Mục lục
Lời nói đầu .............................................................................................................................. 2
Ch ơng I : cơ sở lý luận của đề tài. .......................................................................................... 4
I -/Bản chất con ng ời .......................................................................................................... 4
II-/ Con ng ời trong đời sống xã hội và trong quá trình sản xuất ra của cải vật chất .......... 4
Ch ơng II: công nghiệp hoá - hiện đại hoá ở Việt Nam ........................................................... 6
I -/ Công nghiệp hoá, hiện đại hoá là gì ? .......................................................................... 6
II-/ Yêu cầu của công nghiệp hoá, hiện đại hoá. ................................................................ 7
III-/ Con ng ời Việt Nam trong quá trình Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá. ...................... 9
Ch ơng 3: Phát huy yếu tố con ng ời trong sự nghiệp ............................................................ 11
Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá. .......................................................................................... 11
Kết luận ................................................................................................................................ 15
Danh mục các tài liệu tham khảo ......................................................................................... 16
1
Lời nói đầu
Thế giới đã trải qua hai cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật vĩ đại và đã có rất nhiều n-
ớc đã trở thàmh những nớc công nghiệp lớn, vậy chúng ta có cần bàn luận thêm về phạm
trù con ngời và vấn đề về con ngời trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc
hiện nay không. Điều đó có phải là vì công nghiệp hoá, hiện đại hoá là phơng thức duy nhất
để phát triển nền kinh tế thế giới và bất kỳ một quốc gia nào bỏ qua quá trình này đều sẽ
trở nên quá chậm, quá lạc hậu so với bớc đi của thế giới hay là vì con ngời là chủ thể, là
mấu chốt, là điểm khởi đầu cũng nh là cái đích của quá trình Công nghiệp hoá - Hiện đại
hoá này.
Việt Nam là một trong số các quốc gia nghèo nhất thế giới, nền kinh tế vẫn ở tình trạng
lạc hậu, làm ăn tản mạn, tuỳ tiện của sản xuất nhỏ, sản xuất còn mang tính chất tự cấp, tự
túc, đời sống nhân dân còn nhiều khó khăn. Tổng sản phẩm quốc dân tính theo đầu ngời
thuộc loại thấp nhất thế giới, tốc độ tăng bình quân chậm hơn nhiều nớc trong khu vực. Vì
vậy muốn không bị tụt hậu xa hơn nữa, muốn ổn định mọi mặt để đi lên và phát triển thì tất
yếu phải thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc. Tại hội nghị lần thứ VI Ban chấp
hành trung ơng Đảng cộng sản Việt Nam khoá VII đã xác định nớc ta ...Chuyển dần sang
một thời kỳ phát triển mới, đẩy tới một bớc công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc, nhằm

Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá là hết sức cần thiết. Qua đó, triết học tiếp tục khẳng định vị
trí, vai trò của mình trong đời sống xã hội và trong công cuộc đổi mới đất nớc. Sự nghiệp
công nghiệp hoá, hiện đại hoá ở nớc ta đợc tiến hành nh thế nào, quy mô và nhịp độ của nó
ra sao, điều đó một phần tuỳ thuộc vào sự đóng góp của triết học.
3
Chơng I : cơ sở lý luận của đề tài.
I -/Bản chất con ngời
Đối với Mác con ngời không phải là một tồn tại trừu tợng, ẩn náu đâu đó ngoài thế
giới
1
. Đó là những con ngời sống trong một thời đại nhất định, một môi trờng xã hội nhất
định, có những quan hệ xã hội phong phú, phức tạp và ngày càng phong phú với sự phát
triển của văn minh.
Bản chất con ngời không phải là một cái trừu tợng cố hữu cá nhân riêng biệt trong
tính hiện thực của nó, bản chất con ngời là tổng hoà những quan hệ xã hội
2
. Đây là một
luận đề nổi tiếng của Mác nói lên bản chất con ngời với sự trừu tợng khoa học, đó là sự
khái quát từ đời sống cụ thể, từ thuộc tính của con ngời hiện thực, thế hệ này qua thế hệ
khác, bản chất con ngời đợc thể hiện và chỉ có thể đợc thể hiện thông qua tổng thể các quan
hệ xã hội. Muốn tìm bản chất con ngời thì phải tìm ở bên trong chứ không phải ở bên
ngoài đời sống hiện thực của con ngời. Nếu đứng trên quan điểm sinh vật học mà xét thì
không thể hiểu đợc thực chất của con ngời, khả năng đối xử có tính ngời đối với thế giới và
đối với những ngời khác, khả năng lao động, giao tiếp với những ngời chung quanh, khả
năng t duy, những tình cảm đạo đức và những xúc cảm thẩm mỹ. Tất cả những cái đó đều
không phải là đặc tính của cơ thể mà là những nét đã hình thành trong quá trình thực tiễn
lịch sử xã hội, tiêu biểu cho thực chất của con ngời trong cách biểu hiện và bộc lộ cá thể
của nó. Những nét ấy đợc hình thành nhờ con ngời tham gia vào hệ thống các quan hệ xã
hội, vào quá trình hoạt động lao động. Chính trong quá trình này con ngời đã tự sáng tạo ra
bản thân mình một cách lịch sử và không ngừng tái hiện bản thân mình, tự giáo dục bản

