Ngi tin hnh t tng trong c quan iu tra
- nhng vn lý lun v thc tin

Nguyn Trng Hi

Khoa Lut
Lun vn Thc s ngnh: Lut Hỡnh s; Mó s: 60 38 40
Ngi hng dn: TS.Nguyn Ngc Chớ
Nm bo v: 2008

Abstract: Lun gii v v trớ, chc nng, nhim v, quyn hn, trỏch nhim ca ngi
tin hnh t tng trong c quan iu tra (CQT) c quy nh trong B Lut t tng
hỡnh s nm 2003, Phỏp lnh t chc iu tra hỡnh s nm 2004 v cỏc vn bn quy
phm phỏp lut t tng hỡnh s khỏc. Khỏi quỏt mi quan h gia nhng ngi tin
hnh t tng trong quỏ trỡnh iu tra cỏc v ỏn hỡnh s. Nghiờn cu nhng quy nh
ca phỏp lut t tng hỡnh s v hot ng ca ngi tin hnh t tng trong CQT
trong quỏ trỡnh gii quyt v ỏn hỡnh s. Phõn tớch thc trng v i ng v hot ng
ca ngi tin hnh t tng trong CQT gii quyt cỏc v ỏn hỡnh s trờn phm vi
ton quc, ch yu v kt qu iu tra, kt qu truy t, cỏc v ỏn b Vin kim sỏt tr
h s iu tra b sung v cỏc v ỏn phi ỡnh ch iu tra; tỡm ra nguyờn nhõn khỏch
quan cng nh ch quan dn n nhng tn ti, yu kộm trong hot ng iu tra. a
ra mt s gii phỏp nhm nõng cao hiu qu hot ng ca ngi tin hnh t tng
trong c quan Cnh sỏt iu tra ỏp ng yờu cu u tranh phũng, chng ti phm vi
tỡnh hỡnh mi hin nay l: cn hũa thin cỏc quy ch ca phỏp lut; i mi v t chc
i ng, nõng cao trỡnh v nng lc ca iu tra viờn (TV); nõng cao hiu qu
mi quan h phi hp gia TV vi ngi tin hnh t tng khỏc; tng cng kim
tra, thanh tra v x lý k lut; tng cng s lónh o ca cỏc cp y ng, chớnh
quyn, s h tr phi hp ca cỏc ngnh cú liờn quan trong hot ng iu tra t tng;
tng cng v c s vt cht k thut v ch chớnh sỏch i vi lc lng iu tra

Keywords: C quan iu tra; Lut hỡnh s; Lut phỏp; Ngi t tng

phức tạp, có chiều h-ớng gia tăng, các thế lực thù địch vẫn ráo riết chống phá n-ớc ta, nhiều
loại tội phạm mới nẩy sinh trong bối cảnh toàn cầu hóa Việt Nam là thành viên của tổ chức
th-ơng mại thế giới WTO. Ph-ơng thức thủ đoạn hoạt động của tội phạm ngày càng tinh vi,
xảo quyệt, vì vậy công tác điều tra, xử lý tội phạm ngày càng khó khăn, phức tạp hn.
Hoạt động iu tra của ng-ời tiến hành tố tụng trong CQT tr-ớc bối cảnh đất n-ớc
hội nhập quốc tế, mở rộng dân chủ, dân trí của ng-ời dân ngày một cao, yêu cầu của Đảng,
Nhà n-ớc, Quốc hội, Chính phủ và nhân dân đối với chất l-ợng công tác điều tra, xử lý tội
phạm phù hợp với tình hình mới, vừa nâng cao đ-ợc tỷ lệ điều tra khám phá, điều tra tố tụng,
vừa hạn chế đ-ợc oan sai, tiêu cực, bỏ lọt tội phạm và những vi phạm khác trong hoạt động
điều tra.
Pháp luật tố tụng hình sự của n-ớc ta đã có những quy định xác định chc nng, nhiệm
vụ, quyền hạn và trách nhiệm của ng-ời tiến hành tố tụng, điều đó đ-ợc thể hiện trong hệ
thống pháp luật tố tụng hình sự n-ớc ta ngay từ những năm thành lập n-ớc đến nay. Bộ luật tố
tụng hình sự năm 1989 thể hiện một b-ớc tiến lớn trong lập pháp tố tụng hình sự của Nhà
n-ớc ta, nh-ng do đ-ợc ban hành trong thời kỳ cơ chế kinh tế tập trung bao cấp nên các quy
định về nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm của ng-ời tiến hành tố tụng trong CQT còn nhiều

