ĐỀ TÀI: Tổn thất trong quá trình vận chuyển nguyên vật liệu và các biện pháp giảm thiểu
DANH SÁCH NHÓM
Nguyễn Lê Tuấn Khôi Trương Dương Hồng Ái
Trần Thị Hồng Ánh Nguyễn Thị Tú An
Lê Thị Hòa Nguyễn Trường Lưu
Nguyễn Thị Trinh Lương Ngọc Kiên
Ngô Thị Ngọc Ánh Bùi Đình Huynh
3
LỜI MỞ ĐẦU
Logistics Việt nam đang ở giai đoạn đầu, chi phí cho logistics ở Việt Nam hiện khoảng 25% GDP (theo
ông Nguyễn Hồng Trường, Bộ Giao thông Vận tải), tương đương hơn 25 tỷ USD. Chi phí giao nhận kho
vận còn chiếm tới hơn 20% giá thành sản phẩm trong khi tỷ lệ này ở các nước phát triển chỉ khoảng 8% -
12%.
Tổng lượng vận chuyển hàng hoá của Việt Nam khoảng 200 triệu tấn năm 2010, tốc độ tăng trưởng bình
quân lượng hàng xuất nhập khẩu của Việt Nam lên đến trên 20%/năm. 70% vận chuyển hàng hoá ở khu
vực phía Nam. Vai trò trung tâm đến năm 2000 thuộc về cảng Sài Gòn, 2000 – 2011 là cảng Cát Lái còn
từ năm 2012 sẽ thuộc về cảng Cái Mép, nơi có thể cho tàu 100.000 tấn cập cảng…
Vận tải là một hoạt động không thể thiếu trong tổ chức, người ta luôn phải vận chuyển nguyên vật liệu
đến và thành phẩm đi. Vận tải có vai trò đặc biệt quan trọng trong hoạt động logistics, nó giúp cho doanh
nghiệp hoàn thành tốt nhiệm vụ cung cấp đầy đủ chính xác kịp thời nguyên vật liệu, vật tư cho sản xuất.
Để hoạt động logistics đạt chất lượng cao và hiệu quả, cần có sự quan tâm đúng mức đến hoạt động vận
tải.
Thông qua bài này nhóm muốn đưa ra các khái niệm, vấn đề cơ bản, các lãng phí thất thoát có liên quan
đến quy trình vận tải nguyên vật liệu trong hoạt động logistics, để khi gặp phải ta có thể tìm ra được
nguyên nhân và đưa ra được những biện pháp khắc phục hiệu quả.
4
MỤC LỤC
Danh sách nhóm………………………………………………………………………… 3
LỜI MỞ ĐẦU……………………………………………………………………………… 4
MỤC LỤC………………………………………………………………………………… 5
1.VẬN TẢI……………………………………………………………………………………………6

Đường sắt
Thích hợp với các loại hàng hóa có trọng lượng lớn, khối lượng vận chuyển nhiều, và cự ly vận
chuyển dài.
Mặt hạn chế của đường sắt là kém linh hoạt. Tàu hỏa chỉ cung cấp dịch vụ từ ga này đến ga kia,
chứ không thể đến một địa điểm bất kỳ theo yêu cầu của doanh nghiệp. Bên cạnh đó, tàu thường đi theo
lịch trình cố định, tần suất thấp, tốc độ chậm. Do đó, dù có giá cước thấp nhưng đường sắt không được sử
dụng như một phương tiện vận tải độc lập mà thường sử dụng kết hợp với các phương tiện vận tải khác.
Đường thủy
Đường thủy là phương tiện có tổng chi phí thấp nhất. Thích hợp với những loại hàng cồng kềnh,
lâu hỏng, giá trị thấp và hàng đổ rời trên các tuyến đường trung bình và dài.
Đường thủy có hạn chế là tốc độ chậm, chịu ảnh hưởng của thời tiết và tuyến đường có hạn, tính
linh hoạt kém.Tuy nhiên đối với ngoại thương đây là phương tiện thống trị, đặc biệt khi có sự xuất hiện
của các loại tàu lớn có khả năng chịu được sự biến động của thời tiết.
Đường bộ
Ưu điểm của đường bộ là có tính linh động và tiện lợi cao có thể vận chuyển hàng hóa đi mọi nơi,
mọi chỗ, lịch trình vận chuyển linh hoạt. Vì vậy, đây là phương thức vận chuyển nội địa phổ biến, nhanh
chóng, an toàn thích hợp với những lô hàng vừa và nhỏ.
Đường hàng không
6
Đường hàng không có tốc độ nhanh nhất và an toàn nhất. Nhưng vì chi phí cao nên thường chỉ
thích hợp với những mặt hàng gọn, nhẹ, có giá trị lớn hoặc phải vận chuyển gấp.
Đường ống
Đây là con đường hữu hiệu, an toàn để vận chuyển chất lỏng, khí hóa lỏng. Chi phí vận hành
không đáng kể và gần như không có hao hụt trên đường ngoại trừ trường hợp đường ống bị nứt, vỡ. Tốc
độ vận chuyển chậm, nhưng liên tục.
Vận tải đa phương thức
Vận tải đa phương thức hay còn gọi là vận tải liên hợp là phương thức vận tải hàng hóa bằng ít
nhất hai phương thức vận tải khác nhau trở lên, trên cơ sở một hợp đồng vận tải đa phương thức từ một
điểm ở một nước tới một điểm chỉ định ở một nước khác để giao hàng.
Vận tải đa phương thức kết hợp giữa các phương thức vận tải như đường biển – hàng không,

