1
Tiểu luận
HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU CÀ PHÊ SANG THỊ
TRƯỜNG MỸ CỦA CÔNG TY CP XNK INTIMEX
nhanh chóng, rõ ràng. Các doanh nghiệp nhỏ và vừa của Hoa Kỳ thường có nhu cầu xuất
nhập hàng hóa rất lớn. Đây mới chính là các đối tác chủ yếu của các doanh nghiệp xuất
khẩu Việt Nam
Mặc dù tự do thương mại nhưng ở Hoa Kỳ hiện có rất nhiều luật lệ quy định về kỹ
thuật và chất lượng, tạo thành các rào cản kỹ thuật đối với sản phẩm cà phê nước ngoài.
Ngoài ra, hoạt động của hàng chục hiệp hội ngành hàng tại Hoa Kỳ trong đó có Hiệp hội
cà phê là điều mà các doanh nghiệp Việt Nam phải tìm hiểu khi tham gia xuất khẩu ở thị
3
trường này. Hiện chi phí mà một công ty thành viên phải đóng hàng năm cho hiệp hội chỉ
vào khoảng từ 700-800 USD.
1.2. Văn hóa
Mặc dù chức năng chính của cà phê không phải là để giải khát giống như hầu hết
các loại thức uống khác nhưng người Mỹ đã uống nó như một thứ nước giải khát. Vùng
Bắc Mỹ ngày nay là nơi tiêu thụ cà phê lớn nhất thế giới, và Seattle chính là thánh địa
mới của cà phê. Thành phố ẩm ướt này khai sinh ra “văn hóa Latte” những năm thập kỉ
70 và nhanh chóng lan rộng khắp đất nước giúp cải thiện đáng kể chất lượng và kiểu cách
của dân Hoa Kì. Ngày nay, bất kì nơi công cộng nào ở Mỹ ta đều bắt gặp một hay vài xe
cà phê lưu động phục vụ nhiều loại cà phê và thức ăn nhanh. Vì vậy, Mỹ là quốc gia tiêu
thụ cà phê nhiều nhất thế giới. Theo thống kê, trung bình mỗi người dân Mỹ tiêu thụ
4,8kg hay 646 tách một năm (tương đương 1,8 tách mỗi ngày). Vì thế, hàng năm, Mỹ
phải nhập khẩu một lượng cà phê rất lớn từ các quốc gia và vùng lãnh thổ khác trên thế
giới.
1.3. Kinh tế - chính trị
Mỹ là nền kinh tế mạnh nhất thế giới, với mức GDP và thu nhập đầu người nằm
trong top những nước cao nhất thế giới. Những năm vừa qua, do ảnh hưởng của suy thoái
kinh tế toàn cầu, nền kinh tế Mỹ bị ảnh hưởng nặng nề, lạm phát cao, thất nghiệp tăng.
Tuy nhiên, từ đầu năm 2010 trở lại đây, nền kinh tế Mỹ đã có những dấu hiệu phục hồi.
Tính chung cả năm 2010, kinh tế Mỹ tăng trưởng 2.9%, sau khi sụt giảm 2.6% trong năm
2009. Đây là dấu hiệu đáng mừng cho các nước xuất khẩu sản phẩm sang Mỹ nói chung
2007 6864
2008
8136 1272 18.5%
2009 9012 876 10.6%
2010 10400 1388 15.4%
nguồn: Vụ quy hoạch - kế hoạch, Bộ NN&PTNT
Nhìn chung, nhu cầu tiêu dùng cà phê của thị trường Hoa Kỳ vẫn tăng tương đối
qua trong những năm vừa qua, do đây là một thức uống không thể thiếu trong cuộc sống
người Hoa Kỳ, bên cạnh đó thì trong những năm vừa qua dân số Hoa Kỳ tăng trưởng ở
mức cao.
Theo Hiệp hội cà phê Việt Nam (VICOPA) Thị trường Hoa Kỳ rất ưa chuộng loại
cà phê Catimor thuộc họ Arabica. 70% lượng cà phê tiêu thụ tại Hoa Kỳ là loại Arabica
nhập từ Colombia, Brazil, Mêhico, số còn lại là Robusta nhập từ Việt Nam và Indonesia.
