp ứng yêu cầu của trường Cao đẳng
Chương 1: Cơ sở lý luận của đề tài
Chương 2: Thực trạng đội ngũ giảng viên và công tác quản lý phát triển đội ngũ
giảng viên trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Công nghiệp I
Chương 3: Các giải pháp phát triển đội ngũ giảng viên đáp ứng nhu cầu nâng cấp
trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Công nghiệp I thành trường Đại học
Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI
1.1. Một số khái niệm cơ bản
1.1.1. Quản lý, quản lý giáo dục
1.1.1.1. Quản lý
Qua các tác giả trong và ngoài nước, chúng ta có thể thống nhất khái niệm về quản
lý như sau: Quản lý là sự tác động liên tục có tổ chức, có định hướng, có mục đích, có
kế hoạch của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý để chỉ huy, điều khiển, liên kết các
4
yếu tố tham gia vào hoạt động thành một chỉnh thể thống nhất, điều hoà hoạt động của
các khâu một cách hợp quy luật nhằm đạt đến mục tiêu xác định trong điều kiện biến
động của môi trường.
1.1.1.2. Quản lý giáo dục
Nói chung, Quản lý giáo dục được hiểu là hệ thống tác động có mục đích, có kế
hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý nhằm tổ chức điều khiển hoạt động của khách
thể quản lý thực hiện các mục tiêu giáo dục đề ra
1.1.2. Phát triển
- Phát triển là sự vận động biến đổi theo chiều hướng đi lên của mọi sự vật hiện
tượng trong cả tự nhiên, xã hội và tư duy.
- Phát triển tuân theo quy luật vận động nội tại, khách quan.
- Phát triển là sự tăng tiến, tăng trưởng cả về số lượng và chất lượng.
- Trong hoạt động xã hội xã hội, phát triển bao giờ cũng nhằm mục đích cụ thể.
1.1.3. Phát triển nhân lực
Phát triển nhân lực là quan niệm chỉ sự tăng tiến, sự chuyển biến tiến bộ của các
thành viên trong tổ chức nhằm thực hiện tốt mục tiêu mà tổ chức đề ra. Trong hoạt động
Việc nâng, chuyển cấp đào tạo từ cấp thấp hơn đến cấp cao hơn, cụ thể ở đây là
trình độ CĐ lên ĐH kéo theo việc nâng, chuyển cấp đào tạo cho HS, SV thì nội dung,
chương trình đào tạo sẽ có những thay đổi cả về chất lẫn về lượng, đồng thời yêu cầu
nâng cấp ĐNGV cũng có những hướng phát triển tích cực.
Nâng cấp từ trường CĐ lên ĐH thì cần chú trọng một số những vấn đề sau: Nâng
cấp ĐNGV; Xây dựng chương trình, giáo trình; Đẩy mạnh hoạt động nghiên cứu khoa
học; Đầu tư về Cơ sở vật chất; Tổ chức, quản lý đào tạo …
1.3. Nội dung công tác phát triển đội ngũ giảng viên
1.3.1. Vai trò của đội ngũ giảng viên
- Là người góp phần trực tiếp, tích cực vào việc hình thành và phát triển nhân cách
cho học sinh sinh viên
- Là người trực tiếp trang bị tri thức khoa học kỹ thuật và công nghệ cho học sinh,
sinh viên, từ đó góp phần tạo nên nguồn nhân lực cao cho đất nước.
1.3.2. Những yêu cầu đối với công tác phát triển đội ngũ giảng viên
- Đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu
- Chuẩn về năng lực nghề nghiệp
- Xây dựng sự gắn bó của đội ngũ giảng viên với nhà trường trong việc thực hiện
mục tiêu, kế hoạch đào tạo
1.3.3. Những nội dung của công tác phát triển đội ngũ giảng viên
Định hướng trong việc quản lý phát triển ĐNGV trong Nhà trường là quá trình
thực hiện các nội dung về lập kế hoạch tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng, bổ nhiệm, sử
dụng và đào tạo môi trường sư phạm nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của người GV
thực hiện đáp ứng được mục tiêu kế hoạch đào tạo của Nhà trường.
1.3.3.1. Lập kế hoạch
Lập kế hoạch nhân lực là một tiến trình đề ra và thực hiện các công việc về nhân
lực để đảm bảo đủ số lượng, chất lượng, cơ cấu nhân lực đáp ứng nhu cầu của đơn vị
hay của tổ chức và đảm bảo việc bố trí sử dụng nhân lực có hiệu quả
1.3.3.2. Tuyển chọn giảng viên
Đây là quá trình sử dụng các phương pháp nhằm lựa chọn, quyết định xem trong
số những người được tuyển mộ, ai là người đủ tiêu chuẩn làm việc trong tổ chức đơn vị,
việc xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục.