chuyển lô
hàng
Vận
chuyển lô
hàng
Cung ứng
cho khách
hàng
Cung ứng
cho khách
hàng
Xác định
nguồn hàng
Xác định
nguồn hàng
Vận
chuyển
Vận
chuyển
Tiếp nhận
hàng
Tiếp nhận
hàng
Đặt và
xúc tiến
mua
Đặt và
xúc tiến
mua
Nguồ

CHUYỂN ĐẾN NƠI
SẢN XUẤT
LIÊN HỆ, ĐI ĐẾN
NHÀ CUNG CẤP
LIÊN HỆ, ĐI ĐẾN
NHÀ CUNG CẤP
CHẤT XẾP NVL
LÊN PHƯƠNG TIỆN
VẬN CHUYỂN
CHẤT XẾP NVL
LÊN PHƯƠNG TIỆN
VẬN CHUYỂN
LẬP KẾ HOẠCH
VẬN CHUYỂN
LẬP KẾ HOẠCH
VẬN CHUYỂN
NHẬN ĐƠN
HÀNG
NHẬN ĐƠN
HÀNG
THU THẬP VÀ XỬ LÍ
THÔNG TIN
THU THẬP VÀ XỬ LÍ
THÔNG TIN
no
no
no
no
ye
s

Thanh toán bằng tiền mặt hoặc chuyển khoản sau khi hoàn thành công việc
Để quá trình vận chuyển diễn ra như dự kiến thì bên thuê vận chuyển phải kiểm tra, giám sát quá
trình vận chuyển
2.2.2 Trường hợp doanh nghiệp tự vận chuyển
Sau khi nhận đơn đặt hàng, công ty phải thu thập các thông tin nhằm xác định đúng khối lượng
nguyên vật liệu cần vận chuyển, phương tiện, cách thức và lộ trình vận chuyển
Tiếp đến công ty phải liên hệ với nhà cung cấp để lấy nguyên vật liệu
Sau đó công ty phải xác định thời gian vận chuyển (phải tính đến thời gian nếu xảy ra sự cố),
cách thức vận chuyển và phương tiện vận chuyển
Cuối cùng là đi vận chuyển nguyên vật liệu
Để có nguyên vật liệu về kịp thời, đúng lúc phục vụ quá trình sản xuất công ty phải đôn đốc, xúc
tiến, kiểm tra, kiểm soát quá trình vận chuyển.
3. CHI PHÍ VẬN TẢI

