ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA SƯ PHẠM
LẠI THỊ THUỲ LINH
CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ QUÁ TRÌNH DẠY HỌC
CÁC MÔN KHOA HỌC MÁC-LÊNIN, TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG KINH TẾ - KỸ THUẬT CÔNG NGHIỆP I
TRONG ĐIỀU KIỆN ĐỔI MỚI GIÁO DỤC HIỆN NAY TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60 14 05
Có thể tìm đọc luận văn tại:
- Trung tâm Thông tin - Thư viện, Đại học Quốc gia Hà Nội.
- Khoa Sư Phạm, Đại học Quốc gia Hà Nội.
MỤC LỤC
TT
Nội dung
Trang
MỞ ĐẦU
1
1.
Lý do chọn đề tài……………………………………………….
1
2.
Mục đích nghiên cứu…………………………………………
3
3.
Khách thể và đối tượng nghiên cứu…………………………….
3
4.
Nhiệm vụ nghiên cứu………………………………………….
3
5.
Giả thuyết khoa học của đề tài ………………………………
4
Khái niệm và bản chất của quá trình dạy học
…………………
14
1.2.2.
Đặc điểm của quá trình dạy học ở Đại học……………………
17
1.3.
Quản lý quá trình dạy học ở các trường Cao đẳng………….
22
1.3.1.
Vị trí của bậc cao đẳng trong hệ thống giáo dục quốc dân……
22
1.3.2.
Nội dung quản lý quá trình dạy học trong trường cao đẳng……
23
1.3.3.
Quản lý dạy học cấp khoa và tổ bộ môn trực thuộc ở trường
CĐ….
25
1.4.
Vị trí, yêu cầu đặc thù của quá trình dạy học các môn khoa
học Mác-Lênin, Tư tưởng HCM…………………………
27
1.4.1.
Vị trí, vai trò của các môn khoa học Mác- Lênin, Tư tưởng
HCM trong các trường Đại học, Cao đẳng ở Việt Nam….
27
1.4.2.
Yêu cầu đặc thù của quá trình dạy học các môn khoa học
Mác-Lênin, Tư tưởng HCM……………
Thực trạng quản lý dạy học của bộ môn Mác-Lênin………
51
2.2.1.
Về phương pháp nghiên
cứu…………………………………….
51
2.2.2.
Thực trạng về quản lý giảng dạy bộ môn ………………………
52
2.2.3.
Thực trạng về quản lý các hoạt động học tập của HS-SV.
59
2.2.4.
Thực trạng về quản lý CSVC phục vụ
………………………….
62
Tiểu kết chương 2………………………………………………
64
Chương 3
Một số biện pháp lý quản lý quá trình dạy học các môn
khoa học Mác- Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh………………
66
3.1.
Một số nguyên tắc định hướng………………………………
66
3.1.1
Nguyên tắc đẳm bảo tính mục đích……………………………
67
3.1.2
3.2.6.
Nhóm biện pháp tăng cường quản lý và sử dụng hiệu quả……
83
3.2.7
Nhóm biện pháp tăng cường kiểm tra đánh giá ………………
85
3.2.8
Mối quan hệ giữa các biện pháp……………………………….
88
3.3.
Khảo nghiệm tính cần thiết, tính khả thi của các biện pháp
89
3.3.1.
Mô tả cách thức khảo sát………………………………….
89
3.3.2.
Kết quả khảo sát tính cần thiết và tính khả thi …………………
90
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ……………………………
97
Kết luận…………………………………………………………
97
Khuyến nghị ……………………………………………………
100
Phụ lục
Đánh giá tình hình giáo dục - đào tạo, Nghị quyết hội nghị lần thứ 2 Ban chấp hành
trung ương (Khoá VIII) đã chỉ rõ: “Chất lượng và hiệu quả giáo dục còn thấp đặc biệt
đáng lo ngại là trong một bộ phận học sinh, sinh viên có tình trạng suy thoái về đạo
đức, mờ nhạt về lý tưởng, theo lối sống thực dụng, thiếu hoài bão lập thân lập
nghiệp.” [15 Tr.27]
Trước tình hình trên là một giảng viên tại trường CĐ Kinh tế - KTCNI với mong
muốn nâng cao trình độ, vận dụng lý luận vào thực tiễn góp phần nâng cao chất l-
ượng giảng dạy, học tập các môn khoa học Mác-Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh.
Chúng tôi đã chọn đề tài: “Các biện pháp quản lý quá trình dạy học các môn
khoa học Mác- Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh tại trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ
thuật Công nghiệp I, trong điều kiện đổi mới giáo dục đại học hiện nay ” làm đề
tài nghiên cứu cuối khoá học.
