Quản lý hoạt động giáo dục học sinh có hành vi
lệch chuẩn ở trường trung học phổ thông Phù
Cừ, tỉnh Hưng Yên
Nguyễn Văn Song Trường Đại học Giáo dục
Luận văn ThS ngành: Quản lý giáo dục; Mã số: 60 14 05
Người hướng dẫn: PGS.TS. Đinh Thị Kim Thoa
Năm bảo vệ: 2012 Abstract: Phân tích, hệ thống hóa một số cơ sở lý luận về công tác hoạt động giáo dục
học sinh có hành vi lệch chuẩn tại trường Trung học phổ thông (THPT) Phù Cừ, tỉnh
Hưng Yên. Khảo sát, đánh giá và phân tích thực trạng học sinh có hành vi lệch chuẩn và
thực trạng công tác quản lý hoạt động giáo dục học sinh có hành vi lệch chuẩn ở trường
THPT Phù Cừ, tỉnh Hưng Yên. Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động giáo dục học
sinh có hành vi lệch chuẩn cho trường THPT Phù Cừ, tỉnh Hưng Yên.
Keywords: Quản lý giáo dục; Hoạt động giáo dục; Hưng Yên; Hành vi lệch chuẩn Content
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài:
Trong những năm gần đây, đất nước ta đã có sự chuyển mình trong công cuộc đổi mới
sâu sắc và toàn diện. Công cuộc đổi mới đã đem lại nhiều thành tựu to lớn trên tất cả các lĩnh vực
xã hội trong đó có giáo dục. Tuy nhiên, sự phát triển của xã hội trong nền kinh tế thị trường cũng
có những tác động tiêu cực. Xã hội có nhiều biến động, thay đổi về môi trường sống, quan niệm
sống, nhu cầu hưởng thụ vật chất, văn hoá Nhiều hiện tượng tiêu cực xuất hiện trong một bộ
trường và xã hội; tổ chức thành lập, chỉ đạo và quản lý trung tâm tư vấn; tổ chức các hoạt động
học tập, vui chơi, ngoại khóa phong phú và hình thức câu lạc bộ; định hướng chuẩn hành vi qua
mạng xã hội thì sẽ giảm số lượng học sinh có hành vi lệch chuẩn và điều chỉnh được hành vi lệch
chuẩn của học sinh nhà trường.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu:
- Phân tích, hệ thống hóa một số cơ sở lý luận về công tác hoạt động giáo dục học sinh có
hành vi lệch chuẩn tại trường THPT Phù Cừ, tỉnh Hưng Yên.
- Khảo sát, đánh giá và phân tích thực trạng học sinh có hành vi lệch chuẩn và thực trạng
công tác quản lý hoạt động giáo dục học sinh có hành vi lệch chuẩn ở trường THPT Phù Cừ,
tỉnh Hưng Yên.
- Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động giáo dục học sinh có hành vi lệch chuẩn
cho trường THPT Phù Cừ, tỉnh Hưng Yên.
6. Phƣơng pháp nghiên cứu
6.1. Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý luận
Phân tích, tổng hợp lý thuyết; phân loại, hệ thống hóa lý thuyết nhằm xác định cơ sở lý
luận cho vấn đề nghiên cứu.
6.2. Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi
- Phương pháp phỏng vấn bằng câu hỏi trực tiếp
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm
6.3. Phương pháp toán thống kê
7. Phạm vi nghiên cứu:
Luận văn tập trung nghiên cứu những học sinh có hành vi lệch chuẩn và quản lý hoạt
động giáo dục học sinh có hành vi lệch chuẩn ở trường THPT Phù Cừ, tỉnh Hưng Yên.
8. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn được
trình bày trong 3 chương:
Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động giáo dục học sinh có hành vi lệch chuẩn ở
trường trung học phổ thông
Chƣơng 2: Thực trạng học sinh có hành vi lệch chuẩn và quản lý hoạt động giáo dục học
THPT đạt hiệu quả
1.2. Một số khái niệm công cụ nghiên cứu đề tài:
1.2.1. Quản lý và chức năng của quản lý
1.2.1.1 Quản lý
Định nghĩa kinh điển nhất về quản lý là: các tác động có chủ hướng, có chủ đích của chủ
thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) – trong một tổ chức - nhằm làm
cho tổ chức vận hành và đạt đuợc mục đích của tổ chức.
1.2.1.2. Chức năng của quản lý
Quản lí có 4 chức năng: Kế hoạch hóa, tổ chức, lãnh đạo (chỉ đạo), kiểm tra
1.2.2.1. Quản lý giáo dục:
“Quản lý giáo dục là hoạt động có ý thức bằng cách vận dụng các quy luật khách quan
của các cấp quản lý giáo dục tác động đến toàn bộ hệ thống giáo dục nhằm làm cho hệ thống
đạt được mục tiêu của nó”.
1.2.2.2. Quản lý nhà trường
“Quản lý nhà trường là thực hiện đường lối giáo dục của Đảng trong phạm vi trách nhiệm
của mình, tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý giáo dục để tiến tới mục tiêu giáo dục,
mục tiêu đào tạo đối với ngành giáo dục, với thế hệ trẻ và với từng học sinh”.