3
hạn chế. Bộ luật tố tụng hình sự năm 2003 đã đánh dấu một b-ớc tiến quan trọng trong pháp
luật tố tụng hình sự về việc xác định nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiện của ng-ời tiến hành tố
tụng trong CQT, khắc phục một b-ớc những khiếm khuyết của Bộ luật tố tụng hình sự năm
1989. Tuy nhiên, so với yêu cầu nhiệm vụ đấu tranh phòng và chống tội phạm, so với yêu cầu
phát triển kinh tế xã hội và chức năng bảo vệ của luật ở giai đoạn hiện nay, vẫn cho thấy còn
tồn tại một số điểm hạn chế:
- Điều tra các vụ án theo đúng thẩm quyền có hiệu quả ch-a cao, ch-a đáp ứng yêu cầu
đấu tranh phòng chống tội phạm trong tình hình mới. Xu h-ớng tội phạm vẫn gia tăng về số
l-ợng cũng nh- quy mô phạm tội, đặc biệt là các tội phạm về tham nhũng.
- Thẩm quyền điều tra chồng chéo giữa các CQT với nhau. Trong CQT vừa có chức
năng điều tra theo tố tụng hình sự, vừa cú chc nng tiến hành các hoạt động trinh sát phòng
ngừa và đấu tranh phòng chống tội phạm.

- Đỗ Ngọc Quang Cơ quan điều tra Công an nhân dân trong tố tụng hình sự. Nh
xuất bản Công an nhân dân 2001.
- Đo Hữu Dân Mối quan hệ giữa Cơ quan CSĐT với Viện kiểm sát trong điều tra vụ
án hình sự. Luận án tiến sỹ luật học năm 2006.
Tỡnh hỡnh nghiờn cu nờu trờn cho thy, tuy ó cú mt s cụng trỡnh nghiờn cu v
CQT, ngi tin hnh t tng trong CQT, nhng nhng cụng trỡnh ú mi dng li mt
s lnh vc, cha cú cụng trỡnh no nghiờn cu ton din tng th v ngi tin hnh t tng
trong CQT. Mt khỏc, do c tin hnh nghiờn cu ó lõu, nờn cha th hin c quan
im ch o ca ng v Nh nc ta v i mi c quan tin hnh t tng, ngi tin hnh
t tng trong tin trỡnh ci cỏch t phỏp núi chung, cng nh cha th hin c nhng ni
dung c bn ca B lut t tng hỡnh s nm 2003 v Phỏp lnh t chc iu tra hỡnh s nm
2004.
3. Mục đích, nhim v v phm vi nghiờn cu ca lun vn
3.1. Mc ớch, nhim v:
- Về mặt lý luận:
Mc ớch nghiờn cu chớnh ca lun vn l lm sỏng t mt s vn lý lun ca
ngi tin hnh t tng trong CQT; ỏnh giỏ ỳng thc trng i ng cng nh hot ng
ca ngi tin hnh t tng trong C quan Cnh sỏt iu tra. Trờn c s ú, xut mt s
gii phỏp hon thin cỏc quy nh ca phỏp lut, nõng cao hiu qu hot ng ca ngi tin
hnh t tng trong C quan Cnh sỏt iu tra. t c mc ớch trờn, lun vn phi thc
hin nhng nhim v nghiờn cu chớnh sau:
+ Lun gii v v trớ, chc nng, nhim v, quyn hn, trỏch nhim ca ngi tin
hnh t tng trong CQT c quy nh trong B lut t tng hỡnh s nm 2003, Phỏp lnh
t chc iu tra hỡnh s nm 2004 v cỏc vn bn quy phm phỏp lut t tng hỡnh s khỏc.
Mi quan h gia nhng ngi tin hnh t tng trong quá trình iu tra các vụ án hình sự.
+ Nghiờn cu nhng quy nh ca phỏp lut t tng hỡnh s v hot ng ca ngi
tin hnh t tng trong CQT trong quỏ trỡnh gii quyt v ỏn hỡnh s.

5
+ Khỏi quỏt thc trng v i ng v hot ng iu tra ca ngi tin hnh t tng

quan cũng nh- chủ quan dẫn đến những tồn tại, yếu kém trong hoạt động điều tra.

