Báo cáo thực tập tổng hợp - Viện nghiên cứu Thương mại
LỜI NÓI ĐẦU
Viện Nghiên cứu Thương mại là đơn vị sự nghiệp nghiên cứu khoa học
trực thuộc Bộ Thương mại, nằm trong hệ thống các viện nghiên cứu khoa học
quốc gia được thành lập theo quyết định số 721/TTg của thủ tướng Chính phủ
ngày 8/11/1995 trên cơ sở hợp nhất của Viện Kinh tế kỹ thuật Thương mại và
Viện Kinh tế Đối ngoại.
Kể từ ngày thành lập đến nay, Viện đã tiến hành nghiên cứu nhiều đề tài,
dự án cấp Nhà nước và cấp Bộ, và đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng như:
nghiên cứu khoa học, đào tạo trên đại học, công tác thông tin tư vấn và các công
tác khác, hợp tác quốc tế. Các đề tài dự án khoa học công nghệ các cấp do Viện
thực hiện đã cung cấp các luận cứ khoa học thiết thực phục vụ cho việc nghiên
cứu, xây dựng chiến lược, luật pháp, chính sách, cơ chế phát triển thương mại
nội địa, phát triển thị trường trong nước, hội nhập kinh tế quốc tế và phát triển
thương mại bền vững gắn với bảo vệ môi trường…và cung cấp các luận cứ khoa
học cho việc xây dựng chính sách và cơ chế quản lý thương mại.
Với đặc điểm, chức năng và nhiệm vụ của Viện nghiên cứu Thương mại,
bài báo cáo thực tập của em bao gồm những nội dung sau đây:
Chương 1: Quá trình hình thành, phát triển, cơ cấu, chức năng và nhiệm
vụ của Viện.
Chương 2: Tình hình hoạt động của Viện trong 4 năm: 2005, 2006, 2007, 2008.
Chương 3: Mục tiêu, phương hướng hoạt động và giải pháp phát triển Viện.
Em xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo hướng dẫn là: Thầy giáo
PGS.TS. Đinh Văn Thành cùng với cô giáo Th.S. Đỗ Thị Hương và cô giáo
Th.S. Trịnh Thị Thanh Thuỷ đã tạo điều kiện cho em được thực tập ở Viện
Nghiên cứu Thương mại và hướng dẫn giúp đỡ em thu thập tài liệu để hoàn
thành báo cáo này. Trong quá trình thu thập tài liệu để viết báo cáo nếu em có gì
thiếu sót, em rất mong được sự đóng góp ý kiến và bổ sung của các thầy cô giáo!
Sinh viên: Trần Thị Thanh – KTQT 47
1
Báo cáo thực tập tổng hợp - Viện nghiên cứu Thương mại
tài/dự án khoa học cấp Bộ, khai thác và phối hợp thực hiện khoảng 30 dự án quy
hoạch thương mại và quy hoạch chợ cho các tỉnh/thành phố trong cả nước. và
điều quan trọng là các đề tài, dự án khoa học công nghệ do Viện thực hiện đã
cung cấp các luận cứ khoa học, thiết thực phục vụ cho việc xây dựng hệ thống
luật pháp, đổi mới chính sách và cơ chế phát triển thương mại nội địa, phát triển
xuất nhập khẩu, hội nhập kinh tế quốc tế va phát triển thương mại bền vững gắn
với bảo vệ môi trường… Nhiều quan điểm, chính sách và kiến nghị của Viện đề
xuất đã được Đảng và Nhà nước chấp nhận và được thực tiễn kiểm nghiệm tính
khoa học, đúng đắn và sáng tạo.
1.2.2. Về đào tạo trên đại học
Viện được giao nhiệm vụ đào tạo trên đại học theo Quyết định số
915/TTg ngày 10/12/1996 của thủ tướng Chính phủ và Quyết định số 6124/GD-
ĐT ngày 27/12/1996 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, chuyên ngành
đào tạo: Kinh tế, Quản lý và Kế hoạch hoá kinh tế quốc dân, Mã số:
5.02.05. Thực hiện Quyết định số 102/QĐ-BGĐ & ĐT-ĐH &SĐH của Bộ
trưởng Bộ Giáo dục và đào tạo ngày 10/1/2005 về việc chuyển đổi mã ngành
đào tạo, từ ngày 10/01/2005, Viện đào tạo tiến sĩ, chuyên ngành: Thương mại,
Mã số: 62.34.10.01.
Kể từ khi bắt đầu thực hiện nhiệm vụ đào tạo trên đại học năm 1997 đến
hết năm 2005, Viện đã thực hiện 08 khoá đào tạo tiến sĩ với tổng số 36 nghiên
cứu sinh (NCS), trong đó 13 NCS đã bảo vệ thành công luận án tiến sĩ cấp Nhà
nước, 23 NCS khác đang tham gia học tập, nghiên cứu tại Viện theo đúng tiến
độ và kế hoạch đề ra.
1.2.3. Về công tác thông tin tư vấn và các công tác khác
Viện là cơ quan tham vấn của lãnh đạo Bộ Thương mại, tư vấn cho các sở
Thương mại trong cả nước và trong công tác quy hoạch phát triển thương mại,
Sinh viên: Trần Thị Thanh – KTQT 47
3
Báo cáo thực tập tổng hợp - Viện nghiên cứu Thương mại
xây dựng chiến lược xuất khẩu, tư vấn các vấn đề về chính sách thương mại &
- Phân viện nghiên cứu Thương mại tại TP.Hồ Chí Minh
- Trung tâm tư vấn và đào tạo kinh tế thương mại
Trong đó chức năng, nhiệm vụ của các phòng, ban như sau:
* Ban Nghiên cứu chiến lược phát triển thương mại:
+ Nghiên cứu các luận cứ khoa học phục vụ cho việc xây dựng chiến lược
và quy hoạch phát triển thương mại
+ Nghiên cứu xây dựng chiến lược, quy hoạch phát triển thương mại các
vùng, địa phương và quốc gia theo đề tài, dự án khoa học do Bộ hoặc cơ quan
yêu cầu.