1.3. Đạo đức, giáo dục đạo đức và quản lý giáo dục đạo đức
1.3.1. Đạo đức
1.3.1.1. Khái niệm
Đạo đức là hệ thống những chuẩn mực biểu hiện thái độ đánh giá quan hệ giữa lợi ích
của bản thân với lợi ích của người khác và xã hội.
1.3.1.2. Chức năng của đạo đức
Đạo đức có ba chức năng: Nhận thức, giáo dục và điều chỉnh hành vi, trong đó chức năng
điều chỉnh hành vi là vô cùng quan trọng vì nó điều chỉnh
hành vi con người trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội.
1.3.2. Giáo dục đạo đức
“Giáo dục đạo đức là quá trình tác động tới người học để hình thành cho họ ý thức, tình
cảm, niềm tin đạo đức, đích cuối cùng và quan trọng nhất là tạo lập được những thói quen hành vi
đạo đức” .
hợp với lứa tuổi, phù hợp với ngành nghề và vị thế xã hội).
1.3.3.2. Nội dung quản lý giáo dục đạo đức
Xây dựng kế hoạch quản lý giáo dục đạo đức
Tổ chức thực hiện kế hoạch giáo dục đạo đức
Chỉ đạo thực hiện kế hoạch giáo dục đạo đức
Kiểm tra, đánh giá giáo dục đạo đức
1.4. Hành vi lệch chuẩn và quản lý giáo dục học sinh có hành vi lệch chuẩn
1.4.1. Hành vi lệch chuẩn
1.4.1.1. Khái niệm hành vi
Như vậy, hành vi bao gồm một chuỗi hành động nối tiếp nhau một cách tương đối nhằm
đạt được mục đích để thỏa mãn nhu cầu của con người
1.4.1.2. Chuẩn hành vi
Có nhiều quan niệm khác nhau về chuẩn hành vi mà tiêu biểu là ba quan niệm sau đây:
Thứ nhất - Là chuẩn mực xét về mặt thống kê
Thứ hai - Là chuẩn mực do quy ước hay do cộng đồng, xã hội đặt ra.
Thứ ba - Là chuẩn mực hành vi theo chức năng
1.4.1.3. Các loại sai lệch chuẩn mực hành vi cá nhân
Loại thứ nhất - Sai lệch do thụ động
Loại thứ hai - Sai lệch do hành vi chủ động
1.4.1.4. Hành vi xã hội và sự sai lệch hành vi xã hội
Hành vi xã hội
Khi nói đến hành vi xã hội cần phải hiểu rõ mối quan hệ chặt chẽ giữa cá nhân và xã hội.
Hành vi cá nhân tuyệt nhiên không phải là một sản phẩm của một sự tùy tiện hay tự do, mà nó
bao giờ cũng phát triển trong một hệ thống những mối quan hệ xã hội, chịu sự chế ước của điều
kiện xã hội, lịch sử.
Khi đề cập đến hành vi xã hội, chúng ta cũng chỉ ra có hành vi xã hội của cá nhân và
hành vi xã hội của tập thể. Hành vi xã hội tập thể là hành vi của một nhóm xã hội trong xã hội
tổng thể (gia đình, công đoàn, Đảng).
Chuẩn mực xã hội
Chuẩn mực xã hội là những quy tắc, những yêu cầu xã hội đối với cá nhân. Các quy tắc,
hưởng xấu đến cá nhân, gia đình, nhà trường và xã hội.
1.4.2.2. Giáo dục học sinh có hành vi lệch chuẩn
Trên cơ sở nghiên cứu khái niệm giáo dục và việc tìm hiểu về học sinh có hành vi lệch
chuẩn, ta có thể hiểu như sau:
Giáo dục học sinh có hành vi lệch chuẩn là quá trình tổ chức các hoạt động và giao lưu
để các em học sinh từ bỏ các hành vi lệch chuẩn, tạo lập thói quen hành vi theo đúng chuẩn mực
xã hội về đạo đức, truyền thống, thẩm mỹ, pháp luật, phù hợp với những nội quy, quy định của
nhà trường để phát triển và hoàn thiện về nhân cách.
Để giáo dục những học sinh này đạt được kết quả như mong muốn thì giáo viên cần chú ý
một số điểm sau đây:
- Người thầy cần có tâm huyết với học sinh của mình.
- Gần gũi, quan tâm, tìm hiểu kỹ để biết được nguyên nhân dẫn đến những hành vi sai
lệch của học sinh đó, đề ra yêu cầu thiết thực, phù hợp và tạo điều kiện cho mỗi học sinh thực
hiện.
- Có biện pháp giáo dục riêng dành cho từng học sinh cụ.
1.4.2.3. Quản lý giáo dục học sinh có hành vi lệch chuẩn
Qua việc tìm hiểu các khái niệm về quản lý giáo dục và nghiên cứu thực tế việc quản lý
giáo dục học sinh có hành vi lệch chuẩn ở cơ quan mình, tác giả đưa ra khái niệm sau:
Quản lý giáo dục học sinh có hành vi lệch chuẩn là hoạt động có ý thức bằng cách vận
dụng các quy luật khách quan của các cấp quản lý giáo dục tác động đến toàn bộ hệ thống các
hoạt động giáo dục học sinh có hành vi lệch chuẩn nhằm làm cho việc giáo dục học sinh có hành
vi lệch chuẩn đạt hiệu quả.
