Đề tài nghiên cứu khoa học
A. MỞ ĐẦU
1.Tính cấp thiết của đề tài
Chúng ta đều biết bạo lực gia đình là một hiện tượng xã hội không mới,
nhưng lại nổi lên như một căn bệnh xã hội hết sức nan giải trong giai đoạn hiện
nay. Tỉ lệ bạo lực đối với phụ nữ Việt Nam ở mức cao, cứ 3 người phụ nữ có gia
đình hoặc đã từng có gia đình thì có một người(34%) cho biết họ đã từng bị bạo
hành về thể xác hoặc tình dục.Nếu xem xét đến cả 3 hình thức bạo hành chính
trong đời sống vợ chồng: thể xác, tinh thần, tình dục, thì có hơn một
nữa(58%)phụ nữ Việt Nam cho biết đã từng là nạn nhân của ít nhất một hình
thức bạo lực kể trên.Qua các kết quả nghiên cứu cũng cho thấy khả năng phụ nữ
bị chồng mình lạm dụng nhiều hơn gấp 3 lần so với khả năng bị người khác lạm
dụng. Bạo lực gia đình đã gây hậu quả hết sức nghiêm trọng đối với sức khỏe
thể chất và tin thần của người phụ nữ. Cứ 4 người phụ nữ bị chồng bạo hành về
thể chất và tình dục thì có một người cho biết họ phải chịu đựng những vết
thương trên cơ thể và hơn một nữa số này cho biết họ đã bị thương tích nhiều
lần. So với những người phụ nữ chưa từng bị bạo hành thì những người bị chồng
bạo hành có nhiều khả năng bị bệnh tật, sức khỏe kém hơn gấp 2 lần và khả
năng nghĩ đến việc tự tử nhiều hơn gấp 3 lần. Những thực trạng và hậu quả như
vậy, đã gây những hệ lụy xấu đến chính những gia đình có tình trạng bạo lực và
cho xã hội.
Nam Đông là huyện miền núi phía nam của tỉnh Thừa Thiên Huế. Đây là
một huyện nghèo, 7/10 xã được xét là đặc biệt khó khăn và 6 xã có đồng bào
dân tộc thiểu số chiếm trên 70%. Mặc dù dân số ít nhưng địa bàn phức tạp, trình
độ dân trí thấp, đời sống nhân dân gặp nhiều khó khăn. Địa bàn huyện chỉ có
một tuyến đường thông thương ra ngoài. Đời sống nhân dân còn duy trì những
phong tục tập quán lạc hậu. Đó chính là những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến
tình trạng bạo lực ở vùng cao. Tuy nhiên, hiện nay vẫn chưa có những công trình
chuyên sâu để tìm hiểu rõ hơn về nạn bạo lực gia đình đối với phụ nữ miền núi.
1
Người hướng dẫn: Th.S Nguyễn Thị Nga
2
Người hướng dẫn: Th.S Nguyễn Thị Nga
2
Đề tài nghiên cứu khoa học
-Chỉ rõ những hậu quả mà nạn bạo lực gia đình đã để lại cho phụ nữ, cho
trẻ em và cho cả toàn xã hội.
-Đề xuất những kiến nghị và giải pháp để nâng cao hiệu quả đấu tranh
phòng chống bạo lực gia đình tại huyện Nam Đông tỉnh thừa Thiên Huế.
3.Đối Tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: Đề tài tập trung phân tích, đánh giá và xem xét về
hậu quả của nạn bạo lực gia đình đối với phụ nữ địa bàn huyện Nam đông nói
riêng, Tỉnh Thừa Thiên Huế nói chung.
Phạm Vi nghiên cứu: Với mục đích đề tài đã được nêu trên, đề tài đi sâu
vào nghiên cứu một số vấn đề lý luận về bạo lực gia đình và hậu quả mà nạn bạo
lực gia đình đã để lại cho phụ nữ Huyện Nam Đông, tỉnh Thừa Thiên Huế. Đặc
biệt chỉ tập trung nghiên cứu vấn đề trên chủ yếu vào giai đoạn 2008_2010.
