1

Dy hc truyn ngn hin thc trong s so sánh
vi truyn ngn lãng mn 1930-1945
NXB  118 tr. +

Lê Th Tuyt i hc Giáo dc
LuLý luy hc (b môn Ng );
Mã s: 60 14 10
ng dn: TS Nguyn Ái Hc
o v: 2012

Abstract: Tìm hiu v lý lun dy hc truyn ngn hin thc trong s so sánh vi
truyn ngn lãng mn 1930-1945. Nghiên cm thi pháp truyn ngn
hin thc, truyn ngn lãng mn và các bin pháp so sánh trong dy hc truyn ngn hin
thc và truyn ngn lãng m  n 1930-1945. Tin hành thc nghim ging dy
truyn ngn hin thc trong s so sánh vi truyn ngn lãng mn 1930-
xuy hc c th, tích cc, hiu qu trong quá trình dy hc các tác
phm truyn ngn hin thc so sánh truyn ngn lãng m  n 1930-1945 nhm
nâng cao hiu qu ca vic dy và hc Ng  ng THPT

Keywords: y hc; Ng ; Truyn ngn

Content
1. Lý do chọn đề tài
c là mt môn khoa hng th môn ngh thuy phc tc
thc s là cht dinh dng nuôi tâm hn ci, là chnh

nhìn khoa hc v y hng thi giúp h, toàn
din, chính xác v truyn ngn lãng mn và truyn ngn hin th t    xut
ng dy hc các tác phm lãng mn và hin thc nhm nâng cao chng dy hc
môn Ng  dy hc tác phm lãng mn và hin thc nói riêng
2. Lịch sử vấn đề
2.1. V i my hc
V i my hc tác phng hi
v trng tâm, nhm mt ng dy và ht nhiu
công trình nghiên cu v y hng hin nay.
2.2 . y hc truyn ngn lãng mn 1930-1945
ng dy tác phc lãng mn 1930-c mt s tác gi quan tâm,
nghiên cu, bng tác phng dy li mt quá vãng, là hng nhng k nim
p: truyn nga tri c c i gi Thch Lam bu
 nhng nhã thú thanh cao ca ng trà, th
t thi ca Nguyn Tuân)
- y hc tác phng (PGS. TS Nguyn Vit Ch,
Nhà xut bn Giáo dc, 2010)
- Thit k bài hc tác phm v ng ph thông (tp 1) (GS Phan Trng Lun,
Nhà xut bn Giáo dc, 1998)

3

y hc truyn ngn hin thc 1930-1945
ng dy tác phc hin thc phê phán 1930-c mt s tác
gi quan tâm, nghiên cu, tuy nhiên mi ch dng li   tng bài hc tác phm c th trong
dy hc
- y hc tác phng (PGS. TS Nguyn Vit Ch,
Nhà xut bn Giáo dc, 2010)
- Thit k bài hc tác ph ng ph thông (tp 1)
(GS Phan Trng Lun, Nhà xut bn Giáo dc, 1998)

5. Phạm vi nghiên cứu
Phm vi nghiên cu c tài là các bài hca tr (Thch Lam), Chí Phèo (Nam
Cao),  n.
6. Giả thuyết nghiên cứu
Vic vn dng linh hot, phù h y hc truyn ngn hin thc
trong s so sánh vi truyn ngn lãng mn 1930-1945  ng THPT s góp phn to
hiu qu tích cc trong vic nâng cao chng dy hc phc 1930-1945 nói riêng và
dy hc Ng 
7. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Tìm hiu v lý lun dy hc truyn ngn hin thc trong s so sánh vi truyn ngn lãng mn
- Vn dng lý thuyt vào dy hc truyn ngn hin thc trong s so sánh vi truyn ngn lãng
mn 1930-1945
8. Phƣơng pháp nghiên cứu
8u lí lun
Nghiên cu lí lun v y hc Ng  i my
hc truyn ngn hin thc so sánh vi truyn ngn lãng mn 1930-1945 v tác gi, ni
dung và ngh thut qua các tác phm a tr (Thch Lam), Ch i t tù (Nguyn Tuân),
Chí Phèo (Nam Cao), Hnh phúc ca mt tang gia (Trích S  c  ng Phng) trong
 n. Các tài liu trong quá trình nghiên cu s c phân tích,
tng hp mt cách có h th thc yêu cu và s phù hp ca vi
bài hc này.
8u thc tin
- ng vn:
- o sát trc tip:
- t qu nghiên cu:
9. Đóng góp của luận văn
- Về lí luận: Khnh s n, kh thi ca vii mi trong dy hc truyn ngn
hin thc trong s so sánh vi truyn ngn lãng m  n 1930-1945 và  xut nhng
y hc các tác phn 1930-n
- Về thực tiễn: Khc trng dy hc truyn ngn hin thc trong s so




