Nghị quyết của Chính Phủ số 14/NQ-CP ngày 02/11/2005 về đổi mới cơ bản và
toàn diện giáo dục đại học Việt Nam giai đoạn 2006 – 2020.
* Quan điểm phát triển đội ngũ giảng viên
Theo chiến lược phát triển giáo dục 2001-2010: “ phát triển đội ngũ nhà giáo,
đảm bảo đủ về số lượng, hợp lý về cơ cấu và chuẩn về chất lượng đáp ứng nhu cầu vừa
tăng quy mô vừa nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục”.
“… tăng chỉ tiêu đào tạo thạc sỹ, tiến sỹ bổ sung nhân lực trình độ cao cho các
trường đại học, cao đẳng. Tăng tỉ lệ giảng viên đại học, cao đẳng có trình độ thạc sỹ
40%, có trình độ tiến sỹ 25% vào năm 2010. Chú trọng đào tạo giảng viên nữ có trình
độ cao….”.
* Quan điểm của Uỷ ban Giáo dục UNESCO
Nền giáo dục các nước trên thế giới ngày nay do tác động của sự phát triển khoa
học kỹ thuật, công nghệ thông tin … Từ đó dẫn đến sự thay đổi khá lớn trong vai trò, vị
trí, nhiệm vụ của người thầy trong công tác giáo dục hiện đại. Thầy giáo phải được đào
tạo để trở thành những nhà giáo dục nhiều hơn là những chuyên gia truyền thụ kiến thức
…
1.4.2 Định hướng phát triển giáo dục đào tạo và xây dựng đội ngũ giảng viên của Bộ
Công nghiệp
Đứng trước yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt về các lĩnh vực kỹ thuật và
công nghiệp, ngày 17 tháng 02 nămg 2004 Bộ công nghiệp đã có công văn số 660/CV-
TCCB ban hành đề án “Quy hoạch, sắp xếp, nâng cấp các trường thuộc Bộ Công
Nghiệp giai đoạn 2004 – 2020” nhằm tập trung phát triển nâng cao chất lượng đào tạo
để có được một nguồn nhân lực có đủ phẩm chất đạo đức cách mạng, có trí tuệ, năng
7
lực đáp ứng cho yêu cầu của sự nghiệp đẩy mạnh công nghiệp hoá hiện đại hoá đất
nước. Trước những đòi hỏi này, những nămg qua đội ngũ giảng viên của Bộ Công
Nghiệp đã thực sự là nòng cốt trong việc hoàn thành tốt các nhiệm vụ đào tạo thế hệ học
sinh sinh viên mới. Tuy nhiên, trước những yêu cầu mới về nâng cao chất lượng đào tạo
nghệ, khoa học quản lý kinh tế, phục vụ sản xuất và hợp tác quốc tế.
- Nhiệm vụ:
Thực hiện các nhiệm vụ theo điều lệ Trường Cao đẳng.
Căn cứ Quyết định số 26/1998/QĐ-TCCB ngày 18 tháng 4 năm 1998 của Bộ Công
nghiệp quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức bộ máy của Trường Cao
đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Công nghiệp I trong đó nhiệm vụ cụ thể là:
- Đào tạo cán bộ có trình độ cao đẳng kinh tế - kỹ thuật, trung học chuyên nghiệp,
trung học nghề và công nhân kỹ thuật chuyên ngành công nghiệp theo Nghị định số
8
90/CP ngày 24 tháng 11 năm 1993 của Chính phủ quy định cơ cấu khung hệ thống giáo
dục quốc dân, hệ thống văn bằng chứng chỉ về giáo dục - đào tạo của nước Cộng hoà
Xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
- Đào tạo, đào tạo lại và bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý và công chức Nhà nước.
- Tổ chức nghiên cứu triển khai khoa học - công nghệ chuyên ngành công nghiệp
để toạ ra các sản phẩm mới, chất lượng cao phục vụ sản xuất và thay thế hàng nhập
khẩu.
- Dịch vụ tư vấn đầu tư, thiết kế, chế tạo, lắp đặt và chuyển giao công nghệ chuyên
ngành công nghiệp, mở cửa hàng giới thiệu bán sản phẩm và các sản xuấtt dịch vụ khác
theo quy định của pháp luật.
- Liên kết hợp tác đào tạo, đào tạo lại, bồi dưỡng cán bộ công nhân, nghiên cứu
triển khai khoa học - công nghệ và sản xuất các sản phẩm chuyên ngành công nghiệp
với các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong nước và ngoài nước.
