Tuyển tập Báo cáo Hội nghị Sinh viên Nghiên cứu Khoa học lần thứ 8 Đại học Đà Nẵng năm 2012
1
VẤN ĐỀ VI PHẠM BẢN QUYỀN PHẦN MỀM MÁY TÍNH TẠI
VIỆT NAM
COPYRIGHT VIOLATIONS IN COMPUTER SOFTWARE IN VIET NAM

SVTH : Lê Hoàng Hạnh
Lớp 09CNQTH03, Khoa Quốc tế học, Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Đà Nẵng

GVHD: ThS. Trần Thị Ngọc Sương
Khoa Quốc tế học, Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Đà Nẵng

TÓM TẮT
Sở hữu trí tuệ không còn là một vấn đề mới đối với mỗi chúng ta trong cuộc sống
hiện đại. Thế nhưng, không nhiều người trong chúng ta hiểu rõ được giá trị và tầm
quan trọng của việc bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ và chống lại những hành vi xâm
phạm quyền sở hữu trí tuệ. Vi phạm sở hữu trí tuệ nói chung và vi phạm sở hữu trí
tuệ trong lĩnh vực phần mềm máy tính nói riêng đang thực sự là một vấn đề nghiêm
trọng.
Từ trước đến nay, do nhiều nguyên nhân, tỉ lệ vi phạm bản quyền phần mềm tại
Việt Nam luôn nằm ở một mức cao so với các nước trong khu vực và trên thế giới.
Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc giảm thiểu số lượng vi phạm nhưng để có thể
giải quyết được tình trạng này một cách có hiệu quả, Việt Nam cần phải thực hiện rất
nhiều biện pháp, để từ đó tạo ra môi trường thuận lợi cho việc phát triển kinh tế và
nâng cao uy tín, vị thế của mình trên thế giới.
Từ khóa: quyền sở hữu trí tuệ, bản quyền phần mềm, vi phạm, chương trình máy
tính, doanh nghiệp, thực thi.
ABSTRACT
Intellectual property rights has not been a new issue in modern life. However, the
value and the importance of protecting intellectual property rights against
infringements have not always been clearly understood. Violations of intellectual

nghiên cứu tài liệu và quan sát thực tế dựa trên số liệu thống kê định lượng,
phương pháp phân tích - tổng hợp, thống kê - dự báo, …
Bên cạnh đó, trong quá trình thực hiện nghiên cứu còn tiến hành xem xét
những công trình nghiên cứu về đề tài này trước đây để rút ra được những điều
cần phải làm, cũng như bổ sung thêm những gì còn thiếu sót.
2.2 Phương tiện nghiên cứu
Để phục vụ cho việc nghiên cứu đề tài, tác giả đã tiến hành thu thập dữ liệu
từ sách, báo, tạp chí, Internet và các phương tiện thông tin đại chúng khác. Hơn
nữa, tác giả còn nhận được sự tư vấn, hỗ trợ từ giáo viên hướng dẫn để hoàn
thành tốt công trình nghiên cứu này.
2.3 Nội dung nghiên cứu đã thực hiện
Đề tài này tập trung nghiên cứu 3 khía cạnh chính:
a. Khái quát chung về quyền sở hữu trí tuệ trong lĩnh vực phần mềm.
b. Thực trạng vi phạm bản quyền phần mềm tại Việt Nam.
c. Một số giải pháp nhằm góp phần giải quyết tình trạng vi phạm bản
quyền phần mềm tại Việt Nam.
3. Kết quả nghiên cứu và bình luận
3.1 Khái quát chung về sở hữu trí tuệ trong lĩnh vực phần mềm
Sở hữu trí tuệ được hiểu là việc sở hữu các tài sản trí tuệ – những kết quả từ
hoạt động tư duy, sáng tạo của con người. Đối tượng của loại sở hữu này là các
tài sản phi vật chất nhưng có giá trị kinh tế, tinh thần to lớn góp phần quan
trọng trong quá trình hình thành và phát triển nền văn minh, khoa học, công
nghệ của nhân loại.
Quyền sở hữu trí tuệ là quyền của tổ chức, cá nhân, đối với các tài sản trí tuệ.
Đó là quyền được pháp luật công nhận cho một người, hoặc một tổ chức, cho
phép họ được độc quyền sử dụng hay khai thác các khía cạnh thương mại của
một sản phẩm do mình sáng tạo ra hoặc sở hữu. Quyền sở hữu trí tuệ bao gồm
quyền tác giả, quyền sở hữu công nghiệp và quyền đối với giống cây trồng
(Điều 4, Luật Sở hữu trí tuệ Việt Nam năm 2005).
Phần mềm máy tính là một trong các các loại hình tác phẩm được bảo hộ