c so sánh  bui khai sinh cc coi là mt môn khoa hc nghiên cu các mi
quan h trc tip gia các nm chung ca các nhà so sánh
lun buu th k XX. Cùng vi s phát trin cc so sánh có th nh
 là mt b môn khoa hc nghiên cu các mi quan h gia các nc dân tc. C
thc so sánh bao gm ba b phn nghiên cu:
- Nhng mi quan h trc tip gia các nc dân tc (Nhng s nh hng và vay
mn ln nhau gia các nc dân tc).
- Nhm tng (Nhm ging nhau gia các nc sinh ra không phi do nh
hng giu kin lch s ging nhau).
- Nhm khác bic lp, biu hin bn sc ca các hin tc dân tc hay các
nc dân tc chng minh bng phng pháp so sánh.













  . 
















 . 

















 . 





 . 






 , 






 
, 





 , 









 , 























.





 , 



















 , 


 , 











.


. 












1.2. Phạm vi chủ đề nghiên cứu của VHSS
1.2.1. 
 








, 
: 









: 
















 
: 







.
 : 














 . 














.
1.2.2. 









.













































































 . 











 :  





 , theo
Kh



  ,







































,  , 


















 











1.3. Nhƣ
̃
ng phƣơng pha
́
p nghiên cƣ
́






, .
1.3.2. 








 

, 

























, 
 , 








.
1.3.4. 
























.

8

1.3.6. 












































1.4. Vai tro
̀
cu
̉
a văn ho
̣
c so sa
́
nh trong nghiên cƣ
́
u va
̀
gia
̉
ng da
̣
y ta
́
c phâ
̉
m văn chƣơng
1.4.1 .


















, 


































,
1.2. Một số vấn đề thực tiễn trong dạy học tác phẩm văn chƣơng trong nhà trƣờng
1.2.1. i vi giáo viên
Hu ht giáo viên ca chúng ta hin nay mi ch c nâng cao kin thc chuyên
môn ch n khi kin thc nghip v, dn dt vào bài vì nhiu khi không cn,







a chúng ta vc s tích cc, toàn tâm toàn ý vi vic

2.1.1. 





1930-1945





























. 







 













.
, n 



10

lc Vit Nam1930-1945 tác gi xut hi 
khit mà sâu lng, dn mà d gn
2.2. Đặc điểm thi pháp truyện ngắn hiện thực giai đoa
̣
n 1930-1945
2.2.1. Ct truyn, kt cu
Ct truyn ca tác phm ch n thu t  ca s mâu thun và nhng xung
t trong hin thi sng, trong th gii ni tâm ci, trong mi quan h gia cá
nhân và xã hng xây dng ct truyn trên c miêu t nhng cuu tranh ni
tâm ca nhân v chc nhng kiu kt cu hp lý, phóng túng mà cht ch, to
dng nhng tình hung, xt các s kin, t chc h thng tính cách hp lý, bin chúng tr
thành nh th hing ca tác phm. Mt li kiu kt cng vào vn
 trung tâm ca tác phm ( ngày m cht
2.2.2.  tài, ch 
c hin thn ti hai m tài l i nông dân  chn
ti trí thc  chng ngòi bút ca mình vào miêu t
nhng cái nh nhc sng hàng ngày, t t ra nhng v i
to ln, nhng trit lý sâu sc v i, cuc sng, ngh thut. Vit v i nông dân Nam
Cao tp trung vit v tình trng nhi hin luôn b c, b xúc
phm v nhân phm, b y vào tình tr
Vit v i nông dân Nam Cao tp trung vit v tình trng nhi hi
thin luôn b c, b xúc phm v nhân phm, b y vào tình tr
Dù vit v  i nông dân hay trí thc tiu dng lên bc tranh
chân thc v xã hi Vic cách mng ci nh, bt
hnh cng thi khnh phm cht ca h
2.2.3. Ngh thut xât dng nhân vt
Trong tác phc vic phn ánh mâu thun và gii quyt các v t ra trong

Nhi nông dân nghèo kh, cùng cc, b p , là truyn ngn
xut sc nht ca Nam Cao vit v  i nông dân. Tác phm ni bt nht trong toàn b s
nghip sáng tác cc coi là ct mc phát trin ca ch n thc
c Vit tác bt h ca nc dân tc.
2.3.2.2.  
 