- Sứ mệnh của Nhà trƣờng
Trường Cao đẳng Kinh tế – Kỹ thuật Công nghiệp I là Trường Cao đẳng đào tạo
đa ngành, đa bậc học thuộc Bộ Công nghiệp, đóng trên địa bàn Hà Nội và Nam Định có
điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội rất đặc trưng. Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật
Công nghiệp I có sứ mạng đặc biệt là: Đào tạo đa bậc học, đa ngành nghề, nghiên cứu,
chuyển giao khoa học công nghệ, khoa học quản lý kinh tế, phục vụ sản xuất và hợp tác
quốc tế.
- Các khoa
+ Khoa Dệt may thời trang
+ Khoa Hoá công nghiệp
+ Khoa Kinh tế - Pháp chế
+ Khoa Công nghệ Thông tin
+ Khoa Điện - Điện tử
+ Khoa Cơ khí
- Tổ môn trực thuộc
+ Tổ Toán – Lý
+ Tổ Ngoại ngữ
+ Tổ Mac – Lênin
+ Tổ Giáo dục thể chất – Quốc phòng
- Dưới khoa còn có các tổ chuyên môn và hệ thống nhà xưởng, Phòng thí nghiệm
- Các lớp Học sinh, sinh viên.
2.1.4. Hoạt động đào tạo và nghiên cứu khoa học của Nhà trường
2.1.4.1. Hoạt động đào tạo
* Về quy mô đào tạo
Là một trong những Trường có số lượng thí sinh đăng ký dự thi vào tốp cao nhất
trong các trường Cao đẳng: Số lượng hồ sơ đăng ký dự thi tuyển sinh hệ Cao đẳng năm
2005 là 24.600 hồ sơ, Năm học 2006 là 34.680 hồ sơ, năm học 2007 là 28.900 hồ sơ.
Trong các năm học gần đây, tuyển sinh các hệ của Nhà trường đều được tăng qua từng
năm như hệ Cao đẳng, liên thông từ THCN lên Cao đẳng, hệ THCN năm sau cao hơn
năm trước.
Năm học 2007-2008, lưu lượng HS, SV đào tạo chính quy của nhà trường vào
khoảng 11.300 người, đào tạo không chính quy vào khoảng 1.900 người
* Về chất lƣợng, hiệu quả đào tạo.
Chất lượng đào tạo HSSV trong khoảng thời gian 5 năm đã thể hiện sự tiến bộ qua
quá trình đào tạo hàng năm. Sự nỗ lực cố gắng của giảng viên cập nhật kiến thức, ứng
dụng các thành tựu khoa học công nghệ thông tin vào đổi mới phương pháp giảng dạy,
sự đầu tư của Nhà trường trong việc thực hiện nhiệm vụ đào tạo và sự cố gắng nỗ lực
Trong đó có 305 giảng viên đang tham gia giảng dạy tại 6 khoa, 4 tổ môn trực
thuộc của Trường:
Khoa Kinh tế Pháp chế
84 giảng viên
Khoa CNTT
32 giảng viên
Khoa Hoá CN
26 giảng viên
Khoa Điện - ĐT
26 giảng viên
Khoa Cơ Khí
18 giảng viên
Khoa Dệt may TT
47 giảng viên
Bộ môn Ngoại ngữ
19 giảng viên
Bộ môn Toán Lý
13 giảng viên
11
Bộ môn Mác – Lênin
33 giảng viên
Bộ môn GDTC - QP
7 giảng viên
2.2.2. Về cơ cấu
- Cơ cấu về độ tuổi
Cơ cấu về độ tuổi cũng có liên quan dến chất lượng hoạt động chuyên môn và
chiến lược phát triển sự nghiệp đào tạo của Nhà trường.
Tuổi dưới 30: 141 người, chiếm 46,2%
Tuổi từ 30-40: 99 người, chiếm 32,5%
12
Có sự thống nhất rất cao về đội ngũ giảng viên Nhà trường luôn là những người
tận tuỵ với nghề nghiệp, có trách nhiệm với công việc được giao, đa số thể hiện là “tấm
gương sáng cho HSSV học tập và noi theo”, trong công tác luôn thực hiện: “Kỷ cương,
tình thương, trách nhiệm” biết phối hợp cộng đồng trách nhiệm trong xây dựng, hoàn
thiện môi trường giáo dục lành mạnh tại Nhà trường.
