1

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG……………

TIỂU LUẬN Nâng cao chất lượng giải quyết khiếu nại,
tố cáo trên địa bàn huyện Nam Đàn
vi vi phạm pháp luật.
Nhận thức được tầm quan trọng của công tác giải quyết khiếu nại, tố
cáo và vai trò của thanh tra cấp huyện. Tôi lựa chọn chuyên đề: “Nâng cao
chất lượng giải quyết khiếu nại, tố cáo trên địa bàn huyện Nam Đàn”.
Nhằm nghiên cứu một số vấn đề trong lĩnh vực chuyên môn và góp một phần

3

nhỏ vào việc nâng cao hiệu quả của công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo của
địa phương trong thời kỳ mới.
Trong quá trình học tập và nghiên cứu với kinh nghiệm thực tiễn.
Trong quá trình công tác, phạm vi của chuyên đề xin được đề cập đến việc
nâng cao chất lượng, hiệu quả của công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo trên
địa bàn huyện Nam Đàn với nội dung cụ thể:
Phần I: Thực trạng giải quyết khiếu nại, tố cáo trên địa bàn huyện Nam Đàn.
Phần II: Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giải quyết khiếu
nại, tố cáo trên địa bàn huyện Nam Đàn trong tình hình hiện nay.

4

Phần I
Thực trạng giải quyết khiếu nại, tố cáo trên địa bàn huyện Nam Đàn
i. đặc điểm tình hình.
1. Đặc điểm chung.
Huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An là vùng đất có truyền thống cách mạng.
Quê hương của Chủ tịch Hồ Chí Minh có phong cảnh sơn thuỷ hữu tình, cách
trung tâm thành phố Vinh theo tỉnh lộ 46 đi về hướng Tây 20km. Huyện Nam
Đàn phía Đông giáp huyện Hùng Nguyên, phía Nam giáp huyện Đức Thọ -
Hà Tĩnh, phía Tây giáp huyện Thanh Chương, phía Bắc có dãy thiên nhẫn
giáp huyện Nghi Lộc.

chuyển đổi thực hiện Luật đất đai, chính quyền huyện quản lý hồ sơ không
tốt, giải quyết mua bán chuyển nhượng đất đai không đúng thủ tục, thẩm
quyền gây nhiều bất bình trong nhân dân còn công dân một số cố tình lấn
chiếm đất đai vi phạm pháp luật, tình trạng lợi dụng chức quyền Nhà nước,
mua đi bán lại đất đai kiếm lời bất chính tạo dư luận xấu trong nhân dân - gây
nên khiếu kiện.
Huyện Nam Đàn lao động sản xuất nông nghiệp chiếm 80%, vấn đề
hạn chế trong nhận thức về đường lối, pháp luật của Đảng và Nhà nước, đặc
biệt trong xu thế mở cửa, hội nhập. Phát triển nền kinh tế thị trường theo định
hướng XHCN. Sự bất cập giữa nhận thức của người dân và sự phát triển đi
lên của trào lưu chung thì sẽ xuất hiện nhiều kiến nghị, tố cáo đòi hỏi các cơ
quan có thẩm quyền tập trung giải quyết.
Đội ngũ cán bộ làm công tác tiếp dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo
của một số xã, thị trấn trên địa bàn huyện phần lớn là cán bộ phong trào, kiêm
nhiệm. Trình độ chuyên môn, hiểu biết pháp luật còn non yếu do chưa được
qua các đợt tập huấn học tập nên nhiều kiến nghị của công dân giải quyết
không kịp thời, không dứt điểm, gây bức xúc trong nhân dân. Nhiều cán bộ
lãnh đạo xã, thị trấn còn biểu hiện né tránh đối thoại trực tiếp với công dân
nên xảy ra khiếu nại, tố cáo vượt cấp gia tăng.

6

ii. thực trạng giải quyết khiếu nại, tố cáo trên địa bàn huyện Nam Đàn trong
thời gian qua.
1. Tình hình khiếu nại, tố cáo ở Nam Đàn trong thời gian qua.
a. Tình hình chung.
Nhìn chung tình hình khiếu nại, tố cáo trong thời gian qua trên địa bàn
huyện có nhiều diễn biến phức tạp, nội dung khiếu nại, tố cáo chủ yếu trong
việc giải phóng mặt bằng, thu hồi đất mở rộng, xây dựng cơ sở hạ tầng, xây
dựng kết cấu hạ tầng kinh tế xã hội. Làm ảnh hưởng không ít đến việc làm và