-1945
2.3.3. 
Th nht, Trong tác phi bt hi
ng vào khám phá tâm hi, bin c ci s
t tâm lý nhân vt, bng li k t  cho bic v s phn ca
các nhân vt trong truyn
Th hai, i m c
dn cht tiu thuyt vào truyn ngn. Bi vy truyn ngn cc gng tiu
thuyt nh, nhon thiên tiu thuyn ngn Chí Phèo cht tiu thuyc th

12

hin  ngay cht liu ca cuc sng hàng ngày v tính phc tp, tính mâu thun ca nó,
cách trn thut, s dng ngôn ng. Ngôn ng mà tác gi s dng trong truyn ngôn ng
tiu thuyt
Th ba, Trong truyn ngn cng xây dng nhng nhân vt nhng
i nông dân có ngop, h ng là nhi xu xí, b i ta xua
i xa lánh, song n sau cái v b  c mi nghèo kh
nh phúc
Th , n ra nhng mâu thun tn ti gia cái thin và cái ác
   

nh tài mà Nam Cao la chn trong sán tài hoàn toàn mi l trong
mt truyn ngn hin thc. Giáo viên có th t câu h
- Em hãy so  tài trong truyn ngn a tr
Cao) có gì khác bit?
- Cách la chn  tài, ch  ca Nam Cao trong tác ph hin quan
nim gì c
- Th N là mt nhân vt ph song lt li vi tính cách,
, ch  ca truyn ngc th hi nào?
- Hãy nên nhi m ca Nam Cao v  tài và ch ?
2.4.2. ng dn hc sinh so sánh ct truyn, kt cu trong tác phm
Thch Lam ch chú ý miêu t n nhng thoáng qua, nhng cm giác thành
thc ca nhân vt. Bi va trt truyn rt n hkhông có chuy
tác phm rt ít s kiy 
i lp vi Thch Lam thì kt cu, ct truyn ca Nam Cao rn mi m c
p dn, lôi cun và thc s chú ý cc. i kt cu tâm lý , Tác
phm có kt cu cung ( hay gt cu vòng tròn) ,Kt cu 

Vi kiu kt cn khnh chng nào còn tn ti xã hi bt côo,
thì chng kii và nhnh kin phi lý, vi kt cn th hin sâu
sng ca tác phm
2.4.3. ng dn hc sinh so sánh ngh thut xây dng nhân vt trong tác phm
Ngh thut xây dng nhân vt ca Thch Lam ch yu là miêu t tâm trng nhân vt, thiên
v m xúc nm, thit tha, thun hu, giàu tinh thn ch
c li vi cách xây dng nhân vt ca Thch Lam, thì ngh thut xây dng nhân vât
ca Nam Cao rt mi m mnh dt li riêng Va có tính khái quát
li va có tính chân tht ,c th t Bá Kic bit là  nhân
vc nhm, nhng tính cách i nghch cc k
c: Vng, va có sc sng ni tâm mnh m, va có cá tính riêng bit, va có có ý
u khái quát.
Th gii nhân vt trong truyn ngn Nam Cao : n, nhim nhìn, ông xây dng

qua tâm lý
- Th nht, Trong tác phi bt hi
ng vào khám phá tâm hi, bng li k t nhiên, phóng túng , chi tit
 N nhìn nhanh xung bng và thoáng thy hin ra cái lò g không, xa nhà ca và
vi qua l cùng vi li bàn tán ci c, thng y cht
còn th
- Th i m 
vic dn cht tiu thuyt vào truyn ngn
Sáng tác ca Nam Cao chính là s hòa qun gia ngôn ng i k chuyn và ngôn ng
nhân vt, ngôn ng mang tính chi thoi ni ti, ngôn ng phng nhiu chi
là s ng chéo gia nhng giu khác nhau, ngôn ng i.

15

Truyn ng hin rt sâu sc. Vì th ngôn ng trong tác phm ca
Nam Cao ngoài ch s nó còn khc ha tính cách nhân vt
 các em có th tin hành sao sánh t y c cái tài s dng ngôn ng ca Nam
Cao. GV có th t câu h
- Em hãy so sánh ngôn ng, giu trong truyn nga trn ng
t?
- Em có nhn xét gì v ngôn ng giu ca Nam cao?
2.4.5. ng dn hc sinh so sánh không gian và thi gian trong tác phm
Không và thi gian trong tác pha trc th hin qua bc tranh
i s huyn nghèo, mt khong thi gian ngn ngi, t 
khuya và trong mt không gian cht hp ca mt ph huyn nh
c nhn nhi sng cc cách mng, vi nhng chi
tit chân thtng
c vi không gian và thi gian trong tác pha trn và thi
gian trong tác ph- Nam Caoo ra mt thi gian hin thc hàng ngày. Thi
gian không ch tàn phá nhân hình mà còn hy hoi c nhân tính, c tâm hi Bây gi