2. Mục đích nghiên cứu 2
Trên cơ sở hệ thống hoá các cơ sở lý luận và phân tích thực trạng, đề tài cố
gắng đề xuất các biện pháp quản lý quá trình dạy học các môn khoa học Mác-Lênin,
Tư tưởng Hồ Chí Minh tại trường CĐ Kinh tế- KTCNI trong điều kiện đổi mới giáo
dục đại học hiện nay.
3. Khách thể và đối tợng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu: Quá trình dạy học các môn các môn khoa học Mác-
Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh tại trường CĐ Kinh tế- KTCNI
3.2. Đối tượng nghiên cứu: Các biện pháp quản lý quá trình dạy học các môn khoa
học Mác- Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh tại trường CĐ kinh tế-KTCN I trong điều
kiện đổi mới giáo dục đại học hiện nay.
4. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Tổng quan và phân tích các lý luận quản lý giáo dục và các cơ sở pháp lý của
đào tạo Đại học, Cao đẳng liên quan đến vấn đề nghiên cứu.
- Khảo sát đánh giá thực trạng quản lý quá trình dạy học các môn khoa học
Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, luận văn được kết cấu gồm 3
chương:
Chương 1. Cơ sở lý luận và cơ sở pháp lý của vấn đề quản lý quá trình dạy
học các môn Khoa học Mác-Lênin, Tư tưởng HCM.
Chương 2. Thực trạng quản lý dạy học các môn khoa học Mác-Lênin,Tư
tưởng Hồ Chí Minh tại trường CĐ kinh tế-KTCN I.
Chương3. Một số biện pháp lý quản lý quá trình dạy học các môn Khoa học
Mác- Lênin, Tư tưởng HCM.
Trong luận văn gồm có phụ lục, biểu bảng, sơ đồ và tài liệu tham khảo
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ PHÁP LÝ CỦA VẤN ĐỀ QUẢN LÝ QUÁTRÌNH
DẠY HỌC CÁC MÔN KHOA HỌC MÁC-LÊNIN, TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
1.1. Quản lý giáo dục và quản lý các hoạt động dạy học
1.1.1. Quản lý và các chức năng quản lý
1.1.1.1. Khái niệm về quản lý: Quản lý: là tác động có định hướng, có chủ đích của
chủ thể quản lý đến khách thể quản lý trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận
hành và đạt được mục đích của tổ chức.
1.1.1.2. Các chức năng của quản lý: Chức năng quản lý: Hoạt động quản lý có 5
chức năng cơ bản: Kế hoạch hoá, tổ chức; chỉ đạo; kiểm tra; thông tin.
1.1.2. Quản lý giáo dục
1.1.2.1. Khái niệm quản lý giáo dục: Quản lý giáo dục: là sự tác động có ý thức của
chủ thể quản lý tới khách thể quản lý nhằm đưa hoạt động sư phạm của hệ thống giáo
dục đạt tới kết quả mong muốn một cách hiệu quả nhất.
1.1.2.2. Các nội dung cơ bản của quản lý giáo dục: Có thể khái quát được nội hàm cơ
bản của quản lý giáo dục: Quản lý giáo dục là một hoạt động chuyên biệt của chủ thể
quản lý, bao gồm một tập hợp các tác động có chủ đích thực hiện tốt các chức năng
kế hoạch hoá, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra nhằm đảm bảo sự vận hành tối ưu của một
hệ thống/tổ chức/cơ quan giáo dục - đào tạo, nhờ đó mà đạt được các mục tiêu phát
triển giáo dục- đào tạo với chất lượng và hiệu quả cao hơn.
1.1.3. Quản lý hoạt động dạy học trong nhà trường
Bản chất của quá trình dạy học ĐH (bao gồm cả Cao đẳng) là quá trình nhận thức
đặc biệt, có tính chất nghiên cứu của người sinh viên dưới sự điều khiển của giảng
viên nhằm lĩnh hội một hệ thống tri thc, kĩ năng, kĩ xảo một lĩnh vực nghề nghiệp ở
trình độ cao.
1.2.2. Một số đặc điểm của quá trình dạy học đại học, cao đẳng
Luận văn phân tích một số đặc điểm khác (nội dung, chương trình, quy trình và
phương pháp đào tạo) của QTDH ở bậc ĐH, CĐ làm căn cứ xác định các biện pháp
quản lý.