- Trình độ đào tạo
Trình độ của đội ngũ giảng viên có ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng giảng dạy nói
riêng, chất lượng đào tạo của nhà Trường nói chung. Số liệu năm học 2007-2008:
Trình độ Tiến sĩ: 9
Trình độ Thạc sĩ: 137
Trình độ Đaịi học: 154
Trình độ Cao đẳng: 5
* Năng lực chuyên môn
- Về năng lực dạy học
ĐNGV Nhà trường có những chuyển biến tích cực trong việc đổi mới nội dung và
phương pháp giảng dạy theo hướng tích cực. Một số giảng viên có kỹ năng sư phạm khá
vững vàng, thể hiện qua công tác giảng dạy, hướng dẫn thực tập, công tác nghiên cứu
khoa học kết quả đánh giá chất lượng giảng dạy của giảng viên được tăng lên qua từng
năm và được khẳng định qua các kỳ thi giáo viên dạy giỏi các cấp, ngành hàng năm.
- Về năng lực nghiệp vụ
người giảng viên phải có năng lực tổ chức quản lý nhất định dành nhiều thời gian
công sức, sâu sát với HSSV, tìm hiểu rõ đặc điểm, tâm tư tình cảm của từng HSSV để
có biện pháp giáo dục phù hợp, qua công tác thanh tra giáo viên chủ nhiệm hàng năm
của Trường cho thấy rằng đội ngũ giảng viên Nhà trường đã có nhiều cố gắng và hoàn
thành tốt vai trò giáo dục HSSV.
2.3. Thực trạng công tác phát triển đội ngũ giảng viên của trƣờng Cao đẳng Kinh
tế - Kỹ thuật Công nghiệp I
2.3.1. Công tác quy hoạch phát triển đội ngũ giảng viên
* Về bồi dưỡng
Việc tổ chức bồi dưỡng nâng cao trình độ cho đội ngũ giảng viên cũng được Nhà
trường quan tâm thực hiện như bồi dưỡng về chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm, chính trị,
ngoại ngữ, tin học. Kết quả đã góp phần nâng cao trình độ năng lực cho đội ngũ kể cả
trong giảng dạy và nghiên cứu khoa học. Năm học 2006-2007, số GV được bồi dưỡng
về chuyên môn: 276; chính trị: 15; ngoại ngữ: 51; nghiệp vụ sư phạm: 153. Qua 116
phiếu khảo sát có 76 phiếu đề nghị bồi dưỡng ngoại ngữ, 57 người tin học, 73 người
chuyên môn, 48 người phương pháp sư phạm.
* Về sử dụng đội ngũ giảng viên
Sử dụng đội ngũ giảng viên của Trường là phù hợp, đúng người, đúng việc, đúng
chuyên môn, nên khai thác được tiềm năng thế mạnh của từng giảng viên trong tổ bộ
môn, hỗ trợ và bổ sung cho nhau giúp cùng tiến bộ, hạn chế được khiếm khuyết phát
huy mặt mạnh để đội ngũ giảng viên trong trường hoàn thành trách nhiệm nhiệm vụ tốt
hơn.
2.3.3. Công tác phát triển giảng viên đầu đàn, nòng cốt
Nhà trường rất chú trọng đến công tác này. Có thể thấy rõ điều này qua những
phương thức mà trường đã tiến hành như cho đi đào tạo sau ĐH đối với các lãnh đạo
Khoa, Phòng; chiêu mộ một số Giáo sư, Phó giáo sư có kinh nghiệm giảng dạy lâu năm
về làm công tác cố vấn cho Nhà trường ở các chuyên ngành mà Nhà trường đang đào
tạo.
Hiện nay, số lượng giảng viên ở các Khoa còn chưa đủ nên nhiều Khoa còn chưa
chia thành các Tổ bộ môn. Do đó, việc tổ chức sinh hoạt chuyên môn theo Tổ bộ môn
như: thao giảng, dự giờ, trao đổi chuyên môn hiện nay đèu diễn ra ở cấp Khoa. Trong
khi đó, ở các trường CĐ, ĐH, Tổ bộ môn mới là nơi diễn ra các hoạt động chuyên môn
và NCKH.
Nhà trường chưa có kế hoạch dài hơi và cụ thể hàng năm trong việc nâng cao trình
độ toàn diện cho ĐNGV nói chung và ĐNGV đầu đàn, nòng cốt nói riêng, chưa xây
dựng được tiêu chuẩn cụ thể về GV đầu đàn để mọi GV có căn cứ phấn đấu.
14
giáo dục đào tạo cùng với khoa học công nghệ làm khâu đột phá phát triển nguồn nhân
lực, trong đó xác định vai trò đội ngũ giảng viên là cần thiết.
- Chỉ thị 40/CT-TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng Khoá IX ký ngày
15/06/2004 về việc nâng cao chất lượng đội ngũ Nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục.