Ở thị trường Hoa Kỳ, cà phê Việt Nam chiếm chưa đến 15% số lượng và 6% tổng giá trị
nhập khẩu cà phê của Hoa Kỳ, 90% cà phê Việt Nam xuất sang Hoa Kỳ dưới dạng
5
nguyên liệu chưa rang xay, chỉ 10% tách hạt và rang xay đóng hộp.[nguồn:
http://baodoanhnhan.vn]
2.2. Nguồn cung cà phê trên thị trường Mỹ
Hoa kỳ là một thị trường hấp dẫn đối với bất kỳ một quốc gia nào. Có thể nói thị
trường Hoa Kỳ chấp nhận mọi loại hàng hóa. Chính vì vậy các quốc gia đều thúc đẩy
mạnh xuất khẩu hàng hóa của mình vào thị trường này nếu có thể. Cà phê là mặt hàng mà
được người dân Mỹ sử dụng nhiều và nó như là một loại đồ uống thông dụng ở đây giống
như trà ở Nhật Bản. Mặt khác ở Mỹ còn có trung tâm giao dịch cà phê lớn của thế giới,
đó là trung tâm giao dịch cà phê NewYork. Vì vậy có rất nhiều nước xuất khẩu cà phê
vào thị trường Hoa Kỳ, trong năm 2010, tỷ lệ nhập khẩu cà phê của Mỹ được phân chia
như sau: Colombia 17%, Việt Nam 15%, Braxin 15%, Guatemala 11%, Mehico 10%,
Indonesia 9%… (nguồn:http://www.vietnamembassy-finland.org/vi/nr070521170205).Như
hai loại cà phê là cà phê chè(Arabica) và cà phê vối (Robusta) trên các vùng riêng biệt.
Việt Nam luôn được xem là nước có sản lượng cà phê Robusta lớn nhất thế giới, hằng
năm đạt 90-95% tổng sản lượng cà phê cả nước, cà phê Robusta được trồng chủ yếu ở
vùng đất cao nguyên chủ yếu là ở Tây Nguyên, đây cũng là nơi có sản lượng cao nhất của
Robusta với khí hậu nhiệt đới nóng ẩm thích hợp với cà phê Robusta, cho sản lượng cao
hơn và có sức đề kháng mạnh hơn cà phê Arabica. Về điều kiện trồng trọt, Robusta
thuộc loại khỏe và cứng cáp, chúng có thể trồng được ở những độ cao thấp, có sức đề
kháng cao với dịch bệnh. Do những đặc tính trên mà cà phê Robusta có sản lượng cao
hơn và giá thành rẻ hơn.
Để tăng năng suất cà phê thì 1 yếu tố cực kì quan trọng là khoa học công
nghệ.Khoa học công nghệ thúc đẩy tăng sản xuất cả vè quy mô và chất lượng.Khoa học
công nghệ tạo ra những cây giống cà phê tốt nhất có khả năng chống chịu sâu bệnh.Công
nghệ tạo khả năng tiết kiệm thời gian,tăng năng suất lao động,giảm giá thành sản xuất,cơ
khí hóa các quá trình tưới tiêu,thu hoạch,chế biến đảm bảo một cách tốt nhất chất lượng
cà phê xuất khẩu tránh thất thoát không đang có trong qua trìh chế biến đáp ứng các yêu
cầu nghiêm ngặt về mặt chất lượng của các thị trường khó tính trên thế giới ghóp phàn
làm tăng giá trị của việc xuất khẩu cà phê.
7 Nguồn: Tổng cục thống kê
2. Tổng quan về công ty CP XNK Intimex
Công ty xuất nhập khẩu Intimex thành lập năm 1979, là một doanh nghiệp nhà
nước, bị quản lý bởi cơ chế quản lý kinh tế quan liêu bao cấp, nhưng công ty luôn tìm
cách khắc phục mọi khó khăn và luôn là doanh nghiệp đứng thứ hai trong lĩnh vực xuất
khẩu cà phê. Năm 2005, công ty tiến hành cổ phần hóa 3 công ty con là: Công ty cổ phần
Sản xuất và Thương mại Intimex Hà Nội, Công ty cổ phần Sài Gòn Intimex và Công ty
Cổ phần xuất nhập khẩu Intimex. Như vậy, Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Intimex là
công ty con của Công ty Xuất nhập khẩu Intimex. Trong 10 năm trở lại đây, nhờ những
thị trường trọng điểm xuất khẩu các sản phẩm của công ty nên chưa có những chiến lược
cụ thể và sự quan tâm tìm hiểu kỹ lưỡng thị trường này. Tuy nhiên, trong những năm tới
đây, cùng với chiến lược mở rộng thị trường, sau khi đã nghiên cứu về những khó khăn,
thuận lợi trên thị trường Mỹ thì công ty đã nhận định đây là một thị trường tiềm năng để
xuất khẩu cà phê.