1.2.2.1. Mục tiêu của giáo dục đại học: Đào tạo người học có phẩm chất chính trị đạo
đức, có ý thức phục vụ nhân dân, có kiến thức và năng lực thực hành nghề nghiệp
tương xứng với trình độ đào tạo; Mục tiêu của giáo dục ĐH, CĐ là đào tạo ra con
người năng động sáng tạo, tự chủ, có óc phê phán, có năng lực tự học, tự nghiên cứu,
có năng lực giải quyết các vấn đề của chuyên môn nghề nghiệp. 5
1.2.2.2. Nhiệm vụ của dạy học ĐH, CĐ: Quá trình dạy học đại học, cao đẳng có ba
nhiệm vụ cơ bản. Ba nhiệm vụ dạy học này có mối quan hệ chặt chẽ không thể tách
rời, biểu hiện sự tương quan giữa dạy học, giáo dục và phát triển [17, Tr.68]: Dạy học
nghề nghiệp ở trình độ cao; Dạy - học phương pháp nhận thức; Dạy học thái độ,
phẩm chất nghề nghiệp người cán bộ khoa học - kĩ thuật tiên tiến.
1.2.2.3. Hoạt động giảng dạy và người giảng viên ở trường ĐH, CĐ
Giảng dạy ở trường ĐH, CĐ là chức năng đặc biệt của người có trình độ chuyên
môn cao (lý thuyết/ thực hành) nhằm tổ chức và điều khiển tối ưu quá trình chiếm
lĩnh tri thức (hệ thống khái niệm khoa học) của học viên.
Mục đích của hoạt động giảng dạy ở bậc ĐH, CĐ không chỉ giúp ngời học học
nắm vững kiến thức ở trình độ cao và hình thành kỹ năng hoạt động nghề nghiệp mà
còn hình thành phương pháp tư duy, năng lực chuyên môn. Chủ thể của hoạt động
giảng dạy là giáo viên; Đối tượng của hoạt động này là người học đã trưởng thành ;
1.2.2.4. Hoạt động học tập và người học ở trường ĐH, CĐ
chuyên môn và kỹ năng thực hành cơ bản về ngành nghề, có khả năng giải quyết
những vấn đề thông thường thuộc chuyên ngành đào tạo. [Điều 39 - Luật Giáo dục]
1.3.1. 2. Các nhiệm vụ cơ bản của giáo dục cao đẳng
Các nhiệm vụ cơ bản của một trường cao đẳng đã được xác định rõ [Điều lệ trường
cao đẳng]:
1) Đào tạo nhân lực có phẩm chất chính trị đạo đức tốt, có kiến thức và năng lực
thực hành nghề nghiệp tương xứng với trình độ đào tạo.
2) Phát hiện và bồi dưỡng nhân tài trong những người học và trong đội ngũ cán bộ
giảng viên của trường.
3) Quản lý giảng viên, cán bộ, nhân viên, xây dựng đội ngũ giảng viên của trường
đủ về số lượng, cân đối về cơ cấu trình độ, cơ cấu ngành nghề, cơ cấu tuổi và giới.
4) Tuyển sinh và quản lý người học
1.3.2. Nội dung quản lý quá trình dạy học trong trường cao đẳng
1.3.2.1. Nội dung quản lý quá trình dạy học
1). Xây dựng và tổ chức thực hiện quy hoạch, kế hoạch phát triển nhà trường phù
hợp với chiến lược phát triển giáo dục; 2). Xây dựng chương trình, giáo trình, kế
hoạch giảng dạy, học tập đối với các ngành nghề nhà trường được phép đào tạo trên
cơ sở chương trình khung do bộ giáo dục và đào tạo ban hành; 3). Huy động, quản lý,
sử dụng các nguồn lực nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục; hợp tác, liên kết với các tổ
chức kinh tế, giáo dục, văn hoá, thể dục thể thao, y tế, nghiên cứu khoa học trong
nước và ngoài nước .
1.3.2.2. Tiêu chuẩn nghiệp vụ của giảng viên trường cao đẳng
1) Chấp hành nghiêm chỉnh chủ trương, nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp
luật của nhà nước, thực hiện các quy chế của bộ giáo dục và đào tạo; 2) Giảng dạy
theo đúng nội dung của chương trình đã được Bộ giáo dục và đào tạo, nhà trường quy
định; 3) Chịu sự giám sát của các cấp quản lý về chất lượng, nội dung, phương pháp
đào tạo và NCKH; 4) Tham gia hoặc chủ trì các đề tài NCKH, ứng dụng chuyển giao
công nghệ theo sự phân công của trường, khoa, tổ bộ môn; 5) Giữ gìn phẩm chất, uy
tín, danh dự của nhà giáo; 6). Không ngừng tự bồi dưỡng nghiệp vụ cải tiến phương
pháp giảng dạy để nâng cao chất lượng đào tạo; 7) Hoàn thành tốt các công tác khác
sâu hơn giá trị to lớn của tư tưởng HCM đối với sự nghiệp cách mạng của Đảng và
của nhân dân ta.
