1
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG……………

TIỂU LUẬN Nội dung, thực trạng và giải pháp
tiếp công dân
Trong lịch sử loài người; ở mỗi chế độ đều có mỗi quan niệm về việc
tiếp công dân khác nhau. Riêng trong lịch sử dựng nước và giữ nước của dân
tộc ta, dưới chế độ xã hội chủ nghĩa Đảng và Nhà nước luôn luôn có quan
niệm đúng đắn về việc tiếp công dân. Xem việc tiếp công dân là bước đầu giải
quyết khiếu nại; tố cáo của công dân trong hoạt động quản lý Nhà nước và
bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tập thể, của nhân
dân. Quan niệm này của Đảng và Nhà nước ta được thể hiện qua những nội
dung cơ bản sau:
1. Quan niệm tiếp công dân là thể hiện quan điểm “dân là gốc” của
Đảng và Nhà nước ta.
Lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam đã để lại cho
chúng ta một bài học vô cùng quý giá “dân là gốc”.
Thực vậy, trải qua mấy ngàn năm lịch sử, mọi vấn đề liên quan đến vận
mệnh của dân tộc đều do dân quyết định. Chủ nghĩa Mác – Lê nin đã khẳng
định: “Quần chúng nhân dân là người sáng tạo ra lịch sử”. Cũng như Đảng ta
đã tổng kết và nâng vai trò của nhân dân ngang tầm với sự nghiệp cách mạng
“Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”. Quan điểm đó của Đảng đã thể
hiện đầy đủ vai trò to lớn của quần chúng nhân dân và tính dân chủ của chế
độ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam. Trong công cuộc đổi mới do Đảng ta khởi
xướng và lãnh đạo đã được toàn Đảng, toàn dân hưởng ứng thực hiện đã đạt
được những thành tựu to lớn, đất nước phát triển ổn định, các dân tộc đoàn
kết hướng tới một xã hội “Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ,
văn minh”.
Với vai trò “dân là gốc” Đảng và Nhà nước ta vô cùng coi trọng và
quan tâm đến việc tiếp công dân. Qua đó nắm bắt kịp thời các thông tin để 4
lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý điều hành Nhà nước ngày một tốt hơn, nhằm đưa
đường lối chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước thành hiện thực.

thì dân vẫn khiếu kiện tiếp và khiếu kiện vượt cấp.
Tóm lại, công tác tiếp dân của các ngành, các cấp là một việc làm vô
cùng quan trọng, có một ý nghĩa vô cùng sâu sắc. Nó vừa thể hiện rõ quan
điểm “Lấy dân làm gốc” của Đảng và Nhà nước ta, vừa giúp cho cơ quan Nhà
nước giải quyết có hiệu quả các khiếu nại, tố cáo của công dân, đồng thời
giúp cho Nhà nước nắm được tình hình thực hiện chính sách, pháp luật của
Nhà nước ở các địa phương từ đó hoạch định một cách chính xác chiến lược
phát triển kinh tế – xã hội, an ninh quốc phòng của đất nước. Tạo dựng cho
nhân dân thực hiện quyền dân chủ thực sự, bảo đảm quyền làm chủ của nhân
dân trong mọi lĩnh vực.
Với mục đích, ý nghĩa sâu sắc như vậy, nên Đảng và Nhà nước ta rất
coi trọng và quan tâm đến công tác tiếp dân. Quy định chức năng, nhiệm vụ
của các cơ quan Nhà nước trong việc tiếp công dân tại các Điều: 74, 75, 76,
77 Luật khiếu nại, tố cáo. Quy định quyền và nghĩa vụ của công dân trong
việc tiếp dân tại các Điều 78, 79 Luật khiếu nại, tố cáo.
II. Nội dung và các hình thức tiếp công dân.
Để bảo đảm cho việc tiếp công dân có hiệu quả, căn cứ vào mục đích,
nội dung, yêu cầu, tính chất, các cơ quan Nhà nước tổ chức tiếp dân bằng
nhiều hình thức. Thực tế cho thấy có các hình thức sau:
1. Tiếp công dân theo chủ đề.
Các cơ quan, tổ chức là những chủ thể được giao trách nhiệm tiếp công
dân. Gồm các cơ quan sau:
a. Tiếp công dân của cơ quan quyền lực.
Quốc hội là cơ quan quyền lực cao nhất và Hội đồng nhân dân các cấp
là cơ quan quyền lực ở địa phương. 6
Các cơ quan quyền lực tiếp dân nhằm mục đích củng cố và phát triển
hiệu lực quản lý Nhà nước. Thông qua việc tiếp công dân để hiểu được tâm