1.4.2.4. Nội dung của quản lý giáo dục học sinh có hành vi lệch chuẩn
Việc xác định nội dung của QLGDHSCHVLC phải gắn liền với quản lý giáo dục
đạo đức cho học sinh và cũng được xây dựng dựa trên bốn chức năng của quản lý nói chung là:
Xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện, chỉ đạo và kiểm tra đánh giá .
1.4.2.5. Ý nghĩa của quản lý giáo dục học sinh có hành vi lệch chuẩn
Hạn chế tối đa những ảnh hưởng tiêu cực, phát huy những yếu tố tích cực, những thuận
lợi đến sự phát triển nhân cách học sinh.
Làm tăng thêm hiệu quả của quá trình giáo dục đạo đức góp phần nâng cao chất lượng
dẫn đến có những biến động về tâm lý. Trong quá trình giáo dục và quản lý giáo dục học sinh có
hành vi lệch chuẩn, các các chủ thể giáo dục và quản lý phải có những hiểu biết nhất định về
những đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi của các em để có cách giáo dục, cách quản lý phù hợp và
hiệu quả nhất, tránh áp đặt, khiên cưỡng để gây ra những hậu quả đáng tiếc.
Tiểu kết chƣơng 1
Hành vi hợp chuẩn chính là nhân tố quan trọng để tạo nên nhân cách của con người. Học
sinh có hành vi lệch chuẩn sẽ ảnh hưởng đến việc hình thành và phát triển nhân cách. Giáo dục
học sinh có học sinh có hành vi lệch chuẩn và quản lý giáo dục có hành vi lệch chuẩn là công
việc hết sức cần thiết và có ý nghĩa đối với công tác giáo dục đạo đức cho học sinh, với mục tiêu
của quản lý giáo dục, quản lý nhà trường.
Muốn làm tốt công tác này, người quản lý phải nắm chắc những khái niệm về quản lý,
quản lý giáo dục, giáo dục đạo đức, chuẩn hành vi, hành vi lệch chuẩn, học sinh có hành vi lệch
chuẩn để từ đó hiểu thấu đáo công việc mình làm.
Quản lý giáo dục học sinh có hành vi lệch chuẩn đòi hỏi nhà quản lý phải hiểu được ý
nghĩa, tầm quan trọng của công tác này, thấy được các yếu tố tác động, ảnh hưởng đến giáo dục
và quản lý giáo dục học sinh có hành vi lệch chuẩn. Các yếu tố đó là đặc điểm xã hội, đặc điểm
tâm, sinh lý học sinh THPT, yếu tố gia đình và năng lực, tâm huyết của cán bộ quán lý, của đội
ngũ giáo viên. CHƢƠNG 2
THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HỌC SINH CÓ HÀNH VI LỆCH CHUẨN
Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG PHÙ CỪ, TỈNH HƢNG YÊN
2.1. Đặc điểm chung về tự nhiên - kinh tế - xã hội - giáo dục huyện Phù Cừ, tỉnh Hƣng Yên
Huyện Phù Cừ là huyện cực đông của tỉnh Hưng Yên, nằm trong đồng bằng Bắc Bộ. Phía
tây giáp huyện Tiên Lữ, phía tây bắc giáp huyện Ân Thi. Phía đông bắc và phía đông giáp
huyện Thanh Miện của tỉnh Hải Dương. Diện tích tự nhiên của huyện Phù Cừ là 93,8 km².Dân số
theo thống kê năm 1999, huyện có 84.500 người. Phù Cừ là một huyện có nền kinh tế nông
nghiệp là chủ yếu, là mảnh đất có truyền thống hiếu học và truyền thống lịch sử, văn hóa, được
2009 - 2010
34
1554
2010 - 2011
33
1496
2011 - 2012
33
1472
2.2.4. Về đội ngũ giáo viên
Hiện nay, trường có 72 giáo viên. Số lượng giáo viên đủ để giảng dạy tất cả các bộ môn
cho 33 lớp học. 100% giáo viên của trường đạt chuẩn và trên chuẩn.
Bảng 2.2. Cơ cấu đội ngũ cán bộ, giáo viên trƣờng trung học phổ thông Phù Cừ
Năm học
Cán bộ, giáo viên
SL
Trình độ
Đạt chuẩn (%)
Trên chuẩn (%)
2009 - 2010
71
100
8,4
2010 - 2011
72
100
12,5
2011 - 2012
72
1472
1085
237
132
27
Bảng 2.4: Thống kê học sinh bị thi hành kỷ luật ở trƣờng THPT Phù Cừ trong ba năm học
từ 2009 – 2012
Năm học
TSHS
Mức kỉ luật
Khiển
trách
cảnh cáo
đuổi học 1
tuần
đuổi học 1 năm
2009 – 2010
35
21
10
4
0
2010 – 2011
46
27
12
6
1
2011 - 2012
42
43
27
2011 - 2012
190
68
47
47
28 Biểu đồ 2.1: Thực trạng HS vi phạm, HS bị kỷ luật và xếp loại HK thấp
Số học sinh có hành vi lệch chuẩn của học sinh nhà trường ngày càng gia tăng, số hành vi
lệch chuẩn ngày càng nhiều.Số học sinh bị kỷ luật năm học sau nhiều hơn năm học trước, mức
độ kỷ luật ngày càng nặng. Số học sinh xếp loại đạo đức trung bình và yếu, kém ngày càng gia
tăng.