4.Ý Nghĩa của đề tài
Về mặt lý luận:
-Quá trình thực hiện đề tài sẽ góp phần hệ thống hóa các quy định của
pháp luật hiện hành quy định về việc triển khai thực hiện luật phòng chống bạo
lực gia đình, những kết quả đạt được và chưa đạt được.
-Trang bị kiến thức nâng cao hiểu biết về vấn đề phòng chống bạo lực gia
đình và luật phòng chống bạo lực gia đình.
Về mặt thực triễn: Kết quả nghiên cứu này góp phần giúp cho các cơ quan
chức năng và cả xã hội có những cách nhìn khách quan đúng đắn và toàn diện về
vấn đề bạo lực gia đình cũng như thực tiễn thực hiện luật bạo hành gia đình trên
địa bàn huyện Nam Đông nói riêng và địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế nói
chung.Từ đó các cơ quan có chức năng thẩm quyền có thể đưa ra những phương
pháp cũng như cách thức nhằm thực hiện luật phòng chống bạo lực gia đình có
hiệu quả hơn đẩy lùi và ngăn chặn các hành vi bạo lực.
1.1.1. Khái niệm về gia đình và bạo lực gia đình
1.1.1.1. Khái niệm gia đình
Dưới góc độ xã hội học, gia đình được coi là tế bào của xã hội. Không
giống với bất cứ nhóm xã hội nào khác, gia đình có sự đan xen giũa các yếu tố
sinh học, kinh tế, tâm lý, văn hóa… Những mối liên hệ của gia đình bao gồm vợ
chồng, cha mẹ va con, ông bà và cháu, những mối liên hệ khác:cô, gì, chú, bác
với cháu, cha mẹ chồng với con dâu, cha mẹ vợ với con rể…Mối quan hệ gia
đình được thể hiện ở các khía cạnh như : có đời sống tình dục, sinh con và nuôi
dạy con cái, lao động tạo ra của cải vật chất để duy trì đời sống gia đình và đóng
góp cho xa hội. Mối liên hệ này có thể dựa trên những căn cứ pháp lý hoặc có
thể dựa trên những căn cứ thực tế một cách tự nhiên, tự phát. Bản thân khái
niệm về gia đình cũng như các nhận thức về gia đình của mọi xã hội đều không
phải là nhất thành bất biến. Thực tế chỉ rõ trong sự thuật biến đổi của khoa học
kỹ thuật và kinh tế-xã hội trên phạm vi toàn cầu, thiết chế gia đình ở mọi nơi
trên thế giới cũng đang biến đổi một cách mạnh mẽ, nhanh chống và sâu sắc.
Theo đó gia đình được định nghĩa “là một thiết chế xã hội đặc thù, một
nhóm xã hội thu nhỏ mà các thành viên của nó gắn bó với nhau bởi quan hệ hôn
nhân, quan hệ huyết thống hoặc quan hệ con người bởi tính cộng đồng về sinh
hoạt trách nhiệm đạo đức với nhau nhằm đáp ứng nhu cầu riêng của thành viên
cũng như để thể hiện tính tất yếu của xã hội về phát triển sản xuất con người”.
Dưới góc độ pháp lý, gia đình là tập hợp những người gắn bó với nhau
bằng quan hệ hôn nhân, quan hệ huyết thống hoặc quan hệ nuôi dưỡng, làm phát
sinh nghĩa vụ và quyền giữa họ với nhau theo quy định của luật này(Điều 8, luật
hôn nhân và gia đình năm 2000)
5
Người hướng dẫn: Th.S Nguyễn Thị Nga
5
Đề tài nghiên cứu khoa học
Tuy nhiên, trong thực tế đời sống cũng có nhiều cách hiểu khác nhau về
khái niệm gia đình: gia đình là tập hợp những người có cùng tên trong một sổ
Phụ nữ là đối tượng chủ yếu hứng chịu bạo lực gia đình, vì vậy các triệu
chứng trầm cảm, stress mạnh , gây hại hơn là suy giảm thần kinh đã trở thành
bệnh là những di chứng và hậu quả của bạo lực gia đình. Không chỉ thế, phụ nữ
còn là đối tượng hứng chịu những tổn hại về sinh lý dưới tác dụng của các hành
vi bạo lực về tình dục. Trong khi đó, tổn thất cho việc giải quyết vấn đề bạo lực
gia đình là không nhỏ, bao gồm nhiều khoản chi phí cho các dịch vụ hổ trợ pháp
luật; cho công tác tuyên truyền; y tế, giáo dục, và cũng không hề sai lầm khi
cho rằng bạo lực gia đình là một thảm kịch quốc gia.
