Tiểu luận môn: Quản lý tài nguyên nước Viện Tài nguyên và Môi trường
MỤC LỤC
Mở đầu 2
Hệ thống các văn bản pháp quy 2
Các kiến nghị 9
Kết luận 9
Giảng viên: Nguyễn Hồng Quân 1
Tiểu luận môn: Quản lý tài nguyên nước Viện Tài nguyên và Môi trường
Mở đầu
Nước là một nhân tố quan trọng cấu thành nên môi trường, quyết định sự tồn
tại và phát triển của con người và sinh vật trên trái đất. Tài nguyên nước nói chung là
nguồn tài nguyên vừa hữu hạn vữa vô hạn, được chia thành 2 mặt gồm trữ lượng và
chất lượng. Hiện nay, cả 2 mặt này của tài nguyên nước đều đang phải đối mặt với
vấn đề riêng đó là ô nhiễm về chất lượng và cạn kiệt về số lượng. Nguy cơ thiếu nước
là một hiểm họa lớn đối với mỗi quốc gia. Hiện nay trên thế giới đang phải đối mặt và
nhanh chóng tìm kiếm giải pháp để bảo vệ và sử dụng hợp lý nguồn tài nguyên này.
Trữ lượng nước của Việt Nam nhìn chung khá phong phú. Việt Nam là nước có
lượng mưa trung bình vào loại cao, khoảng 2000 mm/năm, gấp 2,6 lượng mưa trung
bình của vùng lục địa trên Thế giới. Tổng lượng mưa trên toàn bộ lãnh thổ là 650
km
3
/năm, tạo ra dòng chảy mặt trong vùng nội địa là 324 km
3
/năm. Vùng có lượng
mưa cao là Bắc Quang 4.000-5.000 mm/năm, tiếp đó là vùng núi cao Hoàng Liên Sơn,
Tiên Yên, Móng Cái, Hoành Sơn, Ðèo Cả, Bảo Lộc, Phú Quốc 3.000-4.000 mm/năm.
Vùng mưa ít nhất là Ninh Thuận và Bình Thuận, vào khoảng 600-700 mm/năm.
Ngoài dòng chảy phát sinh trong vùng nội địa, hàng năm lãnh thổ Việt Nam
nhận thêm lưu lượng từ Nam Trung Quốc và Lào, với số lượng khoảng 550 km
3
. Do

chung:
Những quy định chung: Nguyên tắc quản lý, bảo vệ, khai thác, sử dụng tài nguyên
nước, phòng, chống và khắc phục hậu quả tác hại do nước gây ra; Chính sách của Nhà
nước về tài nguyên nước; Phổ biến, giáo dục về tài nguyên nước; Lấy ý kiến của cộng
đồng dân cư và tổ chức, cá nhân liên quan trong khai thác, sử dụng tài nguyên nước,
xả nước thải vào nguồn nước; Danh mục lưu vực sông, danh mục nguồn nước; Lưu
trữ, sử dụng thông tin về tài nguyên nước; Các hành vi bị nghiêm cấm.
Điều tra cơ bản, chiến lược, quy hoạch tài nguyên nước: Quy hoạch tổng thể điều tra
cơ bản tài nguyên nước; Hoạt động điều tra cơ bản tài nguyên nước; Tổ chức thực
hiện điều tra cơ bản tài nguyên nước; Chiến lược tài nguyên nước; Quy hoạch tài
nguyên nước; Nội dung của quy hoạch tài nguyên nước chung của cả nước; Nội dung
của quy hoạch tài nguyên nước lưu vực sông liên tỉnh, nguồn nước liên tỉnh và quy
hoạch tài nguyên nước của tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương;
Bảo vệ tài nguyên nước: Phòng, chống cạn kiệt nguồn nước; Ứng phó, khắc phục sự
cố ô nhiễm nguồn nước và phục hồi nguồn nước bị cạn kiệt; Quan trắc, giám sát tài
nguyên nước; Bảo đảm sự lưu thông của dòng chảy; Hành lang bảo vệ nguồn nước;
Bảo vệ nước dưới đất; Xả nước thải vào nguồn nước; Quyền và nghĩa vụ của tổchức,
cá nhân được cấp giấy phép xả nước thải vào nguồn nước;
Khai thác, sử dụng tài nguyên nước: Biện pháp sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả; Hạn
chế thất thoát nước trong các hệ thống cấp nước; Ưu đãi đối với hoạt động sử dụng
nước tiết kiệm, hiệu quả; Phát triển khoa học, công nghệ sử dụng nước tiết kiệm, hiệu
quả; Quyền, nghĩa vụ của tổchức, cá nhân khai thác, sử dụng tài nguyên nước; Đăng
ký, cấp phép khai thác, sử dụng tài nguyên nước; Khai thác, sử dụng tài nguyên nước
cho sinh hoạt; Khai thác, sử dụng tài nguyên nước để sản xuất nông nghiệp; Khai
thác, sử dụng nguồn nước cho thủy điện; Khai thác, sử dụng tài nguyên nước cho sản
xuất muối và nuôi trồng thủy sản; Khai thác, sử dụng tài nguyên nước cho sản xuất
công nghiệp, khai thác, chế biến khoáng sản; Khai thác, sử dụng nguồn nước cho giao
thông thủy; Khai thác, sử dụng tài nguyên nước cho các mục đích khác; Thăm dò,
khai thác nước dưới đất; Hồ chứa và khai thác, sử dụng nước hồ chứa; Điều hòa, phân
phối tài nguyên nước; Chuyển nước lưu vực sông; Bổ sung nhân tạo nước dưới đất;

