SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
“CÁCH THỨC THIẾT KẾ MỘT HOẠT ĐỘNG CẤP LIÊN ĐỘI”
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI.
Giáo viên - Tổng phụ trách Đội trong nhà trường là người có vị trí, vai trò,
nhiệm vụ quan trọng, quyết định đến chất lượng và hiệu quả hoạt động của Liên
đội trong nhà trường. Giáo viên - Tổng phụ trách Đội là một mắc xích quan
trọng của hệ thống giáo dục. Do đó hoạt động đội trong nhà trường có sôi nổi
hay không, có hiệu quả và thiết thực hay không còn phụ thuộc vào năng lực và
phẩm chất của người Tổng phụ trách. Vì thế, để có được những hoạt động Đội
thu hút, hiệu quả và hấp dẫn các em học sinh đòi hỏi giáo viên - Tổng phụ trách
phải có năng lực, năng lực quan trọng nhất đó là năng lực tổ chức các hoạt động
thực tiễn cho các em và phải biết thiết kế và thực thi các hoạt động.
Thực tiễn trong những năm qua, nhiều TPT Đội được đề cử thường là những
giáo viên còn rất trẻ cả tuổi đời và tuổi nghề, chưa có những kinh nghiệm về
công tác Đội. Do dó khả năng thiết kế và chỉ đạo thực hiện các hoạt động của
Đội trong nhà trường còn nhiều hạn chế. Chính điều này đã làm ảnh hưởng đến
chất lượng hoạt động của tổ chức Đội và chất lượng đội viên. Để có thể tự mình
thiết kế được một hoạt động nhân các ngày lễ lớn hay theo các chương trình hoạt
động hoặc những hoạt động thường ngày của Đội đòi hỏi người Tổng phụ trách
luôn luôn học hỏi, tích lũy kinh nghiệm, cần cù, chịu khó và tiếp cận thực tế.
Để công tác Đội ngày càng có hiệu quả và có chiều sâu, đáp ứng được
những nhu cầu của sự phát triển đa dạng, phong phú của thiếu nhi. Qua các năm
làm công tác Tổng phụ trách Đội, bằng những kinh nghiệm được rút ra trong
quá trình hoạt động thực tiễn, qua các đợt tập huấn, hội thi Tổng phụ trách giỏi
và được các đồng nghiệp đóng góp, tôi đúc kết được những kinh nghiệm để thiết
kế một hoạt động cấp Liên đội với mong muốn góp phần cùng các anh chị Tổng
phụ trách thực hiện tốt hơn công tác bảo vệ, chăm sóc, giáo dục thiếu niên nhi
đồng.
Đó là lý do tôi chọn đề tài này.
1
2
2. Các bước tiến hành thiết kế một hoạt động Đội.
Để tiến hành thiết kế một hoạt động Đội theo tôi cần phải thực hiện 4 bước
sau:
a) Bước 1: Công tác chuẩn bị:
- Tìm hiểu nghiên cứu chương trình hoạt động năm học của Hội đồng Đội các
cấp, tìm hiểu nhiệm vụ năm học của nhà trường. Đồng thời phải nắm bắt được
nhu cầu, nguyện vọng của thiếu nhi, những bài học kinh nghiệm đã thiết kế và
thục hiện để chọn loại hình hoạt động cho phù hợp.
- Căn cứ vào các ngày lễ lớn trong năm, những ngày truyền thống của trường
cũng như của địa phương, của ngành như ngày nhà giáo Việt Nam (20/11), ngày
thành lập Đoàn TNCS Hồ Chí Minh (26/3), . . .
- Chọn đội ngũ phụ trách hoặc cán bộ Đội có năng lực phụ trách các khâu khác
nhau sao cho phù hợp với sở trường, năng lực, và điều kiện cá nhân của họ.
- Chuẩn bị đầy đủ các cơ sở vật chất, đảm bảo phục vụ tối đa cho hoạt động, dự
kiến thời gian, không gian phù hợp với hoạt động.
b) Bước 2: Thiết kế nội dung, chương trình hoạt động.