Tuy nhiên, ở Việt Nam chưa có một văn bản pháp luật nào định nghĩa về
bạo lực đối với phụ nữ.Theo định nghĩa của liên hợp quốc về bạo lực đối với
phụ nữ là:
“Bạo lực đối với phụ nữ là bất kỳ một hành động bạo lực trên cơ sở giới
mà gây hậu quả hoặc có khả năng gây hậu quả tổn thương hoặc đau đớn về thể
chất tình dục hoặc tâm lý đối với phụ nữ bao gồm cả việc đe doạ thực hiện
những hành động đó, ép buộc hoặc tước đoạt tự do một cách độc đoán, xảy ra
trong xã hội hay trong cuộc sống riêng tư”(điều1)
1.1.2. Các hình thức của bạo lực gia đình
Phân loại các loại hình bạo lực gia đình là một vấn đề phức tạp, tuy nhiên
lại hết sức quan trọng bởi nó cho phép mô tả đa diện thực trạng vấn đề để tìm ra
phương cách hữu hiệu cho phép khắc phục thực trạng vấn đề. Dựa theo kết quả
các nghiên cứu về thực trạng bạo lực gia đình có thể chia bạo lực gia đình theo
4 hình thức:
Bạo lực thể xác;
Bạo lực tinh thần;
Bạo lực tình dục;
Bạo lực kinh tế;
7
Người hướng dẫn: Th.S Nguyễn Thị Nga
7
Đề tài nghiên cứu khoa học
8
Đề tài nghiên cứu khoa học
nhất .Mặt khác, bạo lực về thể xác đối với phụ nữ ở nông thôn cao hơn so với
thành thị và phần lớn là tập trung vào các gia đình có chồng trình độ hoc vấn
thấp, làm nông nghiệp.
Bạo lực thể xác để lại hậu quả rất nghiêm trọng , nó không chỉ tác động
trực tiếp đến sức khỏe, tinh thần của người phụ nữ mà còn gây ảnh hưởng đến
sự phát triển tình cảm của trẻ con trong gia đình. Gia đình không hòa thuận, cha
mẹ đánh đập nhau sẽ tác động không không tốt đến tư tưởng, làm mất niềm tin
của con trẻ vào cha mẹ của mình.V.AXukhômlinkini đã nhận xét:”những đứa
trẻ tốt thong gia đình mà bố mẹ chúng yêu thường lớn lên trong gia đình mà bố
mẹ chúng yêu thương nhau thực sự, cũng biết yêu thương và tôn trọng người
khác.Ở những đứa trẻ đó có sự yên tỉnh trong tâm hồn, một tam hồn mạnh khỏe,
khỏe khoắn, vững chắc, một niềm tin chân thành vào điều kiện”.
Như vậy,có thể thấy rằng bạo lực thể xác là một trong những nguyên nhân
chính của tình trạng ly hôn hiện nay, đẩy nhiều gia đình đến bờ vực khủng
hoảng và tan vỡ, trẻ em thì xa vào con đường tội phạm.
1.1.2.2 Bạo lực tinh thần
Bạo lực về tinh thần là loại hình bạo lực không sử dụng đến vũ lực để tác
động lên thể xác của nạn nhân mà chỉ tác động lên tinh thần của nạn nhân
như:chì triết, mắng chửi,lăng mạ, xỉ nhục, tỏ thái dộ lạnh lùng, không nói
chuyện, không quan tâm.