2.4. Thực trạng giáo dục học sinh có hành vi lệch chuẩn ở trƣờng THPT Phù Cừ những
năm gần đây
2.4.1. Thực trạng nhận thức của cán bộ, giáo viên và phụ huynh về mục tiêu và tầm quan
trọng của công tác giáo dục học sinh có hành vi lệch chuẩn
Hầu hết cán bộ giáo viên và phụ huynh nhà trường cũng đã nhận thức được sự cần thiết
của việc giáo dục học sinh có hành vi lệch chuẩn trong bối cảnh hiện nay. Tuy nhiên, số người
cho rằng công tác này là rất cần thiết thì chưa thực sự cao.
2.4.2.Thực trạng về thực hiện các nội dung của công tác giáo dục học sinh có hành vi lệch
chuẩn ở trường THPT Phù Cừ trong những năm gần đây
Một số nội dung chưa được nhà trường quan tâm một cách thỏa đáng. Các kĩ năng và giá
trị sống, các kiến thức về tâm sinh lý lứa tuổi, các giá trị truyền thống, các kiến thức về pháp luật
chưa được thực hiện thường xuyên.
2.4.3 Thực trạng về thực hiện các phương pháp giáo dục học sinh có hành vi lệch chuẩn ở
2.4.5. Thực trạng các lực lượng giáo dục học sinh có hành vi lệch chuẩn ở trường THPT
Phù Cừ trong những năm gần đây
Một số giáo viên bộ môn giảng dạy trên các lớp quan tâm đến việc uốn nắn, giáo dục các
em học sinh có hành vi lệch chuẩn trong giờ dạy của mình còn ít. Các tổ chức, lực lượng xã hội
tham gia công tác này của nhà trường còn ít, thụ
động và hiệu quả chưa cao.
2.5. Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục học sinh có hành vi lệch chuẩn ở trƣờng THPT
Phù Cừ
2.5.1. Thực trạng nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên, phụ huynh học sinh về tầm quan
trọng của quản lý giáo dục học sinh có hành vi lệch chuẩn
Số phiếu đánh giá rất quan trọng vẫn chưa thực sự cao bởi không ít người cho rằng, trong
nhà trường việc quản lý công tác dạy và học là quan trọng nhất.
2.5.2. Thực trạng quản lý của nhà trường đối với công tác giáo dục HSCHVLC của giáo viên
chủ nhiệm lớp
Điều tra bằng phiếu hỏi với 75 cán bộ, giáo viên về việc quảnlý của nhà trường đối với
hoạt động GDHSCHVLC của giáo viên chủ nhiệm
Bảng 2.6: Đánh giá của cán bộ, giáo viện về chất lƣợng quản lý của nhà trƣờng đối với
công tác GDHSCHVLC của giáo viên chủ nhiệm lớp
TT
Công tác quản lý
Mức độ thực hiện
Tốt
Bình
thường
Chưa tốt
SL
%
SL
%
SL
41
55
30
40
4
5
5
Chỉ đạo GVCN phối hợp chặt chẽ với gia đình học
sinh, với GV bộ môn, với Đoàn trường, với BGH để
GDHSCHVLC
43
57
29
39
3
4
6
Tổ chức các buổi tọa đàm, trao đổi về nội dung,
phương pháp, hình thức GDHSCHVLC với GVCN
21
28
45
60
9
12
7
Chỉ đạo GVCN kịp thời khen thưởng với HSCHVLC
32
43
36
Điều tra bằng phiếu hỏi đối với 75 cán bộ quản lý và giáo viên của nhà về việc quản lý
của nhà trường với công tác GDHSCHVLC của Đoàn thanh niên ở trường THPT Phù Cừ 3 năm
qua.
Bảng 2.7: Đánh giá của cán bộ, giáo viện về chất lƣợng quản lý công tác GDHSCHVLC của
Đoàn thanh niên ở trƣờng THPT Phù Cừ từ 2009 - 2012
TT
Công tác quản lý
Mức độ thực hiện
Tốt
Bình
thường
Chưa tốt
SL
%
SL
%
SL
%
1
Lập và triển khai kế hoạch quản lý công tác
GDHSCHVLC của Đoàn thanh niên
57
76
12
16
6
8
2
Tập huấn và bồi dưỡng nâng cao nhận thức và nghiệp
vụ cho cán bộ Đoàn về công tác GDHSCHVLC
21
28
7
9
6
Chỉ đạo Đoàn thanh niên thu hút những HSCHVLC vào
các hoạt động của Đoàn
25
33
36
48
14
19
7
Chỉ đạo Đoàn thanh niên phối kết hợp chặt chẽ với
GVCN, GV bộ môn, với PHHS, với BGH và với các tổ
chức, lực lượng XH
36
48
33
44
6
18
8
Chỉ đao Đoàn thanh niên tổ chức tuyên truyền về an
toàn giao thông, phòng chống các tệ nạn XH, pháp luật,
giáo dục sức khoẻ sinh sản vị thành niên
32
43
33
Công tác quản lý GDHSCHVLC
Đã thực hiện tốt
số lượng
Tỷ lệ%
1
Quản lý của nhà trường với công tác GDHSCHVLC
của GVCN
27
54
2
Quản lý của nhà trường đối với công tác
GDHSCHVLC của giáo viên bộ môn
24
48
3
Quản lý GDHSCHVLC của Đoàn thanh niên
26
52
4
Quản lý sự phối kết hợp nhà trường, gia đình và xã
hội để GDHSCHVLC
23
46
2.6.1. Những mặt tích cực
Nhà trường đã xây dựng được kế hoạch, đã triển khai tổ chức, chỉ đạo thực hiện kế hoach
và thực hiện việc kiểm tra, đánh giá đối với tất cả các lực lượng tham gia GDHSCHVLC.
