nghiên cứu - trao đổi
tạp chí luật học số 6/2008 3
ThS. Đỗ thị Dung *
ựng vi s chuyn i doanh nghip
100% vn nh nc thnh cụng ti c
phn (gi tt l c phn hoỏ), l s i mi
phng thc qun lớ, i mi cụng ngh
S thay i ny kộo theo s thay i v
quyn v ngha v ca ngi lao ng. Vỡ
th, trong ni dung c phn hoỏ, song song
vi quy nh v cỏc vn trỡnh t c phn
hoỏ l cỏc quy nh v chớnh sỏch i vi
ngi lao ng trong vic sp xp, s dng
lao ng ti thi im c phn hoỏ.
Vi chc nng, nhim v c bn l bo
v cỏc quyn, li ớch hp phỏp, chớnh ỏng
ca ngi lao ng, t chc cụng on cú
vai trũ c bit quan trng trong vic thc
hin ch trng, chớnh sỏch c phn hoỏ ca
ng v Nh nc. Theo quy nh trong cỏc
vn kin, ngh quyt ti cỏc kỡ i hi i
biu ton quc ln th VI n nay ca ng,
cỏc quyt nh, ngh nh ca Chớnh ph

nh ca Chớnh ph s 109/2007/N-CP thỡ t
chc cụng on ti doanh nghip c phn hoỏ
cú trỏch nhim phi hp vi ban ch o c
phn hoỏ doanh nghip tuyờn truyn, vn
ng cỏn b cụng nhõn viờn ti doanh nghip
c phn hoỏ thc hin chớnh sỏch c phn hoỏ
ca Nh nc, tham gia giỏm sỏt quỏ trỡnh c
phn hoỏ ti doanh nghip, c ngi i din
phn vn ca t chc cụng on tham gia ng
c vo hi ng qun tr, ban kim soỏt cụng
ti c phn theo quy nh ca phỏp lut, s
dng ngun qu hp phỏp ca cụng on mua
c phn ti doanh nghip v t chc phõn
C
* Ging viờn chớnh Khoa phỏp lut kinh t
Trng i hc Lut H Ni nghiên cứu - trao đổi
4 tạp chí luật học số 6/2008

phi li ớch thu c cho ngi lao ng.
Nh vy, cú th thy rng cỏc lnh vc
m cụng on tham gia trc tip cựng ban
ch o c phn hoỏ doanh nghip nh nc
ó th hin sõu sc vai trũ ca cụng on.
Thc hin tt, cú hiu qu nhng hot ng
ny, cụng on va bo v quyn li ca
ngi lao ng, va m bo hi ho gia
li ớch ca ngi lao ng vi li ớch ca

chuyn doanh nghip nh nc thnh cụng ti
c phn, cỏc quyn v li ớch, trỏch nhim
ca h nhm to s nht trớ cao trong quỏ
trỡnh c phn hoỏ.
vic tuyờn truyn, vn ng cú hiu
qu thỡ ni dung tuyờn truyn khụng ch l
nhng vn lớ lun, nhng vn mang
tớnh ch trng tm v mụ m cụng on
cn thit i sõu vo nhng vn m ngi
lao ng trong doanh nghip quan tõm. C
th nh: Quyn li c hng, ngha v,
trỏch nhim phi thc hin, cỏc vn m
bo vic lm, thu nhp, cỏc quyn li khỏc
nh bo him xó hi, bo him y t. Vic
tuyờn truyn ny khụng ch giỳp cho ngi
lao ng hiu bit v ch trng ca ng
v Nh nc m cũn trang b cho h nhng
kin thc c bn v phỏp lut h t bo
v cỏc quyn v li ớch ca mỡnh trong quỏ
trỡnh c phn hoỏ.
Th hai, tham gia quỏ trỡnh c phn hoỏ
ti doanh nghip. Sau khi phi hp vi giỏm
c doanh nghip xõy dng phng ỏn c
phn hoỏ, t chc cụng on c s tham gia
thc hin cú hiu qu cỏc vn sau:
- Tham gia kim kờ ti sn, xỏc nh giỏ
tr doanh nghip, cỏc ti sn cú ngun gc t
qu phỳc li, qu khen thng, s d qu
phỳc li, qu khen thng bng tin T
ú phi hp vi cỏc phũng ban chc nng