3.1 Các loại chi phí vận tải
- Chi phí đầu tư phương tiện vận tải, truyền dẫn
- Chi phí đầu tư phương tiện bốc dỡ
- Chi phí đầu tư công cụ, dụng cụ hỗ trợ vận tải.
- Chi phí đầu tư thiết bị, phần mềm quản lý vận tải
- Chi phí đầu tư kho, bãi xe
- Lương, bảo hiểm cho nhân viên vận chuyển, bốc dỡ, nhân viên quản lý…
- Phí bảo hiểm nguyên vật liệu
- Chi phí xăng, dầu, bảo trì phương tiện vận chuyển, bốc dỡ
- Chi phí khấu hao
10
- Chi phí đào tạo
- Chi phí quản lý
- Chi phí dự phòng
Thất thoát có thể xảy ra do sự chủ quan của con người.
Thứ nhất, xét đến tinh thần trách nhiệm, đạo đức nghề nghiệp, kinh nghiệm, trình độ,… của nhân
viên phụ trách bốc dỡ, bảo quản, lưu kho, vận chuyển NVL.
Một số thất thoát có thể xảy ra như:
-Thông tin truyền đi sai lệch không rõ ràng
-Trộm cắp, rút lõi và không giao hàng
-Trình độ nghiệp vụ kém ví dụ như kĩ thuật lái xe, hiểu biết về đường xá, lộ trình…
-Uống rượu, bia, sử dụng chất kích thích khi lái điều khiển phương tiện vận chuyển
-Vi phạm luật giao thông
-Chạy quá nhiều chuyến, buồn ngủ và gây tai nạn
-Kéo dài thời gian làm thiếu xe vận chuyển
-Lơ là không giám sát quá trình vận chuyển
12
Nguyên vật liệu
-Không quan tâm đến các điều khoản trong hợp đồng vận chuyển
-Chưa linh hoạt, bỡ ngỡ trong xử lí tình huống bất ngờ
-Các nguyên nhân khác……
Ví dụ
lỗi lầm của con người: đóng hàng không chắc chắn, cẩu móc làm rách bao hàng, quay tàu làm tàu va vào
cầu cảng…
Ví dụ :
Ngày 24 tháng 3 năm 1989, tàu chở dầu Exxon Valdez do thuyền trưởng Joseph Hazelwood điều khiển
đâm vào một dãy đá ngầm tại eo biển Prince William vịnh Alaska. Trong vòng 5 giờ đồng hồ, hơn 40
triệu lít dầu đã bị tràn ra biển. Thuyền trưởng Joseph Hazelwood đươc cho là người trực tiếp gây ra thảm
họa này. Theo lời thú nhận sau này của vị thuyền trưởng, ông đã say rượu vào thời điểm xảy ra tai nạn.
Thứ hai, sự chủ quan của con người trong việc lựa chọn hãng vận tải thiếu uy tín, sai sót trong
giấy tờ, hợp đồng, vận đơn,…
Ví dụ :
Công ty Hapos của Úc đã ký thoả thuận mua hàng với một đối tác Nhật Bản, nhưng trong những thoả
thuận trong hợp đồng Hapos đã để cho đôi tác Nhật Bản lựa chọn hãng tàu vận chuyển. Hapos cứ đinh

-NVL có tính chất nguy hiểm
-NVL dễ vỡ
-động vật sống, súc vật,…
-Hư hỏng tự phát sinh, tự bốc cháy, hao hụt tự nhiên hoặc do đặc tính tự nhiên của nguyên vật liệu.
Ví dụ như bản thân tính chất hàng hóa: bông gòn, than, thuốc nổ,… gặp thời tiết nóng bức có khả năng tự
phát cháy…
Máy móc thiết bị
-phương tiện máy móc sử dụng lâu ngày, không bảo trì thường xuyên
-Phương tiện vận chuyển không đạt tiêu chuẩn, hư hỏng trong quá trình vận chuyển
-Xe có trọng tải không phù hợp ví dụ như chở ít hàng nhưng xe quá to không tận dụng hết các
khoảng trống gây lãng phí hoặc xe quá nhỏ trong khi hàng hóa nhiều xe phải đi nhiều chuyến gây lãng phí
-Xe không chuyên dụng gây hư hỏng hàng hóa
Phương pháp
14
-Vệ sinh nơi bảo quản, lưu kho kém khiến phát sinh những thất thoát liên quan đến vấn đề vệ sinh kém
như không khí ẩm ướt, động vật gây hại,… gây thất thoát NVL.
-Thiết kế lộ trình vận chuyển không tối ưu gây lãng phí vì không rút ngắn tối đa đoạn đường phải đi.
-Phương pháp chất xếp hàng hóa không hợp lý, ví dụ để hàng hóa nặng, ẩm ướt phía trên những hàng hóa
nhẹ, dễ vỡ, cần sự khô ráo
-Phương pháp bốc dỡ sai quy trình không lấy hàng theo tuần tự gây xáo trộn đỗ vỡ. không theo đáp ứng
thời gian bốc dỡ hợp lý không những ảnh hưởng NVL mà còn them chi phí vì chậm trễ, chiếm dụng kho
bãi,…
-Phương pháp bảo quản, lưu kho không thích hợp với bản chất NVL.
-Phương pháp quản lý, đánh giá, kiểm tra nhà cung cấp, tình trạng NVL
Môi trường
Cơ sở hạ tầng
Việt Nam được đánh giá là quốc gia có điều kiện tự nhiên và vị trí địa lý vô cùng thuận lợi để phát triển
ngành logistics với trên 17.000 ki lô mét đường bộ, hơn 3.200 ki lô mét đường sắt, 42.000 ki lô mét
đường thủy, 266 cảng biển, 20 sân bay và hàng trăm cửa khẩu quốc tế, quốc gia lớn nhỏ nằm dọc theo
chiều dài đất nước Về hạ tầng, Ngân hàng Thế giới xếp Việt Nam ở vị trí 97/134 quốc gia châu Á – Thái