Nhà trường đã tiến công tác bồi dưỡng nhận thức cho các lực lượng GD
Nhà trường đã xây dựng kế hoạch và tổ chức, chỉ đạo có hiệu quả các cuộc vận động
Nhà trường đã xây dựng được những quy tắc ửng xử, những nội quy phù hợp để duy trì nề
nếp, hình thành thói quen hành vi hợp chuẩn cho học sinh.
Đội ngũ giáo viên của trường phần đông còn trẻ nên chưa nhiều kinh nghiệm trong việc
giáo dục học sinh nhất là với HSCHVLC.
Đội ngũ cán bộ quản lý đều mới được bổ nhiệm nên kinh nghiệm quản lý nói chung và
quản lý GDHSCHVLC nói riêng còn hạn chế
Trình độ dân trí trong khu vực còn thấp, không đồng đều vì vậy nhận thức của CMHS về vai
trò, vị trí của công tác GDHSCHVLC còn rất hạn chế.
Cơ sở vât chất của nhà trường còn chắp vá, thiếu đồng bộ. Sự phối hợp
của các lực lượng và cá nhân ngoài nhà trường đối với việc GDHSCHVLC còn lỏng lẻo và chưa
thường xuyên. Tiểu kết chƣơng 2
Trên cơ sở phân tích thực trạng hoạt động quản lý GDHSCHVLC ở trường THPT Phù
Cừ, tôi nhận thấy, công tác GDHSCHVLC đã được nhà trường quan tâm chỉ đạo và đã đạt được
kết quả nhất định song cũng còn rất nhiều hạn chế cần khắc phục ngay. Trước những thực trạng
còn nhiều yếu kém như trên đã phân tích thì công tác quản lí GDHSCHVLC cần phải được tăng
cường nhiều hơn nữa để đáp ứng được nguyện vọng của cha mẹ học sinh, các thầy cô giáo và
đáp ứng được với yêu cầu giáo dục toàn diện mà Đảng, Nhà nước và ngành giáo dục đã giao cho.
Để khắc phục những hạn chế trong công tác quản lý giáo dục học sinh có hành vi lệch
chuẩn ở trường THPT Phù Cừ trong thới gian tới, nhà trường phải xác định được những biện
pháp quản lý khoa học, phù hợp và khả thi. Các biên pháp ấy phải tạo nên được chuyển biến tích
cực về nhận thức và hành động của cán bộ, giáo viên, phụ huynh học sinh và các em học sinh
đồng thời phải được lên kế hoạch, được triển khai tổ chức, chỉ đạo và được kiểm tra đánh giá
một cách nghiêm túc, thường xuyên. Có như thế nhà trường mới làm tốt được công tác quản lý
giáo dục học sinh có hành vi lệch chuẩn, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức cho
học sinh của trường. Đó cũng là nội dung của chương 3 trong luận văn này. CHƢƠNG 3
CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC
3.2.1.1. Mục tiêu:
Giúp các cán bộ, giáo viên, học sinh, phụ huynh học sinh và các lực lượng tham gia nhận
thức được thực trạng học sinh có hành vi lệch chuẩn, tầm quan trọng của việc giáo dục học sinh
có hành vi lệch chuẩn, vai trò, trách nhiệm của mình với công tác này và sự phối hợp của các
thành tố tham gia.
3.2.1.2. Nội dung
Tổ chức các buổi sinh hoạt tập thể, các lớp tập huấn, các cuộc họp với phụ huynh, với các
lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường về học sinh có hành vi lệch chuẩn và việc giáo dục
học sinh có hành vi lệch chuẩn.
3.2.1.3. Cách thức tiến hành
Với học sinh
Trong các buổi chào cờ, các buổi sinh hoạt tập thể, sinh hoạt chuyên đề, các buổi giáo
dục ngoài giờ lên lớp, các buổi sinh hoạt lớp, nhà trường và các giáo viên chủ nhiệm lớp cần
cung cấp cho các em những thông tin về đạo đức, lối sống và những nguy cơ đối với tuổi trẻ học
đường, phân tích được tác hại, hậu quả các nguyên nhân dẫn đến hiện trạng lệch chuẩn hành vi
và phương pháp rèn luyện để có thói quen hành vi chuẩn mực.
Nhà trường phối kết hợp với các đơn vị, các lực lượng tổ chức các buổi tuyên truyền về
pháp luật, phổ biến những kiến thức về tâm, sinh lý lứa tuổi, giáo dục cho các em những giá trị
sống, những kĩ năng sống cần thiết để bỗi dưỡng và hoàn thiện nhân cách.
Giáo dục hướng nghiệp, cung cấp cho HS một số kiến thức cơ bản về nghề nghiệp
trong tương lai, hình thành thái độ đúng đắn đối với nghề nghiệp, lao động.
