CÂN ĐỐI NSNN
1. Cân đối NSNN và học thuyết cân đối NSNN
2. Vai trò của cân đối NSNN
3. Kinh nghiệm cân đối NSNN ở một số quốc giaI. Cân đối NSNN và học thuyết về cân
đối NSNN:
1. Khái niệm và đặc điểm cân đối NSNN:
Khái niệm:
Cân đối NSNN phản ảnh mối quan hệ tương
tác giữa thu chi NSNN nhằm đạt được các
mục tiêu kinh tế XH mà nhà nước đã đề ra ở
tầm vĩ mô cũng như trong từng lĩnh vực và địa
bàn cụ thể.Mối quan hệ giữa thu và chi NSNN:
NSNN cân bằng: nhà nước huy động nguồn
thu vừa đủ để trang trải nhu cầu chi tiêu.
NSNN bội thu (thặng dư): thu NSNN lớn hơn
chi NSNN
NSNN bội chi (thâm hụt): thu NSNN không
đáp ứng nhu cầu chi NSNN
NSNN:
Thuyết cân đối theo chu kỳ: mỗi chu kỳ nền kinh tế
gồm 3 giai đoạn: phồn thịnh – khủng hoảng – suy
thoái
Giai đoạn phồn thịnh: thu > chi
Giai đoạn khủng hoảng – suy thoái: thu < chi
Cân bằng NS trong một chu kỳ…
Lý thuyết về ngân sách cố ý thâm hụt: áp dụng trong
giai đoạn nền kinh tế suy thoái
Việc thúc đẩy những hoạt động của nền kinh tế đang
đình trệ sẽ làm nhẹ gánh nặng của NSNN đối với
khoản chi trợ cấp thất nghiệp
Chính sách cố ý tạo ra sự mất cân đối của
NSNN, xét cho cùng chỉ là một việc làm trước
hạn, căn cứ vào những việc chắc chắn sẽ xảy
ra trong tương lai
Thuyết hạn chế tiêu dùng trong thời chiến:
nhà nước cần tài chính phục vụ cho chiến
tranh; người dân không chi xài hết thu nhập
khả dụng nhà nước có thể thu vào một
bội chi NSNN:
Phạm vi tính bội chi NSNN
Việc xác định các khoản thu – chi trong cân
đối NSNN
Thời gian ghi nhận thu – chi NSNN3. Các biện pháp xử lý bội chi NSNN:
Tăng thuế
Thiết lập chính sách chi tiêu hiệu quả và cắt
giảm chi NSNN
Phát hành tiền
Vay nợ
Bán tài sản quốc gia4. Mối quan hệ giữa bội chi và Lạm phát ở
Việt Nam: ĐVT: % và 1.000 tỷ đồng
Chỉ tiêu 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007
Tỷ lệ bội chi ngân sách 4,7% 4,5%
3,3% 4,3% 4,9% 5% 5%
Tổng sản phẩm trong nước
Ví dụ: Các điểm hình về việc cung tiền từ khu
vực công nhưng không tạo ra hàng đối ứng:
Công trình Giảng đường 500 chỗ ngồi ĐHQG
Tp.HCM hoàn thành từ tháng 2/2006 nhưng năm
2007 vẫn chưa đưa vào sử dụng
Hồ chứa nước ngọt xã Vĩnh Hải huyện Ninh Hải –
Ninh Thuận giá trị 40,55 tỷ đồng đã hoàn thành và
bàn giao nhưng đến nay vẫn chưa đưa vào khai
thác.
Nhà máy xử lý nước thải – Khu đo thị Bắc Thăng
Long – Vân Trì hoàn thanh 10/2005 trị giá 65,55 tỷ
đồng và 1.255 triệu yên nhưng chưa thể vận hành.III. Vai trò của cân đối NSNN:
1. Góp phần ổn định kinh tế vĩ mô:
Tăng trưởng GDP thực ở mức độ cao và ổn
định
Tỷ lệ thất nghiệp thực tế được giữ ở mức thất
nghiệp tự nhiên
Lạm phát được duy trì ở mức vừa phải và có
thể dự đoán được
Kết dư ngân sách trung ương, ngân sách cấp
tỉnh được chuyển năm mươi phần trăm (50%)
vào quỹ dự trữ tài chính, năm mươi phần
trăm (50%) vào thu ngân sách năm sau
Kết dư ngân sách cấp huyện và ngân sách xã
được chuyển vào thu ngân sách năm sau
(100%).