TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG
KHOA SAU ĐẠI HỌC
BÀI TIỂU LUẬN
MÔN KỸ NĂNG LÃNH ĐẠO
Phân biệt quản lý và lãnh đạo. Thực tế tại Việt Nam Học viên : Đinh Thị Phương Hoa
SBD : 36
Lớp : QTKD K6.2
Giảng viên :TS. Lê Thị Thu Thủy Hà Nội, 07/2010
1
Lời mở đầu
Những từ lãnh đạo, quản lý thường được nói đến hàng ngày, tuy nhiên ý nghĩa và
nội dung của những từ đó không phải ai cũng chú ý và nắm chắc. Những nhà nghiên
cứu lý thuyết về “lãnh đạo học” và “quản lý học” không ngừng nỗ lực để đi tìm định
nghĩa về vai trò hay chức năng tách biệt cho hai khái niệm: lãnh đạo và quản lý. Tôi
chọn đề tài: “Phân biệt quản lý và lãnh đạo. Thực tế tại Việt Nam” nhằm tìm hiểu
những sự giống nhau và khác nhau giữa quản lý và lãnh đạo.
Bài tiểu luận gồm 2 phần:
I. Khái niệm chung về lãnh đạo và quản lý.
II. Phân biệt giữa lãnh đạo và quản lý

+ Uỷ quyền: Trao trách nhiệm, quyền quyết định và giải quyết vấn đề cho
nhân viên trên các nội dung sau:
 Tầm nhìn: Bất kỳ một nhà lãnh đạo giỏi nào cũng có cảm giác tốt về mục
tiêu và có khả năng đưa ra mục tiêu đó.
 Chủ trương: Chủ trương là cái liên kết mọi người với nhà lãnh đạo, là cái
mà trong một nhà lãnh đạo hiệu quả thì luôn đi cùng với tầm nhìn.
 Sự tin cậy: Mọi người sẽ không đi theo nhà lãnh đạo trừ khi anh ta cho họ
cho thấy sự nhất quán và kiên định.
 Sự bình dị: Những nhà lãnh đạo thành công nhất là những người xem bản
thân như là người hỗ trợ cho nhân viên của mình chứ không phải là buộc nhân
viên làm việc cho mình.
 Bình tĩnh: Lãnh đạo tốt không làm rối tung mọi vấn đề như thể thế giới sắp
sập đến nơi khi có một vấn đề rắc rối nào đó xảy ra. Họ sẽ đưa ra những câu kiểu
như “Chúng ta có thể giải quyết việc này”.
 Rõ rang: Những lãnh đạo thực sự biết cách làm sáng tỏ vấn đề. Họ không
làm cho nó trở nên phức tạp.

4
 Tự chủ: Những nhà lãnh đạo thành công nhất biết họ là ai và sẽ không cố
gắng “uốn” mình để trở thành những người không phải là họ.
1.2. Khái niệm quản lý
 Định nghĩa: Quản lý trong kinh doanh hay quản lý trong các tổ chức
nhân sự nói chung là hành động đưa các cá nhân trong tổ chức làm việc cùng nhau
để thực hiện, hoàn thành mục tiêu chung. Công việc quản lý bao gồm 5 nhiệm vụ
(theo Henry Fayol): xây dựng kế hoạch, tổ chức, chỉ huy, phối hợp và kiểm soát.
Trong đó, các nguồn lực có thể được sử dụng và để quản lý là nhân lực, tài chính,
công nghệ và thiên nhiên.
 Nhiệm vụ cơ bản của quản lý
 Hoạch định: xác định mục tiêu, quyết định những công việc cần làm trong
tương lai (ngày mai, tuần tới, tháng tới, năm sau, trong 5 năm sau ) và lên các kế