6
- Đ-a ra một số giải pháp gúp phn nõng cao hiệu quả hoạt động của ngi tin hnh
t tng trong c quan Cnh sỏt iu tra ỏp ng yờu cu u tranh phũng, chng ti phm phự
hp vi tình hình mới hin nay.
4. C s ph-ơng pháp lun v phng phỏp nghiên cứu
- Luận văn đ-ợc thực hiện trên cơ sở ph-ơng pháp luận của ch ngha duy vt bin
chng, duy vt lch s; t- t-ởng Hồ Chí Minh; các quan điểm, ch trng, đ-ờng lối chính
sách của Đảng và pháp luật của Nhà n-ớc ta về tổ chức bộ máy nhà n-ớc u tranh phũng,
chng ti phm; v i mi, ci cỏch h thng c quan t phỏp núi chung v CQT núi riờng.
- Trong quá trình nghiên cứu, cũn sử dụng các ph-ơng pháp, biện pháp nghiên cứu
cụ thể nh-: ph-ơng pháp phân tích, tổng hợp; ph-ơng pháp so sánh đối chiếu; ph-ơng
pháp thống kê; nghiên cứu hồ sơ vụ án, báo cáo tổng kết, báo cáo chuyên đề của Cơ quan
Cnh sỏt iu tra Bộ Công an. Ngo i ra, tỏc gi cng tip thu cú chn lc kt qu ca cỏc
cụng trỡnh ó c cụng b; cỏc ỏnh giỏ, tng kt ca c quan chuyờn mụn v cỏc
chuyờn gia v nhng vn cú liờn quan n t chc v hot ng ca ngi tin hnh t
tng trong CQT.
5. í ngha ca lun vn
bỡnh din lý lun, kt qu nghiờn cu ca lun vn gúp phn hon thin lý lun v
ngi tin hnh t tng núi chung; t chc, hot ng iu tra v ỏn hỡnh s ca ngi tin
hnh t tng trong CQT núi riờng.
V thc tin, lun vn s l ti liu cú giỏ tr, cú th dựng lm ti liu tham kho,
nghiờn cu, hc tp trong cỏc c s o to. Nhng xut, kin ngh ca lun vn s cung
cp nhng lun c khoa hc, lm c s cho vic sa i, b sung cỏc quy nh ca phỏp lut
t tng hỡnh s v t chc, hot ng ca ngi tin hnh t tng trong CQT.
6. B cc ca lun vn
Lun vn c b cc gm: Phn m u, Chng 1, Chng 2, Chng 3, Kt kun
v Danh mc ti liu tham kho.


Nội.
13. Lê Cảm (2004), “Những vấn đề lý luận có bản về chế định các nguyên tắc của luật tố
tụng hình sự”, Tạp chí Kiểm sát, số 5, tr 13.
14. Nguyễn Ngọc Chí (2008), “Đảm bảo sự vô tư của người tiến hành tố tụng, người phiên
dịch, người giám định trong tố tụng hình sự”, Tạp chí Nhà nước và pháp luật
(244), Tr.53-57.
15. Đảng Cộng sản Việt Nam (2002), Nghị quyết số 08-NQ/TW năm 2001 của Bộ Chính trị
về một số nhiệm vụ trọng tâm công tác tư pháp trong thời gian tới, Hà Nội.
16. Đảng Cộng sản Việt Nam (2005), Nghị quyết số 48-NQ/TW ngày 24/5/2005 của Bộ
Chính trị về chiến lược xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam đến
năm 2010, định hướng đến năm 2020, Hà Nội.

8
17. Đảng Cộng sản Việt Nam (2005), Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 02/6/2005 của Bộ
Chính trị về chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020, Hà Nội.
18. Học viện Cảnh sát nhân dân (2007), Giáo trình Luật Tố tụng hình sự Việt Nam- tài liệu
giảng dạy cao học luật, Nhà xuất bản Công an nhân dân, Hà Nội.
19. Học viện Cảnh sát nhân dân (2005), Giáo trình Luật Tố tụng hình sự Việt Nam, Nhà xuất
bản Công an nhân dân, Hà Nội
20. Hệ thống hoá các văn bản pháp luật về hình sự và tố tụng hình sự, Nhà xuất bản Chính
trị Quốc gia (1998), Hà Nội.
21. Hiến pháp nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt nam 1992, Nhà xuất bản Chính trị
Quốc gia (1994), Hà nội.
22. Hội đồng thẩm phán Toà án nhân dân tối cao (2000), Nghị quyết số 01/2000/NQ-HĐTP
ngày 04/8/2000 hướng dẫn áp dụng một số quy định trong Phần chung của Bộ
luật Hình sự năm 1999.
23. Trần Công Hoà (2004), Kiểm sát hoạt động tư pháp trong giai đoạn khởi tố, điều tra vụ
án hình sự của Viện kiểm sát, Luận văn Thạc sỹ Luật học, Đại học Quốc gia Hà
Nội, Hà Nội.
24. Khoa luật trường Đại học Quốc gia Hà Nội (2001), Giáo trình Luật Tố tụng hình sự Việt

42. Uỷ ban Thường vụ Quốc hội (2003), Nghị quyết số 388/2003/NQ-UBTVQH11 ngày
17/3/2003 về bồi thường thiệt hại cho người bị oan do người có thẩm quyền trong
hoạt động tố tụng hình sự gây ra.
43. Võ Khánh Vinh (2004), Bình luận khoa học Bộ luật tố tụng hình sự, Nhà xuất bản Công
an nhân dân, Hà Nội.
44. Viện nghiên cứu Nhà nước và pháp luật (1995), Tội phạm học, luật tố tụng hình sự Việt
Nam, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội.
45. Viện kiểm sát nhân dân tối cao (2006), Sổ tay kiểm sát viên hình sự, Nhà xuất bản văn
hoá dân tộc, Hà Nội.