mu quy nh) v ton b s lao ng ca
doanh nghip ti thi im quyt nh sp
xp, chuyn i, bao gm s lao ng ang
lm vic, s lao ng tuy ó ngh nhng cú
tờn trong danh sỏch ca doanh nghip thỡ
cụng on phi hp lp danh sỏch s lao
ng cn s dng theo nhu cu sn xut kinh
doanh trong doanh nghip, s lao ng
khụng cú nhu cu s dng, a ra i hi
cụng nhõn viờn chc hoc i hi i biu
cụng nhõn viờn chc gúp ý kin, sau ú
chnh sa v trỡnh cp cú thm quyn phờ
duyt v gii quyt cỏc ch , chớnh sỏch
i vi ngi lao ng dụi d.
(4)

Khi c quan chc nng tin hnh gii
quyt ch cho ngi lao ng, cụng on
cú trỏch nhim giỏm sỏt vic gii quyt ch
cho ngi lao ng, m bo chi tr cỏc
ch kp thi, y , ỳng phỏp lut. ụn
c ngi lao ng thc hin y cỏc th
tc, h s chuyn cho c quan bo him
xó hi gii quyt khi cú y cỏc iu kin
phỏp lut quy nh. Hng dn ngi lao
ng kớ nhn y khi hng tr cp, kớ
nhn h s khi thụi vic, nhn phiu hc
ngh min phớ v yờu cu ngi lao ng
phi thanh toỏn cỏc khon n cho doanh
nghip (nu cú).

nghiên cứu - trao đổi
6 tạp chí luật học số 6/2008

hot ng ca mỡnh. Theo kt qu ca nhúm
nghiờn cu Vin cụng nhõn v cụng on
(thuc Tng liờn on lao ng Vit Nam)
thỡ cú ti 89% s ngi lao ng c hi
cho bit h mua ht s c phn m doanh
nghip bỏn u ói. Ngoi ra, cũn cú 40% s
ngi c hi l h cú mua thờm c phn
ph thụng. V 100% cỏc t chc cụng on
trong doanh nghip c phn hoỏ u s dng
qu hp phỏp ca cụng on mua c phn
theo quy nh. Vic thc hin tt cỏc quyn
ny ó to iu kờn cho t chc cụng on
v ngi lao ng c tham gia vo hot
ng qun lớ iu hnh cụng ti.
- Cụng on tham gia xõy dng d tho
iu l cụng ti c phn. iu l cụng ti l
vn bn quan trng trong cụng ti c phn, cú
th coi l lut ca cụng ti c phn. Vỡ trong
ú cha ng cỏc quy phm ỏp dng i vi
mi thnh viờn trong cụng ti v cỏc vn t
chc hot ng, quyn v ngha v ca cỏc
thnh viờn, v vn qun lớ lao ng,
phng ỏn sn xut kinh doanh v.v Trong
ú cú nhiu ni dung liờn quan n quyn li
ca ngi lao ng nh: Vic trớch np cỏc
qu phỳc li, qu khen thng, mc trớch
np, quy nh s dng qu, nguyờn tc phõn

ca b mỏy qun lớ, iu hnh cụng ti c
phn nhng cng ó to iu kin cho cụng
on, khi s hu nhng c phn ca cụng
on,
(6)
c quyn tham gia qun lớ cụng ti
c phn thụng qua vic tham gia hp i hi
c ụng, cú quyn ng c vo hi ng qun
tr, ban kim soỏt, c quyn biu quyt
quyt nh v thụng qua nhng vn quan
trng trong cụng ti c phn. Nh vy, vn
t ra l nhng thnh viờn trong ban chp
hnh cụng on phi ỏp ng y cỏc
iu kin, tiờu chun theo yờu cu ca doanh
nghip v c s tớn nhim ca ụng o
ngi lao ng cựng nhng c ụng khỏc
trong i hi c ụng.
Theo kt qu kho sỏt ti cỏc cụng ti c
phn ca Vin cụng nhõn v cụng on thỡ nghiên cứu - trao đổi
tạp chí luật học số 6/2008 7

