275
TẠP CHÍ KHOA HỌC, Đại học Huế, tập 72B, số 3, năm 2012 GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO
Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ - ĐẠI HỌC HUẾ
Trịnh Văn Sơn
Trường Đại học Kinh tế, Đại học Huế
Tóm tắt. Quá trình hội nhập sâu và phát triển, đòi hỏi một nguồn nhân lực chất
lượng cao, trong điều kiện hiện nay đã đặt ra những yêu cầu và thách thức lớn đối
với các cơ sở đào tạo. Vì vậy, nâng cao chất lượng đào tạo là một yêu cầu cấp thiết
đối với các trường đại học nói chung và Trường Đại học Kinh tế - Đại học Huế nói
riêng. Đó chính là một trong những mục tiêu và nội dung quan trọng trong chiến
lược phát triển hiện tại và lâu dài của Trường, thực hiện tốt yêu cầu đào tạo đáp
ứng nhu cầu xã hội, nhu cầu của doanh nghiệp. Chất lượng đào tạo của Trường Đại
học Kinh tế - Đại học Huế qua nghiên cứu còn bộc lộ nhiều hạn chế, tồn tại; đòi
hỏi phải có những giải pháp trước mắt và lâu dài nhằm đổi mới toàn diện nâng cao
chất lượng đào tạo.
1. Đặt vấn đề
Trường Đại học Kinh tế - Đại học Huế là một trong 7 trường thành viên của Đại
học Huế. Đến nay, trường được giao nhiệm vụ và tổ chức đào tạo đại học 6 ngành với
tổng số 15 chuyên ngành; 3 chuyên ngành đào tạo thạc sỹ và 2 chuyên ngành đào tạo
tiến sỹ: Kinh tế nông nghiệp và Quản trị kinh doanh. Qui mô đào tạo bình quân hàng
năm tăng 10%. Năm 2011, có hơn 10.000 sinh viên, học viên học tại trường.
Trong quá trình tổ chức đào tạo, Nhà trường luôn quan tâm đến đổi mới chương
trình nội dung, phương pháp và đầu tư cơ sở vật chất để không ngừng nâng cao chất
2.Hệ VLVH 4.274 61,6 4.336 57,8 3.860 52,7 4001 49,5 4.850 52,4
3.Tổngcộng 6.939 100 7.503 100 7.327 100 8.090 100 9.257 100
(Nguồn: Phòng Đào tạo Đại học và Công tác sinh viên).
2.1.2. Đánh giá kết quả học tập của sinh viên
Kết quả đánh giá theo từng năm học cho thấy tỷ lệ sinh viên khá, giỏi chiếm một
tỷ trọng khá cao, tỷ lệ sinh viên xếp loại yếu kém nhỏ. Qua nghiên cứu cho thấy tỷ lệ
sinh viên của các ngành kế toán, tài chính ngân hàng có tỷ lệ sinh viên giỏi, khá cao hơn
so với các ngành khác (Quản trị kinh doanh, Kinh tế, Kinh tế chính trị). Có rất nhiều
nguyên nhân, nhưng có thể giải thích trong đó có nguyên nhân về chất lượng tuyển sinh
đầu vào.
Bảng 2. Kết quả học tập của sinh viên hệ chính quy năm học 2009-2010 theo ngành học
ĐVT:sinh viên
Giỏi Khá TBK, TB Yếu
Ngành ĐT
SL % SL % SL % SL %
Kế toán 141 42,86 293 24,21 168 12,71 7 6,50 277
TCNH 67 20,36 87 7,19 51 3,89 20 18,50
Quản trị kinh doanh 81 24,62 518 42,81 448 33,91 32 29,60
Kinh tế 28 8,51 242 20,00 459 34,74 34 31,50
Kinh tế CT 10 3,04 37 3,05 69 5,22 4 3,70
Hệ thống TT quản lý 2 6,08 33 2,72 126 9,53 11 10,20
Cộng 329 100 1210 100 1321 100 108 100
(Nguồn: Phòng đào tạo đại học và công tác sinh viên).
2.1.3. Thực trạng sinh viên tốt nghiệp và việc làm
Cùng với qui mô tuyển sinh và qui mô đào tạo tăng lên, hàng năm, Trường Đại
học Kinh tế - ĐH Huế đào tạo và cung cấp ra xã hội một lực lượng cử nhân (hệ chính
2.2. Đánh giá một số chỉ tiêu về năng lực và chất lượng đào tạo của Trường
Đại học Kinh tế- ĐH Huế
2.2.1. Đánh giá về các chuyên ngành đào tạo của Trường
Hiện nay, với 6 ngành và các chuyên ngành của trường đã và đang đào tạo là
hoàn toàn phù hợp với nhu cầu thực tế của xã hội, phù hợp với khối ngành kinh tế -
quản trị kinh doanh. Trong đó, có một số ngành đang có nhu cầu cao của xã hội như Kế
toán, Tài chính và Quản trị kinh doanh. Việc lựa chọn các ngành, chuyên ngành của
trường (đã được Giám đốc Đại học Huế phê duyệt) là cơ sở quan trọng để trường mở
rộng qui mô, nâng cao vị thế và đầu tư nâng cao chất lượng đào tạo.