mềm và xử lý các vi phạm. Tuy nhiên, chúng ta vẫn chưa thực sự có thể giải
quyết, ngăn chặn tình trạng này một cách nhanh chóng và hiệu quả.
Phải thừa nhận một thực tế rằng, có một số lượng lớn những phần mềm được
sử dụng một cách bất hợp pháp, không chỉ là trong đại đa số người dân mà
thậm chí còn có cả các doanh nghiệp. Các cuộc thanh - kiểm tra của thanh tra
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch từ năm 2010 đến nay đối với một số doanh
nghiệp đều cho thấy hầu hết đều vi phạm về bản quyền phần mềm. Theo phản
ánh của các doanh nghiệp bị thanh tra, từ năm 2010 tới nay, tổng số các phần
mềm họ đã trang bị có giá trị gần 1,9 triệu USD, trong đó năm 2010 gần 1,4
triệu USD. Trong gần 2.000 máy tính của 50 doanh nghiệp bị thanh tra từ đầu
năm 2011 tới nay thì hầu hết sử dụng bản quyền phần mềm không hợp pháp.
Trong đó, những phần mềm bị vi phạm bản quyền nhiều nhất trong môi
trường doanh nghiệp bao gồm Symantec Norton Anti-Virus, Adobe Acrobat,
Symantec PC Anywhere, Adobe PhotoShop Bên cạnh đó, những phần mềm
bị vi phạm bản quyền trên Internet thường là McAfee VirusScan, Symantec
Norton Anti-Virus, Adobe Acrobat, Intuit Quicken Home and Business,
Symantec Norton pcAnywhere, Symantec Norton Ghost và Adobe Creative
Suite…
3.2.2 Nguyên nhân
Tuyển tập Báo cáo Hội nghị Sinh viên Nghiên cứu Khoa học lần thứ 8 Đại học Đà Nẵng năm 2012
4
Những số liệu ở trên cho thấy tỉ lệ vi phạm bản quyền phần mềm tại Việt
Nam đã có giảm tương đối nhưng vẫn còn ở trong tình trạng đáng báo động.
Điều này xuất phát từ một số nguyên nhân như sau:
Thứ nhất, sự hiểu biết của toàn xã hội đối với vấn đề bảo hộ sở hữu trí tuệ
còn hạn chế, chưa hình thành ý thức tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ. Chúng ta
vẫn còn mang nặng tư tưởng dùng miễn phí mà không phải trả tiền. Đại đa số
người dân và thậm chí là những doanh nghiệp vẫn vô tư sử dụng những phần
mềm được cài, tải miễn phí mà không hề nghĩ đến việc phải trả phí hay xin
phép chủ sở hữu.

4. Kết luận
Nói tóm lại, có thể thấy được rằng dù tỉ lệ vi phạm bản quyền phần mềm tại
Việt Nam đã có dấu hiệu giảm xuống nhưng vẫn đang là một thực trạng cần có
những giải pháp để ngăn chặn có hiệu quả. Để giảm tỉ lệ vi phạm bản quyền
phần mềm của Việt Nam xuống mức khu vực là khoảng 60%, cần phải có một
Tuyển tập Báo cáo Hội nghị Sinh viên Nghiên cứu Khoa học lần thứ 8 Đại học Đà Nẵng năm 2012
5
hệ thống pháp lý hoàn chỉnh và chặt chẽ hơn, kết hợp với một cơ chế thực thi
có hiệu quả và cơ chế xử lý vi phạm nghiêm khắc. Nhưng trên hết cần phải gia
tăng nhận thức về sở hữu trí tuệ để mỗi cá nhân có thể tham gia vào việc chặn
đứng tình trạng vi phạm bản quyền không chỉ trong lĩnh vực phần mềm máy
tính mà còn trong tất cả những lĩnh vực sở hữu trí tuệ khác. Với một sự chung
sức của toàn xã hội, chúng ta tin chắc rằng, trong tương lai không xa, Việt
Nam sẽ là một quốc gia không chỉ có tiềm lực mạnh về kinh tế mà còn xây
dựng được một môi trường tốt cho mọi cá nhân, tổ chức có thể đóng góp
những sáng tạo của mình đưa Việt Nam trở thành một quốc gia phát triển mạnh
về công nghệ thông tin, nâng cao uy tín đối với nhà đầu tư nước ngoài, giúp
Việt Nam đạt được mục tiêu thực hiện tốt các cam kết quốc tế khi hội nhập vào
nền kinh tế thế giới.
5. Tài liệu tham khảo
5.1 Nguồn tài liệu từ sách và luận văn
[1] Proce Group (2011), Tình hình vi phạm bản quyền phần mềm tại Việt
Nam, Tp. Hồ Chí Minh, tr.2 -7.
[2] Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005
[3] Nghị định số 100/2006/NĐ-CP ngày 21 tháng 9 năm 2006 quy định chi
tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Bộ luật Dân sự, Luật Sở hữu trí tuệ
về quyền tác giả và quyền liên quan quyền tác giả.
[4] Nghị định số 85/2011/NĐ-CP ngày 20/9/2011 về sửa đổi, bổ sung một số
điều của Nghị định số 100/2006/NĐ-CP.
5.2 Nguồn tài liệu từ các bài báo