Vấn đề giáo dục đạo đức cho học sinh trung
học phổ thông ở tỉnh Hải Dương hiện nay Nguyễn Thị Hồng Hạnh Trung tâm đào tạo, bồi dưỡng giảng viên lý luận chính trị
Luận văn ThS. ngành: Triết học; Mã số: 60 22 80
Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Hàm Giá
Năm bảo vệ: 2010 Abstract. Phân tích vai trò, ý nghĩa của giáo dục đạo đức cho học sinh Trung học
phổ thông (THPT), những nhân tố tác động tới quá trình giáo dục đạo đức cho học
sinh THPT hiện nay. Đánh giá tình hình giáo dục đạo đức trong các trường THPT ở
tỉnh Hải Dương. Đề xuất một số giải pháp cơ bản, khả thi nhằm nâng cao chất lượng,
hiệu quả giáo dục đạo đức cho học sinh phổ thông, đặc biệt là học sinh THPT phù
hợp với hoàn cảnh và đáp ứng yêu cầu phát triển của tỉnh Hải Dương trong giai đoạn
hiện nay.

Keywords. Giáo dục đạo đức; Học sinh; Phổ thông trung học; Triết học; Hải Dương

Content
1. Lý do chọn đề tài
Công cuộc CNH, HĐH ở nước ta hiện nay đang đặt ra những yêu cầu to lớn về việc
giáo dục nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trẻ. Tại Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VIII
của Đảng, Đảng ta đã xác định phải coi giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu "phải tăng
cường giáo dục công dân, giáo dục thế giới quan khoa học, ý chí vươn lên vì tương lai của
bản thân và tiền đồ của đất nước” [7, tr.29]. Đến Đại hội X của Đảng, Đảng ta tiếp tục chủ
trương “Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện; đổi mới cơ cấu tổ chức, cơ chế quản lý, nội

phía nhà trường, gia đình và xã hội sẽ không tránh khỏi sự ảnh hưởng của các tệ nạn xã hội
và các tiêu cực khác do mặt trái của cơ chế thị trường tạo ra. Nghị quyết Ban chấp hành
Trung ương 2 khoá VIII của Đảng (1997) đã gióng lên hồi chuông báo động cho toàn xã hội
rằng tình trạng một bộ phận học sinh, sinh viên suy thoái đạo đức, mờ nhạt lý tưởng, chạy
theo lối sống thực dụng, thiếu hoài bão lập thân, lập nghiệp vì tương lai của bản thân và đất
nước là điều “đặc biệt đáng lo ngại” [11, tr.24]. Nghiên cứu vấn đề giáo dục đạo đức cho học
sinh THPT tại tỉnh Hải Dương được đặt ra trong khung cảnh và ý nghĩa xã hội đó.
Hải Dương là tỉnh gần đây đang có sự phát triển nhanh về kinh tế xã hội. Bên cạnh
hàng triệu thanh niên của tỉnh đang hăng say học tập, lao động để góp phần phát triển kinh tế
xã hội của tỉnh thì vẫn còn một bộ phận nhỏ học sinh THPT lười học, sa sút về đạo đức như:
vô lễ với thày cô giáo, trốn tiết, bỏ học, lập băng nhóm quậy phá, nói tục, gây gổ đánh nhau.
Nạn quay cóp trong thi cử có nguy cơ trở thành “tệ nạn”. Nạn rượu chè, cờ bạc, ma tuý đã và
đang xâm nhập vào môi trường học đường gây ảnh hưởng xấu tới một bộ phận học sinh
THPT và dẫn đến hậu quả vi phạm pháp luật nghiêm trọng. Có trường, học sinh không có
tiền tiêu xài đã cướp giật, thậm chí trộm cắp ngay của cha mẹ mình, đã có hiện tượng học
sinh nghiện chơi game bạo lực nên khi bị kích động về tinh thần đã giết ngay cha đẻ của
mình một cách man rợ. Đó là nỗi nhức nhối đối với những người làm công tác giáo dục nói
riêng và đối với toàn xã hội nói chung hiện nay.
Vậy tại sao lại có sự sa sút về mặt phẩm chất đạo đức như vậy trong một bộ phận học
sinh THPT? Làm thế nào để khắc phục tình trạng trên đây? Làm thế nào để có được những
con người phát triển cao về trí tuệ, trong sáng về đạo đức, với một nhân cách phát triển toàn
diện, làm động lực cho sự phát triển của đất nước hiện nay?
Đó là những vấn đề lớn, hết sức bức thiết đã và đang đặt ra đòi hỏi thực tiễn công tác
giáo dục, đào tạo ở nước ta nói chung và ở tỉnh Hải Dương nói riêng phải giải quyết. Đây
chính là những lý do thôi thúc tôi chọn đề tài: “Vấn đề giáo dục đạo đức cho học sinh trung
học phổ thông ở tỉnh Hải Dương hiện nay” làm đề tài luận văn thạc sỹ triết học của mình.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
Trong những năm 60, 70 của thế kỷ trước có nhiều công trình nghiên cứu về giáo dục
đạo đức của nhiều tác giả trong nước dưới góc độ tâm lý học, giáo dục học đã được công bố.
Viện Khoa học giáo dục Việt Nam và Trường Đại học sư phạm I Hà Nội đã có những