giải quyết những chế độ cho người dân không được thoả đáng, nguyện vọng,
kiến nghị của họ chưa được đáp ứng.
Pháp luật chưa có quy định để xử lý đối với những người đeo bám
khiếu kiện dai dẳng, tập trung đông người trước các trụ sở cơ quan huyện, xã,
gây mất trật tự an ninh trên địa bàn.
* Nguyên nhân chủ quan:
Một số cấp uỷ Đảng, chính quyền, tổ chức đoàn thể trên địa bàn huyện
chưa nhận thức đầy đủ trách nhiệm trong việc tiếp dân và việc giải quyết
khiếu nại, tố cáo của công dân. Một số cơ quan chính quyền địa phương còn
buông lỏng quản lý để một bộ phận cán bộ vi phạm các quy định quản lý tài
chính đất đai, xây dựng không xử lý kịp thời gây bất bình trong quần chúng
nhân dân. Một số cán bộ yếu về năng lực, phẩm chất bị thoái hoá lợi dụng
chức vụ quyền hạn tham ô, tham nhũng chuộc lợi. Nhiều vụ việc tồn đọng
không được giải quyết, xử lý gây nhiều mâu thuẫn trong nhân dân.
Trong việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, một số đơn vị cơ sở còn thiếu
dân chủ, duy ý chí, áp đặt mệnh lệnh, chưa lắng nghe ý kiến của dân, ngại
khổ, ngại đối thoại trực tiếp với dân để vụ việc kéo dài. Khi đã có kết luận thì
xử lý thiếu kiên quyết cán bộ sai phạm, có trường hợp còn bao che, dung túng
gây bức xúc cho nhân dân.
Trong chỉ đạo giải quyết khiếu nại, tố cáo chưa coi trọng biện pháp
giáo dục, thuyết phục, hoà giải để giải quyết ngay ở cơ sở, có trường hợp vụ
việc lúc đầu đơn giản sau đó trở thành phức tạp. Một số vụ việc quan điểm
giải quyết không đồng nhất giữa các cấp dẫn đến giải quyết không dứt điểm.

8

Việc xử lý đối với một số phần tử lợi dụng việc khiếu nại, tố cáo có
những hành vi thiếu văn hoá, lăng mạ cán bộ tiếp dân, gây mất trật tự nơi
công cộng. Tình trạng một số công dân đến nhà các đồng chí lãnh đạo để
khiếu kiện chưa được ngăn chặn, một số cơ quan vẫn chuyển đơn lòng vòng,

phục kịp thời. Chính vì vậy, cho đến nay tại trụ sở của Huyện uỷ, UBND
huyện, UBND các xã, thị trấn trên địa bàn huyện đều đã bố trí được phòng
tiếp dân. Phòng tiếp công dân của các đơn vị trên địa bàn huyện được bố trí ở
nơi thuận tiện. Trong phòng tiếp dân có sổ sách ghi chép theo dõi việc tiếp
công dân, có nội qui công tác tiếp công dân, quy định rõ trách nhiệm của cán
bộ làm công tác tiếp dân, trách nhiệm nghĩa vụ của công dân khi đến phòng
tiếp dân. Phòng tiếp dân có đầy đủ các tiện nghi cần thiết như bàn, ghế, sổ
sách…
Việc tiếp dân được bố trí tất cả các buổi làm việc trong tuần. UBND
huyện giao cho Văn phòng HĐND - UBND huyện trực tiếp thực hiện công
tác tiếp dân. Hàng tuần các đồng chí lãnh đạo UBND huyện đều bố trí lịch để
tiếp công dân. Ngoài việc bố trí lịch tiếp công dân theo quy định, những
trường hợp đặc biệt khi có yêu cầu, các đồng chí lãnh đạo đều trực tiếp tiếp
công dân.
Ngoài việc bố trí tiếp công dân tại trụ sở, trong những năm qua trên địa
bàn huyện xảy ra một số vụ việc phức tạp như: Việc thanh toán đền bù giải
phóng mặt bằng, các đồng chí lãnh đạo huyện uỷ UBND huyện đã về trực tiếp
tiếp công dân ở các đơn vị cơ sở, đối thoại cùng công dân và cán bộ cơ sở để
cùng bàn biện pháp giải quyết những vướng mắc, bức xúc của nhân dân.
b. Công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo.
Công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo là trách nhiệm quan trọng của cơ
quan hành chính Nhà nước các cấp và là nội dung trọng tâm cơ bản của Luật
Khiếu nại, tố cáo. Chính vì vậy mà công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo trên
địa bàn huyện Nam Đàn luôn luôn được sự quan tâm chỉ đạo của Huyện uỷ và
UBND huyện.
Trong quá trình xem xét giải quyết khiếu nại, tố cáo, UBND các xã, thị
trấn cùng với UBND huyện ngoài việc thực hiện giải quyết đúng thẩm quyền,