Bạo lực về tinh thần cũng là một loại hình bạo lực không kém phần
nghiêm trống so với bạo lực về thể xác, số động phụ nữ đếu cho rằng: ảnh
hưởng của bạo lực tinh thần thường nặng nề hơn bạo lực thể xác.Liên quan đến
vấn đề này thì luật phòng chống bạo lực gia đình có nêu lên một số hành vi bạo
lực tinh thần như:
“Cô lập, xua đuổi hoặc gây áp lực thường xuyên về tâm lý và gây hậu quả
nghiêm trọng; lăng mạ hoặc hành vi cố ý khác xúc phạm danh dự, nhân phẩm ”
Một số những hành vi bạo lực tinh thần :
Với bạo lực thể xác, nổi đau đớn thể hiện rõ ràng trên cơ thể người phụ nữ
nhưng với bạo lực về tinh thần thì vết thương ấy nông sâu như thế nào không ai
10
Người hướng dẫn: Th.S Nguyễn Thị Nga
10
Đề tài nghiên cứu khoa học
có thể đo đếm được.Bạo lực tinh thần từng ngày từng giờ gặm nhấm ý chí, tâm
can của người phụ nữ khiến những nạn nhân này luôn trong tình trạng căng
thẳng dẫn đến “stress”,tâm thần ở thể nhẹ hoặc thần kinh và hậu quả đau lòng
nhất là nhiều người do quá bế tắc đã phải tìm đến cái chết để giải tỏa.
Bạo lực tinh thần đang dần làm mai một đi bản chất tốt đẹp vốn có của
mỗi một thành viên trong gia đình, gây tan vỡ hạnh phúc lứa đôi của các cặp vợ
chồng, gây dỗ vỡ cuộc sống gia đình.
1.1.2.3 Bạo lực tình dục
Quan hệ tình dục giữa vợ và chồng là quan hệ tình dục đồng thuận,nhưng
không phải lúc nào cũng là quan hệ tình dục được mong muốn.Vì vậy, không
phải cứ là vợ chồng thì đương nhiên chồng được quan hệ và vợ phải chiều
chồng, mà cần có sự mong muốn và đồng thuận của đôi bên. Hành vi ép buộc
tình dục có thể xảy ra trong hôn nhân giữa vợ và chồng, kể cả khi ly thân, ly hôn
và ngay cả trong tình yêu
-giữa bạn tình với nhau.
Bạo lực tinh thần được định nghĩa là: hành vi sử dụng vũ lực, cưỡng bức
hoặc chấn áp về tâm lý nhằm ép buộc một người phụ nữ quan hệ tình dục ngoài
ý muốn cho dù có đạt mục đích hay không.Bạo lực tình dục bao gồm hiếp dâm,
quấy rối tình dục và các hình thức bạo lực tình dục khác trong hôn nhân mà đối
tượng gây ra là các thành viên trong gia đình, người quen, cưỡng ép kết hôn,
cưỡng ép làm nghề mại dâm.i của bạo lực tình dục thường xử dụng vũ lực để ép
buộc người kia có quan hệ tình dục, hoặc hành vi cố lôi kéo họ vào hoạt đọng
tình dục ngay cả khi họ không có khả năng tử chối bởi các lý do như: sức khỏe,
bị ảnh hưởng của chất kích thích, chưa đủ năng lực để hiểu biết về hậu quả của
mỗi khi gần gũi chồng.Trong quan hệ “phòng the” lẽ ra người phụ nữ có quyền
được trân trọng thì trái lại bị tước đi quyền làm vợ, quyền được nâng niu chiều
chuộng và được yêu thương. Họ chỉ có một nhiêm vụ duy nhất là phục vụ !
Đa phần phụ nữ gặp khó khăn hơn khi khi tiết lộ về những trận đòn của
bạo lực tình dục so với những loại bạo lực khác như: bạo thể xác, bạo lực tinh
12
Người hướng dẫn: Th.S Nguyễn Thị Nga
12
Đề tài nghiên cứu khoa học
thần, bạo lực kinh tế. Bởi theo quan niệm của phần lớn người phụ nữ Á Đông thì
vấn đề này được xem như đều “cấm kỵ”, họ cảm thấy xấu hổ và thiếu tự tin khi
được đề cập đến vấn đề này.