- Nghị quyết chính phủ 14/NQ-CP ngày 2/11/2005 về đổi mới cơ bản toàn diện
giáo dục Đại học Việt Nam giai đoạn 2006-2020.
- Quyết định của Chính phủ 09/2005/QĐ-TTg ngày 11/1/2005 về việc xây dựng
nâng cao chất lượng đội ngũ Nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục giai đoạn 2005-2010.
Bộ Công nghiệp cũng đã có công văn 660/CV- TCCB ngày 17/02/2004 về “Quy
hoạch sắp xếp, nâng cấp các Trường thuộc Bộ Công nghiệp giai đoạn 2004-2020, trong
đó có đề nghị nâng cấp Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Công nghiệp I thành
Trường Đại học Kinh tế Kỹ thuật Công nghiệp ”.
15
Được sự quan tâm đặc biệt của Đảng Uỷ, Ban Giám hiệu Nhà trường thể hiện qua
nghị quyết Đảng bộ Nhà trường 2005-2008 và phương hướng trong công tác đào tạo
khoá 2007-2008.
Nhà trường luôn xác định chất lượng đào tạo là uy tín của Nhà trường, giáo viên
được xác định là lực lượng chính, chủ yếu trong Nhà trường, nên chất lượng đào tạo
luôn được gắn liền với chất lượng đội ngũ Giảng viên. Vì thế mà công tác quản lý và
phát triển đội ngũ giảng viên mạnh về số lượng, vững vàng trong chuyên môn nghiệp vụ
luôn là nhiệm vụ vừa mang tính cấp bách vừa mang tính chiến lược. Đứng trước yêu
cầu đó Nhà trường củng cố và nâng cao nhận thức cho đội ngũ cán bộ và giảng viên
Nhà trường trong việc học tập nâng cao trình độ, năng lực chuyên môn.
Đặc biệt đội ngũ giảng viên của Nhà trường đã nhận thức được trách nhiệm của
mình đối với sự nghiệp phát triển của Nhà trường và chuẩn bị nâng cấp trường nên đã tự
giác đăng ký đi học nâng cao trình độ chuyên môn mà mình đảm nhận.
Phong trào thi đua học tập nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ đã được sự
quan tâm đôn đốc, khuyến khích tạo điều kiện giúp đỡ thường xuyên của Lãnh đạo, các
tổ chức đoàn thể Nhà trường.
nghiệp trên cơ sở trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Công nghiệp I” cho các cấp có
thẩm quyền.
3.1.2. Các nội dung của đề án có liên quan tới đề tài luận văn
a. Định hướng phát triển kinh tế xã hội
b. Mục tiêu thành lập trường Đại học Kinh tế Kỹ thuật Công nghiệp
c. Cơ cấu ngành nghề và quy mô đào tạo của trường Đại học Kinh tế Kỹ thuật
Công nghiệp
d. Dự kiến đội ngũ giảng viên
e. Giải pháp xây dựng đội ngũ giảng viên
3.1.3. Một số nhận xét về đề án
Quan nghiên cứu đề án, chúng tôi thấy đề án co các ưu điểm sau:
- Các tác giả đã sớm nhận ra nhu cầu to tớn của viêc đào tạo một đội ngũ cán bộ
có trình độ cao cho một địa bàn rộng lớn. Đề án ra đời nhằm đáp ứng nhu cầu ấy.
- Đề án thể hiện quyết tâm và trách nhiệm cao của lãnh đạo và cán bộ, giáo viên
trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Công nghiệp I trong việc đảm nhiệm trọng trách
đào tạo nguồn nhân lực có trình độ cao.
- Đề án được xây dựng trên cơ sở của những luận cứ và dẫn liệu có độ tin cậy và
khoa học. Các giải pháp về tổ chức, quản lý, xây dựng đội ngũ có tính khả thi khi triển
khai.
Tuy nhiên, đề án cũng có những hạn chế cần quan tâm, trong đó có một số vấn đề
liên quan đến việc xây dựng ĐNGV, đó là:
- Bất cập giữa nhu cầu tuyển dụng ĐNGV đáp ứng yêu cầu đảm nhiệm khối
lượng giảng dạy với chỉ tiêu và khả năng tuyển dụng.
- Khả năng tuyển dụng và đào tạo ĐNGV trình độ cao: trong một thời gian
không dài, để có được ĐNGV này với số lượng khá lớn là điều không dễ dàng.
- Thời gian triển khai nội dung đề án
- Vấn đề tuyển dụng GV và chất lượng đào tạo
3.2. Một số nguyên tắc khi đề xuất giải pháp
* Nguyên tắc thứ nhất: Các giải pháp đưa ra phải mang tính khả thi, nghĩa là
phải phù hợp với đặc điểm, tình hình và điều kiện cụ thể của Nhà trường.
bộ môn và các GV có học vị, thâm niên, tinh thần cầu tiến làm gương đi tiên phong
trong hội thảo, khuyến khích theo hướng động viên các GV khác chưa đạt chuẩn trình
độ cần có sự đầu tư đi học.