cú 79% cụng on c s tham gia vo b
mỏy qun lớ iu hnh cụng ti c phn, trong
ú tham gia vo hi ng qun tr chim
60%, tham gia lm giỏm c hoc phú giỏm
c chim 32%, tham gia vo ban kim soỏt
chim 33%. Qua s liu ny cú th thy cụng

chc cụng on, nht l vai trũ cụng on
cp c s nht thit cng phi i mi.
Theo tinh thn quy nh ti iu 6 Lut
doanh nghip
(8)
thỡ t chc cụng on trong
cụng ti c phn hot ng theo hin phỏp,
phỏp lut v theo iu l ca t chc cụng
on phự hp vi quy nh ca phỏp lut. Ti
Lut cụng on, vai trũ ca t chc cụng
on c s c quy nh trong khon 3 iu
4, khon 3 iu 8, khon 1 iu 11. C th
hn, vai trũ ca cụng on c s trong cụng ti
c phn quy nh ti iu 18 iu l cụng
on. Da trờn c s nhng quy nh ny,
on Ch tch Tng liờn on lao ng Vit
Nam ó hng dn chi tit v t chc, thnh
lp, nhim v v ni dung hot ng ca cụng
on c s ti cụng ti c phn trong Cụng vn
s 105/TL ngy 25/1/2000 v cỏc hng
dn 2035/TL, 758/TL. Theo ú, sau khi
doanh nghip chuyn thnh cụng ti c phn,
ban chp hnh cụng on c s tip tc hot
ng cho n ht nhim kỡ v cú quyt nh
ca ca cụng on cp trờn trc tip.
Nh vy, cú th thy khi doanh nghip
chuyn thnh cụng ti c phn, t chc cụng
on c s cú th thay i v tờn, con du
cũn cỏc chc nng nhim v trong vic bo
v quyn li cho ngi lao ng ca cụng

m bo quyn dõn ch ca ngi lao
ng trong cụng ti c phn, t chc cụng
on cú trỏch nhim t chc ngi lao
ng thc hin quyn c bit, c tham
gia, c kim tra, giỏm sỏt v c quyt
nh nhng vn trc tip liờn quan n
quyn v li ớch ngi lao ng. Ch tch
cụng on cụng ti c phn khi c mi d
hp i hi c ụng v khi tham gia ý kin
v nhng vn liờn quan n ngi lao
ng luụn luụn ng v phớa ngi lao ng
ũi hi quyn li v bo v kp thi
nhng quyn, li ớch ca ngi lao ng.
Th ba, phi hp tham gia vi giỏm c
cụng ti lp danh sỏch v phõn loi cụng nhõn
lao ng, ch ng xut cỏc hỡnh thc,
bin phỏp o to, o to li ngh, nõng cao
trỡnh cho ngi lao ng ỏp ng yờu cu
c ch qun lớ mi ca cụng ti, ch ng bn
bc vi hi ng qun tr, giỏm c cụng ti
cú k hoch m i hi c ụng. Cng theo
quy nh ti Ngh nh s 87/2007/N-CP,
cụng on cú quyn phi hp vi giỏm c
t chc hi ngh ngi lao ng hng nm
trong cụng ti.
(10)
Ni dung ch yu ca hi
ngh ngi lao ng l bn cỏc gii phỏp
thc hin cỏc ch tiờu k hoch sn xut,
kinh doanh m i hi c ụng ó thụng qua,

trong vic thc hin cỏc ch , chớnh sỏch
i vi ngi lao ng.
Sau nhiu giai on tin hnh c phn
hoỏ doanh nghip nh nc, n nay, cú th
khng nh õy l ch trng ỳng n ca nghiên cứu - trao đổi
tạp chí luật học số 6/2008 9

ng v Nh nc ta trong vic thay i c
bn hiu qu hot ng kinh doanh ca doanh
nghip nh nc. Nhng kt qu t c
trong quỏ trỡnh tin hnh c phn hoỏ ny l
rt ỏng k, trong ú phi núi n vn gii
quyt ch , chớnh sỏch i vi ngi lao
ng. Theo bỏo cỏo s kt thc hin Ngh
quyt trung ng 3 khoỏ IX ca Ban ch o
i mi v phỏt trin doanh nghip Vit
Nam
(11)
thỡ t l lao ng dụi d trong c phn
hoỏ doanh nghip nh nc l khong
20,55%. Ch tớnh n ngy 31/12/2003, Qu
h tr lao ng dụi d ó cp 544.591 t ng
h tr cho 461 doanh nghip, gii quyt cho
19.341 ngi lao ng dụi d, bỡnh quõn mi
ngi nhn c 28 triu ng.
(12)
Tuy vy,