Các hành vi bạo lực tình dục chủ yếu là dùng sức mạnh thể lực để ép quan
hệ tình dục ngoài ý muốn, đa phần người phụ nữ phải quan hệ tình dục vì sợ
rằng nếu không đáp ứng nhu cầu sinh ý cho chồng tì sẽ có điều xấu xảy ra và bị
ép làm những viecj có liên quan đến tình dục mà người vợ cảm thấy bị nhục nhã
hoặc hạ thấp nhân phẩm. Một số phụ nữ khác cho rằng: họ bị ép quan hệ tình
dục vì họ sợ, vì họ nghĩ tới lần quan hệ sau những chuyện như này sẽ tiếp diễn.
Tình dục cưỡng ép không chỉ xảy ra một lần mà có thể tiếp tục lặp đi lặp lại
nhiều lần.
Đa phần, phụ nữ sau khi bị chồng dùng bạo lực để ép quan hệ, sử dụng
những hình thức quan hệ tình dục gây đau đớn, cưỡng ép thực hiện hành vi
khiêu dâm hoặc người chồng đút gì đó vào trong âm đạo, nhưng lại không người
phụ nữ nào dám lên tiếng bởi họ cảm thấy ngượng ngùng và tự cho rằng thât
chẵng hay ho gì khi tiết lộ chuyện này ra. Mặt khác, người phụ nữ cũng cho rằng
nhu cầu tình dục của nam giới cao và phải được thỏa mãn , Nếu không phải là
vợ thì sẽ là một người phụ nữ khác nên họ nghĩ thà rằng họ thỏa mãn nhu cầu
tình dục của chồng, mặc dù họ không muốn để tránh chồng đi ngoại tình. Phụ nữ
chỉ có thể từ chối quan hệ tình dục với chồng trong trường hợp họ quá mệt mỏi,
hoặc đang mang thai, hoặc đang có kinh nguyệt. Nếu không chồng có thể đặt
viên gia đình;
-Có hành vi cố ý làm hư hỏng tài sản riêng của thành viên gia đình hoặc
tài sản chung của gia đình;
-Chiếm đoạt tài sản riêng của thành viên gia đình;
-Chiếm đoạt tài sản chung của gia đình để sử dụng vào mục đích cá nhân;
-Ép buộc thành viên gia đình lao động quá sức hoặc làm công việc nặng
nhọc, nguy hiểm, tiếp xúc với chất độc hại hoặc làm những công việc khác tráu
với quy định của pháp luật về lao động;
-Ép buộc thành viên trong gia đình đi ăn xin hoặc lang thang kiếm sống;
14
Người hướng dẫn: Th.S Nguyễn Thị Nga
14
Đề tài nghiên cứu khoa học
Bạo lực về kinh tế cũng là một trong những loại hình bạo lực gây nhiều
sức ép cho phụ nữ, đặc biệt là sức ép về mặt tinh thần, khiến cho họ luôn luôn
rơi vào tình trạng căng thẳng và mệt mỏi.Như vậy, chúng ta có thể thấy bạo hành
gia đình là con sống ngầm có sức tàn phá rất lớn hạnh phúc của mỗi gia đình, nó
để lại rất nhiều hậu quả , mà dễ thấy nhất là hạnh phúc gia đình bị dỗ vỡ, con cái
thiếu sự quan tâm dễ xa ngã vào các tệ nạn xã hội Qua những hình thức bạo
lực gia đình nói trên chúng ta đả có những cách nhìn khách quan về đặc điểm
cũng như tính nguy hiểm của từng loại hình.Từ đó cần phải có những giải pháp
nhằm đấu tranh chống lại nạn bạo lực gia đình đang ngày một phát triển trong
giai đoạn hiện nay.
1.1.3. Một số yêu tố tác động đến bạo lực gia đình
1.1.3.1. Phong tục, tập quán
Việt Nam là một nước Á Đông, đã trãi qua một thời gian dài của chế độ
phong kiến nên tư tưởng gia trưởng còn rất nặng nề, điều này có ảnh hưởng lớn
đến vấn đề bạo lực gia đình ở nước ta hiện nay. Tính gia trưởng được chấp nhận
trong gia đình và ngoài xã hội như một lẽ đương nhiên đã tạo một vị trí đặc biệt
cho những người đàn ông trong gia đình: họ có quyền quyết định những vấn đề
chính đáng và người vợ có nghĩa vụ phải phục tùng theo…Hơn thế nữa, với người
đàn ông, việc sử dụng sức mạnh thể chất để thể hiện mình dường như đã trở thành
một thói quen, một điều không thể thiếu; và khả năng kiềm chế của họ cũng không
bằng phụ nữ nên rất dễ “động tay động chân” khi giải quyết các mâu thuẩn trong
gia đình. Tuy cũng cần phải nhìn nhận rằng:trong suy nghĩ của một số phụ nữ việc
đay nghiến chì chiết là hoàn toàn bình thường, mà không hề nghĩ đó là hành vi bạo
lực, gây ra những tổn thương về tinh thần cho người chồng.