Trong những năm tới nhà trường tiếp tục mở thêm một số chuyên ngành mới
đang có nhu cầu lớn của xã hội phù hợp với năng lực đào tạo của trường. Ngoài ra,
trường còn tổ chức các khoá đào tạo ngắn hạn, bồi dưỡng kiến thức về quản lý kinh tế,
quản trị kinh doanh, các nghiệp vụ kế toán tài chính theo nhu cầu của các địa phương và
doanh nghiệp. Cùng với việc mở rộng các chuyên ngành đào tạo, việc đa dạng hoá các
hệ (chính qui, VLVH) và hình thức đào tạo (đại học bằng thứ nhất, bằng thứ 2, liên
thông cao đẳng và trung cấp lên đại học…) đã tạo cơ sở quan trọng trong việc nâng cao
chất lượng đào tạo.
2.2.2. Chương trình và hệ đào tạo
Trên cơ sở chương trình khung của Bộ Giáo dục và Đào tạo và hướng dẫn xây
dựng chương trình của Đại học Huế, Trường Đại học Kinh tế đã chủ trương xây dựng
chương trình đào tạo theo hướng mở, vừa đảm bảo tính cơ bản, khoa học vừa đảm bảo
tính thực tiễn và luôn luôn cập nhật những thông tin mới nhằm đáp ứng tốt nhu cầu của
xã hội. Các môn học, học phần, đặc biệt là các học phần chuyên ngành thường xuyên
được bổ sung, cập nhật và điều chỉnh phù hợp với nhu cầu xã hội, nhu cầu của các
doanh nghiệp.
Để có những thông tin về đánh giá mục tiêu, chương trình và công tác tổ chức
đào tạo, chúng tôi đã thiết kế bảng hỏi để điều tra sinh viên. Bảng hỏi điều tra: bao gồm:
Thông tin chung về trường, cá nhân phỏng vấn; thông tin về sự kỳ vọng và mức độ hài
lòng và các ý kiến đánh giá về mục tiêu, chương trình và công tác tổ chức đào
tạo…thông qua thước đo Likert 5 mức độ. Số lượng phiếu điều tra thu nhận 556.
Tuy nhiên, cảm nhận về mức độ tương quan giữa lý thuyết và thực hành của các
chương trình đào tạo chưa thật hợp lý, sự linh hoạt của chương trình chưa cao, tỷ lệ
đánh giá đạt 50,09% với mức điểm 2,51. Điều này cho thấy cần bổ sung vào chương
trình theo hướng tăng các hoạt động mang tính thực hành, thực tế trong quá trình học
tập của sinh viên là vấn đề hết sức cần thiết.
2.2.3. Công tác tổ chức đào tạo
Bảng 7. Kết quả khảo sát về một số nội dung công tác tổ chức đào tạo
TT Nội dung khảo sát
Số người
trả lời
Tỷ lệ rất đồng
ý, đồng ý (%)
Mức
điểm
TB
1
Sinh viên được thông báo đầy đủ về
các tiêu chí đánh giá các học phần
555 88,83 3,16
2
Kế hoạch giảng dạy, thời gian biểu
được thống báo kịp thời, đầy đủ
556 84,71 3,07
3 Cung cấp đầy đủ các tài liệu học tập 554 80,04 2,99
4
Phòng học được trang cấp đủ các
trang thiết bị phục vụ giảng dạy và
học tập
556 74,10 2,90
điều kiện cho người học chủ động trong bố trí thời gian học tập, tăng thời gian tự học,
rèn luyện phương pháp học tích cực và khả năng tư duy độc lập, sáng tạo với tính thích
nghi cao. Đó là kết quả học tập theo hướng chất lượng và hiệu quả.