1.4.2. Yêu cầu đặc thù của quá trình dạy học các môn khoa học Mác-Lênin, Tư
tưởng HCM
1.4.2.1. Yêu cầu đặc thù của các môn khoa học Mác-Lênin, Tư tưởng HCM.
- Về nội dung giáo trình: sử dụng giáo trình các môn Khoa học Mác-Lênin, tư tưởng
HCM phải bổ sung theo nội dung của Văn kiện cụ thể là văn kiện Đại hội X của
Đảng, báo cáo lý luận - thực tiễn của đất nước qua 20 năm đổi mới.
- Về phương pháp giảng dạy: Thực hiện đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng
chuyển quá trình dạy học ở bậc đại học thành quá trình tự học của HS-SV.
- Về kiểm tra, thi kết thúc môn học và thi tốt nghiệp: Thực hiện theo quy chế đại học
và cao đẳng chính quy ban hành. 8
1.4.2.2. Yêu cầu đặc thù đối với giảng viên môn học Mác-Lênin, Tư tưởng HCM
Luận văn đã xác định 3 yêu cầu đặc thù:
a) Đối với giáo viên CĐ, ĐH và nhất là đối với giảng viên Mác-Lênin, Tư tưởng Hồ
Chí Minh cần phải thường xuyên hoàn thiện tri thức, kĩ năng nghề nghiệp và không
ngừng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ bằng con đường đào tạo, bồi dưỡng,
học tập thường xuyên, có hệ thống toàn diện; b) Các trường căn cứ vào quy mô đào
tạo, khối lượng giảng dạy, quy hoạch đội ngũ để tuyển giảng viên các môn khoa học
Mác-Lênin, Tư tưởng HCM đảm bảo về số lượng và chất lượng; c) Những giảng viên
dạy kiêm môn khoa học Mác-Lênin, Tư tưởng HCM phải tham dự chương trình bồi
dưỡng, chuẩn hoá kiến thức .
1.5. Một số định hướng đổi mới giáo dục ĐH, CĐ ở Việt Nam hiện nay
1.5.1. Về chủ trơng đổi mới giáo dục đại học, cao đẳng hiện nay
Trước xu thế đổi mới giáo dục trong thời đại toàn cầu hoá và cách mạng thông tin,
Đảng CSVN đã sớm xác định giáo dục là “quốc sách hàng đầu”, “lĩnh vực then chốt”,
“nền tảng, động lực” cho Việt Nam trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện
CHƯƠNG 2
THỰC TRẠNG QUẢN LÝ DẠY HỌC CÁC MÔN KHOA HỌC MÁC - LÊNIN, TƯ
TƯỞNG HỒ CHÍ MINH TẠI TRƯỜNG CĐ KINH TẾ - KỸ THUẬT CÔNG NGHIỆP I
2.1. Một số nét khái quát về hoạt động đào tạo của Trường CĐ Kinh tế-KTCN I
2.1.1. Quá trình phát triển của trường
Sau khi được hoàn toàn giải phóng (1955), miền Bắc nước ta bước vào thời kỳ
khôi phục và phát triển kinh tế. Năm 1956 Trường Trung cấp kỹ Thuật III của Bộ
Công nghiệp được thành lập.
Tháng 8/1992 Bộ Công nghiệp nhẹ có quyết định hợp nhất Trường Công Nhân Kỹ
thuật Công nghiệp nhẹ Hà Nội (Tức là Công nhân Dệt 8/3 trước đây) với Trường
Kinh tế Kỹ thuật Công nghiệp nhẹ. Từ đó Trường có thêm phân hiệu tại 465 Minh
Khai, TP Hà Nội.
Trường chính thức được nâng cấp thành trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Công
nghiệp nhẹ theo quyết định 478TTg ngày 24/7/1996 của Thủ tướng chính phủ và
đến tháng 4/1998 Trường được đổi tên thành Trường CĐ Kinh tế - KTCNI cho đến
nay. Đến tháng 11 năm 2007 trường đã được Bộ Công Thương công nhận chính thức
là trường Đại học Kinh Tế - Kỹ thuật công nghiệp
2.1.2. Về bộ máy tổ chức quản lý đào tạo
2.1.2.1. Về cơ cấu quản lý của nhà trường (xem Sơ đồ 1. Tổ chức bộ máy quản lý đào tạo)
2.1.2.2. Cơ cấu đào tạo của nhà trường
Nhà trường hiện đang đào tạo nhiều ngành nghề ở các bậc cao đẳng, trung học và
liên kết đào tạo đại học: Bậc cao đẳng (15 ngành), Bậc trung cấp nghề (5 ngành) và
Trung cấp (12 ngành) với khoảng hơn 1500 HSSV/ năm
(xem Bảng 1 Cơ cấu đào tạo của trường Cao đẳng KT-KTCNI)
2.1.3. Tình hình phát triển đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên
2.1.3.1. Số liệu tổng quan
Hiện nay nhà trường đã có 304 cán bộ quản lý và giáo viên trong đó có 144 nam và 160 nữ.
