CHfNH SACH
TAI
CHfNH
H6
TRO CAC DOANH NGHlEP VDA VA
NH6
TRONG GIAI DOAN SUY THOAl KINH T^
Trinh Kim Lien*
1.
Nhufng doi sach kip thdi cua Chinh
phii
Cuoc khung hoang tai ehinh toan cau
hien nay da anh hfldng xa'u den cac nen
kinh te tren the gidi, trong do cd Viet Nam.
Dau nam 2008 cae doanh nghiep nhd va
vfla (DNWN) Viet Nam phai ddi mat vdi
lam phat tang cao, cudi nam 2008 khiing
hoang tai ehinh toan cau bung nd da lam
cho cae doanh nghiep cua Viet Nam gap
rat nhieu khd kbdn: xua't khau sut giam
manh, hang san xua't ra khdng tieu thu
dfldc,
cae ddn hang khdng ky ket dfldc,
nhieu doanh nghiep da pha san, cat giam
nhan cdng va dflng trUdc nguy cd bi bien
mat khdi thi trUdng.
TrUdc khd khan ciia cac doanh nghiep
trong tinh hinh suy thoai kinh te, ngay 19
thang 01 nam 2009, Thii tUdng Chinh phii
ban hanh Quyet dinh sd 12/2009/QD-TTg ve
viec ban hanh ke hoach trien khai thflc hien
thdi ban nop thue nhap khau ddi vdi vat tU,
nguyen lieu nhap khau de san xua't hang
xua't khau ciia mot so' nganh nhU ddng tau,
ed khi, chan nuoi, nuoi trong thiiy hai san,
ngoc trai, che bien cac loai ndng san thu
hoach theo mfla vu; ddn gian hda thii tuc
hoan thue, quyet toan thue ddi vdi nguyen
lieu nhap khau de san xua't, gia cong hang
xua't khau.
Trien khai thiic hien Quyet dinh so'
16/2009/QD-TTg ban hanh mot sd giai phap
ve thue nham thiic hien chii trUdng kich cau
dau tu va tieu dung, ngan chan suy thoai
Trinh Kim Lien , Thac s^ kinh tS', Giang vien TrUtIng
Cao ding Cgng dong Hai Phong.
QUAN
LY
KINH
Tt
$(27(7+8/2008)
CHfNH SACH
TAI
CHfNH
H6
TRO CAC DOANH NGHlgP
NH6 VA VUA
TRONG GIAI DOAN .
MOI TRIT^G KINH DOANH
kinh te, thao gd khd khan ddi vdi doanh
nghiep; Bo Tai chinh da ban hanh cae van
vay lai sua't tha'p. Ngay 23 thang 01 nam
2009,
Thii tfldng Chinh phii da ban hanh
Quyet dinh so' 131/QD-TTg ve viec hd trd lai
sua't chd cac to' chflc, ca nhan vay vd'n ngan
hang de san xua't kinh doanh. Theo dd,
trong nam 2009, Nha nfldc ho trd lai sua't 4%
cho cac khoan vay ngan ban bang dong Viet
Nam cua cac to' chflc, ca nhan de lam vd'n
Iflu dong san xua't kinh doanh.
Trien khai thflc hien Quyet dinh
131/2009/QD-TTg, ngay 03 thang 02 nam
2009,
Ngan hang Nha nfldc da ban hanh
Tbdng tfl so 02/2009/TT-NHNN quy dinh
chi tiet thi banh viec ho trd lai sua't chd cae
td chflc va ca nhan vay von ngan hang de
san xua't kinh doanh.
Ngay 21 thang 01 nam 2009, Thii tfldng
Chinh phu da ban hanh Quyet dinh so'
14/2009/QD-TTg ban hanh Quy che bao
lanh cho doanh nghiep vay vd'n ciia ngan
hang thfldng mai. Theo dd, ddi tfldng dfldc
Ngan bang Phat trien Viet Nam bae lanh
vay vd'n la doanh nghiep thuoc cac thanh
phan kinh te cd vd'n dieu le tdi da 20 ty
ddng va sii dung tdi da 500 lao dong vdi
mflc bao lanh toi da bang 100% sd'nd gdc va
lai phat sinh.
2.
So lieu ciia VCCI cung cho tha'y chuyen
bien tich cUc. 5 thang trUdc, khoang 20%
doanh nghiep tham gia khao sat ciia VCCI
cd nguy ed pha san, 60% khd khan va 20%
86 27(7+8/2008)
QUAN LY KINH Tt
MOI TRUdNG KINH DOANH
CHfNH SACH
TAI
CHfNH
H6
TRO CAC DOANH
NGHICP
NHO
VA
VOA
TRONG GIAI DOAN
cho biet cd the tru dUdc. NhUng so' lieu mdi
nha't ciia VCCI cho tha'y, 91% doanh nghiep
tham gia khao sat tuyen bd' cd the duy tri
boat dong trong so' dd 50% dam bao d'n dinh
san xua't kinh doanh.