- m:
+ Nng dn hc nhc sc v ni dung và ngh
thut ca tác phm,
n dc nht câu hi gi m, nêu
vi thoi, và   gng thoát khi cách dy truyn thc chép
- Hn ch:
+ Nu th c so sánh, và có l i khó,
nên khi vn dy hc sinh thc nét
a tác phm
 c h thng ca nhg pháp, nên gi hc còn hn
chc ni
* V phía hc sinh
Sau khi hc song tác phng mà giáo viên dy lên lp.
Thì chúng tôi tin hành v nhn thc ca các em  các c khác nhau

Câu hi: Trình bày nhng hiu bit ca các em sau khi hc song tác ph a
Nam Cao
Kt qu 
Bảng 3.1. Kết quả điều tra
Lp
Hc sinh
m gii
m khá
m Trung bình
m yu, kém
11A 1
45
0(0%)
6(13,3%)
24(53,3%)

0( 0%)
6(13,3%)
24( 53,3%)
15(33,3%)
11A 2
50
5(10%)
17(34%)
20(40%)
8 (16%)

Nhìn vào kt qu thc nghim cho chúng ta thy s khác bit gia kt qu hc tp ca lp thc
nghim và li chng c th 
- m yu kém  lp thc nghim gin so vi li chng
- i chng
- m khá, gii  lp thc nghin so vi li chng
y nhìn vào bng thng kê trên ta thy vn dng VHSS vào ging dy s c
hng thú cho hc sinh, kích thích s tìm tòi cng thi cung c nhng kin
thn v ni dung và ngh thut ca tác ph yêu cu mà mc tiêu bài hc
 ra. T vic dy hc so sánh chúng tôi thyhiu qu gi dt, và cho thy tính
kh thi ca giáo án dng THPT

KẾT LUẬN
1. VHSS là mt b môn khoa hc ngày càng kh
vc nghiên cu ging dc nói chung và tác ph
hi lý lun và thc tin c t n dng vào trong quá trình tìm hiu
gic lãng mc hin thc, nhm phát huy tính tích cc, ch ng
sáng to ca hc sinh, chúng tôi mun hc sinh t thc cái hay và c sc ca mi tác
phi nim say mê tìm hiu tác phi hng thi
khc phc tình trng giáo viên chán dy, hc sinh chán h. Vi tinh th


References
1. Vũ Tuấn Anh, Lê Dục Tú (2006), Thch Lam- V tác gi và tác phm. Nhà xut bn Giáo dc
2. Lƣu Văn Bổng (2004), Nhng bình din ch yu cc so sánh. Nhà xut bn khoa hoc
xã hi, Hà Ni
3. Nguyễn Viết Chữ (2006), y hc tác phi th , Nhà xut
bi hm
4. Nguyễn Viết Chữ (2010), y hc tác phng. Nhà

19

xut bn Giáo dc Vit Nam
5. Nguyễn Văn Dân (2011), Lí luc so sánh . Nhà xut bi hc Quc gia, Hà Ni
6. Trần thanh Đạm (1995), Dn luc so sánh.T i hc Tng hp thành ph H
Chí Minh, H Chí Minh
7. Phan Cự Đệ (1999), c lãng mn Vit Nam 1930-1945. Nhà xut bn Giáo dc
8. Phan Cự Đệ ( 2000), c Vit Nam 1900-1945. Nhà xut bn Giáo dc
9. Hà Minh Đức. (1961), Nam n thc xut sc. Nhà xut bi
10. Hà Minh Đức. (1982),  ngh thut sáng to tâm
11. Nguyễn Thanh Hùng (2001), Hi. Nhà xut bn Giáo dc
12. Đỗ Đức Hiểu ( 2000), Thi pháp hii. Nhà xut bn h
13. Nguyễn Ái Học (2009),  thng trong dy h. Nhà xut bn giáo
dc Vit Nam
14. Nguyễn Thúy Hồng (2008), i mt qu hc tp môn Ng  ca hc sinh
THCS, THPT. Nhà xut bn Giáo dc
15. Nguyễn Thị Dƣ Khánh (2009), Thi pháp hc và v ging dng.
Nhà xut bn giáo dc
16. Phong Lê ( chủ biên) (1992), p v Nam Cao. Nhà xut bn Hi
17. Phan Trọng Luận (1999), i mi gi hc tác ph ng Trung hc ph
thông. Nhà xut bn Giáo dc Hà Ni