- Số liệu thống kê cho thấy: tuổi trung bình của CBQL là 34, thâm niên công tác
trung bình của cán bộ quản lý là 9 năm công tác.
phụ lục số 2); với HS - SV là 7 câu hỏi.Tổng số người được điều tra 150 (xem phụ lục số
3).
- Nội dung khảo sát được tập trung vào các vấn đề sau: Nhận thức giáo dục lý
luận chính trị của CBQL, giáo viên và HS-SV về vị trí vai trò của các môn khoa học
Mác-Lênin, tư tưởng HCM; Tình hình quy hoạch đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ
quản lý bộ môn Mác - Lênin; Về thực trạng đổi mới phương pháp giảng dạy và
NCKH của giáo viên bộ môn Mác- Lênin; Về thực trạng chất lượng hoạt động tập
của học sinh trong quá trình dạy học môn Mác- Lênin; Thực trạng đảm bảo thông tin
trong quản lý quá trình dạy học các môn khoa học Mác-Lênin, Tư tưởng HCM; Thực 11
trạng quản lý và sử dụng có hiệu quả CSVC kỹ thuật và về Thực trạng về kiểm tra
đánh giá hoạt động giảng dạy của bộ môn.
2.2.2. Thực trạng về quản lý giảng dạy bộ mô Mác- Lênin, Tư tưởng HCM
2.2.2.1. Về cơ cấu trình độ chuyên môn của đội ngũ giáo viên Mác-Lênin
Để xác định rõ thực trạng về đội ngũ, cơ cấu, trình độ chúng tôi lấy ý kiến của 20 cán
bộ quản lý và 26 giáo viên bộ môn Mác - Lênin về trình độ và chất lượng chuyên
môn
của đội ngũ giáo viên Mác - Lênin, Tư tưởng HCM Kết quả thu được như sau (xem
bảng 2. Đánh giá chất lượng của đội ngũ GV Mác- Lênin, Tư tưởng HCM).
Qua bảng thống kê về đội ngũ giáo viên Mác -LêNin, Tư tưởng HCM trường CĐ
Kinh tế -KTCNI cho thấy: sự chênh lệch về ý kiến của cán bộ quản lý và giáo viên là không
đáng kể nên chúng tôi không tách ra mà gộp số ý kiến trả lời trong kết quả chung:
Có 93,4 % ý kiến cho rằng các giáo viên bộ môn Mác- Lênin có quan điểm
chuyên môn tốt; Chỉ có 2,4% ý kiến cho rằng việc tự học, tự bồi dưỡng nâng cao
trình độ nghiệp vụ của giáo viên Mác- Lênin chưa đạt yêu cầu; Phần lớn giáo viên có
khả năng nghiên cứu khoa học, tích cực tìm hiểu thực tế, nghiên cứu các văn bản, tài
liệu, thu thập thông tin vận dụng vào bài giảng sinh động;
Tuy nhiên có ý kiến đánh giá chưa thống nhất: 57,3% ý kiến cho rằng giáo viên
1
Có quan điểm chuyên môn
43
93.4
3
6.5
0
0
2
Thực hiện mục tiêu giáo dục của ngành học,
bậc học
39
84,7
7
15.2
0
0
3
Thực hiện đúng nội dung chương trình được
duyệt
31
67.3
15
32,6
0
0
4
Hiểu biết vững vàng về kiến thức các môn học
26
56.5
12
8
Kỹ năng kiểm tra đánh giá kết quả học tập của
SV
34
73.9
10
21.7
2
4.3
9
Tự học tự bồi dưỡng nâng cao trình độ nghiệp
vụ
38
82.6
7
15.2
1
2.1
10
Tìm tòi, tham khảo tài liệu, thực tế để phục vụ cho
công tác giảng dạy
37
80.4
9
19.5
0
0
Mác-Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, được trình bày theo từng mặt: Về chất lượng của
đội ngũ giáo viên; Về quản lý hoạt động giảng dạy của bộ môn; Về quản lý hoạt động
NCKH, đổi mới PPGD.
Phân tích các kết quả cho ta nhận xét: Việc quản lý hoạt động giảng dạy của giảng
viên theo hình thức như trên bộc lộ một số mặt hạn chế sau đây:
- Chưa tập hợp được ý kiến phản hồi từ phía người học.
- Không thường xuyên đầu tư nghiên cứu, cập nhật mới kiến thức bổ sung vào bài
giảng, sử dụng thiết bị, mô hình học dụng cụ trong giảng dạy còn ít nên chất lượng
bài giảng chưa cao.