Nhận biết được yêu cầu của các thị trường ngày càng cao về chất lượng sản phẩm,
công ty đã đầu tư có chiều sâu vào khâu chế biến để nâng cao chất lượng sản phẩm. Một
hệ thống nhà máy chế biến cà phê xuất khẩu được khởi công xây dựng, lắp đặt thêm các
dây chuyền sản xuất mới, áp dụng Hệ thống quản lý chất lượng ISO, đồng thời đào tạo
0
5000000
10000000
15000000
20000000
25000000
30000000
Top 10 doanh nghiệp xuất khẩu cà phê của Việt
Nam
9
một đội ngũ cán bộ - công nhân viên lành nghề để quản lý, vận hành máy…đã đem lại
cho công ty một lợi thế lớn về sản phẩm so với đối thủ cạnh tranh.
4. Chiến lược xâm nhập thị trường
4.1. Xuất khẩu trực tiếp
Công ty cổ phần Intimex là công ty xuất khâu cà phê hàng đầu và có quy mô lớn ở
Việt Nam, cũng như bao công ty xuất khẩu cà phê khác ở Việt Nam xuất khẩu trực tiếp luôn
là phương thức xuất khẩu chủ yếu của công ty . Thuân lợi của phương pháp xuất khẩu trực
tiếp là công ty kiểm soát được nhiều hơn tiến trình xuất khẩu, có khả năng thu được lợi
nhuận và nắm được chặt chẽ hơn người mua bên ngoài và thị trường liên quan , các hợp
đồng được ký kết thông qua sự chào hàng của công ty. Nhưng phương thức này cũng bộc lộ
hiệu nên không thể cạnh tranh được. Thực tế, Việt Nam hiện là một trong những nước
xuất khẩu cà phê hàng đầu thế giới nhưng cho tới nay vẫn chưa có được một thương hiệu
nào thực sự "đáng nể". Vì vậy, vấn đề đặt ra đối với cà phê Việt Nam là phải xây dựng
được thương hiệu có uy tín.
2. Giảm dần phương thức xuất khẩu qua trung gian
Cà phê trên thế giới được buôn bán theo hai hình thức: buôn bán trực tiếp và buôn
bán qua trung gian. Thị trường cà phê thế giới chủ yếu tập trung vào các nhà phân phối
lớn. Hiện nay có khoảng 20 nhà phân phối quốc tế thao túng toàn bộ thị trường, chèn ép
về giá cả và chất lượng gây nhiều thiệt hại cho các nhà xuất khẩu. Điển hình là bốn tập
đoàn lớn: General Foods (Mỹ), Procter & Gamble (Mỹ), Jacobs (Thuỵ Sỹ), và
Consolidated Foods ( nay mang tên là Sarah Lee). Hầu hết các nhà xuất khẩu của nước ta
đều phải xuất qua các trung gian quốc tế. Điều này không chỉ gây sức ép về giá cả, chất
lượng mà còn ảnh hưởng đến hoạt động thu gom cà phê ở thị trường trong nước, thị
trường trong nước luôn bị rơi vào thế bị động. Nguyên nhân là do vốn của các doanh
nghiệp thu gom rất ít nên họ không thể thu gom cà phê để dự trữ, nên khi thị trường cà
phê quốc tế sôi động thì hoạt động thu gom trong nước cũng nhộn nhịp, còn khi các trung
gian quốc tế giảm lượng mua hay hạ thấp giá cả thì thị trường thu mua nội địa sẽ trao
đảo, ách tắc. Việt Nam nói chung và Intimex nói riêngcần phải từng bước giảm dần sự
phụ thuộc vào các trung gian quốc tế và tiến tới cung cấp trực tiếp cho các thị trường
tiêu thụ trên thế giới.
11