Rủi ro do thiên tai (Act of God) là những rủi ro gây nên những chấn động về địa chất, thay đổi đột ngột
về hải lưu, về khí hậu như: Biển động, bão (cấp 8 trở lên), gió lốc, sét đánh, sóng thần, thời tiết xấu và
những tai nạn, tai họa tự nhiên khác mà con người không chi phối được.
Rủi ro tai nạn bất ngờ ngoài biển (Accidents of the sea): tàu chở hàng hoặc phương tiện vận tải mắc cạn,
chìm đắm, bị lật, bị phá hủy hoặc bị tàu mất tích, cháy nổ hoặc bị đâm va vào phương tiện vận tải khác,
đâm va vật thể nổi cố định hoặc vật thể nổi khác trôi trên biển, kể cả băng trôi nhưng không phải là nước,
hành động phi pháp của thuyền trưởng và thuyền viên và những tai nạn khác.
Ví dụ:
Do thời tiết xấu, ngày 29/12/2010, tàu Trường Giang 54 đang trên hành trình từ cảng Đồng Nai ra cảng
Hải Phòng đã va vào đá ngầm và mắc cạn tại khu vực đông nam đảo Hòn Tre, thuộc vùng biển Nha
Trang, ở toạ độ 12
0
11,6’ vĩ Bắc, 109
0
20,2’ kinh Đông; nước tràn vào khoang hầm chở hàng.
Ngoài 1.947 tấn phân kali, trên tàu còn vận chuyển 12 tấn dầu DO, hơn 700 lít dầu và trên 1.000 tấn phân
bị tan vào nước không những gây thất thoát trong quá trình vận chuyển mà còn gây ô nhiễm môi trường
biển Nha Trang.
Xã hội:
Các vũ khí chiến tranh, các vật thả trôi trên biển ( ngư lôi, bom mìn…)hoặc các hành động do chiến tranh
gây nên ( cầm giữ, câu lưu, câu thúc…)
Do đình công, nổi loạn, bạo động,… gây ách tắt lộ trình hoặc gây mất mát NVL.
16
4.2 BIỆN PHÁP KHẮC PHỤC
Thứ nhất, cần có sự nhận thức về lãng phí.
Tất cả mọi người cần ý thức được thiệt hại do thất thoát gây ra, xây dựng thái độ làm việc trách nhiệm và
luôn nổ lực lien tục để giảm thất thoát.
Thứ hai, chuẩn hóa qui trình.
Bao gồm 3 công đoạn là trình tự các công việc chuẩn, thời gian chuẩn và mức tồn kho chuẩn. Việc thiết
lập trình tự các công việc chuẩn với mức thời gian chuẩn sẽ giúp chủ động thực hiện công việc, có căn cứ