quy định trong mục 3 chương VII. Với mục đích ngăn ngừa sự ô nhiễm nguồn nước từ
các nguồn chất thải rắn, chất thải lỏng, việc quản lý chất thải được quy định trong
chương VIII của luật này.
2.2.Chính phủ ban hành
Các văn bản pháp quy do Chính phủ ban hành về bảo vệ môi trường nước nói
chung và trữ lượng nước nói riêng đang áp dụng ở nước ta hiện nay.
Bảng 1: Các văn bản pháp quy do Chính phủ ban hành về bảo vệ môi trường nước
Stt Tên văn bản
pháp lý
Số và thời điểm
ban hành
Tóm tắt nội dung
01 Phê duyệt
Chiến lược
quốc gia về tài
- 81/2006/QĐ-TTg
- 14/04/2006
- Quan điểm và nguyên tắc chỉ đạo mục
tiêu (tổng quát và cụ thể)
- Nhiệm vụ chủ yếu và các giải pháp
Giảng viên: Nguyễn Hồng Quân 4
Tiểu luận môn: Quản lý tài nguyên nước Viện Tài nguyên và Môi trường
Stt Tên văn bản
pháp lý
Số và thời điểm
ban hành
Tóm tắt nội dung
nguyên nước
đến năm 2020
chính

sông; Tên sông; Chảy ra; Chiều dài;
- Diện tích lưu vực; Thuộc tỉnh, thành
phố.
04 Nghị định của
Chính Phủ Về
việc thu thập,
quản lý, khai
thác và sử
dụng dữ liệu
về tài nguyên
và môi trường
- 102/2008/NĐ-CP
- 15/09/2008
- Những quy định chung
- Thu thập, quản lýdữ liệu về tài
nguyên và môi trường
- Khai thác và sử dụng dữ liệu về tài
nguyên và môi trường
- Trách nhiệm, quyền hạn của các cơ
quan quản lý dữ liệu về tài nguyên và
môi trường
- Xử lý vi phạm, giải quyết tranh chấp,
khiếu nại, tố cáo
- Điều khoản thi hành
05 Công văn: V/v
Tăng cường
công tác quản
lý các dự án
thủy điện
- 4920/VPCP-KTN

thủy lợi
- 112/2008/NĐ-CP
- 20/10/2008
- Những quy định chung
- Bảo vệ, khai thác, sử dụng tài nguyên
và môi trường hồ chứa
- Trách nhiệm quản lý bảo vệ, khai
thác, sử dụng tài nguyên và môi
trường các hồ chứa
- Thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm
- Điều khoản thi hành
07 Nghị định
Chính phủ quy
định về xử
phạt vi phạm
hành chính
trong lĩnh vực
tài nguyên
nước
- 34/2005/NĐ-CP
- 17/03/2005
- Những quy định chung: đối tượng bị
xử phạt, nguyên tắc xử phạt; các tình
tiết giảm nhẹ, gây nặng, thời hiệu xử
phạt; các hình thức xử phạt và biện
pháp khắc phục hậu quả
- Hành vi vi phạm trong lĩnh vực tài
nguyên nước , hình thức xử phạt và
mức phạt;
- Thẩm quyền, thủ tục xử phạt vi phạm

