Đề án môn học SV : Nguyễn Công Trung KTPT48A
Đề án :
Giải quyết vấn đề thất nghiệp sau khủng hoảng kinh tế tại
tỉnh Nghệ An.
Chương I: Những vấn đề cơ bản về việc làm và thất nghiệp:
I. Những khái niệm cơ bản:
1. Khái niệm về việc làm và thất nghiệp:
- Việc làm : Mọi hoạt động lao động tạo ra nguồn thu nhập,
không bị pháp luật cấm đều được thừa nhận là việc làm.Chúng ta có
thể thể xem xét khái niệm này trên hai khía cạnh cơ bản:
Thứ nhất : Việc làm phải tạo ra thu nhập. Nếu một công việc
không tạo ra thu nhập thì không gọi là việc làm. Thu nhập ở đây có thể
không phải của người trực tiếp làm công việc đó.
Thứ hai : Đó phải là công việc không bị pháp luật cấm. Như vậy,
các công việc như mua bán hàng cấm, thực hiện các giao dịch trái
pháp luật thì không được thừa nhận là việc làm mặc dù tạo ra thu
nhập.
- Thất nghiệp : Trong kinh tế học thất nghiệp là tình trạng người
lao động muốn có việc làm mà không tìm được việc làm.Có 2 loại thất
nghiệp chính là thất nghiệp hữu hình và thất nghiệp trá hình:
+ Thất nghiệp hữu hình: là tình trạng thất nghiệp chủ yếu ở khu
vực thành thị. Người thất nghiệp là thanh niên chiếm tỷ lệ cao.
Nguyên nhân một phần do kinh tế chưa phát triển chưa tạo được việc
làm.
+ Thất nghiệp trá hình: còn gọi là thiếu việc làm là một trong
những đặc trưng cơ bản của nền kinh tế nông nghiệp, chậm phát
triển.Ở thành thị dạng thất nghiệp này tồn tại dưới những dạng khác
nhau như : làm việc năng suất thấp, không góp phần tạo thu nhập cho
xã hội mà chủ yếu tạo ra thu nhập đủ sống.Còn ở khu vực nông thôn
lại tồn tại dưới dạng thiếu việc làm.
1

2
Đề án môn học SV : Nguyễn Công Trung KTPT48A
khó có thể làm điều tương tự. Các yếu tố như máy móc thiết bị,
nguyên vật liệu hay công nghệ sản xuất chỉ có thể phát huy được tối
đa hiệu quả bởi đội ngũ lao động có trình độ văn hóa, có sức khỏe và
kỷ luật lao động tốt. Thực tế nghiên cứu các nền kinh tế bị tàn phá sau
Chiến tranh thế giới lần thứ II cho thấy mặc dù hầu hết tư bản bị phá
hủy nhưng những nước có nguồn nhân lực chất lượng cao vẫn có thể
phục hồi và phát triển kinh tế một cách ngoạn mục. Một ví dụ là nước
Đức, "một lượng lớn tư bản của nước Đức bị tàn phá trong Đại chiến
thế giới lần thứ hai, tuy nhiên vốn nhân lực của lực lượng lao động
nước Đức vẫn tồn tại. Với những kỹ năng này, nước Đức đã phục hồi
nhanh chóng sau năm 1945. Nếu không có số vốn nhân lực này thì sẽ
không bao giờ có sự thần kỳ của nước Đức thời hậu chiến."
4. Tỷ lệ thất nghiệp:
Tỷ lệ thất nghiệp là một chỉ tiêu phản ánh khái quát tình trạng
thất nghiệp của một quốc gia. Cũng vì thế còn có những quan niệm
khác nhau về nội dung và phương pháp tính toán để nó có khả năng
biểu hiện đùng và đầy đủ đặc điểm nhiều vẻ của tình trạng thất nghiệp
thực tế, đặc biệt là các nước đang phát triển.Nhưng nhìn chung tỷ lệ
thất nghiệp thường được tính theo công thức:
Tỷ lệ thất nghiệp = 100% x
II. Vài nét chung về việc làm và thất nghiệp tại các nước
đang phát triển:
1. Tình trạng chung
Giai đoạn sau của cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu đang hình
thành một vấn đề chung đó là khủng hoảng việc làm.
Tình trạng công nhân mất việc diễn ra trên khắp mọi lĩnh vực
của nền kinh tế từ sản xuất, bán hàng, gia công, cho tới các ngành dịch
vụ, trong đó ngành bị tác động mạnh nhất là tài chính - ngân hàng, tiếp