Thường xuyên thông báo thông tin các tập san khoa học các trường có đội ngũ
giảng viên mạnh từng bộ môn, để GV Nhà trường tham khảo và có sự so sánh âm thầm
hoặc công khai trong tổ bộ môn khi sinh hoạt chuyên môn. Bên cạnh đó các tổ bộ môn
bàn và cử GV đi dự đào tạo bồi dưỡng(dài hạn) để lấy ý kiến các GV có tên được dự thi,
đồng thời đây cũng là động tác báo trước cho giảng viên có tư thế chuẩn bị các điều
kiện dự thi và học cho tốt.
Với điều kiện kinh tế kết hợp, những GV giảng dạy lâu năm và có học vị thạc sĩ,
tiến sĩ được ưu tiên phân công giảng dạy nhiều, những GV còn trẻ mới tuyển trong thời
gian từ 2 đến 3 năm không đi học thạc sĩ, sẽ xem lại giờ được giao giảng dạy và phân ở
mức độ vừa phải để tập trung thời gian ôn tập và thi. Nếu không đi học được sẽ chuyển
công tác khác và tuyển mới bổ sung.
* Điều kiện thực hiện: Công tác xây dựng nhận thức chung cho các thành viên
Nhà trường về công tác phát triển ĐNGV là cần thiết, phải lập kế hoạch cụ thể, chi tiết
hàng năm và đến năm 2010, cũng như dự báo định hướng phát triển lâu dài đội ngũ
giảng viên; dựa vào số GV dự kiến tuyển mới hàng năm, và trình độ thực tế của ĐNGV
cần đào tạo lại và bồi dưỡng để quy hoạch số lượng giảng viên bộ môn cử đi học mỗi
năm; đảm bảo trong thời gian từ nay đến năm 2010 có được ĐNGV đủ số lượng, đồng
bộ cơ cấu bộ môn, đủ sức thay thế trong giai đoạn phát triển mới; vì đây là yếu tố sinh
tồn của ĐNGV và Nhà trường, do đó cần phải làm thường xuyên, một cách thiết thực,
biến nhận thức thành hành động cụ thể để thực hiện từng tổ bộ môn, từng khoa, phòng
và Nhà trường. Có động viên, nêu danh khen thưởng trong công tác thi đua; đồng thời
cũng phải có biện pháp kiên quyết trong giải quyết không chấp hành yêu cầu phát triển,
nâng cao chất lượng GV cho từng cá nhân được giao nhiệm vụ. 18
* Tuyển chọn
- Mục tiêu: Bổ sung lực lượng GV đủ tiêu chuẩn do nhiệm vụ và định hướng phát
triển của nhà trường.
- Nội dung: Cần nắm chắc nhu cầu GV thiếu ở từng bộ môn, công khai hoá tiêu
chuẩn, điều kiện tuyển dụng, để cho tất cả thành viên Nhà trường đều biết và những cá
nhân GV ngoài trường muốn công tác trong trường. Cần dựa trên trình độ chuyên môn,
năng lực phẩm chất người giảng viên phù hợp với ngành nghề đào tạo và trường sẽ sử
dụng sau này.
* Đào tạo, bồi dưỡng:
Giải pháp này nhằm đẩy mạnh công tác đào tạo, bồi dưỡng, tự bồi dưỡng nâng cao
trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, gắn liền với công tác nghiên cứu khoa học cho ĐNGV
Nhà trường.
19
- Mục tiêu: Việc đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ sư
phạm, ngoại ngữ, tin học cho ĐNGV phải thật sự có tác dụng thiết thực, phục vụ tích
cực cho việc nâng cao chất lượng công tác giảng dạy và NCKH trong Nhà trường. Mặt
khác, đáp ứng yêu cầu chuẩn hoá đội ngũ.
- Nội dung đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giảng viên được xác định bao gồm: Bồi
dưỡng về chính trị tư tưởng, bồi dưỡng về chuyên môn, bồi dưỡng nghiệp vụ.
* Điều kiện thực hiện: Hình thành cho được trong đội ngũ sư phạm Nhà trường
một nhu cầu cần phải học tập để nâng cao trình độ và năng lực, là điều kiện để họ gắn
bó lâu dài với sự nghiệp đào tạo của Nhà trường. Các cấp quản lý có sự quan tâm đến
công tác bồi dưỡng đội ngũ, thể hiện qua những kế hoạch và chính sách cụ thể nhằm
khuyến khích, động viên mọi người tham gia học tập; các chế độ đối với người đi học
được giải quyết kịp thời, thoả đáng và phù hợp.
