Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Lời mở đầu
Trải qua một thời gian dài sống trong chiến tranh đất nớc Việt Nam phải
hứng chịu bao đau thơng mất mát. Sau cuộc chiến đất nớc hoang tàn, đổ nát với
một cơ sở vật chất cũ kỹ, lạc hậu. Vậy mà trải qua hơn 20 năm kể từ ngày đất n-
ớc hoàn toàn đợc giải phóng, giờ đây chúng ta đang đợc sống trong nền kinh tế-
văn hóa- chính trị ổn định. Cuộc sống của ngời dân đợc cải thiện rõ rệt. Đặc biệt
là từ năm 1988 trở lại đây. Đó là năm chúng ta tiến hành công cuộc đổi mới đất
nớc một cách toàn diện.Về mọi mặt đời sống xã hội có những chuyển biến sâu
sắc, tích cực. Đảng và nhà nớc đã vận dụng có sán tạo t duy của triết học Mac-
Lênin ''Bản chất con ngời là tổng hòa các quan hệ xã hội''.Vì vậy con ngời là
sản phẩm của xã hội nhng cũng chính con ngời làm nên xã hội ấy,ý thức chỉ tồn
tại ở con ngời, chỉ con ngời mới có những t duy khoa học sáng tạo tiếp thu và
phát huy tri thức của nhân loại. Thành công của chúng ta trong cuộc đổi mới
không thể không kể đến vai trò của tri thức khoa học, chính tri thức khoa học đã
giúp ta bớc những bớc tiến dài trên con đờng đổi mới một cách vững chắc và
hiệu quả. Chúng ta luôn coi khoa học và công nghệ là nền tảng và động lực của
sự phát triển đất nớc.
Trong bài tiểu luận này em chọn đề tài: "Vai trò của tri thức khoa học
trong công cuộc đổi mới của Việt Nam" do thời gian và trình độ còn hạn chế
vì vậy bài viết này chắc chắn sẽ không tránh đợc những thiếu sót rất mong nhận
đợc sự đóng góp chỉ dạy của các thầy cô. Bài viết này một phần nào đấy thể
hiện quan điểm cách nhìn của giới trẻ Việt nam về cuộc sống và những biến
đổi lớn lao của đất nớc mình, đặc biệt là những vấn đề về tri thức khoa học
trong công cuộc đổi mới.
1
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Chơng I
Tìm hiểu chung về tri thức khoa học
1.-Tri thức khoa học
1.1- Khái niệm về khoa học
tiễn. Vai trò của khoa học ngày càng tăng lên đối với sự phát triển của xã hội.
Ngày nay, khoa học đã trở thành lực lợng sản xuất trực tiếp. Vai trò của
nó thể hiện ở chỗ khoa học trở thành điểm xuất phát, ra đời, những nghành sản
xuất mới, công nghệ mới, nguyên liệu mới. Khoa học trở thành yếu tố tri thức
không thể thiếu đợc của ngời lao động, biến ngời lao đọng thành ngời điều
khiển kiểm tra quá trình sản xuất. Đội ngũ các nhà khoa học, kỹ thuật viên trực
tiếp tham gia vào quá trình sản xuất ngày một đông. Bản thân khoa học cũng trở
thành một lĩnh vực hoạt động sản xuất vật chất với quy mô ngày càng lớn.
Cùng với khoa học tự nhiên và khoa học kỹ thuật, các khoa học xã hội
nh kinh tế học, luật học, xã hội học... cũng không ngừng phát triển và đóng vai
trò quan trọng trong đời sống xã hội. Khoa học không chỉ góp phần nâng cao
chất lợng cuộc sống mà còn giúp con ngời có đầu óc t duy sáng tạo, tầm nhìn
sâu rộng. Điều này đặc biệt có ý nghĩa đối với các nhà lãnh đạo vì phải nắm đợc
cơ sở khoa học thực tế thì mới hoạch định đợc chính sách, đờng lối phát triển
của một tổ chức hay một quốc gia.