này diễn ra trong bối cảnh phát triển nền kinh tế tri thức, toàn cầu hóa
với thương mại và đầu tư tài chính là trụ cột, sự xuất hiện của các nền
4
Đề án môn học SV : Nguyễn Công Trung KTPT48A
kinh tế mới nổi và đồng thời với khủng hoảng về năng lượng, lương
thực, sinh thái và biến đổi khí hậu. So với Ðại suy thoái 1929 - 1933,
cuộc khủng hoảng lần này diễn ra trong bối cảnh không còn Liên Xô
và phong trào cánh tả tại hầu hết các nước phương Tây đang bị suy
yếu; mức độ ảnh hưởng chi phối của Mỹ về tài chính, quân sự, thương
mại đối với thế giới là rất lớn bởi trật tự chính trị, kinh tế được hình
thành sau Chiến tranh lạnh và thông qua quá trình toàn cầu hóa.
Các nước đang phát triển tuy không hứng chịu trực tiếp cơn
khủng hoảng nhưng cũng chịu những tác động nhất định.Do đang là
thời kỳ khủng hoảng nên mọi hoạt động kinh tế trên toàn cầu đều bị
ngưng trễ,các hoạt động xuất nhập khẩu,hay đầu tư kinh doanh hầu
như đều bị cắt giảm.Vì vậy việc cắt giảm nhân công là một điều không
khó để biết được.
Ngoài ra còn có một số những nguyên nhân khác như trình độ
của lao động không đủ để đảm nhận công việc,
3. Phương hướng giải quyết:
Trước tình hình kinh tế thế giới suy sụp trầm trọng như thế, từ
18-20/2, các Bộ Lao động và Tài chính, các quan chức cao cấp của
LHQ, Ngân Hàng Thế giới và các chính phủ, đại diện giới lao động và
giới sử dụng lao động của hơn 10 nước thuộc khu vực Châu Á-TBD
cùng gặp nhau tại Manila, Philippines để thảo luận các biện pháp hiệu
quả nhằm đối phó với cuộc khủng hoảng kinh tế hiện nay.
- Kủng hoảng kinh tế toàn cầu khiến cho chính phủ các nước
phải điều chỉnh lại chính sách, cung cấp các gói kích cầu để vực dậy
nền kinh tế, kêu gọi người dân ưu tiên sử dụng hàng nội địa.
- Riêng tại Việt Nam đầu tháng 8-2008, Việt Nam cũng bắt đầu

năm gần đây:
Sau 4 năm thực hiện NQ Đại hội tỉnh Đảng bộ lần thứ XVI, nền
kinh tế- xã hội tỉnh ta tiếp tục phát triển trên nhiều lĩnh vực, kết cấu
hạ tầng được cải thiện, có nhiều chỉ tiêu đạt và vượt. Tuy nhiên, cuộc
khủng hoảng tài chính toàn cầu với quy mô lớn đã tác động đến nền
kinh tế cả nước và của tỉnh.Điều đó dẫn đến tỷ lệ thất nghiệp trên địa
bàn tỉnh cũng thay đổi.Tỷ lệ thất nghiệp lao động khu vực thành thị
đến tháng 6/2009 là 3,18%; Cơ cấu lao động trong CN, xây dựng
15,3%; nông lâm, ngư nghiệp 64%; dịch vụ 20,7%.
2. Những bất cập về số lượng và chất lượng lao động:
2.1. Những bất cập :
Bình quân hàng năm số lao động đến tuổi bổ sung vào lực lượng
lao động của tỉnh xấp xỉ 3 vạn người. Xét về cơ cấu, lực lượng lao
động phần lớn là trẻ và sung sức, độ tuổi từ 15 - 24 chiếm 22,45%, từ
25 - 34 chiếm 14,16%; từ 35 - 44 chiếm 13% và từ 45 - 54 chiếm
8,71%. Tỷ lệ lao động qua đào tạo chiếm 35,7%. Lao động có trình độ
chuyên môn kỹ thuật tập trung vào một số nghề như sửa chữa xe có
động cơ, lái xe, may mặc, điện dân dụng, điện tử,...còn một số nghề lại
quá ít lao động đã qua đào tạo như chế biến nông, lâm sản, nuôi trồng
thủy sản, vật liệu xây dựng. Vì vậy, có thể nói trình độ chuyên môn và
nghề nghiệp của lực lượng lao động Nghệ An đang còn bất cập, chưa
đáp ứng được đòi hỏi đặt ra của thị trường lao động.
2.2. Nguyên nhân:
- Cơ cấu dân số không đồng đều,tỷ lệ tăng dân số ở nông thôn
còn khá cao so với thành thị.
7
Đề án môn học SV : Nguyễn Công Trung KTPT48A
- Việc phân phối và đào tạo lao động chưa được quan tâm đúng
mức:Tỉnh và địa phương chưa có sự phối hợp để phân phối và đào tạo
lao động 1 cách hợp lý dẫn đến sự thừa lao động ở 1 số nghề và thiếu