nghiên cứu - trao đổi
30 tạp chí luật học số 9/2006

ThS. Nguyễn Tuyết Mai *
u tranh phũng, chng ti phm v ma
tuý ang l mt trong nhng mi quan
tõm hng u ca Vit Nam v cng ng
th gii. Tng kt chng trỡnh phũng chng
ma tuý giai on 2001 - 2005, Vit Nam ó
t c mt s kt qu ỏng ghi nhn, trong
ú cú vic kim ch tc gia tng ngi
nghin ma tuý v phm ti v ma tuý. Tuy
nhiờn, iu ú khụng cú ngha, tỡnh hỡnh
nghin ma tuý v ti phm v ma tuý Vit
Nam ó khụng cũn th hin tớnh nghiờm
trng. n cui nm 2005, c nc vn cũn
hn 15 vn ngi nghin ma tuý, t l tỏi
nghin ma tuý vn rt cao ti 80 - 90%.
Cng ngy cng cú nhiu ng dõy ti
phm v ma tuý vi quy mụ ln, thm chớ
xuyờn quc gia.
gúp phn t c mc tiờu kim
ch, ngn chn, y lựi, tin ti loi tr ma
tuý v ti phm ma tuý ra khi xó hi, mt
trong nhng nhim v cn thit l phi tng
kt v xỏc nh rừ ng c, mc ớch phm

thc dng, i bi, suy thoỏi Mi quan h
gia nhu cu, ng c v mc ớch phm ti
l mi quan h ng v c xõu chui qua
nhn thc ch quan ca ch th v cỏc tỏc
ng ca iu kin khỏch quan bờn ngoi.
Vic phõn tớch ng c, mc ớch phm ti
ca cỏc ti phm v ma tuý ch cú th dng
cỏc ni dung biu hin m khú cú th tỏch
bch ni dung biu hin no l ng c, ni
dung biu hin no l mc ớch phm ti, vỡ
nhng ch th phm ti khỏc nhau, nhng


* Ging viờn Khoa lut hỡnh s
Trng i hc Lut H Ni nghiên cứu - trao đổi
tạp chí luật học số 9/2006 31

trng hp phm ti khỏc nhau, cựng mt
ni dung biu hin li c ỏnh giỏ khỏc
nhau l nhu cu, ng c hay mc ớch
phm ti; cú trng hp li cú nhiu ng
c, mc ớch phm ti.
2. tỡm hiu v ng c, mc ớch ca
ngi phm ti v ma tuý, trc ht nờn bt
u t c im siờu li nhun ca nhúm ti
phm v ma tuý. õy l iu m khụng ai cú
th ph nhn. Khú cú ti phm no, thm chớ

hnh vi phm ti v ma tuý ca h gõy ra, h
cng thy c hỡnh pht nghiờm khc m
phỏp lut dnh cho khi h thc hin ti phm
v ma tuý nhng dng nh nhng tỏc
ng ú khụng h cú ý ngha gỡ khi t bờn
cnh h li nhun khng l v nhanh chúng
t vic thc hin ti phm v ma tuý. V nh
vy, i vi ti phm v ma tuý, khi li
nhun do vic thc hin cỏc ti phm v ma
tuý mang li cng cao, ng ngha vi vic s
cú cng nhiu ngi lao vo con ng phm
ti v ma tuý, nhiu th on phm ti mi
tinh vi, xo quyt hn nhm i phú vi cỏc
lc lng phũng, chng loi ti phm ny.
Tt c din bin dõy chuyn u phn ỏnh
tớnh cht ngy cng nghiờm trng ca tỡnh
hỡnh ti phm v ma tuý.
3. Thc t ti phm v ma tuý Vit Nam
cho chỳng ta mt nhn xột khỏ c bit m
theo chỳng tụi, cú liờn quan trc tip ti hon
cnh kinh t xó hi ca t nc cng nh
hon cnh kinh t, gia ỡnh, trỡnh vn hoỏ
ca cỏ nhõn ngi phm ti. ú l trong a s
cỏc trng hp phm ti v ma tuý, thu li
c coi l mc ớch phm ti. Cú ti 76,5%
cỏc trng hp phm ti v ma tuý c
nghiờn cu v kt lun l nhm thu li nhun
qua vic phm ti v ma tuý nhng mc ớch
kim tin ú li xut phỏt t nhng ng c
phm ti c th rt khỏc nhau, nh cú tin