* Ban nghiên cứu chính sách và cơ chế quản lý thương mại:
+ Nghiên cứu lý luận và phương pháp luận về xây dựng và hoàn thiện
chính sách & cơ chế quản lý thương mại.
+ Nghiên cứu xác lập luận cứ khoa học trong tiến trình đổi mới và hoàn
thiện chính sách & cơ chế quản lý thương mại.
+ Tư vấn và thực hiện các dịch vụ về hoạch định chính sách & cơ chế
quản lý thương mại.
+ Nghiên cứu chính sách phát triển thương mại nội địa, thương mại quốc
tế và hội nhập.
* Ban nghiên cứu thị trường:
+ Nghiên cứu các vấn đề về thị trường hàng hoá, dịch vụ, quan hệ cung
cầu, xu hướng phát triển của thị trường trong nước và quốc tế.
+ Nghiên cứu và đánh giá các chính sách trong nước và quốc tế đối với
từng mặt hàng, từng thị trường cụ thể.
+ Là đầu mối phối hợp với cơ quan hữu quan ngoài Viện về các vấn đề
liên quan đến thương mại, thị trường trong nước và quốc tế.
+ Tư vấn thị trường cho các doanh nghiệp, các tổ chức trong và ngoài
nước.
* Văn phòng:
Sinh viên: Trần Thị Thanh – KTQT 47
5
Sinh viên: Trần Thị Thanh – KTQT 47
7
Viện trưởng
Các phó
viện trưởng
Ban nghiên cứu
chiến lược phát
triển thương mại
Ban nghiên cứu
chính sách và cơ
chế quản lý
Thương mại
Ban nghiên cứu thị
trường
Ban nghiên cứu
thương mại và
môi trường
Phòng quản lý
Khoa học và Đào
tạo
Phòng hợp tác
Quốc tế
Phòng thông tin
tư liệu
Phòng Nghiên cứu
Phát triển Dự án
Văn phòng
Phòng tài chính
kế toán
Phân viện Nghiên
nghiệp và cá nhân cả trong và ngoài nước về những lĩnh vực nghiên
cứu chuyên sâu của Viện;
• Hợp tác nghiên cứu, đào tạo và trao đổi thông tin khoa học thương mại
với các tổ chức nghiên cứu, các trường đại học, các nhà khoa học trong và
Sinh viên: Trần Thị Thanh – KTQT 47
8
Báo cáo thực tập tổng hợp - Viện nghiên cứu Thương mại
ngoài nước…
Chương 2: Tình hình hoạt động của Viện nghiên cứu Thương mại trong 4
năm 2005, 2006, 2007, 2008
2.1. Công tác nghiên cứu khoa học
Năm 2005, Viện Nghiên cứu Thương mại tiếp tục triển khai thực hiện 02
đề tài cấp Nhà nước và 21 đề tài NCKH cấp Bộ từ năm trước chuyển sang, đồng
thời được Bộ giao 12 đề tài và đấu thầu thành công 17 đề tài NCKH. Đã và đang
triển khai nghiên cứu một số dự án qui hoạch phát triển thương mại, qui hoạch
phát triển hệ thống chợ và quy hoạch phát triển mạng lưới cửa hàng xăng dầu với
các địa phương, trong đó có 7 dự án được UBND các tỉnh thông qua.
Năm 2006, Viện Nghiên cứu Thương mại tiếp tục triển khai 01 đề tài cấp
Nhà nước, 30 đề tài NCKH cầp Bộ và nhiệm vụ Nhà nước về bảo vệ môi trường
từ năm khác chuyển sang. Cuối năm 2005 đã hoàn thành nghiệm thu cấp cơ sở
tất cả các đề tài chuyển tiếp và nghiệm thu cấp Bộ 11 đề tài (trong đó có 06 đề
tài đạt loại xuất sắc. Cũng trong năm này Viện đã đấu thầu thành công 09 đề tài
NCKH và nhiệm vụ Nhà nước về bảo vệ môi trường.
Năm 2007, Viện Nghiên cứu Thương mại tiếp tục triển khai thực hiện 12
đề tài NCKH cấp Bộ và nhiệm vụ Nhà nước về bảo vệ môi trường từ năm trước
chuyển sang. Cũng trong năm này Viện đã đấu thầu thành công 16 đề tài NCKH
và nhiệm vụ Nhà nước về bảo vệ môi trường. Cuối năm 2006, Viện đã hoàn
thành nghiệm thu cấp cơ sở tất cả các đề tài, nhiệm vụ, trong đó có 01 đề tài đã
nghiệm thu cấp Bộ đạt loại xuất sắc.
Năm 2008, Viện Nghiên cứu Thương mại tiếp tục triển khai thực hiện 11
NCS bảo vệ Luận án tiến sĩ cấp Nhà nước và tuyển được 08 NCS, các NCS khác
đang được đào tạo theo đúng kế hoạch.
* Về tổ chức bồi dưỡng kiến thức chuyên môn, nghiệp vụ, ngoại ngữ
Năm 2005, Trung tâm tư vấn và đào tạo kinh tế thương mại đã mở lớp
đào tạo tiếng Anh chuyên ngành thương mại, 01 lớp tiếng Trung và 05 lớp tin
Sinh viên: Trần Thị Thanh – KTQT 47
10