Việc đẩy mạnh công tác học tập, bồi dưỡng, NCKH là những hoạt động không
những để nâng cao trình độ chuyên môn mà còn để trau dồi phẩm chất và năng lực,
nâng cao chất lượng cho ĐNGV trong Nhà trường.
3.3.4. Giải pháp 4: Xây dựng đội ngũ giảng viên đầu đàn và kế cận
đầy đủ các chế độ tiền lương và phụ cấp theo quy định hiện hành. Trang bị đầy đủ các
phương tiện làm việc, cơ sở vật chất, tài liệu cho các hoạt động giảng dạy và NCKH…
Cần tạo ra nhiều điều kiện về vật chất, tinh thần nhằm khuyến khích động viên mọi
người hứng thú, tích cực trong công việc nhằm nâng cao hiệu quả công tác.
* Điều kiện thực hiện: Các bộ phận chức năng trong Nhà trường được củng cố
vững mạnh, có sự phối hợp trách nhiệm và thực hiện nhất quán các quan điểm, chủ
trương của lãnh đạo Nhà trường. Nhà trường biết phát huy, tận dụng triệt để nguồn đầu
tư từ các dự án, sự quan tâm tạo điều kiện của Bộ Công nghiệp và các ngành liên quan
cả về vật chất và tinh thần.
Việc tạo môi trường làm việc và động lực để GV có thể phát huy được năng lực và
sở trường của mình trong giảng dạy và NCKH là một trong những giải pháp tích cực
nhằm phát huy đầy đủ năng lực hiện có của đội ngũ, khuyến khích họ không ngừng đổi
mới nội dung và phương pháp giảng dạy, NCKH góp phần nâng cao chất lượng đào tạo.
Từ đó, khẳng định vai trò vị trí của ĐNGV đối với sự nghiệp đào tạo của Nhà trường.
3.3.6. Giải pháp 6: Sử dụng có hiệu quả đội ngũ giảng viên
* Mục tiêu: Nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực trong Nhà trường nhằm
phát huy đầy đủ năng lực, trình độ, những điểm mạnh hiện có của từng cán bộ, giảng
viên ở các khoa, tổ chuyên môn.
* Nội dung:
Căn cứ vào tình hình nhiệm vụ và kế hoạch của Nhà trường trong từng năm học,
căn cứ vào quy mô số lớp và chuyên ngành đào tạo; dựa trên cơ sở số GV hiện có để lập
phương án bố trí, phân công công tác, ngoài ra, trong công tác quản lý, bố trí, sử dụng
nguồn nhân lực trong Nhà trường cũng cần quan tâm đến đặc điểm tâm lý và điều kiện
cụ thể của từng đối tượng để có sự phân công phù hợp.
* Điều kiện thực hiện: Quan điểm chỉ đạo nhằm định hướng cho việc phân công,
bố trí sử dụng ĐNGV cần phải được quán triệt thống nhất tập thể hội đồng sư phạm và
mọi thành viên Nhà trường. Các chế độ chính sách cần được thực hiện rõ ràng, hợp lý
và được bổ sung kịp thời để áp dụng phù hợp cho từng đối tượng GV trong từng lĩnh
vực công tác.
phiếu thăm dò ý kiến (phụ lục2) với 116 giảng viên, 32 cán bộ quản lý có tham gia
giảng dạy (phụ lục 1), để đánh giá và khẳng định việc phát triển đội ngũ giảng viên Nhà
trường đến năm 2010 và định hướng cho những năm sau.
7 77%
77% 77%
77%
10,8
%
1,3%
61,5%
33,8%
4,7
%
Giải pháp
6
5
4
3
2
1
60
40
20
0
Tỉ lệ%
70
Rất cần thiết:
ít cần thiết:
Biểu đồ mức độ cần thiết của các giải pháp
cần thiết:
22
60
40
20
0
23,6
%
3,4
%
73,7%
25%
1,3%
74,3
%
25,7
%
4,7
%
23%
72,3
%
79,1%
18,9
%
2%
73%
23,6
%
3,4
%
cán bộ kỹ thuật có trình độ cao, tiếp tục củng cố mạng lưới Nhà trường. Xây dựng nâng
cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý.
Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Công nghiệp I thuộc Bộ Công nghiệp là một
trong những trường đầu đàn, là một trong 5 trường trong lộ trình nâng cấp lên Đại học
của Bộ. Vì vậy việc xây dựng và phát triển đội ngũ giảng viên nhằm đảm bảo cho việc
thực hiện nhiệm vụ theo mục tiêu của Nhà trường là yêu cầu cần thiết là một trong
những giải pháp cần phải được ưu tiên tiến hành trong công tác quản lý Nhà trường.
