Các thời kỳ phát triển của tế bào sinh dục
cái ở cá
Quá trình phát dục thành thục của tế bào trứng cá được chia làm 3 thời kỳ lớn:
Thời kì sinh sản, thời kì sinh trưởng và thời kì thành thục(V.A.Mayen).

1.Thời kỳ tăng sinh
Noãn nguyên bào phát dục từ tế bào sinh dục nguyên thuỷ. Thời kì này, noãn
nguyên bào phát triển mạnh theo phương thức phân chia, số lượng tế bào sinh dục
tăng lên gấp nhiều lần. Số lần phân chia không thay đổi đối với từng loài. Ở cá,
noãn nguyên bào hình tròn, nhân to, chỉ có một lớp tế bào chất mỏng và trong suốt,
đường kính tế bào trứng từ 7,62 – 13,79 µm.
2. Thời kì sinh trưỏng
- Theo quan điểm của V.A.Mayen thời kì sinh trưởng chia làm ba thời kì nhỏ: Thời
kì phôi tơ, thời kì sinh trưởng nhỏ, thời kì sinh trưởng lớn Theo nghiên cứu cá mè
trắng Trung Quốc(Hypoththalmichthys molitrix) của khoa sinh vật Trường Đại học
Vũ hán và Viện khoa học Trung Quốc, thời kì này còn gọi là thời kì trao đổi nhiễm
sắc thể hoặc biến đổi nhân, tế bào ngừng phân chia.
2.1 Thời kì phôi tơ
- Thời kỳ này còn chia làm các thời kì nhỏ là: Thời kì tế tơ, thời kì liên kết, thời kì
hậu tơ và thời kì song tơ Đây là thời kỳ phát triển đầu tiên của trứng, trong thời kì
này, nhiễm sắc thể phát sinh thành một chuỗi biến đổi có quy luật.
+ Thời kỳ tế tơ: Nhiễm sắc thể tương đối nhỏ.
+ Thời kỳ liên kết: Nhiễm sắc thể hợp lại thành khối.
+ Thời kỳ hậu tơ: Nhiễm sắc thể tương đối lớn và kéo dài.
+ Thời kỳ song tơ: nhiễm sắc thể cắt ra thành từng đôi một có quy luật.
2.2 Thời kì sinh trưởng nhỏ
Thời kỳ này chia làm hai thời kỳ nhỏ là: Thời kỳ thơ ấu và thời kỳ một lớp tế bào
follicle.

sắc thể từ 2n còn lại 1n). Lần phân chia này một noãn bào sơ cấp sẽ phân thành
một noãn bào thứ cấp, nguyên sinh chất rất ít gọi là cực bầu 1, không có tác dụng
gì đối với quá trình tạo trứng.
- Lần phân chia thứ hai theo cách nguyên nhiễm. Noãn bào thứ cấp sẽ phân chia để
cho một trứng chính lớn và một tế bào nhỏ gọi là cực bầu 2. Lúc này cực bầu một
cũng phân chia thành hai cực bầu. Tổng số có ba cực bầu, cả ba cực bầu này điều
không có tác dụng trong sinh sản và tự tiêu mất. Lần phân chia này cho một trứng
chính hoàng toàn. Cả hai lần phân cắt giảm nhiễm và giảm phân có thể ở bên trong
tuyến sinh dục và cũng có thể ở bên ngoài. Với các loài cá nuôi khi trứng đẻ ra
ngoài mới phân chia lần thứ hai. Giữa hai lần phân chia, lần 1 và lần 2 tốc độ phát
triển của trứng có hiện tượng chậm lại để đợi thụ tinh.
- Quá trình thành thục của tế bào trứng: nang trứng follicle tiết ra Progesteron kết
hợp với hormone sinh dục có lien quan tạo thành một lớp chất làm rách màng
Follicle. Nhờ vậy trứng thành thục thoát ra khỏi màng follicle_trứng tách ra trong
buồng trứng ở dạng lỏng lẻo, đây còn gọi là quá trình rụng trứng.Thời gian trứng
thành thục hoàn toàn chờ được thụ tinh, tích hợp nhất từ 1 – 2 giờ. Ngoài khoảng
thời gian này sẽ không còn khả năng thụ tinh và phụ tinh quá trậm phôi cá trát triển
không bình thường. Khi rụng trứng thuộc giai đoạn V.
Các thời kỳ phát triển của tế bào sinh dục cái, Nguồn: Việt Linh.