2.2.5. Đội ngũ giáo viên và cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ giảng dạy và học tập
Năm 2002, khi Trường mới được thành lập, đội ngũ cán bộ giảng viên của
Trường có 81 người (56 cán bộ giảng dạy), đến năm 2010 đội ngũ cán bộ giảng viên đã
tăng lên với tổng số 265 người (giảng viên có 191 người), tăng 3 lần so với năm 2002
và tăng 1,38 lần so với năm 2006. Bình quân trong mỗi năm của giai đoạn 2006-2010,
tăng thêm 20 cán bộ giảng viên (13 giảng viên và 7cán bộ hành chính). Cùng với quá
trình tăng về qui mô, trình độ chuyên môn nghiệp vụ của đội ngũ cán bộ giáo viên cũng
đã tăng lên nhanh chóng (số cán bộ, giáo viên có trình độ thạc sĩ, tiến sĩ hay PGS đã
chiếm trên 50%, đặc biệt là giáo viên). Điều đó thể hiện chất lượng nguồn lực của
trường đã nâng cao, đáp ứng yêu cầu về giảng dạy, học tập và nghiên cứu khoa học. 281
Về cơ sở vật chất, thực tế cho thấy, là một trường mới thành lập, nên cơ sở vật
chất của Trường còn nhiều hạn chế, đáng chú ý là hệ thống giảng đường, phòng làm
việc. Hệ thống cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ giảng dạy và học tập luôn được nhà
trường quan tâm, nhưng vẫn chưa đáp ứng kịp theo yêu cầu công tác đào tạo, vì thế đã
ảnh hưởng đến việc nâng cao chất lượng đào tạo.
Nhận thức được tác động của cơ sở vật chất, trang bị kỹ thuật đến mở rộng qui
mô và nâng cao chất lượng đào tạo, trong những năm qua công tác đầu tư cho trong đào
tạo của Trường đã có nhiều cố gắng và cũng góp phần tích cực nâng cao chất lượng đào
tạo nguồn nhân lực.
2.2.6. Công tác xây dựng và công bố chuẩn đầu ra
Hiện tại, tất cả các ngành đào tạo của Trường đã được xây dựng và công bố trên
phương tiện thông tin đại chúng về chuẩn đầu ra. Tuy nhiên, việc xây dựng chuẩn đầu ra
vẫn còn thể hiện tính lý luận, chưa gắn liền với thực trạng của trường và nhu cầu đơn vị
Tiềm lực khoa học của trường không những được thể hiện ở đội ngũ cán bộ,
giáo viên có trình độ mà còn được thể hiện bởi thế mạnh trong các lĩnh vực nghiên cứu,
tổ chức quản lý NCKH, tổ chức thực hiện các dự án hợp tác trong và ngoài nước. Chính
vì thế, nhà trường đã xây dựng chiến lược phát triển khoa học và chuyển giao công
nghệ đến năm 2015 và tầm nhìn đến năm 2020 với mục tiêu định hướng phát triển
Trường Đại học Kinh tế Huế trở thành một trường đại học nghiên cứu.
3. Giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo ở Trường Đại học Kinh tế - Đại học Huế
3.1. Mục tiêu phát triển Trường Đại học Kinh tế đến năm 2015
Mục tiêu tổng quát là xây dựng Trường Đại học Kinh tế thành một cơ sở đào tạo
đa ngành, một trung tâm nghiên cứu và chuyển giao khoa học công nghệ về kinh tế và
quản lý đạt tiêu chuẩn kiểm định quốc gia… đáp ứng nhu cầu đào tạo nguồn nhân lực
chất lượng, trình độ cao phục vụ cho sự phát triển kinh tế - xã hội khu vực Miền Trung,
Tây Nguyên và cả nước.
Từ mục tiêu chung, mục tiêu cụ thể:
- Tăng qui mô đào tạo một cách hợp lý, bình quân 5-7% năm.
- Cải tiến và đổi mới mạnh cơ chế quản lý, đổi mới công tác quản lý đào tạo
nâng cao chất lượng đào tạo
- Hoàn thiện cơ cấu tổ chức và xây dựng đội ngũ cán bộ giảng dạy và cán bộ
quản lý đảm bảo về số lượng, chuẩn hóa về chất lượng đáp ứng mở rộng qui mô đào tạo,
chất lượng, hiệu quả và đào tạo đáp ứng nhu cầu nguồn nhân lực cho xã hội.
- Xây dựng cơ sở chất kỹ thuật của Trường theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa
và huy động tối đa các nguồn lực tài chính phục vụ cho đào tạo, nghiên cứu khoa học và
phát triển bền vững của Nhà trường.