- Lãnh đạo khó đánh giá sát thực hoạt động giảng dạy của giảng viên trên lớp
cũng như việc hướng dẫn sinh viên tự nghiên cứu khoa học.
- Hiện vẫn còn nhiều giáo viên chuẩn bị bài chưa tốt như: đầu tư thời gian biên
soạn bài giảng, giáo án còn ít.
- Chưa thường xuyên đầu tư nghiên cứu, cập nhật mới kiến thức bổ sung vào bài
giảng, sử dụng thiết bị, mô hình học dụng cụ trong giảng dạy còn ít nên chất lượng
bài giảng chưa cao.
Việc kiểm tra đánh giá giảng viên thực hiện theo từng tổ môn, khoa và cuối cùng là
thanh tra cấp trường. Việc bình bầu giáo viên giỏi thông qua bỏ phiếu kín trong hội
đồng thi đua nhà trường.
Trường CĐ Kinh tế- KTCNI đã nhiều lần kiểm tra đánh giá xếp loại cán bộ giảng
dạy của trường. Kết quả đánh giá phản ánh tình hình cán bộ của giáo viên Mác-
Lênin. Đa số (95%) được đánh giá tốt và khá.
13
Tiêu chí
Năm
Tốt
(%)
0
Bảng 4. Kết quả kiểm tra công tác chuẩn bị giảng dạy của giáo viên
(Nguồn: Phòng Đào tạo).
2.2.2.3. Về quản lý hoạt động NCKH và đổi mới PPDH
a) Về quản lý hoạt động NCKH của giáo viên
- NCKH là một công việc của giáo viên ở trường ĐH,CĐ. Đó là bồi dưỡng nâng
cao trình độ chuyên môn và năng lực của giáo viên.
Công tác nghiên cứu khoa học của GV Mác-Lênin còn rất yếu, mới chỉ dừng ở mức
độ nghiên cứu lý thuyết cơ bản.
- Về việc lập kế hoạch trong công tác giảng dạy và NCKH.
Lập kế hoạch là khâu đầu tiên hết sức quan trọng trong việc quản lý hoạt động dạy
học các môn khoa học Mác-Lênin, Tư tưởng HCM nói riêng, của nhà trường nói
chung. Việc lập kế hoạch đã tuân theo đúng quy trình và kết hợp các phương
pháp (Xem số liệu ở Bảng 5)
Qua đó chúng ta thấy rằng việc bồi dưỡng cho giáo viên nắm bắt được bản chất
của các phương pháp trong quản lý hoạt động dạy học có ý nghĩa hết sức quan trọng.
b) Về công tác nghiên cứu đổi mới PPDH và sử dụng công nghệ thông tin trong
giảng dạy bộ môn.
Tổ bộ môn Mác-Lênin, Tư tưởng HCM đã đề ra yêu cầu đổi mới phương pháp
dạy học đối với tất cả các môn học. Tinh thần của đổi mới giáo dục đại học là:
- Tăng cường việc học sinh tự học, tự nghiên cứu. Giáo viên giữ vai trò là người tổ
chức hướng dẫn hoạt động học.
- Từ những yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học thì việc quản lý hoạt động dạy
học cũng phải thay đổi nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy đáp ứng yêu cầu đổi mới
giáo dục hiện nay.
2.2.3. Thực trạng về quản lý các hoạt động học tập của HS-SV
2.2.3.1. Một số kết quả thống kê
Qua Bảng thống kê số 6, số 7 cho thấy, chất lượng đào tạo đào tạo của nhà trường
chưa cao.
Nhìn chung, trang thiết bị dạy thực hành cho các khoa, bộ môn trong đó có Bộ
môn Mác - Lênin nhìn chung còn thiếu.
2.2.4.2. Về quản lý cơ sở vật chất phục vụ dạy học các môn học
- Việc đầu tư củng cố, trang thiết bị dạy học như bố trí phòng học, điều tiết sử dụng
các phòng máy vi tính, các phòng thực hành nhìn chung còn chưa tốt.
- Hàng năm, thư viện nhà trường đã cố gắng bổ sung đầu sách tuy nhiên vẫn còn thiếu.
- Do phải đáp ứng nhu cầu người học, thị trường lao động nên thời gian, nhân lực,
tài chính đầu tư cho việc soạn giáo trình, tài liệu giảng dạy, học tập còn nhiều hạn
chế. 15
CHƯƠNG 3
MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ QUÁ TRÌNH DẠY HỌC
CÁC MÔN KHOA HỌC MÁC-LÊNIN, TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
Việc xây dựng các biện pháp quản lý qúa trình dạy học các môn khoa học Mác-
Lênin, Tư tưởng HCM ở trường Cao đẳng KT-KTCNI trong điều kiện đổi mới giáo
dục đại học hiện nay đã được luận văn xác định phải tuân thủ các nguyên tắc định
hướng sau đây:
Nguyên tắc đảm bảo tính mục đích/ Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ/ Nguyên
tắc đảm bảo tính thực tiễn và Nguyên tắc đảm bảo tính phù hợp với chủ trương đổi
mới giáo dục đại học.