Để đáp ứng yêu cầu đòi hỏi của công tác quản lý trên đây luận văn đã đặt vấn đề
nghiên cứu “các giải pháp phát triển đội ngũ giảng viên đáp ứng nhu cầu nần cấp trường
Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Công nghiệp I thành trường Đại học”.
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận để làm rõ một số vấn đề về quản lý, quản lý giáo
dục, quản lý nguồn nhân lực nói chung và quản lý đội ngũ giảng viên. Nghiên cứu lý
luận về phát triển và giải pháp quản lý phát triển đội ngũ giảng viên từ đó làm cơ sở
khoa học cho việc giải quyết các vấn đề đề ra các giải pháp.
Qua nghiên cứu bằng phương pháp trưng cầu, khảo sát thống kê, phỏng vấn trực
tiếp cán bộ và giảng viên để phân tích thực trạng để làm rõ một số vấn đề liên quan đến
đội ngũ giảng viên, về công tác phát triển đội ngũ giảng viên Nhà trường trong thời gian
vừa qua tìm ra nhiều mặt mạnh, mặt yếu và nguyên nhân của từng vấn đề, từ đó là cơ sở
tiên đề cần thiết cho việc đề ra các giải pháp nhằm giải quyết các vấn đề trọng tâm mà
nhiệm vụ nghiên cứu đặt ra.
Dựa trên cơ sở lý luận và phân tích thực tế đội ngũ giảng viên và công tác phát
triển đội ngũ giảng viên của trường. Luận văn đã giải quyết được các vấn đề đang đặt ra
bằng việc đưa ra các giải pháp nhằm phát triển đội ngũ giảng viên Trường Cao đẳng
Kinh tế - Kỹ thuật Công nghiệp I để đáp ứng nhu cầu khi trường được nâng cấp thành
trường Đại học
Với những giải pháp trên đây nếu được thực thi sẽ hoàn thiện một bước đổi mới về
chất cho đội ngũ sư phạm Nhà trường tạo nền tảng vững chắc để phát triển Nhà trường
trong tương lai.
Tuy nhiên do khả năng và thời gian tiến hành hạn hẹp, nên có một số nội dung có
liên quan đến đề tài chúng tôi đang tạm phải gác lại, chảng hạn vấn đề hợp tác đào tạo
Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 1992.
2. Đảng Cộng sản Việt Nam. Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VIII. Nxb
Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 1996.
3. Đảng Cộng sản Việt Nam. Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX, Nxb
Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2001.
4. Đảng Cộng sản Việt Nam. Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X, Nxb Chính
trị Quốc gia, Hà Nội, 2006.
5. Chính phủ nước CHXHCN Việt Nam. Chiến lược phát triển giáo dục 2001-2010,
Nxb Giáo dục, Hà Nội, 2002.
6. Bộ Công nghiệp. Chiến lược phát triển nguồn nhân lực 2000-2010.
7. Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam. Luật Giáo dục 2005, Nxb Giáo dục, Hà Nội,
2005.
8. Đề án nâng cấp Trường Cao đẳng Kinh tế Kỹ thuật Công nghiệp I thành Trường
Đại học Kinh tế Kỹ thuật Công nghiệp, 2004.
25
9. Các tài liệu dùng cho đào tạo Cao học Quản lý giỏo dục. Nxb Đại học Quốc gia
Hà Nội.
10. Đặng Quốc Bảo. Quản lý nhà trường, quan điểm và chiến lược phát triển. (Tổng
thuật và biên tập). Hà Nội, 2005.
11. Đặng Quốc Bảo. Một số khỏi niệm về Quản lý giỏo dục. Trường cán bộ quản lý
Giỏo dục và Đào tạo, Hà Nội, 1997.
12. Nguyễn Quốc Chí - Nguyễn Thị Mỹ Lộc. Những cơ sở khoa học về quản lý giỏo
dục. Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội, 2005.
13. Nguyễn Đức Chính (chủ biên): Kiểm định chất lượng trong giáo dục đại học. Nxb
Đại học Quốc gia Hà Nội, 2002.
14. Nguyễn Đức Chính - Đinh Thị Kim Thoa. Đo lường và đánh giá trong giáo dục.
Bài giảng cho học viờn lớp Cao học quản lý giỏo dục - Khoa Sư phạm - Đại học Quốc
gia Hà Nội.
15. Vũ Cao Đàm. Phương pháp luận nghiên cứu khoa học. Nxb Khoa học và Kỹ thuật