cai, đồng thời nhu cầu về ma tuý ở người
nghiện lại tăng dần từ ít đến nhiều, từ thỉnh
thoảng đến thường xuyên sử dụng, từ một
loại ma tuý đến đa ma tuý, từ ma tuý loại nhẹ
đến ma tuý loại nặng ở người nghiện ma
tuý, thể chất và tâm lí bị lệ thuộc vào chất ma
tuý đã sử dụng, nhu cầu về ma tuý luôn có xu
hướng chiến thắng ý chí và nghị lực. Nghiện
ma tuý dễ làm cho người nghiện bị tha hoá về
nhân cách. Để đáp ứng nhu cầu nghiện ma
tuý, người nghiện ma tuý sẵn sàng làm bất cứ
việc gì, kể cả là tội phạm, bất chấp những quy
định nghiêm khắc của pháp luật, thậm chí cả
hình phạt tử hình đối với họ. Qua tổng kết
thực tế ở Việt Nam, 85% số người nghiện ma
tuý có tiền án, tiền sự liên quan đến tội phạm
hình sự, 40% các vụ trọng án do người
nghiện ma tuý gây ra. Qua nghiên cứu nhân
thân của 708 bị cáo bị đưa ra xét xử về tội
phạm về ma tuý ở Việt Nam thời gian qua, có
73,8% là đối tượng nghiện ma tuý, 58,6%
trong số đó coi phạm tội về ma tuý như là
một phương tiện để thoả mãn nhu cầu nghiện
ma tuý. Tuyệt đại đa số các đối tượng nghiện
ma tuý, thông qua mục đích kiếm tiền từ việc
phạm tội về ma tuý để phục vụ cho nhu cầu
nghiện ma tuý của mình, song có trường hợp
đồng phạm với kẻ khác với mục đích đổi lấy
ma tuý cho mình sử dụng. Đồng thời cũng có
một số trường hợp (0,4%) bị cáo không

vi cỏc ti phm v ma tuý.
Th hai, chỳ trng hn na ti cỏc hot
ng giỏo dc nhõn cỏch, o c, li sng v
ý thc tụn trng phỏp lut. Giỏo dc cú ý ngha
vụ cựng quan trng trong vic hỡnh thnh
mi con ngi (c bit l th h tr) nn tng
o c, ý chớ v ngh lc, giỳp h trỏnh xa
cm by ma tuý v cỏc tỏc ng tiờu cc ca
nú, c bit trong vic thc hin ti phm.
Th ba, tng cng hot ng cai nghin
ma tuý v qun lớ sau cai nghin ma tuý nhm
gim ỏng k s ngi nghin ma tuý v tỏi
nghin ma tuý. Hot ng ny khụng ch trc
tip gim cu v ma tuý m cũn gim ỏng k
s tham gia ca ngi nghin ma tuý trong
cỏc hot ng phm ti v ma tuý.
- V cỏc bin phỏp u tranh: Cỏc bin
phỏp u tranh chng ti phm v ma tuý,
c bit trong trng hp phm ti cú t
chc cn khai thỏc trit yu t ng c,
mc ớch ca ngi phm ti v ma tuý v
cỏc quy lut tõm lớ cú liờn quan. Hai mt
xớch yu trong cỏc ng dõy phm ti v
ma tuý thụng thng l:
1) Mõu thun v li nhun: Vỡ li nhun
v siờu li nhun, ngi ta sn sng phm ti
nhng cng vỡ li nhun v siờu li nhun,
ngi ta cng sn sng p lờn tớnh mng
nhau phm ti. Mõu thun xoay quanh
vn li nhun gia cỏc nhúm ti phm v

a ra nh hng u tranh phũng, chng
loi ti phm ny. Hi vng rng, nhng phõn
tớch v khuyn ngh trờn ca tỏc gi cú th
gúp phn thit thc lm gim ti phm v
ma tuý trong cuc u tranh phũng, chng
ti phm v ma tuý Vit Nam./.

(1).Xem: ng Thanh Nga, Hnh vi phm ti nhỡn
nhn t gúc tõm lớ hc, Tp chớ lut hc, s
4/1998, tr.19.
(2).Xem: Nguyn Xuõn Yờm v Trn Vn Luyn
Him ho ma tuý v cuc chin mi, Nxb. Cụng an
nhõn dõn (2002), tr. 527.