+Công ước Hamburg: 2 năm và các bên cũng có thể thỏa thuận kéo dài thêm.
2. Máy móc thiết bị:
Đầu tư máy móc, thiết bị, phương tiện có chất lượng tốt
Thường xuyên kiểm tra bảo dưỡng các phương tiện vận chuyển
Thường xuyên quan sát đánh giá tính năng, tình trạng hoạt động của hệ thống kho bãi bảo
quản nguyên vật liệu
Sử dụng phương tiện vận chuyển phù hợp với quy mô vận chuyển
3. Môi trường :
Đây là nhân tố khách quan, doanh nghiệp không thể tác động để thay đổi được, chỉ có thể dự báo và
các biện pháp thay thế nếu tình hình không thuận lợi mà thôi.
-Điều kiện tự nhiên :
Theo dõi sát sao dự báo thời tiết, tình hình địa hình. Dự đoán các tình huống xấu, có các phương án dự
phòng và tập dợt trước để linh hoạt ứng phó khi có biến đổi.
-Cơ sở hạ tầng :
Việt Nam được đánh giá là quốc gia có điều kiện tự nhiên và vị trí địa lý vô cùng thuận lợi để phát triển
ngành logistics với trên 17.000 ki lô mét đường bộ, hơn 3.200 ki lô mét đường sắt, 42.000 ki lô mét
đường thủy, 266 cảng biển, 20 sân bay và hàng trăm cửa khẩu quốc tế, quốc gia lớn nhỏ nằm dọc theo
chiều dài đất nước Về hạ tầng, Ngân hàng Thế giới xếp Việt Nam ở vị trí 97/134 quốc gia châu Á – Thái
Bình Dương sau Indonesia (Singapore xếp thứ 2). Về mặt này, cần sự hỗ trợ của nhà nước :
+Nâng cấp hệ thống giao thông đường bộ
+qui hoạch cảng cần đảm bảo đủ lớn về chiều dài cầu tàu và diện tích sử dụng để cảng đủ điều
kiện đầu tư phát triển nâng cao năng lực cạnh tranh.
Vì đến năm 2015, Việt Nam sẽ nâng gấp đôi năng lực xếp dỡ hàng hóa so với hiện tại (khoảng 250 triệu
tấn/năm) (theo quyết định phê duyệt quy hoạch phát triển cảng biển Việt Nam ngày 24-12-2009)
18
+Bảo đảm tính đồng bộ giữa quy hoạch cảng và hệ thống giao thông, hệ thống cấp điện, nước, hệ
thống dịch vụ hậu cần, dịch vụ kho bãi cũng cần được quan tâm.
+Chính sách thu hút các doanh nghiệp mạnh có năng lực hoạt động trong lĩnh vực logistics để
đầu tư phát triển loại hình dịch vụ này.
4. Nguyên vật liệu :

d) Các loại hàng xếp rời, xếp đóng hoặc một khối nặng từ dưới 1 tấn trở xuống: xếp 4 giờ, dỡ 4 giờ.
e) Các loại hàng đã đóng bao, đóng gói để xếp dỡ: xếp 3 giờ, dỡ 3 giờ.
Nếu dở hàng không kịp thời hạn thì sẽ mất phí đóng phạt đồng thời chất lượng nguyên vật liệu cũng sẽ
giảm, gây thiệt hại.
Hoặc thời gian tối đa gửi hàng ở kho, bãi của Cảng quy định như sau:
a) Hàng xuất loại thường để kho 15 ngày
b) Hàng nhập loại thường để kho 10 ngày
c) Hàng xuất loại nguy hiểm để kho 3 ngày
d) Hàng nhập loại nguy hiểm để kho 5 ngày
e) Hàng xuất nhập để bãi 20 ngày
Hợp đồng lưu kho, lưu bãi không được ký kết với những thời hạn dài hơn thời hạn trên.
Quá hạn ghi trong hợp đồng, nếu chủ hàng không lĩnh hàng ra thì phải xin gia hạn nhưng riêng loại hàng
nguy hiểm thì yêu cầu gia hạn không được chấp nhận.
-Sử dụng các công nghệ tiên tiến hỗ trợ cho công đoạn kiểm soát việc thực hiên các quá trình.
Ví dụ : công nghệ V tracking ,…
VietnamPost ứng dụng công nghệ định vị quản lý xe thư, thiết bị định vị GPGS (còn gọi là “hộp đen”)
c. Sạch sẽ :
- tu dưỡng bảo trì phương tiện vận chuyển, máy móc, thiết bị hỗ trợ,… thường xuyên kiểm tra, đánh
giá chất lượng, tính năng, tình trạng hoạt động của phương tiện vận chuyển, hệ thống kho bãi, bảo quản,
…
-vệ sinh các máy móc, thiết bị, hệ thống kho bãi, kho bảo quản, công cụ dụng cụ phục vụ cho bốc dỡ
hay bảo quản …thường xuyên. Tránh phát sinh các vấn đề do vệ sinh kém.
d. Săn sóc :
Cần duy trì 3S trên thường xuyên, liên tục, mọi lúc mọi nơi
20
e. Sẵn sàng :
Tự nguyện, tự giác thực hiện lặp đi lặp lại nhiều lần vòng s1, s2, s3, s4
Kiểm soát, đánh giá liên tục
Cải thiện mục tiêu giảm tổn thất. để giảm tổn thất cần có sự phối hợp đồng bộ và thực hiện liên tục từng
bước cải tiến nhỏ. Nếu đánh giá thấy đạt được mục tiêu rồi thì tiếp tục đề ra mục tiêu mới để cải thiện tốt