Với đội ngũ, cán bộ, giáo viên
Nhà trường triển khai có hiệu quả các cuộc vận động, các phong trào trong ngành giáo
dục và trong các tổ chức xã hội.
Nhà trường tổ chức các buổi hội thảo, các buổi học tập chuyên đề về kĩ năng sư phạm, về
đổi mới phương pháp giảng dạy, về công tác chủ nhiệm đặc biệt là tấm lòng và nhân cách của
người giáo viên nhân dân.
Nhà trường bồi dưỡng cho cán bộ giáo viên những kiến thức về tâm, sinh lý la tuổi, tổ
chức cho cán bộ, giáo viên dự những lớp học về giáo dục kĩ năng sống, giá trị sống cho học sinh.
Nhà trường cần nâng cao trách nhiệm của đội ngũ giáo viên trong công tác giáo dục học
gia đình trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh nói chung và giáo dục học sinh có hành vi lệch
chuẩn nói riêng.
Nhà trường tiến hành cho các phụ huynh đăng kí sổ liên lạc điện tử.
Nhà trường lên kế hoạch chủ động liên hệ với gia đình khi học sinh lệch chuẩn.
Chỉ đạo Đoàn thanh niên thưòng xuyên theo dõi việc thực hiện các nề nếp của học sinh,
phát hiện các hành vi lệch chuẩn của các em kịp thời nhác nhở các em, thông báo với giáo viên
chủ nhiệm, liên lạc với gia đình để thông báo.
Việc thành lập Hội đồng kỷ luật và kỷ luật học sinh phải có giáo viên chủ nhiệm, phụ
huynh học sinh và học sinh, hình thức kỷ luật vừa đảm bảo tính giáo dục, vừa giữ vững được kỷ
cương của nhà trường, vừa thấu lý, vừa đạt tình.
Nhà trường cần chỉ ra cho các bậc cha mẹ học sinh thấy khả năng ưu thế đặc biệt của giáo
dục gia đình và trách nhiệm chủ động phối hợp với nhà trường, tham gia cùng nhà trường tổ
chức một số hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, hoạt động ngoại, giúp đỡ, động viên thầy cô
giáo, nhất là các thầy cô giáo trực tiếp giảng dạy, làm công tác chủ nhiệm lớp con em mình học
tập.
Cần giúp phụ huynh thấy được sự cần thiết của việc xây dựng nền nếp gia đình, việc giúp
trẻ tham gia công việc trong gia đình, việc giáo dục tình cảm truyền thống cho con cái, sự gương
mẫu của người lớn trong việc giáo dục hành vi lệch chuẩn của con mình.
Tổ chức quản lý hoạt động phối hợp giữa nhà trường với cộng đồng, xã hội
Nhà trường phải chủ động gặp gỡ, bàn bạc với chính quyền địa phương và các tổ chức,
lực lượng trên địa bàn xây dựng mối liên hệ thường xuyên trong việc giáo dục học sinh có hành
vi lệch chuẩn. Chính quyền địa phương cần đảm bảo một môi trường xã hội trong sạch cho trẻ
em, cho học sinh trên địa.
Nhà trường kết hợp với chính quyền địa phương tổ chức các hoạt động xã hội có ý nghĩa
cho học sinh tham gia như chăm sóc đài tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ, thăm hỏi, chăm sóc các
bà mẹ Việt Nam anh hùng, lao động công ích, thăm các di tích lịch sử, văn hoá, các cảnh đẹp của
quê hương.
Nhà trường chủ động xây dựng Cụm liên kết an ninh giữa nhà trường và công an các xã có
học sinh học tại trường. Với những học sinh có hành vi lệch chuẩn ở mức độ cao, đã trở thành hệ
thống thì nhà trường cung cấp tên, địa chỉ và thông tin về gia đình để công an và chính quyền địa
quả, cách chọn ngành nghề phù hợp sau khi tốt nghiệp THPT, những kỹ năng sống cần thiết
trong cuộc sống hiện đại
Hình thức hoạt động của trung tâm tư vấn
Trung tâm tư vấn phân công, bố trí cán bộ tư vấn mở cửa và hoạt động vào tất cả các buổi
trong tuần đặc biệt là các giờ ra chơi và các buổi chiều mà học sinh không có giờ học chính
khóa.
Hình thức tư vấn nên đa dạng, phong phú. Khi các em đến phòng tư vấn, các em sẽ được
chia sẻ trực tiếp các vấn đề, thắc mắc của mình.
Việc tư vấn còn thực hiện qua trang thông tin điện tư, trang facebook tư vấn, có hòm thư
tư vấn và có đường dây điện thoại.
Tổ Tư vấn tâm lý cần có mạng lưới cộng tác viên là các giáo viên chủ nhiệm, giáo viên
làm công tác Đoàn thanh niên, các cán bộ lớp để nắm bắt tình hình nhằm chủ động tư vấn hay tư
vấn phòng ngừa.
Trung tâm tư vấn tâm lý cần tổ chức các buổi nói chuyện, hội thảo để tư vấn chung cho
học sinh (tư vấn truyền thông) và tạo điều kiện để học sinh được đối thoại.
Cần tư vấn cho cả cha mẹ học sinh để họ biết cách quản lý con cái và phát hiện sớm
những tâm tư, biểu hiện của học sinh.