Nham thiie hien cac giai phap tang kha
nang tiep can vd'n tin dung ngan hang cua
cae td chflc ca nhan, thdi gian qua, Ngan
hang nha nfldc da thflc hien linh boat, dong
bo cac giai phap nham hd trd vd'n cho cac
nhu cau san xua't, kinh doanh. Trong do,
chu trong thflc hien tang cfldng huy dong
khach hang khdng cd du thong tin nen chUa
cung ca'p dii hd sd theo quy dinh ciia ngan
hang hoac phUdng an kinh doanh chUa day
du, phai lap bd' sung, hoac do vUdt tham
quyen phan quyet cua chi nhanh ngan hang.
Do dd, khach hang can phai giii ho sd, yeu
cau den tru sd chinh cua ngan hang de xem
xet, phe duyet.
Thu tuc vay ngoai te yeu cau phai ky
quy, budc doanh nghiep phai cd vd'n ddi flng
10-20%
mdi cho vay ngoai te gay khd khan,
thiet thdi cho doanh nghiep trong boat ddng
xua't nhap khau. Cung - cau ngoai te cang
thang, ngan hang tim each lach luat de ban
vdi gia vfldt tran cho phep. Doanh nghiep
khdng cdn liia chon, cha'p nhan gia cao
nhflng nhieu khi mud'n mua ngoai te cung
khdng dUdc.
Hai Id, khd vay dUdc nguon vo'n mdi tfl
ngan hang do lai vay va nd qua ban nam
2008 trd ve trUdc cdn cao.
TrUdc nam 2009, cac khoan nd cfl ciia
doanh nghiep vdi lai sua't rat cao. Do suy
giam kinh te nen nhieu doanh nghiep khdng
gia nd kip. Theo quy dinh mdi ve ho trd lai
sua't thi cac doanh nghiep nay khdng du
dieu kien de vay vd'n. Theo quy dinh ciia
phap luat, khdng bat budc doanh nghiep
phai trd nd cu roi mdi cho vay mdi. Tuy
TRONG
GIAI DOAN .
MOI TRI/VNG KINH DOANH
rrnr
Ly do dUdc dUa ra la nam 2009, mac du
lai sua't chd vay giam xudng chi cdn khoang
10,5%
song dieu kien va thii tuc cho vay da
dUdc siet chat lai do nam 2008 nhieu ngan
hang da bi thua Id, chiu nd xa'u dd dau tu,
kinh doanh va cho vay vao linh viic kinh
doanh dia de va chflng khoan; cdn bao khiing
hoang tai chinh toan cau da lam cho thi
trfldng dia de ddng bang va thi trfldng khflng
khdan sut giam nghiem trong gay thua Id
nang cho doanh nghiep va eac nha dau tfl
nen ngan hang budc phai that chat lai boat
dong cho vay vd'n.
Thflc te, tfl ngay 15/04/2009, Ngan hang
Cdng thfldng Viet Nam cung cae Ngan hang
Thfldng mai nha nfldc khac va Ngan hang
Thfldng mai cd' phan Ngoai thfldng Viet
Nam da cd van ban ehi dao toan be thd'ng
giam cac mflc lai sua't cho vay trflde day va
cung cap vd'n tren thi trfldng.
Ba Id, nhflng khd khan cd' hflu ciia
DNNW trong tiep can vd'n vay ciia ngan
hang nhfl khdng cd tai san the cha'p, thieu
tbdng tin de tiep can cac nguon vd'n.
Thflc te cho tha'y quy md ciia doanh
cac doanh nghiep Idn va DNNN hdn la cac
DNNW ngoai qud'c doanh. Cac doanh
nghiep dfldc khao sat trong cuoc dieu tra
tren cua ASMED va UNIDO ra't dong y ve
viec ed dfldc mdi quan he td't vdi ngan hang
se giup doanh nghiep tiep can ngudn von
ngan bang di dang hdn. Dieu nay cho tha'y
sfl thieu minh bach va khdng thd'ng nha't
trong thu tuc va quyet dinh cho vay ciia cac
ngan hang ddi vdi cac DNNW.
3.
Mot sd giai phap hd trcf cac doanh
nghiep nhd va viia trong tiep can dufdc
cac ngudn vdn hd trd
Viec xac dinh rd va dung nhflng khd khan
va thach thflc ddi vdi DNNW trong giai
doan sau lam phat va khiing hoang tai
chinh toan cau la bet sflc quan trong, la cd
sd de Chinh phii ban hanh nhflng chinh sach
bd trd phfl hdp. De giflp cac DNNW khac
phuc cac khd khan va thach thflc, tiep can
vdi ngucn vd'n dfldc hd trd lai sua't 4% va cac
nguon vd'n thuan ldi can quan tam den mot
so'
giai phap sau:
a) Cai cdch thu. tuc hdnh chinh
nhdm tao thuan ldi cho quan he tin
dung vd dich vu giiia doanh nghiep vd
ngdn hdng.
Ngan hang Nha nfldc can tiep tuc tich ciic
hoa thii tue hanh ehinh trong linh viie ngan
hang; trien khai va thflc hien cd bieu qua De
an Ddn gian boa thii tuc hah chinh da dUdc
Thu tudng Chinh phu phe duyet.