đề đạo đức mới đã được làm sáng tỏ trên những nét cơ bản.
Nguyễn Trọng Chuẩn - Nguyễn Văn Phúc (2003) "Mấy vấn đề về đạo đức trong điều
kiện kinh tế thị trường hiện nay", Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
Hoàng Chí Bảo (1998), "Sự biến đổi mối quan hệ giữa cá nhân và xã hội trong quá
trình chuyển sang nền kinh tế thị trường". Những thay đổi về văn hoá, xã hội trong quá trình
chuyển sang nền kinh tế thị trường ở một số nước Châu Á, Nxb Khoa học xã hội , Hà Nội.
Mai Văn Bình (1991), "Một số vấn đề thời đại và đạo đức", Trường Đại học Sư phạm
I Hà Nội.
Phạm Khắc Chương (1995), "Một số vấn đề về giáo dục đạo đức và giảng dạy đạo
đức ở trung học phổ thông", Vụ giáo viên.
Trịnh Duy Huy (2009), "Xây dựng đạo đức mới trong nền kinh tế thị trường định
hướng xã hội chủ nghĩa", Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
Huỳnh Khái Vinh (2001), "Một số vấn đề về lối sống, đạo đức, chuẩn giá trị xã hội",
Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
Trong một số tạp chí, có một số bài viết xung quanh vấn đề đạo đức như: "Đôi điều
suy nghĩ về giá trị và biến đổi của các giá trị khi nước ta chuyển sang nền kinh tế thị trường"
của Nguyễn Trọng Chuẩn (Tạp chí Triết học, số 1-1995); "Những nguyên nhân chủ yếu của
tình trạng suy thoái đạo đức ở nước ta hiện nay" của Nguyễn Thanh Hà (Tạp chí Triết học,
số 3-2002); "Thực trạng và một số giải pháp giáo dục đạo đức cho học sinh trung học phổ
thông" của Phạm Khắc Chương (Tạp chí Nghiên cứu Giáo dục, số 2-1997); "Văn hoá và sự
phát triển nhân cách thanh niên" của Hoàng Chí Bảo (Nghiên cứu lý luận, số 1-1995); "Quan
hệ giữa đạo đức và kinh tế trong việc định hướng các giá trị đạo đức hiện nay" của Nguyễn
Thế Kiệt (Tạp chí Triết học, số 6-1996); "Vai trò của giáo dục đạo đức đối với sự phát triển
nhân cách trong cơ chế thị trường" của Nguyễn Văn Phúc (Tạp chí Triết học, số 5-1996).
Gần đây nhất, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Chỉ thị số 2516/BGD&ĐT ngày
18/5/2007 về việc thực hiện cuộc vận động "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí
Minh" trong nghành giáo dục. Đặc biệt ngày 18 và 19/7/2008, tại Đồng Nai, Bộ Giáo dục và
Đào tạo đã tổ chức Hội thảo Toàn quốc với chủ đề: "Giáo dục đạo đức học sinh, sinh viên ở
nước ta: thực trạng và giải pháp", đã thu hút được đông đảo các nhà khoa học, nhà quản lý
giáo dục tham gia thảo luận. Tóm lại, những vấn đề đạo đức, giáo dục đạo đức cho học sinh,

làm sáng tỏ thực chất vai trò, ý nghĩa, tầm quan trọng của việc giáo dục đạo đức cho học sinh
THPT trong giai đoạn hiện nay.
* Phương pháp nghiên cứu:
Luận văn được thực hiện trên cơ sở vận dụng phương pháp luận chung của chủ nghĩa
duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, phương pháp logic, phương pháp so sánh,
tổng hợp cùng với phương pháp điều tra xã hội học.
6. Đóng góp mới của luận văn
Luận văn làm sáng tỏ bản chất, nội dung và vai trò của giáo dục đạo đức cho học sinh
THPT trong giai đoạn hiện nay.
Trên cơ sở khái quát tình hình giáo dục đạo đức cho học sinh THPT ở Hải Dương,
luận văn nêu lên những giải pháp có tính khả thi nhằm đổi mới nội dung, hình thức, phương
pháp giáo dục đạo đức cho học sinh THPT. Luận văn có thể dùng làm tài liệu tham khảo cho
giáo dục đạo đức học sinh THPT hiện nay.
7. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm 3 chương
8 tiết:
Chương 1: Tầm quan trọng và nội dung, phương pháp giáo dục đạo đức cho học sinh
trung học phổ thông hiện nay.
Chương 2: Tình hình giáo dục đạo đức cho học sinh trung học phổ thông ở tỉnh Hải
Dương hiện nay.
Chương 3: Một số giải pháp cơ bản nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức cho
học sinh trung học phổ thông ở tỉnh Hải Dương hiện nay. References
1. Nguyễn Trọng Chuẩn (1995), “Đôi điều suy nghĩ về giá trị và biến đổi của các giá trị
khi nước ta chuyển sang nền kinh tế thị trường”, Triết học, (1).
2. Nguyễn Trọng Chuẩn, Nguyễn Văn Phúc (đồng chủ biên, 2003), Mấy vấn đề đạo đức
trong nền kinh tế thị trường ở nước ta hiện nay, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội.
3. Nguyễn Trọng Chuẩn, Nguyễn Văn Huyên (2002), Giá trị truyền thống trước những