phụ nữ Việt Nam, Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Liên đoàn lao
động Việt Nam.
Các cơ quan đoàn thể tổ chức xã hội tiếp công dân nhằm mục đích giải
quyết mối quan hệ giữa các thành viên trong đoàn thể, tổ chức đó, hoặc tư vấn
cho các cơ quan có thẩm quyền giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân.
2. Tiếp công dân theo tính chất, nội dung vụ việc.
Các cơ quan Nhà nước có trách nhiệm tiếp công dân, dù có tổ chức
bằng hình thức nào đi nữa cũng phải căn cứ vào tính chất, nội dung của sự
việc để tiếp. Cụ thể:
- Tiếp công dân đến thỉnh cầu: Tức là công dân đến để đề đạt tâm tư,
nguyện vọng của cá nhân mình với cơ quan Nhà nước.
- Tiếp công dân đến khiếu nại: Là công dân đến cơ quan Nhà nước có
thẩm quyền khiếu nại hành vi hành chính, quyết định hành chính của cơ quan
Nhà nước, của cán bộ, công chức trong cơ quan đó xâm hại đến quyền, lợi ích
hợp pháp của họ.
- Tiếp công dân đến tố cáo: Là việc công dân đến báo cáo cho cơ quan
Nhà nước có thẩm quyền về một hành vi vi phạm pháp luật của bất cứ cơ
quan, tổ chức, cá nhân nào gây thiệt hại hoặc đe doạ gây thiệt hại lợi ích của
Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân công dân.
Khi công dân đến cơ quan Nhà nước có thẩm quyền để thỉnh cầu, khiếu
nại, tố cáo thì cơ quan Nhà nước, cá nhân có thẩm quyền có trách nhiệm tiếp
nhận đầy đủ nội dung để xem xét, giải quyết kịp thời hoặc hướng dẫn, trả lời,
xử lý theo quy định của pháp luật.
III. Trách nhiệm của người tiếp công dân, quyền và nghĩa vụ của công dân tại
nơi tiếp công dân. 8
Trong tiếp công dân luôn luôn có mối quan hệ giữa chủ thể (cơ quan
hoặc cá nhân có trách nhiệm tiếp công dân) và người đến thỉnh cầu, khiếu nại,

- Cử đại diện để trình bày với người tiếp công dân trong trường hợp có
nhiều người khiếu nại, tố cáo về cùng một nội dung, một yêu cầu.
- Được khiếu nại, tố cáo về những hành vi sai trái, cản trở, gây phiền
hà, sách nhiễu của người tiếp công dân.
IV. Thực trạng công tác tiếp dân ở tỉnh Quảng Bình.
1. Tình hình khiếu nại, tố cáo của công dân.
Thực tiễn trong những năm qua, tình hình khiếu nại, tố cáo của công
dân ở tỉnh Quảng Bình tương đối ổn định. Lượng đơn thư khiếu nại, tố cáo và
số lượt công dân đến cơ quan Nhà nước thỉnh cầu, khiếu nại, tố cáo có chiều
hướng giảm.
Những vụ việc phức tạp, kéo dài đã được giải quyết ổn định. Tình trạng
công dân lập thành đoàn kéo đến nơi tiếp dân của cơ quan Nhà nước để khiếu
nại, tố cáo có tính chất bức xúc, căng thẳng chưa xảy ra.
Nội dung khiếu nại, tố cáo của công dân tập trung vào các lĩnh vực
như: khiếu nại về đất đai, khiếu nại về chính sách xã hội, khiếu nại về đền bù
thiệt hại do giải phóng mặt bằng . Tố cáo hành vi tham nhũng, làm trái
nguyên tắc quản lý kinh tế, vi phạm Luật đất đai. Phản ánh về phẩm chất cán
bộ.
Tuy nhiên, hiện nay ở tỉnh Quảng Bình vẫn còn một số vụ việc khiếu
nại về chính sách xã hội đền bù thiệt hại do giải phóng mặt bằng giải quyết
chưa dứt điểm, công dân tiếp tục khiếu nại và UBND tỉnh đang xem xét giải
quyết.
2. Công tác tiếp công dân. 10
Tỉnh Quảng Bình có 6 huyện và 1 thành phố với gần 30 sở, ngành.
Thực trạng công tác tiếp dân ở tỉnh nổi lên mấy vấn đề cơ bản như sau:
2.1. Tình hình tiếp công dân ở các đơn vị.
a. Tình hình tiếp công dân ở tỉnh.