Chịu trách nhiệm trước pháp lý: Trước các cơ quan chức năng, nhà lãnh đạo
là người chịu trách nhiệm hoàn toàn về quá trình thành lập, hoạt động và phát triển
của doanh nghiệp. Khi doanh nghiệp hoạt động vi phạm pháp luật, thì người chịu
tội trước hết là lãnh đạo doanh nghiệp
Chịu trách nhiệm trước lợi ích chung và kết quả cuối của doanh nghiệp: Là
người điều hành doanh nghiệp, vì vậy kết quả cuối cùng mà doanh nghiệp đạt
được đều là sản phẩm trực tiếp hoặc gián tiếp từ những quyết định của nhà lãnh
đạo doanh nghiệp. Khi doanh nghiệp kinh doanh thành công thì công đầu tiên
thuộc về lãnh đạo, và khi doanh nghiệp thua lỗ thì tội đầu tiên cũng thuộc về lãnh
đạo.
b. Nhà lãnh đạo là người chỉ huy doanh nghiệp
Với vai trò là người chỉ huy doanh nghiệp, nhà lãnh đạo phải xác định được
tầm nhìn rõ ràng, chính xác cho doanh nghiệp, xác định được lịch trình để đạt mục
tiêu đó, huy động và thúc đẩy cấp dưới thực hiện mục tiêu.
· Xác định tầm nhìn rõ ràng, chính xác cho doanh nghiệp: nhà lãnh đạo là
người vẽ ra đường lối, mục tiêu, viễn cảnh tương lai của doanh nghiệp. Họ đảm
trách những mục tiêu mang tính thách thức liên quan tới sự thay đổi, và tập trung
vào việc thay đổi hành vi. Nhà lãnh đạo chấp nhận rủi ro và không ngại đương đầu
với những tình huống mạo hiểm trong quá trình đạt đến mục tiêu của mình, vì vậy
họ thường coi những việc khó khăn mà nguời khác tránh là những cơ hội tốt để
mình thử sức và chinh phục.
· Xác định lịch trình để đạt mục tiêu đó: Để thực hiện tầm nhìn, nhà lãnh đạo
phải xác định được các bước thực hiện tầm nhìn đó. Họ vạch ra chiến lược và thực
hiện những thay đổi để duy trì sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp.

6
· Huy động và thúc đẩy cấp dưới thực hiện mục tiêu: Nhà lãnh đạo tập trung
vào yếu tố con người. Họ kêu gọi, lôi kéo những người dưới quyền đi theo mình,
hướng tới xây dựng sự nghiệp chung của doanh nghiệp. Nhà lãnh đạo sử dụng uy
tín, ảnh hưởng cá nhân để thúc đẩy những nguời dưới quyền làm việc. Họ động

Nhà lãnh đạo cũng phải là một nhà quản lý doanh nghiệp. Họ phải xây dựng,
thực thi các chiến lược, lập kế hoạch thực hiện và kiểm tra, đánh giá mức độ thực
hiện mục tiêu của doanh nghiệp. Với vai trò này, nhà lãnh đạo chỉ thực hiện quản
lý ở cấp cao, chứ không rơi vào quản lý tiểu itết.
Xây dựng, thực thi chiến lược nhằm làm doanh nghiệp có khả năng cạnh
tranh tốt hơn, phát triển quy mô và vị thế trên thị trường. Nhà lãnh đạo đưa ra con
đường cụ thể để thực hiện hóa mục tiêu cho doanh nghiệp.
Lập kế hoạch, phân bổ nguồn lực: Nhà lãnh đạo phải đưa ra được bản kế
hoạch phù hợp với tình hình phát triển, với nguồn lực của doanh nghiệp. Họ biết
điểm mạnh, điểm yếu của doanh nghiệp là gì để có một kế hoạch chung với toàn
doanh nghiệp. Từ đó, họ đưa ra hướng phân bổ, sử dụng các nguồn lực của công
ty.
Kiểm tra, đánh giá mức độ thực hiện mục tiêu của doanh nghiệp: Là người
chịu trách nhiệm về kết quả cuối cùng mà doanh nghiệp đạt được, vì vậy nhà lãnh
đạo cần thường xuyên đánh giá mức độ thực hiện mục tiêu của doanh nghiệp tới
đâu. Họ phải có những quyết định thay đổi kịp thời để điều chỉnh mục tiêu.
3.2. Vai trò của quản lý: Henry Mintzberg nghiên cứu các hoạt động của nhà
quản lý và cho rằng mọi nhà quản lý đều phải thực hiện 10 vai trò khác nhau và
được phân thành 3 nhóm như sau:
a. Nhóm vai trò quan hệ với con người
Nhóm vai trò quan hệ với con người bao gồm:
- Khả năng phát triển và duy trì mối quan hệ với người khác một cách hiệu
quả.
- Vai trò đại diện gắn liền với vị trí trong sự phân cấp quản trị,
- Vai trò lãnh đạo đòi hỏi việc xây dựng mối quan hệ với cộng sự , tiếp xúc
và thúc đẩy họ làm việc,
- Vai trò liên hệ tập trung vào việc duy trì mối quan hệ cả bên trong và bên
ngoài tổ chức.
- Vai trò quan hệ với con người giúp các nhà quản trị xây dựng mạng lưới
làm việc cần thiết để thực