10
còn phải tuân thủ các quy định về trình tự, thủ tục, thời gian giải quyết khiếu

huyện và các phòng ban chức năng của huyện nhận được đều đã được xem
xét, giải quyết đạt tỷ lệ trên 94%.
- Số đơn thư khiếu nại, tố cáo thuộc thẩm quyền giải quyết của UBND
huyện sau khi nghiên cứu kỹ nội dung và căn cứ vào tình hình thực tế của các
vụ việc. Thanh tra huyện tham mưu, đề xuất với UBND huyện biện pháp giải
quyết. Vụ việc liên quan đến vấn đề nào, lĩnh vực nào của ngành nào, phòng
ban chuyên môn nào quản lý thì giao cho phòng ban đó, ngành đó trực tiếp
giải quyết có như vậy việc giải quyết mới nhanh chóng, hiệu quả chính vì
những phòng ban đó, ngành đó mới nắm rõ về bản chất sự việc. Nếu sự việc
nào quá phức tạp, khó giải quyết, UBND huyện triệu tập họp các phòng ban
bàn biện pháp giải quyết, có những vụ việc tình hình căng thẳng, bức xúc,
lãnh đạo UBND huyện đứng ra trực tiếp lãnh đạo giải quyết với dân.
* Một số tồn tại:
Ngoài những mặt đã làm được như trên trong việc giải quyết khiếu nại,
tố cáo trên địa bàn huyện Nam Đàn thì trên địa bàn huyện vẫn còn một số tồn
tại trong công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo cần được khắc phục đó là:
- Các cấp, các ngành chưa thật quan tâm đầy đủ đến công tác tiếp dân,
giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân, vì vậy công tác tiếp dân ở một số
nơi còn mang tính hình thức, thiếu nghiêm túc, cán bộ lãnh đạo cơ quan, đơn
vị không thực hiện tiếp dân theo định kỳ, né tránh đối thoại trực tiếp với dân
hoặc hứa hẹn với dân nhưng không giải quyết.
- Các cơ quan có nhiệm vụ tiếp nhận và giải quyết khiếu nại, tố cáo
trách nhiệm chưa cao, nhiều vụ giải quyết không thực hiện đúng các quy định
của pháp luật. Trong quá trình xem xét, xác minh, kết luận còn có hiện tượng
chủ quan, đơn giản, kết luận thiếu chính xác, thiếu khách quan, để tồn đọng
kéo dài gây bức xúc cho người khiếu kiện.
- Nhiều kết luận, quyết định giải quyết khiếu nại, tố cáo đã có hiệu lực
pháp luật, nhiều vụ việc đã có văn bản chỉ đạo của cơ quan cấp trên để giải

12

13
trở nên căng thẳng, phức tạp, khó giải quyết, vừa gây khó khăn cho cơ quan
Nhà nước, vừa gây tốn kém thời gian tiền bạc của nhân dân. Trong thực tế có
nhiều vụ việc không giải quyết kịp thời hoặc giải quyết sai đã gây phản ứng
và trở thành “điểm nóng”, gây mất ổn định, ảnh hưởng đến đoàn kết, tình
nghĩa xóm làng.
Chính vì vậy việc tiếp nhận và giải quyết khiếu nại, tố cáo ở cấp cơ sở
là rất quan trọng, việc giải quyết tốt những mâu thuẫn vướng mắc ở cơ sở sẽ
làm giảm rất nhiều những vụ khiếu kiện phức tạp, kéo dài. Có thể nói việc
giải quyết ở cấp cơ sở mà hiệu quả càng cao thì những mâu thuẫn sẽ bị đẩy lùi
và việc giải quyết thuộc thẩm quyền của các cấp huyện, tỉnh, Trung ương sẽ
giảm đi rất nhiều.
b. Vai trò của thanh tra cấp huyện.
Trong công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo, vai trò giải quyết của thanh
tra các cấp rất quan trọng đặc biệt là thanh tra cấp huyện. Trong Luật Khiếu
nại, tố cáo đã quy định về thẩm quyền của Chủ tịch UBND cấp huyện trong
việc giải quyết khiếu nại, tố cáo và Thanh tra cấp huyện khi được Chủ tịch uỷ
quyền thì ra quyết định giải quyết khiếu nại, tố cáo. Tuy nhiên, trong thực tế
hầu hết các vụ khiếu nại, tố cáo thuộc thẩm quyền cấp huyện, Thanh tra cấp
huyện đều tham gia tiến hành xác minh, kết luận và kiến nghị biện pháp giải
quyết. Như trên địa bàn huyện Nam Đàn.
Trong năm 2001: Trong tổng số 15 đơn thuộc thẩm quyền giải quyết
của UBND thì Thanh tra huyện được giao xem xét giải quyết là 9 đơn.
Trong năm 2002: Trong tổng số 11 đơn thuộc thẩm quyền của UBND
huyện thì Thanh tra huyện được giao xem xét, kiến nghị và giải quyết 12 đơn.
Trong năm 2003: Trong tổng số 18 đơn thuộc thẩm quyền của UBND
huyện thì Thanh tra huyện được giao xem xét, kiến nghị giải quyết 12 đơn.
Trong 6 tháng đầu năm 2004 có 8 đơn thuộc thẩm quyền của UBND
huyện thì Thanh tra huyện được giao xem xét, kiến nghị và giải quyết 5 đơn.