Cha mẹ luôn dành những tình cảm yêu thương, trân trọng cho con cái
mình. Song quan niệm giáo dục con cái mình phần đông vẫn là “thương cho roi
cho vọt, ghét cho ngọt cho bùi”. Chính vì vậy mà việc cha mẹ đánh đập con cái
là chuyện rất bình thường, thậm chí còn có quan điểm cho rằng đánh con là một
việc cần thiết và không thể thiếu để dạy con nên người. Những đứa con trong
gia đình phải chấp nhận cách giáo dục này, và cuối cùng cũng cảm thấy đó là
16
Người hướng dẫn: Th.S Nguyễn Thị Nga
16
Đề tài nghiên cứu khoa học
điều bình thường để chịu đựng. Bên cạnh đó còn có nhiều bậc phụ huynh cho
rằng con cái là của mình không ai có thể can thiệp nên có quyền đối xử tùy ý.
Với các thành viên khác trong gia đình, tâm lý “kính già yêu trẻ”, “kính
trên nhường dưới “vẫn được đề cao. Tuy nhiên, do ảnh hưởng nhều yếu tố văn
hóa, sự áp đặt của những thành viên lớn tuổi với thành viên nhỏ tuổi hơn trong
gia đình là khá phổ biến và thường xuyên vì quan niệm “khôn không đến trẻ,
khỏe không đến già”. Trong xã hội hiện nay, điều này thường làm phát sinh tư
tưởng chống đối ở giới trẻ khiến các mối quan hệ trong gia đình trở nên căng
thẳng, dễ làm phát sinh bạo lực gia đình.
1.1.3.3 Điều kiện kinh tế xã hội
Điều kiện kinh tế xã hội luôn là yếu tố tác động mạnh tới các mối quan hệ
trong gia đình và ngoài xã hội. Kinh tế khó khăn thường gây nên sự căng thẳng,
tranh chấp trong gia đình, là nhân tố dẫn tới các hành vi bạo lực về thể chất, tinh
không ra khỏi nhà bếp…Ngay cả với trẻ em,quan niệm con gái là con người ta
cũng khiến cho nhiều bé gái phải chịu nhiều thiệt thòi hơn bé trai. Sự bất bình
đẳng về giới này được cả xã hội chấp nhận, thậm chí ngay cả những người phụ
nữ cũng coi đó là chuyện bình thường. Điều này cũng là nguyên nhân trực tiếp
dẫn tới nạn bạo lực đối với phụ nữ trong gia đình, gây khó khăn trong chiến dịch
ngăn chặn bạo lực gia đình ở nước ta hiện nay.
1.1.3.5. Trình độ dân trí
Những yếu tố tiêu cực ảnh hưởng tới việc phòng, chống bạo lực gia đình
nêu trên điều có thể giải quyết phần nào bằng việc nâng cao trình độ dân trí. Khi
được tiếp xúc với những tri thức tiến bộ, được hiểu biết về vai trò của gia đình,
nghĩa vụ và quyền của các thành viên trong gia đình cũng như các quy định của
pháp luật về phòng chống bạo lự gia đình thì các hành vi vi phạm trong lĩnh vực
này sẽ giảm xuống. Như đã phân tích ở trên, những yếu tố như: tâm lý, phong
tục tập quán, định kiến về giới, điều kiên kinh tế xã hội…đã làm cho những
người có hành vi bạo lực gia đình, nạn nhân và những người xung quanh, ngay
cả những cơ quan có thẩm quyền cho rằng hành vi đó là đúng, là đươc phép và
không chịu bất cứ trách nhiệm nào. Chính vì vậy mà tình trạng bạo lực gia đình
18
Người hướng dẫn: Th.S Nguyễn Thị Nga
18
Đề tài nghiên cứu khoa học
vẫn cứ tiếp tục,vẫn cứ phổ biến, và không được ngăn chặn một cách hiệu quả.