Tổ tư vấn cần phối hợp chặt chẽ với các lực lượng khác trong và ngoài nhà trường khi
thấy cần thiết có sự hỗ trợ đặc biệt.
3.2.4. Tìm hiểu thực trạng lệch chuẩn và định hướng chuẩn hành vi cho học sinh qua mạng
xã hội
3.2.4.1. Mục tiêu
Tìm hiểu thực trạng hành vi lệch chuẩn của học sinh nhà trường trên mạng xã hội đồng
thời có những định hướng đúng đắn để các điều chỉnh những hành vi lệch chuẩn và hình thành
thói quen hành vi ứng xử đúng đắn, hợp chuẩn.
3.2.4.2. Nội dung
Sử dụng mạng xã hội tìm hiểu về cách nói năng, suy nghĩ của học sinh trong trường, góp
ý, chia sẻ, định hướng, thông qua những lới bình luận, những hoạt động có ý nghĩa.
3.2.4.3. Cách thức tiến hành
Nhà trường thành lập một trang xã hội của trường, khuyến khích tất cả các thầy cô giáo
nghiệp, khu công nghiệp, các mô hình làm kinh tế giỏi, các cơ sở giáo dục có chất lượng.
Hoạt động văn nghệ, thể thao
Nhà trường những buổi biểu diễn văn nghệ, các cuộc thi thể thao chào mừng các ngày lễ
lớn, các buổi giao lưu văn nghệ, thể thao để học sinh được rèn luyện về thể chất, hưng phấn về
tinh thần để học tập hiệu quả hơn. Cần cuốn hút sự tham gia của những học sinh có hành vi lệch
chuẩn.
Tổ chức các câu lạc bộ
Nhà trường lên kế hoạch thành lập các CLB. Nếu là CLB nghiên cứu khoa học và CLB
môn học thì chọn các thầy cô giáo tổ trưởng chuyên môn có năng lực chuyên môn giỏi, nhiệt
tình, tâm huyết làm chủ nhiệm CLB như: CLB nghiên cứu khoa học, CLB Toán học, CLB Văn
học
Nếu là các CLB vui chơi, giải trí thì nhà trường chọn các thầy cô giáo trẻ có năng khiếu, thế
mạnh về văn nghệ, thể thao nhiệt tình, sôi nổi, có khả năng về công tác phong trào làm chủ
nhiệm CLB như: CLB Nghệ thuật, CLB Thể thao.
Khi tổ chức các hoạt động, thành lập các câu lạc bộ, các cán bộ, giáo viên thực hiện cần
kết hợp với Đoàn thanh niên và các thầy cô chủ nhiệm, thầy cô bộ môn tìm hiểu, động viên và
cuốn hút sự tham gia của đông đảo học sinh đặc biệt là những học sinh có hành vi lệch chuẩn.
3.2.6. Tăng cường kiểm tra đánh giá công tác giáo dục học sinh có hành vi lệch chuẩn
3.2.6. 1.Mục tiêu
Nắm bắt được thực trạng việc giáo dục học sinh có hành vi lệch chuẩn, hiệu quả các biện
pháp giáo dục đang thực hiện để điều chỉnh kịp thời.
3.2.6. 2.Nội dung
Tổ chức thực hiện việc kiểm tra định kì, kiểm tra đột xuất về việc thực hiện hoạt động
GDHSCHVLC của các lực lượng tham gia và kịp thời đánh giá, điều chỉnh.
3.2.6.3. Cách thức thực hiện
Với các giáo viên chủ nhiệm
Nhà trường thường xuyên kiểm tra sổ chủ nhiệm của giáo viên để nắm bắt được mức độ
quan tâm của giáo viên với việc uốn nắn, giáo dục học sinh có hành vi lệch chuẩn và mức độ xếp
loại hạnh kiểm, mức độ tiến bộ của tập thể lớp. Khi kiểm tra, cần nhận xét đánh giá và có ý kiến
chỉ đạo, thúc đẩy, tư vấn.
Tính Khả thi
SL
%
SL
%
1
Kế hoạch hóa hoạt động quản lí giáo
dục HSCHVLC
72
96
70
93
2
Tổ chức bồi dưỡng nâng cao nhận thức
về công tác giáo dục HSCHVLC
74
99
72
96
3
Tổ chức và quản lý hoạt động phối
hợp giữa gia đình, nhà trường và xã
hội
74
99
71
95
4
Tổ chức thành lập, chỉ đạo và quản lý
95
Từ kết quả của bảng trên cho thấy, đại đa số thành viên đánh giá các biện pháp quản lý
GDHSCHVLC trên là cần thiết và khả thi, có thể vận dụng vào thực tiễn quản lý trường THPT
Phù Cừ, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức cho học sinh.
Tiểu kết chƣơng 3
Căn cứ vào cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn của việc quản lý giáo dục học sinh có hành vi
lệch chuẩn ở trường THPT Phù Cừ, căn cứ vào các nguyên tắc xây dựng các biện pháp, trong
chương 3 này, tác giả đã đề xuất được các biện pháp QLGDHSCHVLC ở trường THPT Phù Cừ.