01 Thông tư
hướng dẫn
thực hiện nghị
định
149/2004/NĐ-
CP
- 02/2005/TT-
BTNMT
- 24/06/2005
- Những quy định chung
- Trình tự, thủ tục cấp, gia hạn, thay đổi
thời hạn, điều chỉnh nội dung giấy
phép
- Quản lý hồ sơ, giấy phép
- Tổ chức thực hiện.
02 Thông tư
hướng dẫn thi
hành Nghị định
số
34/2005/NĐ-
CP
- 05/2005/TT-
BTNMT
- 22/07/2005
- Những quy định chung
- Hành vi vi phạm hành chính trong
lĩnh vực tài nguyên nước, hình thức
xử phạt và mức phạt
- Thẩm quyền, thủ tục xử phạt vi
phạm hành chính trong lĩnh vực tài

- 04/09/2007
- Quy định chung
- Nội dung, yêu cầu hồ sơ sản phẩm đối
với các dự án điều tra, đánh giá tài
nguyên nước dưới đất (Dự án điều tra
đánh giá tổng quan; Dự án điều tra
đánh giá sơ bộ; Dự án điều tra đánh
giá chi tiết);
- Trình tự lập, thẩm định, phê duyệt và
quản lý thực hiện dự án điều tra ,
đánh giá tài nguyên nước.
05 Thông tư quy
định về Định
mức kinh tế -
kỹ thuật điều
tra, đánh giá
- 20/2009/TT-
BTNMT
- 05/11/2009
- Những quy định chung
- Quy định về định mức kinh tế - kỹ
thuật điều tra, đánh giá hiện trạng
khai thác, sử dụng tài nguyên nước
bao gồm là định mức về hao phí lao
Giảng viên: Nguyễn Hồng Quân 7
Tiểu luận môn: Quản lý tài nguyên nước Viện Tài nguyên và Môi trường
Stt Tên văn bản
pháp lý
Số và thời điểm
ban hành

dự báo tài nguyên nước bằng mô hình
dòng chảy
- Khảo sát, đo đạc tài nguyên nước
dưới đất
- Đánh giá, dự báo tài nguyên nước
bằng mô hình dòng chảy
07 Thông tư Sửa
đổi, bổ sung
Quy định về
việc cấp phép
hành nghề
khoan nước
dưới đất ban
hành kèm theo
Quyết định số
17/2006/QĐ-
BTNMT
- 36/2011/TT-
BTNMT
- 15/09/2011
- Sửa đổi, bổ sung nội dung quy định
tại một số điều của Quy định về việc
cấp phép hành nghề khoan nước dưới
đất ban hành kèm theo Quyết định số
17/2006/QĐ-BTNMT ngày 12 tháng
10 năm 2006 của Bộ trưởng Bộ Tài
nguyên và Môi trường;
- Bãi bỏ, thay thế, một số mẫu hồ sơ
cấp phép của Quy định về cấp phép
hành nghề khoan nước dưới đất ban

nguyên nước,
xả nước thải
vào nguồn
nước và hành
nghề khoan
nước dưới đất
- Phí thẩm định, lệ phí cấp phép
thăm dò, khai thác, sử dụng tài
nguyên nước, xả nước thải vào nguồn
nước và hành nghề khoan nước dưới
đất;
- Điều khoản thi hành.
Các kiến nghị
Với hệ thống các văn bản pháp quy về bảo vệ trữ lượng nước hiện nay được
đánh giá là khá đầy đủ dựa trên thành phần các nguồn nước (nước mặt: sông, hồ…;
nước ngầm) và các công việc cần thực hiện (chiến lược phát triển tài nguyên nước,
đánh giá chất lượng nước, quản lý theo lưu vực hay từng địa phương, cách đánh giá
chất lượng nước, các hình thức khai thác, cách thức xác định vi phạm, xử phạt, sử
dụng dữ liệu nguồn nước …). Vì vậy, nhóm thực hiện tiểu luận không có kiến nghị về
việc bổ sung thêm các văn bản pháp luật mà chỉ chú trọng đến một số nội dung như
sau:
Tích cực làm rõ các vẫn đề đã có và bổ sung thêm các vấn đề phát sinh trong việc sử
dụng và bảo vệ tài nguyên nước nhằm nâng cao tính chi tiết trong nội dung của mỗi
văn bản pháp quy.
Trình bày các văn bản pháp quy rõ ràng, dễ hiểu hơn để cho những người thực hiện
nắm rõ trách nhiệm và quyền lợi của mỗi cá nhân hay tổ chức khi thi hành;
Ban hành, sửa đổi các nội dung các văn bản pháp quy một cách kịp thời, nhanh chóng
và linh hoạt phù hợp với tình hình thực tế;
Có các hình thức phổ biến, truyền đạt các văn bản pháp quy sao cho cá nhân hay tổ
chức tiếp cận dễ dàng, kịp thời.