biến đổi không ngừng ở tính đa dạng, phong phú vô cùng tận của công cụ sản xuất trong
quá trình phát triển của xã hội. Những cuộc cách mạng của lực lợng sản xuất diễn ra trong
lịch sử xã hội loài ngời là những điểm mốc đợc đánh dấu bởi sự phát triển ngày càng cao
của công cụ sản xuất: từ lửa đến công cụ sản xuất thủ công, rồi công cụ cơ khí máy móc và
công nghệ trí tuệ ngày nay...
Nhng bên cạnh vai trò con ngời là chủ thể của hoạt động sản xuất, là yếu tố hàng đầu
đóng vai trò quyết định trong lực lợngsản xuất của xã hội, con ngời còn là chủ thể hoạt
động của quá trình lịch sử. Thông qua hoạt động sản xuất vật chất, con ngời sáng tạo ra lịch
sử của chính mình, sáng tạo ra lịch sử của xã hội loài ngời. Kết quả là xã hội loài ngời đã b-
ớc từ thời đại văn minh này sang thời đại văn minh khác cao hơn, trong quá trình lịch sử tự
nhiên.
Mặt khác khi sản xuất ngày càng phát triển, tính chất xã hội hóa của sản xuất ngày
càng gia tăng, việc tiến hành sản xuất tập thể bằng lực lợng của toàn xã hội và sự phát triển
mới của nền sản xuất do việc đó mang lại sẽ cần đến những con ngời hoàn toàn mới. Các
Mác đã khẳng định: sự phát triển của lực lợng sản xuất xã hội trớc hết có ý nghĩa là sự
phát triển phong phú của bản chất con ngời, coi nh là một mục đích tự thân
3
. Bởi vậy theo
Các Mác, ý nghĩa lịch sử, mục đích cao cả của sự phát triển xã hội là phát triển con ngời
toàn diện, nâng cao năng lực và phẩm giá của con ngời, giải phóng con ngời, loại trừ ra
khỏi cuộc sống con ngời mọi sự tha hoá để con ngời sống với cuộc sống đích thực của
mình.
Thực tế đã chứng minh, trong công cuộc đổi mới đất nớc, chỉ có con ngời-yếu tố quan
trọng nhất trong lực lợng sản xuất của xã hội mới là nhân tố chính, là nguồn lực mang tính
quyết định sự thành công hay thất bại. Nhng con ngời cũng là mục tiêu, là cái đích của sự
3
C.Mac-F.Anghen toàn tập, tập 26, phần II. NXB Chính trị Quốc gia Hà nội- 1995, trang 168.
5
phát triển, sự đổi mới này. Hay nói cách khác, công cuộc đổi mới đất nớc mà cụ thể là công
nghiệp hoá, hiện đại hoá là do con ngời, phụ thuộc vào con ngời và vì con ngời.

cấu vật chất-kỹ thuật, là quá trình chuyển nền sản xuất xã hội từ trình độ công nghệ thấp
6