3.2. Biện pháp quản lý QTDH các môn khoa học Mác-Lênin, Tư tưởng HCM
3.2.1. Nâng cao nhận thức giáo dục cho CBQL, giáo viên và HS-SVvề vi trí vai trò
các môn khoa học Mác-Lênin, Tư tưởng HCM về đổi mới GDĐH
3.2.1.1. Cơ sở của biện pháp
- Giáo dục chính trị tư tưởng cho CBQL, giáo viên và HS-SV là một nhiệm vụ
trọng tâm trong các trường Đại học, Cao đẳng nói chung và của bộ môn Mác-Lênin,
Tư tưởng HCM nói riêng.
- Tăng cường phối hợp với phòng Đào tạo, Phòng tổ chức cán bộ HSSV, các
cấp uỷ Đảng.
3.2.2. Lập kế hoạch đào tạo bồi dưỡng cán bộ quản lý và cán bộ giáo viên Mác-
Lênin, Tư tưởng HCM
3.2.2.1. Cơ sở của biện pháp
- Việc quy hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quản lý và cán bộ giáo viên Mác-
Lênin,Tư tưởng HCM là rất cần thiết và đòi hỏi sự quan tâm đặc biệt của đảng uỷ,
Ban giám hiệu nhà trường.
- Trong quy hoạch phát triển đội ngũ thì học tập bồi dưỡng nâng cao trình độ
chuyên môn là nhiệm vụ cơ bản, quan trọng của cán bộ.
- Đội ngũ cán bộ giảng dạy của bộ môn đa số còn mới, trẻ và kinh nhiệm còn ít.
3.2.2.2. Mục tiêu của biện pháp
- Quy hoạch, tuyển chọn, bổ sung cán bộ quản lý của bộ môn đảm bảo đủ về
số lượng hợp lý về cơ cấu và chuẩn về chất lượng.
- Đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý và cán bộ giảng dạy các môn
khoa học Mác-Lênin, Tư tưởng HCM về kiến thức kỹ năng quản lý rèn luyện phẩm chất
đạo đức, nâng cao trình độ chuyên môn, năng lực sư phạm và phẩm chất nhà giáo.
3.2.2.3. Nội dung thực hiện biện pháp
- Tuyển chọn cán bộ, đề bạt cán bộ quản lý đúng quy trình, quy hoạch, đào tạo,
bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý xuất phát từ mục tiêu, nhiệm vụ chung kết hợp với
nguyện vọng, trách nhiệm của mỗi cá nhân.
- Xây dựng kế hoạch, hình thức đào tạo, bồi dưỡng tập trung, bồi dưỡng tại
chỗ, tự rèn luyện.
- Mọi cán bộ quản lý đều phải tham gia học tập bồi dưỡng nghiên cứu nâng cao
trình độ chuyên môn, năng lực, phẩm chất chính trị của mình.
3.2.2.4. Điều kiện thực hiện các biện pháp 17
- Quán triệt đầy đủ sâu sắc tới toàn cán bộ giảng viên về tầm quan trọng của
đôn đốc, kiểm tra, giám sát việc cải tiến, đổi mới phương pháp giảng dạy
3.2.4. Tăng cường quản lý các hoạt động học tập theo hướng tích cực hoá vai trò
chủ thể của người học
3.2.4.1. Cơ sở của biện pháp
- Một trong những định hướng về đổi mới phương pháp dạy học lấy học sinh,
sinh viên làm trung tâm 18
- Về yêu cầu quá trình đào tạo mới “Tín chỉ” phát huy vai trò, tự học nghiên cứu
- Kích thích tính chủ động sáng tạo của người học.
3.2.4.2. Mục tiêu của biện pháp
- Tạo cho học sinh có động cơ tập đúng đắn, tự giác vươn lên trong học tập và
rèn luyện.
- Tổ chức tốt cho học sinh học tập trên lớp, tự học ở nhà .
- Làm cho hoạt động học của học sinh chuyển mạnh theo hướng tự học, tự
nghiên cứu.
3.2.4.3. Nội dung của biện pháp
+ Giáo dục phẩm chất đạo đức cho SV.
+ Giáo dục cho SV yêu ngành, yêu nghề.
+ Giáo dục cho SV ý thức học tập, có ý thức vươn lên trong học tập.