đồng, ảnh hưởng tùy theo các lĩnh vực trách nhiệm của nhà quản lý. Trong các
cuộc tiếp xúc làm ăn, nhà quản lý phải là một chuyên gia trong lĩnh vực ngoại
giao. Làm ăn thời mở cửa đa phần là các cuộc tiếp xúc, muốn thành đạt phải học
cách thương lượng. Mềm dẻo kết hợp với cứng rắn và cương quyết, lý trí cùng với
nhân bản là bí quyết thành công trong thương lượng với đối tác.
- Vai trò của doanh nhân (nhà kinh doanh): Khuyến khích sự đổi mới

9
Ðổi mới là sự khởi đầu một ý tưởng mới được áp dụng cho quá trình tiến
triển của công việc, sản phẩm hoặc dịch vụ. Quá trình đổi mới, cải tiến gắn liền
với vai trò của những người đứng đầu trong doanh nghiệp, cụ thể như gắn liền với
sự tìm kiếm các cơ hội trong kinh doanh. Tuy nhiên, thúc đẩy sự cải tiến, đổi mới
trong doanh nghiệp đòi hỏi phải kết hợp những nỗ lực của các thành viên. Hiếm
khi có sự cải tiến, đổi mới thành công lại là kết quả lao động duy nhất của một
người. Các nghiên cứu đã cho thấy rằng, quá trình đổi mới cải tiến thường diễn ra
ở những nơi mà ở đó các cá nhân ở các cấp độ khác nhau thực hiện 3 loại vai trò
khác nhau của doanh nhân: Người khởi xướng ý tưởng, Người tài trợ (đỡ đầu) và
là người phối hợp hoạt động.
+ Người khởi xướng ý tưởng: là người phát hiện ra những ý tưởng mới hoặc
tin tưởng vào giá trị của những sáng kiến và ủng hộ nó mặc dù phải đương đầu
nhiều khó khăn trở ngại. Chúng ta thường cho rằng những người cách tân là người
sáng tạo, dám chấp nhận những mạo hiểm rủi ro. Họ thường là những người ở các
cấp thấp hơn trong tổ chức, người phát hiện ra vấn đề và biết đề xuất giải pháp.
Tuy nhiên, sự sáng tạo cần thiết phải có các loại vai trò kế tiếp.
+ Người tài trợ: Một người quản trị cấp giữa nhận biết những điểm quan
trọng về những sáng kiến của tổ chức, từ đó giúp tìm kiếm nguồn tài chính cần
thiết cho việc phát triển cải tiến và thúc đẩy các bước tiến hành thực sự. Ðổi mới
trong tổ chức không thể thiếu sự hiện diện của người tài trợ, tuy nhiên việc thực
hiện những đổi mới đó còn phụ thuộc vào vai trò thứ ba- Người phối hợp hoạt
động