3.2. Một số giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo của Trường Đại học Kinh
tế-Đại học Huế
3.2.1. Hoàn thiện chiến lược đào tạo
Để hoàn thiện chiến lược đào tạo và chuyển giao công nghệ giữa nhà trường với
doanh nghiệp, nhà trường nên nhanh chóng chuyển đổi mạnh mẽ từ hướng cung sang
hướng cầu, có như vậy mới đáp ứng được thị trường lao động có trình độ cao cho các
doanh nghiệp và cũng khắc phục được tình trạng khó khăn về kinh phí trong đào tạo
3.2.4. Đổi mới phương pháp giảng dạy
Phương pháp giảng dạy, phương pháp học tập là điều hết sức cần thiết trong việc
nâng cao chất lượng đào tạo.
- Thường xuyên cải tiến đổi mới phương pháp giảng dạy, sử dụng các công cụ,
máy máy, tin học trong giảng dạy. Coi trọng phương pháp giảng dạy lấy người học làm
trung tâm, tăng cường mối kết hợp giữa giảng dạy lý thuyết với thực hành, thực tế nghề
nghiệp của sinh viên.
- Coi trọng chất lượng bài giảng, kết hợp hài hòa giữa lý thuyết, thực tập, thực tế
và các tình huống trong trong giảng dạy, học tập.
- Bên cạnh nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cần đổi mới và nâng cao
trình độ sư phạm, phẩm chất của các nhà giáo. 284
3.2.5. Đổi mới quản lý nâng cao chất lượng đào tạo
- Tổ chức rà soát, chỉnh sửa và bổ sung các qui định, qui chế và các văn bản
trong quản lý, thực hiện 3 công khai, thực hiện tuyển dụng theo hợp đồng và trả lương
gắn với hiệu quả đóng góp, kiện toàn bổ máy quản lý của nhà trường.
- Đổi mới toàn diện công tác quản lý, công tác quản lý đào tạo, nâng cao tính
tinh thông của đội ngũ cán bộ quản lý đào tạo của nhà trường. Tổ chức Hội nghị sơ kết
đánh giá 4 năm đào tạo theo hệ thống tín chỉ, hoàn thiện phần mềm quản lý đào tạo theo
tín chỉ.
- Đổi mới cơ chế quản lý tài chính, thực hiện nghiêm túc qui chế công khai,
minh bạch và rõ ràng Xây dựng qui định về đánh giá quản lý giáo dục đại học, qui
định về sinh viên tham gia đánh giá giảng dạy của giảng viên, CBGV tham gia đánh giá
hoạt động của lãnh đạo trường.
3.2.6. Nhóm giải pháp về nâng cao chất lượng đội cán bộ, ngũ giáo viên; cơ sở
vật chất – kỹ thuật của Trường
- Rà soát, đánh giá thực trạng đội ngũ giáo viên trong toàn trường về phẩm chất
và công tác quản lý tài chính.
4. Kết luận
Từ khi được thành lập (2002), đặc biệt trong giai đoạn 2006-2010, Trường Đại
học Kinh tế - Đại học Huế đã có nhiều chuyển biến theo chiều rộng lẫn chiều sâu. Qui
mô đào tạo đã tăng lên một cách hợp lý trên cơ sở tăng cường đầu tư cơ sở vật chất
phục vụ giảng dạy và học tập và nâng cao chất lượng đào tạo.
Chất lượng đào tạo luôn được nhà trường quan tâm, coi đây là động lực, nền
tảng cho sự phát triển của Trường, kết quả đó bước đầu đã tạo dựng được vị thế và xây
dựng lòng tin của trường đối với xã hội.
Thực trạng cho thấy, chất lượng đào tạo vẫn chưa ngang tầm với đòi hỏi thực tế
và chưa thật sự đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp, nhu cầu của xã hội. Đó chính là một
trong những khó khăn thách thức lớn nhất của Trường trong giai đoạn mới. Vì thế, nhà
trường cần tập trung đổi mới toàn diện về công tác quản lý giáo dục đại học, không
ngừng nâng cao chất lượng đào tạo.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Trịnh Văn Sơn, Báo cáo đề tài cấp Bộ “Đánh giá của doanh nghiệp đối với sản phẩm
đào tạo của trường Đại học Kinh tế Huế”, 2011.
2. Các tài liệu về: Phương hướng và nhiệm vụ năm học và các báo cáo tổng kết năm học
của Trường Đại học Kinh tế - Đại học Huế (2006-2011).
3. Báo cáo Hội thảo “Đào tạo và nghiên cứu khoa học theo nhu cầu doanh nghiệp” của
Trường Đại học Kinh tế - Đại học Huế, 6/2008.
4. Đổi mới quản lý hệ thống giáo dục đại học giai đoạn 2010-2012, Nxb. Giáo dục 2010
286
SOLUTIONS TO THE IMPROVEMENT OF EDUCATION AND TRAINING IN
COLLEGE OF ECONOMICS – HUE UNIVERSITY
Trinh Van Son