Các biện pháp nhằm tăng cường công tác QLGDHSCHVLC ở trường THPT Phù Cừ, huyện Phù
Cừ, tỉnh Hưng Yên là hệ thống đồng bộ trong đó mỗi biện pháp vừa có giá trị tồn tại tương đối
độc lập, vừa có quan hệ mật thiết với các biện pháp khác. Người hiệu trưởng khôn khéo, biết
quản lý một cách khoa học sẽ tập trung và phát huy được sức mạnh của các lực lượng giáo dục
trong việc GDHSCHVLC của nhà trường , giảm thiểu những hành vi lệch chuẩn, hình thành thói
quen hành vi hợp chuẩn cho học sinh, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức của nhà
trường.
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
1. Kết luận
Thế giới đang bước vào một kỷ nguyên mới, kỷ nguyên của của cách mạng khoa học
công nghệ, của nền văn minh hậu công nghiệp và nền kinh tế tri thức với nhiều cơ hội và cũng
nhiều thách thức đặt ra đối với nền giáo dục nước nhà. Nền giáo dục Việt Nam phải đào tạo
được một đội ngũ lao động khi chỉ lành nghề về chuyên môn mà còn phải có những giá trị đạo
đức chuẩn mực, luôn biết ứng xử, biết chung sống, hòa nhập với thói quen hành vi hợp chuẩn.
Giáo dục và quản lý giáo dục học sinh có hành vi lệch chuẩn ở bậc học THPT nhằm mục
đích giúp các em có nhận thức đúng đắn và có thói quen hành vi chuẩn mực làm nền tảng cho
việc phát triển và hoàn thiện nhân cách. Đây là việc làm rất cần thiết đối với các nhà trường
trong giai đoạn hiện nay.
Giáo dục học sinh có hành vi lệch chuẩn trong giai đoạn hiện nay không đơn thuần là việc
lên lớp, rao giảng hay xử lý kỷ luật mà phải thông qua các hoạt động đa dạng phong phú, được tổ
chức trong và ngoài nhà trường với sự tham gia phối hợp của nhà trường với các lực lượng giáo
đối với các nhà trường trong bối cảnh hiện nay. Người Hiệu trưởng phải nhận thức được tầm
quan trọng của công tác này và phải nghiêm túc tìm hiểu, nghiên cứu về lý luận và thực tiễn
để làm tốt công tác QLGDHSCHVLC. Hiệu trưởng phải tăng cường học tập kinh nghiệm
quản lý ở các đơn vị điển hình, vận dụng phù hợp vào thực tế của trường, tăng cường tạo
điều kiện về kinh phí, cơ sở vật chất cũng như các phương tiện hỗ trợ cho các lực lượng
GDHSCHVLC của nhà trường.
Hiệu trưởng cần coi giáo viên chủ nhiệm như là một nghề, một chức danh trong nhà
trường, phải được bồi dưỡng thường xuyên về những quan điểm, phương pháp, nội dung và
những kỹ năng quản lý giáo dục tiên tiến. Cần có một cơ chế đãi ngộ thích đáng cho giáo
viên chủ nhiệm để họ có điều kiện hơn trong việc quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh,
nhất là đối với những học sinh có hành vi lệch chuẩn. References
1. Đặng Quốc Bảo (2007). Cẩm nang nâng cao năng lực quản lý nhà trường. Nhà xuất bản
Chính trị quốc gia.
2. Đặng Quốc Bảo. Quản lí nhà nước về giáo dục và một số vấn đề xã hội của phát triển giáo
dục. Bài giảng lớp Cao học Quản lí giáo dục, Đại học giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội.
3. Bộ Giáo dục và Đào tạo ( 2008). Chỉ thị số 40/2008/CT-BGD&ĐT ngày 22 tháng 7 năm
2008 về việc phát động phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”
trong các trường phổ thông giai đoạn 2008-2013.
4. Bộ Giáo dục và Đào tạo (1996). Nghệ thuật ứng xử các tình huống trong quản lí trường phổ
thông. Tài liệu dùng cho các nhà quản lí giáo dục trong trường trung học phổ thông.
5. Bộ Giáo dục và Đào tạo (2007). Điều lệ trường THPT. Nhà xuất bản Giáo dục.
6. Bộ Giáo dục và Đào tạo (2010). Giáo dục Kỹ năng sống trong hoạt động giáo dục ngoài giờ
lên lớp ở trường trung học phổ thông. Tài liệu dành cho giáo viên. Nhà xuất bản Giáo dục Việt
Nam.
7. Nguyễn Cảnh Chất (2003) .Tinh hoa Quản lý Nhà xuất bản Lao động - Xã hội.
8. Nguyễn Quốc Chí - Nguyễn Thị Mỹ Lộc (1996). Bài giảng lí luận đại cương về quản lí.
Trường Đại học Giáo dục- Đại học Quốc Gia Hà nội.
24. Hà Nhật Thăng. Giáo dục hệ thống giá trị đạo đức - nhân văn. Nxb giáo dục-Hà nội, 1998
25. Hà Nhật Thăng. Công tác giáo viên chủ nhiệm lớp ở trường phổ thông. Nxb giáo dục-Hà
Nội, 2001.
26. Trƣờng THPT Phù Cừ. Báo cáo tổng kết năm học 2010-2011.
27. Trƣờng THPT Phù Cừ. Kế hoach năm học 2011-2012.
28. Vụ giáo dục trung học (2012). Tư vấn tâm lý học đường. Hà Nội.
29.Phạm Viết Vƣợng. Giáo dục học đại cương. Nxb Đại học Quốc gia, 2008.