- Day manh viec phan ca'p, uy quyen cua
Tbdng dd'c cho thii trUdng cac ddn vi trong
viec thiie bien cae nhiem vu, quyen ban ciia
Ngan hang nha nUdc trude bet la trong eac
linh vUc tai chinh, quan ly can bo, ca'p phep.
- Tang CUdng flng dung cdng nghe thong
tin vao boat dong quan ly cua Ngan hang
nha nfldc.
b) Ddi mdi viec chi dao dieu hdnh tii
phia Ngdn hdng Nhd nUdc doi vdi cdc
ngdn hdng thUdng mai.
De hd trd cd hieu qua cho cac DNNW
vfldt qua nhflng khd khdn do cuoc khiing
hoang tai ehinh toan cau gay ra, de nghi
Ngan hang Nha nfldc xem xet mot so bien
phap sau day:
Nen bu lai sua't cho nd vay cu ra cac DN
cd VUdng nd eu, dac biet la nhflng DN lam
hang xua't khau da mua dfl trfl nguyen vat
lieu vdi gia cao trflde day va DN cd hang
xua't khau hi ton kho do anh hfldng tfl suy
thoai kinh te' the gidi. Ngan hang Nha nfldc
can tang cUdng ehi dao eac ngan hang
thUdng mai gian nd, khoanh nd eho cae
DNNW gap khd khan thiic sU. Ngan hang
Nha nUdc can tang cUdng chi dao song song
cae DNNW vay vd'n tai ngan hang, cu the:
- Cac ngan hang thUdng mai can ra soat,
tai ed ca'u lai cae khoan nd, khoanh nd, gian
nd cho eac DNNW gap khd khan thiic sU.
- Day manh cai each hanh chinh trong
thu tuc cho vay vd'n, day nhanh tien do tham
dinh ho sd vay vd'n, han che'va loai bd nhflng
tieu eUc lien quan den viec cho vay vd'n ciia
nhan vien ngan hang.
d) Cdc gidi phdp tie phia
DNNW.
De cd the tiep can va huy dong dUdc
nguon vd'n trong giai doan hien nay thi cac
DNNW can thiic hien cac giai phap sau:
- Dau tu cd trong diem, xay dflng phfldng
an kinh doanh kha thi va chuyen nghiep:
Mot trong nhflng dieu kien quan trong de
DNNW vsay dUdc vo'n dau tu phat trien
hoat dong san xua't kinh doanh la phai cd
phUdng an kinh doanh s\i dung vd'n kha thi
vdi bao cao tai chinh trong sach, minh bach
va chinh xac. Mat khac can chu dong tao
dung mdi quan he vdi ngan hang va chuan
hi day dii ho sd, giay td mang tinh bat budc
theo quy dinh trong ho sd vay vd'n, tranh
tinh trang doanh nghiep khai ho sd khong
QUAN LY KINH
Tt
Stf
27
xua't, ha gia thanh san pham, Nha nude
can dieu chinh phfl hdp 2 loai thue: thue thu
nhap doanh nghiep va thue gia tri gia tang
nham gdp phan nang cao tfl chii ve vd'n cho
DN, khuyen khich doanh nghiep tich ciic
tham gia boat ddng san xuat kinh doanh,
gdp phan thue day kinh te phat trien, ngan
chan tinh trang suy thoai kinh te.
- Giai phap ve phat trien thi trfldng cho
doanh nghiep: Cai thien khudn khd' phap ly,
cac the che va chinh sach dieu tiet hd trd va
thuc day thi trfldng chinh la nhan to' quyet
dinh tinh chat cua mdi trfldng kinh te vi md,
thuc day boat dong ciia Hiep hoi doanh
nghiep va cac to' chflc ho trd doanh nghiep.
Day manh cac boat ddng tbdng tin quang ba
cho cac doanh nghiep de thu hut dau tfl.
- Ngoai ra, can tiep tuc hd trd va cd chinh
sach phat trien thi trfldng chflng khoan va
tao dieu kien cho cac doanh nghiep tham gia
vao thi trfldng chflng khoan nham huy ddng
nguon vd'n. Day manh lien doanh, lien ket
de thu hut nguon vd'n va cai thien trinh do
khoa hoc quan ly, phat trien kinh doanh.
Thflc te cho tha'y gdi kich cau khdng the
la giai phap chung eho toan the cac doanh
nghiep, bdi tinh hinh khd khan cua moi
doanh nghiep khong gio'ng nhau. Cac doanh
nghiep can phai tfl nd liic vUdt qua chfl
khdng the dfla hoan toan vao nha nfldc, bdi
/>te/184252/24/Doi-thoai-doanh-nghiep, truy
cap ngay 26 thang 6 nam 2009.
abid=224&id=479, truy cap ngay 30 thang 6
nam 2009.
/>danytin_thuongmai-dulicby2009021, truy cap
ngay 26 thang 6 nam 2009.
9/bop-cbinb-phu-cuoi-nam, truy cap ngay 26
thang 6 nam 2009.
8(27(7+8/2009)
QUAN LY KINH Tt