tham mưu cho lãnh đạo xử lý trong công tác tiếp dân, tiếp dân hàng ngày khi
có dân đến khiếu nại, tố cáo.
Trong tiếp dân lãnh đạo và cán bộ tiếp công dân cũng thực hiện đầy đủ
trách nhiệm của mình theo quy định.
2.2. Một số tồn tại, thiếu sót trong tiếp công dân.
Mặc dù các cấp, các ngành ở tỉnh Quảng Bình đã có nhiều cố gắng,
công tác tiếp dân có nhiều chuyển biến tích cực, nhưng trong quá trình tổ
chức thực hiện vẫn còn gặp phải một số khó khăn nhất định và còn có những
mặt tồn tại thiếu sót, đó là:
+ Lãnh đạo ở một số huyện và một số sở chưa thật quan tâm và coi
trọng công tác tiếp dân, nên trong việc tổ chức, thực hiện tiếp dân còn mang
tính hình thức, đối phó. Cụ thể như:
- Tuy có bố trí phòng tiếp dân, nhưng chưa đảm bảo thuận tiện, cơ sở
vật chất thiếu thốn hạn chế đến kết quả tiếp công dân.
- Có lịch tiếp công dân định kỳ của lãnh đạo, nhưng thực tế lãnh đạo
không tiếp hoặc có tiếp nhưng không đầy đủ.
+ Trình độ, năng lực của cán bộ tiếp công dân ở một số nơi chưa đáp
ứng với yêu cầu của công việc.
+ Nhiều vụ việc sau tiếp dân lãnh đạo tỉnh giao trách nhiệm cho các
cấp, các ngành xem xét giải quyết theo thẩm quyền nhưng không được giải
quyết kịp thời, còn dây dưa, kéo dài vi phạm thời hạn giải quyết, dẫn đến việc
công dân đến khiếu nại ở nơi tiếp dân nhiều lần. 12
+ Nhìn chung ở nơi tiếp dân của các cấp, các ngành điều kiện cơ sở, vật
chất, trang thiết bị, phương tiện phục vụ cho công tác tiếp dân còn thiếu thốn,
hạn chế đến hiệu quả tiếp công dân.
+ ý thức pháp luật, sự hiểu biết và tiếp nhận các chế độ chính sách,
pháp luật của Nhà nước đối với một số công dân còn hạn chế, thông tin không

luật, biết cách ứng xử, giao tiếp với công dân. Thực hiện việc tiếp dân phải
bảo đảm các nguyên tắc như: Tôn trọng quyền khiếu nại, tố cáo của công dân; 14
khách quan, công khai, dân chủ; thận trọng; Đồng thời biết tóm tắt, nhận định
sự việc một cách chính xác, xử lý các tình huống linh hoạt.
5. Các cơ quan Nhà nước tuỳ theo tình hình của đơn vị để tổ chức lực
lượng thanh tra nói chung và lực lượng làm công tác tiếp dân nói riêng một
cách hợp lý. Nhằm giúp cho lãnh đạo tiếp dân có hiệu quả cao. Đồng thời
phải có biện pháp trả lời; giải quyết kịp thời các thỉnh cầu, khiếu nại, tố cáo
của công dân mà trong các buổi tiếp dân đã tiếp nhận.
6. Tăng cường hơn nữa về công tác thanh tra trách nhiệm thủ trưởng về
việc tiếp dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân ở các cấp, các
ngành. Nhằm giúp cho các cấp, các ngành có trách nhiệm cao hơn, làm tốt
hơn công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo và tiếp công dân. Đặc biệt là trong
việc quản lý Nhà nước về công tác thanh tra và giải quyết khiếu nại, tố cáo
của công dân.
7. Các cấp, các ngành, các cơ quan chức năng tăng cường công tác
tuyên truyền, giáo dục ý thức pháp luật, phổ biến đầy đủ kịp thời; rộng rãi các
chính sách, pháp luật của Nhà nước nói chung và pháp luật về khiếu nại, tố
cáo nói riêng trong nhân dân để cho nhân dân nắm bắt kịp thời và thực hiện
tốt các quyền và nghĩa vụ của mình.
8. Các cấp, các ngành cần thường xuyên tổ chức sơ kết, tổng kết về
công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo trong đó có công tác tiếp dân, để rút kinh
nghiệm trong quá trình tổ chức thực hiện, tiếp tục, lãnh đạo, chỉ đạo và hoạt
động tốt hơn. 15


Tài liệu tham khảo: 13