- Thiết kế nội dung hoạt động là một công việc rất quan trọng, là khâu quyết
định sự thành bại của hoạt động. Nội dung hoạt động bao gồm hai nội dung: Nội
dung tổng hợp và nội dung cho từng khâu hoạt động cụ thể. Phải đảm bảo bám
sát mục tiêu, mục đích yêu cầu, những yêu cầu đặt ra phải mang tính khả thi cao.
- Chia nội dung công việc thành từng phần cụ thể và phải gắn với thời gian thực
hiện các phần công việc cụ thể. Phân công phụ trách công việc thì phải kiểm tra
lại công việc đã phân công trước khi hoạt động diễn ra. nếu có sai sót hoặc phát
hiện những chỗ chưa khoa học thì phải có biện pháp sử lý cụ thể.
- Xác định được đâu là công việc thường xuyên, đâu là công việc chủ yếu và
trọng tâm. Tiến hành công việc cần phải gắn với một địa điểm cụ thể.
- Các công việc phải đảm bảo được tính thống nhất chung, tính riêng biệt.
- Đối với các nội dung công việc cần phải xây dựng 2 phương án, phương án
chính thức và phương án dự phòng, có như thế ta mới không bị động, lúng túng
như đã thiết kế. Tuy nhiên trong quá trình tổ chức thực hiện có thể có những
4
phát sinh, vì thế người tổ chức cần phải linh hoạt, sáng tạo để điều chỉnh kịp thời
cho phù hợp với tình hình,sau khi đã điều chỉnh phải báo ngay cho ban tổ chức
nắm được nội dung điều chỉnh, nếu trường hợp không điều chỉnh được thì phải
xin ý kiến chỉ đạo của ban chỉ đạo, tuyệt đối không được tự ý điều chỉnh hoạt
động và không báo cáo cho ban tổ chức .
- Trong quá trình thực hiện cần phải thường xuyên bàn bạc, hội ý với ban tổ
chức để nắm bắt được diễn biến các hoạt động, tạo mọi điều kiện về vật chất,
tinh thần để hoạt động được thực hiện một cách trọn vẹn nội dung chương trình
đã đề ra.
d) Bước 4: Tổng kết và đánh giá kết quả.
Dựa vào những bài học kinh nghiệm được rút ra tù thực tiễn mà ta thiết kế
và thực hiện hoạt động sao cho hiệu quả nhất. Do đó sau khi đã tiến hành xong
hoạt động, ban tổ chức phải dành một khoản thời gian thích hợp để đánh giá,
xem xét một cách nghiêm túc những mặt mạnh, những mặt yếu, những ưu điểm,
nhược điểm của cá nhân và tập thể. Đây là một việc làm rất cần thiết.
- Ban tổ chức tổ chức rút kinh nghiệm tự xem lại mình, đánh giá và rút ra được
những bài học cho những hoạt động sau. Hơn nữa tổng kết đánh giá để ban tổ
chức có sơ sở tuyên dương, khen thưởng cũng như phê bình, nhắc nhở những cá
nhân, tập thể. Đây cũng chính là việc đảm bảo thực hiện yêu cầu tất yếu của quá
trình thiết kế và tổ chức thực hiện hoạt động.
- Tuy nhiên trong quá trình tổ chức tổng kết, đánh giá cần phải thực hiện một
cách khách quan, công bằng và vô tư về các vấn đề tổ chức, yêu cầu giáo dục,
nội dung, hiệu quả và các mối quan hệ với các đơn vị trong quá trình diễn ra
hoạt động của Đội.
3. Mẫu thiết kế một hoạt động Đội cụ thể.
Ở phần II, mục 2 tôi đã trình bày các vấn đề liên quan đến các bước tiến
hành thiết kế một hoạt Đội. Để minh họa cho những vấn đề đã nêu, sau đây tôi
xin đưa ra một mẫu thiết kế một hoạt động cụ thể.