Hai l, tng cng phi hp hot ng
gia cụng on vi cỏc c quan hu quan v
tng cng phi hp hot ng gia cỏc cp
cụng on.
Cụng tỏc tng cng phi hp hot ng
gia cụng on vi cỏc c quan hu quan
phi c xõy dng thnh chng trỡnh, k
hoch v mi bờn luụn coi ú l nhim v
thc hin thng xuyờn trong hot ng ca
mỡnh. C th, cn phi hp gii quyt cỏc
vn v: Tuyờn tuyn cỏc chớnh sỏch, phỏp
lut v c phn hoỏ; nm bt din bin t
tng, nhng bc xỳc ny sinh trong quỏ
trỡnh c phn hoỏ; tng cng trao i, x lớ
thụng tin v c phn hoỏ mt cỏch nhanh
chúng; biu dng kp thi nhng n v
thc hin tt vic c phn; kim tra vic
thc hin cỏc chớnh sỏch, ch i vi
ngi lao ng khi c phn hoỏ; t chc hi
ngh ngi lao ng trong cụng ti c phn
theo quy nh ti iu 16 Ngh nh s
87/2007/N-CP ngy 28/5/2007.
Cỏc cp cụng on cn phi hp cht
ch vi nhau trong vic thc hin ch ,
chớnh sỏch, phỏp lut v c phn hoỏ núi
chung, trong vic bo v quyn li ngi
lao ng núi riờng. Tin hnh cỏc hot ng
iu tra, kho sỏt v tỡnh hỡnh cuc sng,
vic lm, cỏc quyn li v mua c phn u
ói, cỏc chớnh sỏch i vi lao ng dụi d

(1).Xem: Cỏc vn kin i hi i biu ton quc ln
th VI, VII, VIII, IX, X ca ng. c bit, Ngh
quyt trung ng 3 khoỏ IX v sp xp, i mi, nõng
cao hiu qu doanh nghip, Ngh quyt trung ng 9
khoỏ IX v y mnh tin v m rng din cỏc
doanh nghip c phn hoỏ. Quyt nh ca Th tng
Chớnh ph s 263/2006/Q-TTg ngy 15/1/2006 ban
hnh chng trỡnh hnh ng ca Chớnh ph v y
mnh, sp xp, i mi, phỏt trin v nõng cao hiu
qu doanh nghip nh nc giai on 2006-2010.
Ngh nh ca Chớnh ph s 109/2007/N-CP ngy
26/6/2007 v chuyn doanh nghip 100% vn nh
nc thnh cụng ti c phn. Thụng t s 20/2007/TT-
BLTBXH ngy 4/10/2007 hng dn thc hin chớnh

sỏch i vi ngi lao ng theo Ngh nh s
109/2007/N-CP ngy 26/6/2007. Ngh nh ca
Chớnh ph s 110/2007/N-CP ngy 26/6/2007 v
chớnh sỏch i vi ngi lao ng dụi d do sp xp li
cụng ti nh nc. Thụng t s 18/2007/TT-BLTBXH
ngy 10/9/2007 hng dn thi hnh mt s iu ca
Ngh nh s 110/2007/N-CP ngy 26/6/2007.
(2).Xem: Lut cụng on ngy 30/6/1990. Chng XIII,
B lut lao ng (ó sa i, b sung nm 2002, nm
2006, nm 2007); iu l Cụng on Vit Nam c
i hi i biu Cụng on ton quc ln th IX thụng
qua ngy 13/10/2003; cỏc quyt nh, ch th, thụng tri,
cụng vn ca Tng liờn on lao ng Vit Nam.
(3).Xem: Vai trũ ca t chc cụng on trong vic
bo v quyn li ngi lao ng khi tham gia xõy


nghiªn cøu - trao ®æi
t¹p chÝ luËt häc sè 6/2008
11

nghiệp nhà nước giai đoạn 2006-2010.