Nền kinh thế giới chuyển dần sang cơ cấu phát triển theo chiều sâu, đặc
biệt là trong công nghiệp cơ cấu đó chuyển dịch khá nhanh về phía những
ngành có hàm lợng khoa học, công nghệ và trí tuệ cao, cơ cấu tiêu thụ giảm
theo hớng giảm các sản phẩm dùng nhiều lao động và nguyên liệu. Chính tiến
bộ khoa học - kỹ thuật đã làm cho vai trò của năng lợng và lợi thế so sánh của
nguyên liệu và sản phẩm sơ cấp trong công nghiệp giảm dần Trớc tình hình đó
để tránh thua thiệt những nớc xuất khẩu nguyên liệu và các sản phẩm sơ cấp -
mà ở đây chủ yếu là các nớc đang phát triển - phải tìm cách nhanh chóng nâng
cao năng lực biến đổi tài nguyên thành sản phẩm tiêu dùng cao cấp, muốn nh
thế thì không có cách nào khác hơn là phải tìm đến tiến bộ khoa học - kỹ thuật.
Nh vậy, do tác động của tiến bộ khoa học - kỹ thuật mà yêu cầu phải đổi
mới về mặt kinh tế, từ cơ cấu sản xuất cho đến quan hệ giữa các quốc gia, trở
thành một tất yếu không thể cỡng lại đợc nếu nh quốc gia đó muốn tồn tại và
không bị nhấm chìm.
Tiến bộ khoa học - kỹ thuật trong giai đoạn hiện nay, một mặt, tạo điều
hội nhập của các nớc này với trào lu chung của thế giới là hiện thực. Song tiến
bộ khoa học - kỹ thuật thời đại chúng ta còn có một mặt khác nghiệt ngã là
hoàn toàn có khả năng nhấn các nớc kém phát triển chìm sâu hơn trong cảnh lạc
hậu và phụ thuộc, đồng thời còn tạo nên một khoảng cách còn lớn gấp bội so
với khoảng cách đã từng tồn tại trớc đây giữa họ và các nớc phát triển nếu nh họ
không tìm ra con đờng thích hợp hoặc cố tình duy trì cách làm ăn cũ, thói quen
cũ, không thích nghi với những biến đổi của thời đại.
Nh vậy, trong thế giới hiện đại vừa liên kết hợp tác, vừa chứa đầy mâu
thuẫn và cạnh tranh với nhau khốc liệt, mọi quốc gia trong đó có chúng ta, nếu
muốn giành cho một vị trí xứng đáng hay ít ra để không bị nhấn chìm, đều
không thể cỡng lại xu thế của thời đại là đổi mới mọi mặt trên cơ sở nhận thức,
đánh giá và sử dụng đúng đắn, nhanh chóng các tiến bộ khoa học - kỹ thuật mới
nhất đợc loài ngời tạo ra, đồng thời biết khai thác và tạo đợc những điều kiện
4
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
cho sự khai thác những nguồn lực khác có thể khai thác. Sự tác động hết sức to
lớn của tri thức khoa học - công nghệ ngày nay đang dẫn dắt các nền kinh tế
của các nớc phát triển đến " nền kinh tế tri thức". Đó chính là tiên đoán của
C.Mác:"Khoa học ngày càng trở thành lực lợng sản xuất trực tiếp".
Tóm lại, có khoa học là bạn đồng hành thì xã hội ngày càng văn minh
tiến bộ.
5
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
ch ơng 2
thực trạng tri thức khoa học trong công
cuộc đổi mới của việt Nam.
1. Vai trò của tri thức khoa học trong công cuộc đổi mới của Việt Nam.
1.1. Tính tất yếu của công cuộc đổi mới :
Hiện nay trên thế giới đang diễn ra những biến đổi xã hội nhanh chóng
và sâu sắc. Khoa học- công nghệ đã đạt đợc những thành tựu rất to lớn. So với