đến 8h00’
ngày
21/9/2011
Hội
trường
Tập trung các đội dự thi,
khai mạc hội thi:
- Tuyên bố lý do, giới
thiệu đại biểu, các đội
dự thi.
- Các đội dự thi tự giới
thiệu về đội mình.
- Trưởng ban tổ chức
đọc lời khai mạc hội thi.
- Thông qua quyết định
thành lập ban tổ chức và
ban giám khảo.
- Trưởng ban giám khảo
công bố nội quy, quy
chế và nội dung thi.
Âm thanh, ánh
sáng, bàn ghế,
băng rôn . . .
Ban chỉ
đạo, dẫn
chương
trình, ban
giám khảo,
phụ trách
cơ sở vật
3.
Từ 8h20’
đến 8h45’
ngày
21/9/2011
Hội
trường
- Tiến hành thi vòng 2:
Giải ô chữ và tìm câu
chủ đề.
- Kết thúc vòng 2: Đặt
câu hỏi phụ cho khán
giả và sơ kết điểm của
các đội qua hai vòng.
Âm thanh, ánh
sáng, chuông
điện, bảng ghi
điểm, bảng
nháp cho các
đội, viết ghi
bảng, phấn,
máy chiếu.
Dẫn
chương
trình và ban
giám khảo,
phụ trách
cơ sở vật
chất.
chất.
5.
Từ 9h15’
đến 9h40’
ngày
21/9/2011
Hội
trường
- Tiến hành thi vòng 4:
Thể hiện tiểu phẩm.
- Văn nghệ sau khi kết
thúc vòng 4, thư kí tổng
hợp điểm.
Âm thanh, ánh
sáng.
Dẫn
chương
trình và ban
giám khảo.
6.
Từ 9h40’
đến
10h00’
ngày
Hội
trường
phát sang ý thức tự giác cao. Kết quả trên không chỉ ảnh hưởng đến các em học
sinh mà còn ảnh hưởng đến các thành phần trong gia đình của học sinh và bạn
của các em, điển hình: 100% học sinh cùng với gia đình cam kết với nhà trường
và chính quyền địa phương thực hiện tốt luật giao thông, khôing còn cảnh học
sinh tụ tập trước cổng trường khi tan học mặc dù đoạn đường trước cổng trường
đang thi công, không có học sinh đi xe gắn máy khi chưa đủ tuổi và chưa có
giấy phép lái xe, không có học sin vi phạm luật giao thông.
Những vấn đề mà tôi đã trình bày ở mục II là những kinh nghiệm đã được
tích lũy trong suốt quá trình tổ chức các hoạt động Đội trong nhà trường, qua
các đợt tập huấn, các kỳ thi Tổng phụ trách giỏi, học hỏi từ đồng nghiệp, từ
những tài liệu chuyên môn. Khi tiến hành thiết kế một hoạt động của Đội, nếu
tuân thủ các bước, các yêu cầu như đã nêu thì chắc chắn mục đích, hiệu quả hoạt
động sẽ đạt rất cao. Cụ thể, trong nhiều năm qua, Liên đội trường THCS Giá Rai
B luôn được Hội đồng đội huyện công nhận là Liên Đội mạnh được Trung ương
Đoàn tặng bằng khen, nhiều cá nhân, tập thể chi đội được các cấp tặng bằng
khen về thành thích hoàn thành xuất sắc công tác Đội và phong trào thanh niên.
8
Là một trong những liên đội có nhiều hoạt động mới, sáng tạo và có hiệu quả
cao như: Tổ chức hội thi văn nghệ, thi nghi thức đội, thi trò chơi dân gian, thi
làm lồng đèn trung thu, thi vẽ tranh . . .
Trên đây là sáng kiến kinh nghiệm của bản thân được đúc kết từ thực tế hoạt
động, từ đồng nghiệp, từ các tài liệu chuyên môn. Tuy vậy vẫn còn nhiều hạn
chế, rất mong được sự đóng góp để sáng kiến này hoàn thiện hơn.
Giá Rai, ngày 16 tháng 4 năm 2012
Người thực hiện
Nguyễn Văn Thạch
9