Mừng Xuân Giáp thân 2004
Thông tin khoa học

Số 16

8

ðại học An Giang

01/2004
MỐI QUAN HỆ GIỮA TẬP TỤC CHƠI HOA KIỂNG ĐẾN
MỐI QUAN HỆ GIỮA TẬP TỤC CHƠI HOA KIỂNG ĐẾNMỐI QUAN HỆ GIỮA TẬP TỤC CHƠI HOA KIỂNG ĐẾN
MỐI QUAN HỆ GIỮA TẬP TỤC CHƠI HOA KIỂNG ĐẾN VIỆC BẢO TỒN ĐA DẠNG NGUỒN GEN
VIỆC BẢO TỒN ĐA DẠNG NGUỒN GENVIỆC BẢO TỒN ĐA DẠNG NGUỒN GEN
VIỆC BẢO TỒN ĐA DẠNG NGUỒN GEN

THỰC VẬT
THỰC VẬTTHỰC VẬT
THỰC VẬT Phạm Thị Mai Thảo

ự tiến hóa và phát triển của lồi người
gắn liền với q trình sử dụng ngày
một hồn thiện các nguồn tài ngun thiên
nhiên trên trái đất. Trong tiến trình đó tài
ngun thực vật được con người sử dụng

quan trọng, ðBSCL là vùng đất có màu sắc
văn hóa riêng biệt trong diện mạo chung của
nền văn hóa Việt Nam, màu sắc đó do nhiều
tơng tạo ra và chịu ảnh hưởng của thái độ
thẩm mỹ, ứng xử của con người với thiên
nhiên và những kiến thức địa phương do con
người sáng tạo và tự giữ lấy. Vì thế tìm hiểu
sự tác động trong thiên nhiên với nền văn hóa
sẽ có tác dụng phác họa những nét đặc thù
của nền văn hóa tại đó. Nền văn hóa tác động
đến tài ngun thiên nhiên, đến việc bảo tồn
đa dạng thực vật từ xưa đến nay góp phần
làm phong phú nguồn gen các lồi thực vật.
Ngày xưa thú chơi hoa gắn liền với sự tạo
lập mảnh vườn, nó đòi hỏi sự lao động cần cù
và sử dụng tài ngun sẳn có với một khả
năng cải tạo và thích ứng với thiên nhiên. Ở
Nam bộ gia đình nào có sân rộng hoặc có
điều kiện thuận lợi đều trồng hoa ít thì “vài
chậu, dâm ba khóm”, nhiều thì trồng cả dãy
cả hàng. Thú chơi kiểng đã có cách dây cả
trăm năm. Ở Nam bộ thú trồng hoa chơi kiểng
chỉ tập trung phát triển ở nơng thơn nhưng về
sau đã lan nhiều vùng khác. Nhờ khoa học kỹ
thuật phát triển, con người biết áp dụng trong
ghép, chiết, lai tạo (bằng sinh sản vơ tính hay
sinh sản hữu tính) để trên một cây có thể trổ
hoa nhiều màu sắc khác nhau hay cho hoa nở
đúng ngày mong muốn và tạo ra giống hoa có
màu sắc ngày càng đẹp. Nhờ đó mà các lồi

cúng Phật ở Trung Quốc, Ấn ðộ rồi đến
chưng hoa quả trên bàn thờ tổ tiên ơng bà.
Ban đầu tìm bẻ bơng dại ngồi rừng, dần dần
thuần hóa gần nhà rồi đến lập vườn hoa,
vườn cây như ngày nay. Cùng với truyền
S

Mừng Xuân Giáp thân 2004
Thông tin khoa học

Số 16

9

ðại học An Giang

01/2004
thống dân gian trong một vùng, một làng.
Người dân thường sống theo đại gia đình có
nhiều thế hệ và từ lối sống ấy hình thành nên
cách suy nghĩ riêng của các thế hệ khác nhau
từ cách ăn uống đến vui chơi, giải trí, xem
hoa cảnh. Thú chơi kiểng có lẽ đã có từ ngàn
xưa, khi cụ Mỹ ðức Hầu, một quan tri huyện
được triều đình Huế tiến cử về Cần Giuộc
mang theo cung cách chơi kiểng của triều
đình. Dần dần các quan lại trong huyện, các
hương chức trong làng đến các điền chủ, hào
phú nhân sĩ và các nhà q tộc đều có chơi
kiểng phổ biến rộng khắp nơi. Người chơi

tất cả dáng pha nét gân guốc phong sương
cũng như rễ già nua với từng chùm bng dài
chấm đất, cây vẫn khơng cao hơn một mét.
Khơng biết con người đã phải tốn cơng sức
trong bao lâu để có được một cây Sanh kiểng
như thế. Có lẽ cây kiểng đó là một phần linh
hồn tình cảm và cả trí tuệ của con người trong
việc bảo tồn các lồi cây hoang dại để trở
thành cây có lợi về mặt văn hóa, giải trí và cả
tính kinh tế theo kiến thức địa phương sẳn có
của người xưa.
Ngồi thú chơi kiểng tươi, trong giân gian
truyền đến ngày nay, hội hoa xn ở các địa
phương còn tổ chức thi nghệ thuật cấm hoa
theo kiến thức tự có. ðó là những nét mới
trong sinh hoạt văn hóa, nhờ thế mà con
người khám phá ra những loại hoa phù hợp,
có màu sắc phong phú cho một bình hoa có ý
nghĩa theo chủ đề, họ từ tìm kiếm để trồng
thật nhiều loại hoa theo kiến thức lưu truyền
của ơng cha, từ đó đã góp phần làm phong
phú và đa dạng thực vật.
Thêm vào đó vào những ngày lễ: 8/3,
20/10, 20/11…thói quen tặng hoa cũng góp
phần vào việc duy trì và lai tạo ra các lồi hoa
đẹp đều đó đã thúc đẩy việc bảo tồn làm đa
dạng nguồn gen.
Như vậy thú chơi hoa cảnh là một bức
tranh sống trong đó những đặc tính thẩm mỹ
của cây được thể hiện thơng qua sự trồng trọt