Nhưng nếu trình độ dân trí được nâng cao, vị trí của gia đình và mỗi thành viên
trong gia đình được khẳng định, kiến thức pháp luật được cung cấp đầy đủ thì
những hành vi bạo lực sẽ khó có môi trường để hình thành và phát triển. Bạo lực
gia đình sẽ hạn chế nếu như: nạn nhân hiểu rõ quyền của mình và có thể áp dụng
các biện pháp tự vệ cần thiết: người có hành vi bạo lực biết tính chất sai trái của
hành vi và những hậu quả có thể gánh chịu do đó sẽ cân nhắc kỹ càng trước khi
hành động: những người xung quanh, những cơ quan có thẩm quyền khi biết
được quyền lợi và nghĩa vụ của mình sẽ tham gia phòng chống bạo lực gia đình
Theo kết quả nghiên cứu quốc gia về bạo lực gia đình, đối với phụ nữ Việt
Nam năm 2010 thì: Tỉ lệ bạo lực thể xác của Việt Nam là 6,4%(trong đó ở nông
thôn 6.8%,ở thành thị là 5,6%), tỉ lệ này dao động từ 5%(vùng trung du và miền
núi phía bắc và vùng đồng bằng sông cửu long ) đến 10.3%(vùng tây nguyên)
[15,55]
Đáng chú ý hơn tỉ lệ phụ nữ bị bạo lực thể xác ít nhất một lần trong khi
mang thai là 4,7% (nông thôn 4,9%,thành thị 4,2%) bạo lực đối với phụ nữ đang
mang thai phổ biến ở những phụ nữ chưa học hết lớp 1.
Hơn thế nữa, có 22% phụ nữ đã từng bị đánh, đấm, đá vào bụng trong khi
mang thai. Có tới 99,4% phụ nữ bị đánh trong lần mang thai gần nhất bởi chính
bố đứa trẻ. Mang thai là giai đoạn nguy ngơ đối với bạo lực: Khoảng ¼ phụ nữ
nói rằng họ bi bạo lực trong suốt thời kỳ mang thai.[15,56]. Hậu quả do chồng
20
Người hướng dẫn: Th.S Nguyễn Thị Nga
20
Đề tài nghiên cứu khoa học
gây ra đối với phụ nữ mang thai là rất trầm trọng.có tới 21,3% phụ nữ bị bạo lực
thể xác đã từng bị xảy thai, trong khi đó tỉ lệ này ở phụ nữ không bị bạo lực là
15,9%.tỉ lệ phần trăm phụ nữ bị bạo lực thể xác đã từng nạo hút thai là 30,1%.
Trong khi đó tỉ lệ này ở phụ nữ không bị bạo lực chỉ có 21%.và có 15,7% phụ
nữ bị bạo lực thể xác cho biết là con của họ bị chết sau khi sinh, tỉ lệ thai chết
lưu ở phụ nữ bị bạo lực thể xác là 4,7%[15,85].
Từ những con số trên cho thấy, bạo lực về thể xác đã để lại hậu quả
nghiêm trọng đối với người phụ nữ, đặc biệt là sức khỏe sinh sản. Điều này đã
ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sức khỏe của chính con cái họ.