Muốn đổi mới quá trình học tập của SV trước hết cần:
a) Chuẩn bị về tâm lý cho hoạt động học của sinh viên.
b) Kích thích tính chủ động sáng tạo của người học.
c) Thường xuyên đổi mới các hình thức kiểm tra đánh giá.
3.2.4.4. Điều kiện thực hiện
- Giáo viên giảng dạy môn đó phải phối hợp vơí đội ngũ giáo viên chủ nhiệm
nhiệt tình, trách nhiệm nắm vững nội quy, quy chế, có kinh nghiệm giảng dạy, quản
lý và am hiểu tâm sinh lý học sinh .
- Tham mưu cho giáo viên chủ nhiệm ngay từ đầu năm học, xây dựng biểu mẫu tổng
cho quá trình dạy học
3.2.6.1. Cơ sở của biện pháp
- Cơ sở vật chất và thiết bị dạy học là yếu tố quan trọng góp phần vào việc đổi
mới phương pháp dạy học.
- Phải đầu tư và sử dụng có hiệu quả cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ cho hoạt
động dạy học các môn khoa học Mác-Lênin,Tư tưởng HCM.
3.2.6.2. Mục tiêu của biện pháp
- Giúp cho nhà quản lý cơ sở vật chất tận dụng tối đa những trang thiết bị đã có
để phục vụ cho công tác giảng dạy-học tập được tốt hơn.
- Giúp giáo viên và HS - SV biết tận dụng khai thác CSVC, trang thiết bị, các
nguồn thông tin liên quan đến giảng dạy học tập.
3.2.6.3. Nội dung và biện pháp thực hiện
- Xây dựng tăng cường bổ sung các trang thiết bị, phương tiện điều kiện phục
vụ dạy học.
- Củng cố, nâng cấp, xây dựng phòng làm việc của các khoa, tổ bộ môn
- Xây dựng kế hoạch mua sắm bổ sung các thiết bị đặc biệt là các thiết bị hiện đại
phục vụ cho công tác giảng dạy, nhằm trang bị đầy đủ giáo trình, tài liệu tham khảo.
- Chỉ đạo việc khai thác, sử dụng và bảo quản trang thiết bị dạy học.
- Xây dựng nội quy, quy định sử dụng và khai thác các loại thiết bị dạy học.
- Tổ chức hướng dẫn giáo viên, học sinh nắm vững quy trình sử dụng và khai
thác các loại thiết bị nhất là các thiết bị hiện đại thuộc thế hệ mới.
- Lập kế hoạch tổ chức cho cán bộ giáo viên tham quan, học hỏi kinh nghiệm sử
dụng thiết bị dạy học ở một số trường điểm.
- Đầu thư trang thiết bị thêm đầu sách, tài liệu tham khảo các môn khoa học
Mác-Lênin, Tư tưởng HCM.
3.2.6.4. Điều kiện thực hiện
- Bộ máy quản lý phải tương xứng với nhiệm vụ.
- Lãnh đạo cấp trên quan tâm giúp đỡ.
3.2.7. Tăng cường kiểm tra, đánh giá hoạt động dạy và học của bộ môn
3.2.7.1. Cơ sở của biện pháp
khoa học Mác - Lênin, tư tưởng HCM.
- Các biện pháp đưa ra đều được đánh giá là cần thiết nếu tổ chức thực hiện tốt
và đồng bộ các biện pháp này sẽ giúp nâng cao chất lượng dạy học nói riêng, chất
lượng đào tạo nói chung của trường CĐ Kinh tế- KTCNI.
3.3. Khảo nghiệm tính cần thiết, tính khả thi của các biện pháp
3.3.1. Mô tả cách thức khảo sát
- Mục đích khảo sát: Nhằm thu thập ý kiến của CBQL, cán bộ giảng viên, về
mức độ cần thiết và mức độ khả thi của các biện pháp các biện pháp đã đề xuất.
- Đối tượng khảo sát: Các cán bộ quản lý, cán bộ giảng viên
- Cách thức tiến hành: Điều tra bằng phiếu hỏi cụ thể:
1 phiếu dành cho CBQL với 20 cán bộ quản lý.
1 phiếu dành cho giáo viên với 26 giáo viên.
Đánh giá tính cần thiết có 3 mức độ: Rất cần thiết, cần thiết, không cần thiết.
Đánh giá tính khả thi có 3 mức độ: Rất khả thi, khả thi, và không khả thi.
3.2.2. Kết quả khảo sát tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp
3.2.2.1. Kết quả khảo sát ý kiến của CBQL, tổ trưởng bộ môn về các biện pháp quản
lý quá trình dạy học các môn khoa học Mác-Lênin, Tư tưởng HCM.
Số lượng điều tra: n=20
T
T
Các biện pháp
Tính cần thiết
Tính khả thi
Rất
cần
thiết
Cần
thiết
Khôn