o Xử lý các công việc day-to-day
o Đảm bảo cho bộ máy hoạt động trơn tru
 Ở các tổ chức nhỏ, các việc lãnh đạo và quản lý hay được qui làm
một, do cùng một người (ví dụ như chủ một doanh nghiệp nhỏ) đảm nhiệm. Tuy
nhiên, đối với các tổ chức lớn, thì sự phân biệt giữa lãnh đạo và quản lý là cần
thiết. Có những người có khả năng làm cả hai công việc lãnh đạo và quản lý, và
trong các tổ chức lớn cũng có những vị trí đòi hỏi phải làm cả hai việc. Tuy nhiên,
hai công việc này đòi hỏi những loại kỹ năng khác nhau
 Những điều mà một người lãnh đạo cần có (ngoài việc là một con người có
tư cách tốt nói chung) là:
o Uy tín cá nhân cao (nếu người bên trong không phục thì khó lãnh
đạo, nếu mất uy tín với bên ngoài thì toàn bộ tổ chức mất uy tín theo).
o Có trình độ cao, tầm nhìn xa trông rộng, để có thể đưa ra những định
hướng và quyết định đúng đắn.
o Biết phối hợp hài hòa với bộ phận quản lý.

11
 Người quản lý thì không nhất thiết cần có trình độ cao, uy tín cao hay tầm
nhìn xa trông rộng như người lãnh đạo, nhưng ngược lại cần những đức tính như:
o Hiểu được và tuân theo các quyết định của lãnh đạo
o Có tính kỷ luật, cẩn thận, tỉ mỉ, nắm sát các chi tiết (người lãnh đạo
có thể không mạnh những điểm này)
o Tùy lĩnh vực quản lý mà cần có trình độ chuyên môn tương ứng nhất
định.
2. Phân biệt về lãnh đạo và quản lý tại Việt Nam
Nói một cách hình thức, thì ở Việt Nam cũng có phân biệt giữa lãnh đạo và
quản lý, theo mô hình “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý”. Nhưng đi vào chi tiết
hơn, thì những người đáng nhẽ phải là lãnh đạo (ví dụ viện trưởng một viện
nghiên cứu) thì lại thành quản lý, còn người đáng nhẽ làm chức năng quản lý (ví
dụ trưởng phòng tổ chức) thì có khi lại thành lãnh đạo. Tức là các chức năng quản

giỏi. Điều đó cũng tương tự như trình độ khoa học cao không đồng nghĩa với dạy
học hay. Tôi biết có những người làm nghiên cứu rất giỏi, thậm chí được những
giải thưởng cao nhất trong khoa học, nhưng khi giảng bải thì rất chán không ai
hiểu. Nhưng đó là những ngoại lệ của một qui luật, là có một sự liên quan dương
tính rất lớn giữa trình độ khoa học và khả năng giảng dạy. Một người trình độ
khoa học cao, nếu chịu khó quan tâm đến việc dạy dỗ và quan tâm xem làm sao để
người nghe mình giảng tiếp thu được nhiều nhất, thì có thể dạy hay dần lên.
Nhưng một người mà nắm kiến thức đã không vững, thì khó mà dạy tốt được.
Trong lãnh đạo khoa học cũng vậy. Không phải ai có trình độ và tầm nhìn trong
khoa học đều tự động trở thành người lãnh đạo khoa học giỏi, mà còn cần có tư
cách, có thời gian bỏ ra quan tâm đến việc chung và suy nghĩ làm sao để những
người khác có thể phát huy khả năng khoa học của họ, v.v. (Ở Việt Nam có những
trường hợp đáng tiếc, khi có nhà khoa học có trình độ và quyền lực cao nhưng lại
“chia bè kéo cánh” cản bước tiến của nhiều nhà khoa học trẻ tâm huyết, hay có
người cả về trình độ và tư cách đều tốt nhưng lại có lúc phát biểu những câu bất
lợi cho khoa học như kiểu “làm toán không cần tiền”). Nhưng những người mà
trình độ thấp hoặc/và là làm khoa học kiểu vờ vịt không nghiêm chỉnh, thì không
có cách gì lãnh đạo khoa học tốt được. (Nơi đâu họ lãnh đạo, thì ở đó có xu hướng
sản xuất ra những “nhà khoa học” giống họ).

13
Tài liệu tham khảo:
1. Bài giảng phát triển kỹ năng lãnh đạo: TS. Lê Thị Thu Thủy
2. Giáo trình Hành vi tổ chức: GS. Trần Anh Tuấn
3. http://www.royal.vn/quan-ly/51.html
4. http://www.ketnoisunghiep.vn/