Theo nghiên cứu của quốc gia về bạo lực gia đình tại Viêt Nam, hình thức
bạo lực về tinh thần đối với phụ nữ có tỉ lệ là 53,6% trong cuộc đời, trong đó
nông thôn cao hơn thành thị(56,2% so với 47,2%) và thông thường tỉ lệ bạo lực
tinh thần cao hơn ở phụ nữ có trình độ học vấn thấp.Hình thức bạo lực tinh thần
ngày càng còn có xu hướng gia tăng ở Việt Nam.Đặc biệt, đối với gia đình có
Người hướng dẫn: Th.S Nguyễn Thị Nga
22
Đề tài nghiên cứu khoa học
Việc phòng chống bạo lực gia đình trước hết là nhằm ngăn chặn kịp thời
hành vi bạo lực hoặc nguy cơ gây ra hành vi bạo lực gia đình, bảo vệ kịp thời
quyền và lợi ích hợp pháp của tất cả các chủ thể , đặc biệt là nạn nhân của hành
vi bạo lực gia đình.Không chỉ đem lại sự an toàn tạm thời cho họ mà việc hiểu
biết thêm những quy định về vấn đề này, nhận thức được tác động xấu của hành
vi này tới những người xung quanh , đặc biệt đối với trẻ em, mà còn giúp cho họ
khả năng tự bảo vệ bản thân và gia đình. Với phụ nữ là nạn nhân của bạo lực gia
đình, là thành viên của gia đình có xảy ra tình trạng bạo lực gia đình thì việc
phòng chống bạo lực gia đình là một cách đảm bảo quyền phụ nữ, là chổ dựa
vững chắc cho hạnh phúc của gia đình. Với những chủ thể gây ra bạo lực gia
đình, việc được thông tin về hậu quả của bạo lực gia đình, về quyền và nghĩa vụ
của các thành viên gia đình, về những trách nhiệm phải gánh chịu về hành vi bạo
lực của mình…có những tác động rất lớn trong giáo duc, răn đe, thậm chí là cải
tạo làm thay đổi nhận thức của họ.
Việc phòng chống bạo lực gia đình sẽ nâng cao ý thức bảo vệ gia đình cho
các thành viên, góp phần bảo đảm cho một gia đình dân chủ, hòa thuận, hạnh
phúc, bền vững. Bắt đầu bằng việc nhận ra hậu quả của hành vi bạo lực , những
quyền và nghĩa vụ của mình với hành vi bạo lực trong gia đình. Mỗi thành viên
trong gia đình sẽ có ý thức sâu sắc hơn về việc cần tôn trọng lẫn nhau, cần có sự
quan tâm đúng cách tới nhau, cần có những ứng xử hợp lý khi xảy ra tranh
chấp…Từ đó họ sẽ hiểu và trân trọng hơn gia đình và những người thân của
mình.
Phòng chống bạo lực gia đình không phải là trách nhiệm của riêng ai mà
là trách nhiệm của toàn xã hội: các cá nhân, gia đình, các tổ chức xã hội và nhà
nước. Việc thực hiện các quy định về phồng chống bạo lực gia đình sẽ góp phần
nâng cao trách nhiệm của từng cá nhân với cộng đồng, góp phần xóa bỏ quan
niệm “đèn nhà ai nấy sáng”, thiếu sự quan tâm đến hành vi bạo lực gia đình
tổng diện tích 698,77 km
2
, trong đó chủ yếu là diện tích rừng tự nhiên 45915 ha,
diện tích lúa nước 482 ha, lúa rẩy 305 ha, ngô 77 ha, sắn 602 ha, đậu 232 ha….
2.1.2 Địa hình
Huyện Nam Đông là vùng núi non hiểm trở, có nhiều hang động, bị chia
cắt bởi hệ thống núi non. Nằm giữa dãy đông trường sơn và tây trường sơn, độ
cao trung bình là 500m, nơi cao nhất là 1700 m so với mục nước biển, xung
quanh bao bởi nhiền núi cao. Địa hình huyện bị chia cắt bởi mạng lưới sông suối
dày đặc.
2.1.3 Tổ chức hành chính
Địa giới được chia thành 10 xã và một thi trấn đó là các xã Thượng Long,
Thượng Quảng, Thượng Nhật, Hương Giang, Hương Hòa, Hương Hữu, Hương
phú, Hương Sơn,Thượng Lộ, Hương lộc và thị trấn Khe Tre. Trung tâm huyện
nằm ở thị trấn Khe Tre, trên trục đường tỉnh lộ 14.Dân số 23875 người, trong đó
đồng bào dân tộc thiểu số là 10292 người chiếm 34% dân số toàn huyện.
25
Người hướng dẫn: Th.S Nguyễn Thị Nga
25
Copyright: Tài liệu đại học ©