15
Thanh tra huyện thực hiện công tác tiếp dân, tiếp nhận và phân loại xử
lý đơn thư khiếu nại, tố cáo. Đây cũng là một nhiệm vụ hết sức quan trọng
của thanh tra cấp huyện. Chính nhờ sự phân loại, xử lý đơn thư mà việc giải
quyết khiếu nại, tố cáo được chuyển đến đúng cơ quan có thẩm quyền giải
quyết. Nhờ vậy mà việc giải quyết khiếu nại, tố cáo trở nên nhanh chóng, kịp
thời, đảm bảo cho người đi khiếu nại, tố cáo vụ việc được giải quyết theo
đúng thẩm quyền trình tự theo luật định.
Thanh tra huyện cũng có một vai trò quan trọng trong công tác giải
quyết khiếu nại, tố cáo. Qua thanh tra, kiểm tra, xét khiếu tố, Thanh tra huyện
kiến nghị những chính sách không phù hợp với thực tế, lạc hậu như giá đền
bù không hợp lý, chính sách đất đai chưa phù hợp… do vậy mà đã ngăn cặn
được nhiều vụ khiếu nại, tố cáo phức tạp. Thanh tra huyện cũng là cơ quan
theo dõi, kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện quyết định, kết luận giải quyết
khiếu nại, tố cáo của cấp trên trên địa bàn.
Thanh tra huyện cũng là cơ quan phối hợp giúp cho cơ quan cấp trên
trong việc xem xét, xác minh những vụ việc giải quyết thuộc thẩm quyền trên
địa bàn. Kiến nghị, đề xuất với cơ quan cấp trên về hướng giải quyết đối với
từng vụ việc. Nhờ vậy mà các vụ việc giải quyết của cơ quan cấp trên vừa
đảm bảo được tính nghiêm minh của pháp luật, vừa đảm bảo quyền lợi của
công dân và mang tính khả thi cao. Thanh tra huyện là cơ quan theo dõi, tổng
hợp tình hình khiếu nại, tố cáo lên cơ quan cấp trên. Là cơ quan tổ chức triển
khai thực hiện các mệnh lệnh chủ trương, chính sách khiếu nại, tố cáo của cơ
quan cấp trên.
Có thể nói trong vụ việc giải quyết khiếu nại, tố cáo thì Thanh tra
huyện đóng một vai trò hết sức quan trọng từ lúc bắt đầu giải quyết cho đến
khi quyết định, kết luận đã được giải quyết đối với các vụ việc thuộc thẩm
quyền của UBND huyện. Thực tiễn công tác xét, giải quyết khiếu nại, tố cáo
của công dân, của Thanh tra huyện đã kết luận, làm rõ đúng sai các vụ tranh

i. một số bài học kinh nghiệm.
Qua thực tiễn công tác tiếp dân, giải quyết doanh thu khiếu nại, tố cáo
của công dân những năm qua, có thể rút ra một số kinh nghiệm như sau:
1. Cấp uỷ Đảng, chính quyền sở tại, ngành và địa phương nào (đặc biệt
là người đứng đầu) nhận thức đầy đủ và quan tâm chỉ đạo triển khai các chỉ
thị, Nghị quyết của Đảng, pháp luật của Nhà nước và tổ chức thực hiện tốt
công tác tiếp dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân thì ở đó chất
lượng và hiệu quả giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo sẽ chuyển biến tích
cực.
2. Công tác tổ chức cán bộ tại mỗi ngành, địa phương, đơn vị có ảnh
hưởng rất lớn tới tình hình đơn thư khiếu nại, tố cáo. Cán bộ có năng lực,

18
phẩm chất, tác phong, lối sống lành mạnh, không quan liêu, hách dịch, cửa
quyền, sách nhiễu; thực hiện tốt các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp
luật của Nhà nước, thực hiện tốt Quy chế dân chủ cơ sở; nội bộ đoàn kết,
thống nhất cao thì ở đó sẽ hạn chế được đơn thư khiếu kiện và ngược lại.
3. Trong giải quyết khiếu nại, tố cáo, điều quan trọng là phải quan tâm
chỉ đạo giải quyết kịp thời, dứt điểm vụ việc ngay từ khi mới phát sinh tại cơ
sở; nếu không giải quyết kịp thời, sẽ tích tụ mâu thuẫn, từ đơn giản trở thành
phức tạp, từ ít người trở thành đông người.
4. Cơ quan có thẩm quyền cấp trên không làm thay nhiệm vụ giải quyết
khiếu nại, tố cáo đang thuộc thẩm quyền cấp dưới, chỉ nên lập đoàn rà soát để
kiểm tra, làm rõ nguyên nhân tiếp khiếu, tiếp tố, từ đó chỉ đạo cấp dưới tiếp
tục giải quyết dứt điểm vụ việc. Cách làm này vừa tạo uy tín, danh dự cho cấp
dưới, vừa khắc phục được những tồn tại, thiếu sót của lần giải quyết trước đó.
5. Những vụ việc khiếu nại, tố cáo đã giải quyết nếu có tái khiếu, tái tố
thường diễn biến phức tạp hơn, gây khó khăn cho việc giải quyết của cơ quan
Nhà nước. Do đó, trong giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân, phải thực
hiện phương châm: Làm một lần cho chắc, xử lý sai phạm thấu lý, đạt tình; từ

lòng dân, dẫn đến hạn chế phát sinh đơn thư tái khiếu, tái tố; ngược lại ở
những địa phương, đơn vị thực hiện không nghiêm việc xử lý sau thanh tra
theo kiểu “đánh trống bỏ dùi”, gây mất lòng tin của nhân dân đối với chính
quyền Nhà nước thì tình hình khiếu nại, tố cáo ở đó sẽ phức tạp; có nhiều đơn
thư khiếu nại, tố cáo kéo dài, vượt cấp.
12. Bên cạnh việc chỉ đạo giải quyết khiếu nại, tố cáo, cấp uỷ, chính
quyền các cấp cần tăng cường công tác kiểm tra Đảng, thanh tra kinh tế - xã
hội, thanh tra công vụ để phát hiện và xử lý sai phạm nhằm răn đe, phòng
ngừa phát sinh sai phạm thì sẽ hạn chế phát sinh đơn thư khiếu nại, tố cáo của
công dân.
13. Trong quá trình triển khai thực hiện các chủ trương, chính sách của
Đảng và Nhà nước nếu địa phương nào thực hiện tốt cải cách hành chính và

20
Quy chế dân chủ cơ sở để dân biết, dân bàn trước khi thực hiện, đại diện nhân
dân được tham gia quản lý, giám sát, kiểm tra thì sẽ được nhân dân đồng tỉnh
ủng hộ, sẽ hạn chế đơn thư khiếu nại, tố cáo.
14. Ngành và địa phương nào thực hiện tốt công tác tuyên truyền, phổ
biến, giáo dục pháp luật nói chung và pháp luật về khiếu nại, tố cáo nói riêng
thì ở đó sẽ nâng cao nhận thức của cán bộ và nhân dân, góp phần hạn chế đơn
thư khiếu nại, tố cáo.
ii. kiến nghị, đề xuất với tỉnh, Trung ương.
1. Tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật về khiếu nại, tố cáo; Từng
bước chuyển việc giải quyết khiếu nại hành chính sang xét xử tại Tòa án hành
chính các cấp, trước hết mở rộng thẩm quyền xét xử án hành chính do Tòa án
nhân dân (sửa đổi Điều 11 Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án hành chính).
2. Đề nghị Chính phủ và Thanh tra Chính phủ xây dựng hệ thống thông
tin trực tuyến về quản lý công tác tiếp dân, đơn thư và kết quả giải quyết
khiếu nại, tố cáo từ Trung ương đến cơ sở để phục vụ cho việc nắm bắt thông
tin, chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ công tác tiếp dân và giải quyết khiếu nại, tố


Đinh Văn Hoành