xã hội - kinh tế, Nxb. khoa học Xã hội, Hà Nội.
20. Phạm Minh Hạc, Lê Đức Phúc (chủ biên, 2004), Một số vấn đề nghiên cứu nhân cách,
Nxb, Chính trị quốc gia, Hà Nội.
21. Đỗ Lan Hiền (2002), “Vấn đề xây dựng đạo đức trong bối cảnh phát triển kinh tế thị
trường”, Tạp chí Triết học, (4), tr.18-19.
22. Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh (2002), Giáo trình tư tưởng Hồ Chí Minh,
Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội.
23. Nguyễn Thị Khoa (2002), “Đạo đức gia đình trong nền kinh tế thị trường”, Tạp chí
Triết học, (4), tr.20-23.
24. Vũ Khiêu (1974), Đạo đức mới, Nxb. Khoa học Xã hội, Hà Nội.
25. Nguyễn Thế Kiệt (1996), “Công cuộc đổi mới và định hướng giá trị đạo đức cho sinh
viên hiện nay”, Tạp chí Khoa học và giáo dục an ninh, (6).
26. Nguyễn Ngọc Long (2001), Giáo trình đạo đức học, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội.
27. Nguyễn Ngọc Long - Nguyễn Thế Kiệt (2004), Đạo đức học Mác - Lênin, Nxb. Lý
luận chính trị, Hà Nội.
28. Luật Giáo dục (1998), Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội.
29. C.Mác và Ph.Ăngghen (1994), Toàn tập, tập 20, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội.
30. C.Mác và Ph.Ăngghen (1995), Toàn tập, tập 3, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội.
31. C.Mác và Ph.Ăngghen (1995), Toàn tập, tập 20, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội.
32. C.Mác và Ph.Ăngghen (1980), Tuyển tập, tập 1, Nxb. Sự thật, Hà Nội.
33. Hồ Chí Minh (1980), Bàn về thanh niên, Nxb. Thanh niên, Hà Nội.
34. Hồ Chí Minh (2009), Toàn tập, tập 1, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội
35. Hồ Chí Minh (2009), Toàn tập, tập 4, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội.
36. Hồ Chí Minh (2009), Toàn tập, tập 5, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội.
37. Hồ Chí Minh (2009), Toàn tập, tập 6, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội.
38. Hồ Chí Minh (2009), Toàn tập, tập 8, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội.
39. Hồ Chí Minh (2009), Toàn tập, tập 9, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội.
40. Hồ Chí Minh (2009), Toàn tập, tập 10, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội.
41. Hồ Chí Minh (2009), Toàn tập, tập 12, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội.
42. Hồ Chí Minh (1980), Về giáo dục thanh niên, Nxb. Sự thật, Hà Nội.

Dương, tập 2, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội.
58. Tỉnh uỷ - Hội đồng nhân dân - Uỷ ban nhân dân tỉnh Hải Dương (2008), Địa chí Hải
Dương, tập 3, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội.
59. Nguyễn Khánh Toàn (1995), Một số vấn đề về giáo dục của việt Nam, Nxb. Giáo dục,
Hà Nội.
60. Tổng cục Thống kê (2009), Niên giám thống kê 2008, Nxb. Thống kê, Hà Nội.
61. Tổng quan Tình hình thanh niên Công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi (2003),
Nxb Thanh niên.
62. Nguyễn Quang Uẩn, Mạc Văn Trang (1994), Giá trị, định hướng giá trị nhân cách và
giáo dục giá trị, Chương trình khoa học cấp Nhà nước KX 07, Đề tài KX 07-04, Hà
Nội.
63. Huỳnh Khái Vinh (2001), Một số vấn đề về lối sống đạo đức, chuẩn giá trị xã hội,
Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội.