Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP

KHOA
TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG

Đề tài: Nâng cao chất lượng tín dụng ngắn hạn tại
Chi nhánh NHCT khu vực Chương Dương Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp
Lời nói đầu

Cùng với sự nghiệp đổi mới đất nước, hệ thống các ngân hàng
thương mại (NHTM) ở Việt Nam đã có những bước phát triển vượt bậc,
lớn mạnh về mọi mặt, kể cả số lượng, qui mô và chất lượng. Trong những
năm qua, hoạt động ngân hàng nước ta đã góp phần tích cực huy động
vốn, mở rộng vốn đầu tư cho lĩnh vực sản xuất phát triển. Như vậy hệ
thống ngân hàng thương mại thực sự là ngành tiên phong trong quá trình
đổi mới cơ chế kinh tế, đóng góp to lớn vào công cuộc công nghiệp hóa,
hiện đại hóa nền kinh tế xã hội ở nước ta.
Hiện nay ở nước ta thị trường chứng khoán chưa phải là kênh
dẫn vốn hiệu quả và chủ yếu, vậy nên vốn đầu tư cho hoạt động sản

NHTM trong nền kinh tế thị trường.
- Chương II: Thực trạng chất lượng hoạt động tính dụng ngắn
hạn tại Chi nhánh NHCT khu vực Chương Dương.
- Chương III: Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng hoạt
động tín dụng ngắn hạn tại Chi nhánh NHCT khu vực Chương
Dương.

Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp
Chương I
Tín dụng Ngân hàng thương mại và chất lượng tín dụng ngắn
hạn Ngân hàng Thương mại
trong nền kinh tế thị trường

1.1. Tín dụng ngân hàng thương mại.
1.1.1. Lịch sử ra đời và quá trình phát triển tín dụng NHTM.
Lịch sử ra đời và phát triển của tín dụng gắn liền với lịch sử
phát triển của phương thức sản xuất hàng hóa. Hình thức sơ khai
nhất của tín dụng là tín dụng nặng lãi. Người đi vay sẽ không
những phải trả vốn mà còn phải trả phần lãi rất lớn cho người cho
vay. Hình thức này chỉ tồn tại ở xã hội trước tư bản và mục đích
của nó là để duy trì cuộc sống cho những người cần vay.
Đến phương thức tư bản chủ nghĩa tín dụng nặng lãi không
còn phù hợp. Sản xuất phát triển, đi vay không những để cho tiêu
dùng mà còn để phát triển sản xuất. Lãi suất cho vay cũng phải
thấp hơn do có nhiều người cho vay hơn và để cho nhà tư bản đi
vay đảm bảo việc sản xuất có lợi nhuận. Vay mượn không chỉ đơn
thuần là tiền mà còn là các máy móc thiết bị, tư liệu sản xuất Từ

trung và dài hạn. Ngoài ra, các khoản vay được cung cấp cho các
đơn vị sản xuất kinh doanh theo hình thức chiết khấu các giấy tờ có
giá, dựa trên tài sản bảo đảm, bảo lãnh chắc chắn sẽ có khoản thu
bù đắp trong tương lai vì vậy rủi ro mang đến thường thấp.
Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp
Lãi suất thấp: lãi suất cho vay được hiểu là khoản chi phí
người đi vay trả cho nhu cầu sử dụng tiền tạm thời của người khác.
Chính vì rủi ro mang lại của khoản vay thường không cao do đó lãi
suất người đi vay phải trả thông thường nhỏ.
Vốn tín dụng ngắn hạn mà ngân hàng cấp cho khách hàng
thường được khách hàng dùng để mua nguyên vật liệu, trả lương,
bổ xung vốn lưu động nên số vốn vay thường là nhỏ.
Thời hạn thu hồi vốn nhanh, số vòng quay vốn tín dụng nhiều:
Vốn tín dụng ngắn hạn thường được sử dụng để bù đắp những thiếu
hụt trong ngắn hạn như đảm bảo cân bằng ngân quỹ, đối phó với
chênh lệch thu chi trong ngắn hạn Thông thường những thiếu hụt
này chỉ mang tính tạm thời hay mang tính thời điểm, sau đó khoản
thiếu hụt này sẽ sớm thu lại dưới hình thái tiền tệ vì vậy thời gian
thu hồi vốn sẽ nhanh.
Hình thức phong phú: Để đáp ứng nhu cầu hết sức đa dạng của
khách hàng, phân tán rủi ro, đồng thời để tăng cường sức cạnh
tranh trên thị trường tín dụng, các ngân hàng thương mại không
ngừng phát triển các hình thức tín dụng ngắn hạn của mình. Điều
đó đã làm cho các hình thức tín dụng ngắn hạn rất phong phú như:
nghiệp vụ ứng trước, nghiệp vụ thấu chi, nghiệp vụ chiết khấu
1.2. Chất lượng Tín dụng ngắn hạn Ngân hàng
thương mại.
Trong quá trình phát triển của hệ thống ngân hàng, dù môi
trường kinh doanh có thay đổi nhưng hoạt động tín dụng vẫn luôn
là hoạt động cơ bản, chiếm tỷ trọng lớn trong toàn bộ hoạt động

hợp với sự phát triển kinh tế xã hội và đảm bảo sự tồn tại, phát
Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp
triển của NHTM. Để có được chất lượng tín dụng thì hoạt động tín
dụng ngắn hạn này phải có hiệu quả và quan hệ tín dụng phải được
thiết lập trên cơ sở sự tin cậy và uy tín.
Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp
Chất lượng tín dụng ngắn hạn được thể hiện:
Đối với khách hàng: tín dụng ngắn hạn phải phù hợp với mục
đích sử dụng trong ngắn hạn của khách hàng, với lãi suất và kì hạn
hợp lý, thủ tục đơn giản, nhưng vẫn đảm bảo được các nguyên tắc
tín dụng.
Đối với các ngân hàng thương mại: phạm vi, mức độ, giới
hạn của khoản tín dụng ngắn hạn phải phù hợp với thực lực của
ngân hàng, đảm bảo được tính cạnh tranh trên thị trường, cũng như
đảm bảo được nguyên tắc hoàn trả đúng thời hạn và có lãi.
Đối với sự phát triển kinh tế xã hội: tín dụng phục vụ sản
xuất và lưu thông hàng hóa, góp phần giải quyết công ăn việc làm,
thúc đẩy quá trình tập trung và tích tụ sản xuất, giải quyết tốt nhất
mối quan hệ giữa tăng trưởng tín dụng với tăng trưởng kinh tế.
Vậy ta phải hiểu thế nào là khoản tín dụng ngắn hạn có
chất lượng cao ?
Xét trên khía cạnh nền kinh tế, căn cứ vào sự thể hiện của chất
lượng tín dụng ta có thể hiểu khoản tín dụng ngắn hạn có chất
lượng cao là khi khoản vốn huy động được ngân hàng sử dụng đúng
mục đích, tạo được số tiền lớn, ngân hàng thu được cả vốn và lãi.
Còn doanh nghiệp vừa trả được nợ ngân hàng đúng hạn vừa bù đắp
được chi phí và có lợi nhuận. Như vậy, ngân hàng vừa tạo ra hiệu
quả kinh tế, vừa đem lại hiệu quả xã hội.
Và ngược lại một khoản tín dụng ngắn hạn không có chất
lượng, hay chất lượng không cao là khi khách hàng không sử dụng

kinh tế thị trường. Vì khi chất lượng tăng lên nghĩa là các khoản tín
Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp
dụng được thực hiện đúng theo thời hạn, do đó số vòng quay của
vốn tín dụng tăng lên với một lượng tiền trong lưu thông là không
đổi. Góp phần mở rộng hình thức thanh toán không dùng tiền mặt.
Qua đó tiết kiệm chi phí phát hành tiền.
- Tín dụng là một trong những công cụ để Đảng và Nhà nước
thực hiện các chủ trương chính sách về phát triển kinh tế xã hội
theo ngành, lĩnh vực. Nhờ chất lượng tín dụng nâng cao nghĩa là sự
phân tích, đánh giá khả năng phát triển của các đối tượng để ra các
quyết định đầu tư đúng đắn để khai thác khả năng tiềm tàng của tài
nguyên, lao động, đảm bảo cho sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế, phát
triển cân đối giữa các ngành nghề, các khu vực trong cả nước.
- Nâng cao chất lượng tín dụng còn góp phần kiềm chế lạm
phát, ổn định tiền tệ, qua đó thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Như ta
đã biết về khả năng tạo tiền của hệ thống ngân hàng thương mại.
Đó là thông qua việc cho vay chuyển khoản, thanh toán không
dùng tiền mặt, các ngân hàng thương mại có khả năng mở rộng số
tiền ghi sổ lên rất nhiều lần so với số tiền thực tế mà Nhà nước bỏ
vào lưu thông. Như vậy khi chất lượng tín dụng được nâng lên tạo
khả năng giảm bớt lượng tiền trong lưu thông, góp phần hạn chế
lạm phát, ổn định tiền tệ.
- Cuối cùng chất lượng tín dụng nâng cao góp phần làm lành
mạnh hóa quan hệ tín dụng. Giảm thiểu rồi đi đến xóa bỏ tình trạng
cho vay nặng lãi, tín dụng đen đang rất phổ biến hiện nay. Mà gắn
liền với tình trạng tín dụng không lành mạnh này là những vấn đề
xã hội phức tạp.
1.2.2.2. Đối với khách hàng:
Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp
- Cung cấp kịp thời nhu cầu về vốn cho khách hàng: Chất

phát triển. Với khách hàng thì đó là khả năng mở rộng sản xuất.
Xét trên tầm vĩ mô thì nâng cao chất lượng tín dụng là để đảm bảo
cho nền kinh tế xã hội luôn phát triển ổn đinh. Với sự phát triển và
sản xuất lưu thông hàng hoá ngày càng tăng, hoạt động tín dụng
cần phải được phát triển tới mức độ nào đó sao cho phù hợp, nhằm
đáp ứng được những nhu cầu giao dịch cũng ngày càng tăng trong
xã hội. Vì thế, việc nâng cao chất lượng tín dụng không những luôn
được coi là chiến lược hàng đầu của các ngân hàng thương mại mà
còn của các nhà chức trách về kinh tế xã hội.
1.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng tín
dụng ngắn hạn ngân hàng thương mại.
Qua những vấn đề được phân tích ở trên, ta thấy rõ sự cần
thiết của việc củng cố tăng cường nâng cao chất lượng tín dụng
ngắn hạn của các Ngân hàng Thương mại vì sự tồn tại cũng như sự
phát triển lâu dài của hệ thống Ngân hàng Thương mại nói riêng và
cho nền kinh tế xã hội nói chung. Để thực hiện tốt công việc này,
việc đi sâu phân tích, đánh giá để thấy rõ được những nhân tố chủ
yếu có ảnh hưởng đến chất lượng tín dụng ngắn hạn là điều không
thể thiếu và luôn luôn phải được cân nhắc để tìm ra những hướng
khắc phục hiệu quả.
Có rất nhiều nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng tín dụng. Ta có
thể chia thành hai nhóm nhân tố là nhóm nhân tố bên ngoài và
nhóm nhân tố bên trong.
Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp
1.3.1. Nhóm nhân tố bên ngoài:
Gồm 3 nhóm nhân tố là kinh tế, xã hội và pháp lý.
* Nhóm nhân tố kinh tế:
- Hoạt động tín dụng nói chung và tín dụng ngắn hạn nói riêng
có hiệu quả cao thì nền kinh tế phải ổn định. Hoạt động tín dụng là
hoạt động “Vay để cho vay”. Khi nền kinh tế phát triển ổn định thì

giảm bớt những rủi ro tín dụng, từ đó hiệu quả tín dụng ngắn hạn
cũng tăng lên. Tuy nhiên điều gì sẽ xảy đến với chất lượng tín dụng
ngắn hạn nếu các ngân hàng thương mại cạnh tranh mở rộng khách
hàng. Khi đó để dành các khách hàng về phía mình các ngân hàng
thường phải hạ thấp yêu cầu với khách hàng khi họ có nhu cầu cấp
tín dụng, đây chính là nguyên nhân khiến cho các khoản tín dụng
ngắn hạn gặp nhiều rủi ro hơn, chất lượng tín dụng ngắn hạn qua
đó cũng giảm xuống.
Khi nền kinh tế rơi vào khó khăn, khủng hoảng, nền sản xuất
bị trì trệ khiến nhu cầu tín dụng giảm do các doanh nghiệp thấy sẽ
thật là mạo hiểm nếu mở rộng sản xuất bởi nhu cầu tiêu dùng của
người dân giảm, sức mua kém và hàng hóa sẽ bị tồn kho, lợi nhuận
giảm hoặc thậm chí doanh nghiệp có thể bị phá sản bởi không duy
trì được sản xuất và không trả được nợ ngân hàng. Trong khi hoạt
động tín dụng gặp nhiều khó khăn, các ngân hàng vẫn phải trả tiền
lãi để huy động nguồn vốn trước đó. Qua đó ta thấy chất lượng tín
dụng ở giai đoạn này thường là thấp.
- Một trong những nhân tố kinh tế có ảnh hưởng tới chất lượng
tín dụng ngắn hạn là sự phù hợp giữa lãi suất huy động ngắn hạn,
lãi suất cho vay ngắn hạn và mức lợi nhuận bình quân của nền
Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp
kinh tế. Khi mức lợi nhuận doanh nghiệp giảm xuống hay lãi suất
huy động tăng lên sẽ ảnh hưởng tới hiệu quả tín dụng ngắn hạn của
hệ thông ngân hàng thương mại.
* Nhóm nhân tố xã hội,chính trị: Đó là các nhân tố khách
hàng và ngân hàng.
Quan hệ tín dụng được thực hiện dựa trên có sở sự tín nhiệm,
lòng tin, uy tín giữa khách hàng và ngân hàng thương mại. Vì vậy
chất lượng tín dụng ngắn hạn tùy thuộc vào sự kết hợp giữa ba yếu
tố: Nhu cầu tín dụng của khách hàng, khả năng của ngân hàng và

ảnh hưởng tới chất lượng tín dụng ngắn hạn. Đó là trình độ dân trí,
sự ổn định chính trị xã hội của quốc gia, tình hình biến động xã hội
chính trị của quốc tế hay là các yếu tố về môi trường như tình hình
thiên tai, dịch bệnh…
* Nhóm nhân tố pháp lý:
Môi trường pháp lý được hiểu là hệ thống luật và văn bản pháp
luật có liên quan đến hoạt động của ngân hàng thương mại nói
chung và hoạt động tín dụng nói riêng. Đồng thời gắn liền với sự
chấp hành pháp luật và trình độ dân trí.
Hệ thống pháp luật sẽ tạo ra môi trường pháp lý lành mạnh
cho mọi hoạt động sản xuất kinh doanh tiến triển thuận lợi đạt hiệu
quả cao. Như vậy để đảm bảo chất lượng tín dụng ngắn hạn cho các
ngân hàng thương mại thì hệ thống pháp luật về tín dụng nói chung
và tín dụng ngắn hạn nói riêng phải được ban hành đầy đủ và đồng
bộ.
Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp
Sự thay đổi trong các chủ trương, chính sách của nhà nước
cũng gây ảnh hưởng đến các khoản tín dụng. Nhất là về cơ cấu kinh
tế, các chính sách xuất nhập khẩu bởi nếu có sự thay đổi đột ngột
ấy thì sẽ gây xáo trộn trong sản xuất kinh doanh, tiêu thụ sản phẩm
của doanh nghiệp, hoặc phương án kinh doanh sẽ không còn phù
hợp Nếu không kịp thời chuyển đổi, doanh nghiệp sẽ không sản
xuất kinh doanh được và không thể thanh toán nợ dẫn đến nợ quá
hạn, nợ khó đòi của ngân hàng tăng lên.
1.3.2. Nhóm nhân tố bên trong:
Các nhân tố bên trong là những nhân tố thuộc về bản thân
ngân hàng liên quan đến hoạt động tín dụng ngắn hạn. Chúng gồm
sáu nhân tố sau: Chính sách tín dụng ngắn hạn; Công tác tổ chức
ngân hàng; Quy trình tín dụng; Thanh tra, kiểm tra, kiểm soát nội
bộ; Thông tin tín dụng; Chất lượng cán bộ công nhân viên.

thống ngân hàng cũng như giữa ngân hàng với các tổ chức khác
như tổ chức tài chính, tổ chức pháp lý là sự thống nhất từ trên
xuống dưới, từ ban lãnh đạo đến từng phòng ban, từng cán bộ công
nhân viên.
Sự phối hợp nhịp nhàng giữa các phòng ban sẽ tạo điều kiện
cho việc quản lý các khoản tín dụng ngắn hạn một cách kịp thời,
sát sao. Đây là cơ sở để tiến hành các nghiệp vụ tín dụng lành
mạnh, hiệu quả hơn.
1.3.2.3. Quy trình tín dụng:
Quy trình tín dụng là những quy định cần phải thực hiện trong
quá trình cho vay, thu nợ nhằm bảo đảm an toàn cho vốn tín dung.
Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp
Nó được bắt đầu kể từ khi chuẩn bị cho vay, giải ngân, kiểm tra
quá trình cho vay và kết thúc là giai đoạn thu hồi khoản vay. Chất
lượng tín dụng tốt hay không là phụ thuộc vào sự phối hợp nhịp
nhàng, chặt chẽ giữa các bước trong quy trình tín dụng.
Chất lượng tín dụng phụ thuộc rất lớn vào công tác thẩm định
tín dụng trong quy trình tín dụng. Nếu công tác thẩm định dự án
đưa ra những kết luận sai lầm, đó là đồng ý cấp tín dụng cho những
khách hàng không có khả năng hoàn trả lại hoặc có ý định lừa đảo
ngân hàng, hay là những quyết định không đồng ý cấp tín dụng cho
những khách hàng có phương án làm ăn hiệu quả. Như vậy chắc
chắn các khoản tín dụng cấp cho khách hàng là không có hiệu quả.
Sau quá trình giải ngân cho khách hàng, các ngân hàng thương
mại đều liên tục kiểm tra, giám sát tình hình của số tiền đã cấp
được sử dụng như thế nào. Nếu việc giám sát là sát sao thì ngân
hàng có thể phát hiện kịp thời những rủi ro để từ đó đưa ra những
điều chỉnh, can thiệp cần thiết. Như vậy sẽ nâng cao chất lượng
hoạt động tín dụng.
Một ngân hàng muốn tồn tại thì ngoài việc thu được các khoản

hiệu quả kinh tế của khoản tín dụng ngắn hạn.
1.3.2.6. Chất lượng cán bộ công nhân viên:
Con người là yếu tố quyết định đến sự thành bại trong hoạt
động tín dụng ngân hàng. Trong mọi hoạt động có tính quyết định
đến chất lượng tín dụng ngắn hạn như thẩm định, phê duyệt các dự
án tín dụng ngắn hạn… thì con người là nhân tố chủ chốt, không
thể thiếu.
Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp
Nền kinh tế xã hội ngày càng phát triển đòi hỏi chất lượng
nhân sự ngày càng cao, ngành ngân hàng cũng không nằm ngoài xu
hướng đó. Vì có nâng cao chất lượng nhân sự thì mới có thể đối
phó kịp thời và hiệu quả với những tình huống tín dụng mới, tránh
được những rủi ro có thể xảy ra. Ngoài ra nâng cao chất lượng
nhân sự thì mới có thể sử dụng những phương tiện hiện đại, phù
hợp với sự phát triển nghiệp vụ ngân hàng trong cơ chế thị trường.
Như vậy nâng cao chất lượng cán bộ công nhân viên là nhân tố
bảo đảm cho chất lượng hoạt động tín dụng.
Như vậy, nhờ việc phân tích các nhân tố ảnh hưởng tới chất
lượng tín dụng ngắn hạn ta thấy: tùy vào từng điều kiện cụ thể mà
các nhân tố trên có những ảnh hưởng khác nhau tới chất lượng tín
dụng ngắn hạn. Do đó việc nâng cao chất lượng tín dụng nói chung
và tín dụng ngắn hạn nói riêng là phải giải quyết đồng bộ các nhân
tố trên. Tuy nhiện, tùy vào tình hình mà ta có thể nhấn mạnh hơn
vào nhân tố nào đó.
Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp
1.4. Quản lý chất lượng tín dụng ngắn hạn của các
Ngân hàng Thương mại.
1.4.1. Mục đích, yêu cầu quản lý:
Như ta đã biết, tín dụng nói chung và tín dụng ngắn hạn nói
riêng là nghiệp vụ đem lại lợi nhuận chủ yếu cho hệ thống ngân

hình cho vay và là cơ sở để đánh giá hiệu quả kinh tế của chúng.
Từ đó có sự quản lý phù hợp nhất để nâng cao chất lượng tín dụng
ngắn hạn.
Ta có một số cách phân loại chủ yếu sau:
Căn cứ vào mục đích sử dụng: Tín dụng ngắn hạn bao gồm
tín dụng tiêu dùng và tín dụng kinh doanh.
- Tín dụng tiêu dùng: Việc cho vay của ngân hàng nhằm đáp ứng
nhu cầu tiêu dùng của các gia đình, cá nhân như chi tiêu thường
xuyên, chi sửa chữa nhà cửa, mua sắm tài sản…
- Tín dụng kinh doanh: Ngân hàng sẽ cho các doanh nghiệp, hộ
sản xuất kinh doanh vay để đáp ứng nhu cầu vốn kinh doanh ngắn
hạn của họ. Lĩnh vực kinh doanh ngắn hạn của khách hàng bao
gồm:
+ Cho vay công nghiệp và thương mại: Giúp khách hàng trang
trải các khoản chi phí hoạt động như chi phí mua hàng, trả lương…
+ Cho vay xây dựng ngắn hạn: Tạm ứng vốn cho bên thi công
trong giai đoạn thi công các công trình xây dựng.
+ Cho vay nông nghiệp: Nhằm hỗ trợ nông dân trong giai đoạn
gieo trồng, bảo quản sản phẩm.
Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp
+ Cho vay các tổ chức tín dụng:
+ Cho vay khác: Bao gồm các hình thức như kinh doanh chứng
khoán…
Căn cứ vào đảm bảo tiền vay: Tín dụng ngắn hạn chia thành
tín dụng có bảo đảm và tín dụng không có bảo đảm.
- Tín dụng có bảo đảm: Lí do chủ yếu đòi hỏi một khoản tín
dụng ngắn hạn được đảm bảo là nhằm tạo điều kiện cho ngân hàng
giảm bớt rủi ro mất vốn.Tín dụng ngắn hạn có đảm bảo được chia
thành các dạng cầm cố, thế chấp, bảo lãnh bằng tài sản của người
thứ ba, đảm bảo bằng tài sản được hình thành từ vốn vay.