Tên đề tài
“Thành công của năm chủ tịch ASEAN 2010 và vị
thế của Việt Nam”
Danh sách nhóm
1. Dương Thị Quỳnh Anh
2. Vũ Tú Linh
3. Trần Khánh Ly
4. Nguyễn Thủy Phương
5. Nguyễn Nhật Quang
(CT36A)
LỜI MỞ ĐẦU
Ngày 28.7.1995, tại Brunei, Việt Nam được chính thức gia nhập vào Hiệp hội
các quốc gia Đông Nam Á (tên viết tắt là ASEAN ). Đây là sự kiện đánh dấu mốc quan
trọng đối với Việt Nam trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế. Trong hơn 15 năm qua,
Việt Nam đã đạt được rất nhiều thành tựu và điều này giúp Việt Nam ngày càng khẳng
định được vị thế của mình trong tiến trình hội nhập ASEAN.
Việt Nam có một vị trí chiến lược vô cùng quan trọng trong khu vực Đông Nam
Á cả về chính trị, kinh tế, văn hóa và quân sự. Sự đóng góp chính của Việt Nam là gắn
kết mọi vùng của khu vực Đông Nam Á trở thành một thể thống nhất, hơn nữa tạo điều
kiện cho Đông Nam Á những thuận lợi về giao thông cũng như việc hội nhập kinh tế,
văn hóa. Ngoài ra, Việt Nam luôn tích cực đóng góp vào việc thúc đẩy, tăng cường các
quan hệ về kinh tế thương mại, đầu tư, giao lưu phát triển văn hóa thể thao giữa các
nước ASEAN. Không chỉ tạo những mối quan hệ tốt đẹp trong nội khối ASEAN mà
Việt Nam còn đảm nhiệm tốt vai trò là một nước điều phối quan hệ đối thoại của
ASEAN với các cường quốc như Mỹ, Nga, Nhật Bản và hiện nay còn có cả Úc. Tiếng
nói của Việt Nam đóng một vai trò quan trọng trong các vấn đề về đổi mới cơ chế của
ASEAN, các nguyên tắc hoạt động của hiệp hội, giải quyết xung đột và đóng góp tài
chính.
Vậy có thể thấy rằng trong ASEAN thì vị trí quan trọng của Việt Nam là không
thể bị phủ nhận. Hiện nay, không chỉ có ASEAN mà thế giới cũng đánh giá rất cao
nhữfng đóng góp, thành tựu mà Việt Nam đã đạt được.

Ảnh hưởng” luôn là cái đích mà Ngoại giao Việt Nam hướng đến.
Trước hết, xét về khái niệm mục tiêu an ninh, có thể nói, mục tiêu đảm bảo chủ quyền,
an ninh quốc gia và toàn vẹn lãnh thổ là đặc biệt quan trọng, bởi vì trên thực tế, để giành được
cũng như giữ gìn toàn vẹn chủ quyền quốc gia không phải là điều đơn giản. Nhất là ngày nay,
khi cách mạng khoa học kỹ thuật phát triển, toàn cầu hoá, hệ thống giao thông và thông tin đã
“vượt biên” thì dường như an ninh quốc gia theo cách hiểu cũ không còn đứng vững, mặc dù
về hình thức, mỗi nước vẫn có chủ quyền và lãnh thổ riêng. Đó là thách thức của thời đại mới.
Thứ hai cần nhắc đến là mục tiêu phát triển. Trong bối cảnh làn sóng khoa học kỹ thuật
và công nghệ mới đang phát triển nhanh chóng thì việc tranh thủ điều kiện quốc tế để xây dựng
và phát triển đất nước có tầm quan trọng hơn bao giờ hết. Lý do vì phát triển sẽ tạo cho quốc
gia mối quan hệ quốc tể ổn định, tìm được nhiều đối tác và cơ hội mở rộng thị trường ra quốc
tế.
Cuối cùng là mục tiêu ảnh hưởng hay nâng cao vị thế quốc gia. Có thể nói đây là mục
tiêu mà hầu hết các quốc gia đều hướng đến để đạt được vị trí nhất định trên trường quốc tế.
Tuy nhiên để thực hiện mục tiêu này tuỳ thuộc vào sức mạnh mọi mặt của mỗi quốc gia, và
trên thực tế, không một quốc gia nào có đầy đủ những yếu tố cần thiết, vì vậy mục tiêu trên còn
đặt ra cho các quốc gia nhiều thách thức và đòi hỏi sự nỗ lực rất lớn.
II. Trước thềm Hội nghị ASEAN 2010
1. Quan hệ Việt Nam-ASEAN trước thềm hội nghị:
3
Quan hệ giữa Việt Nam và ASEAN đã từng diễn ra rất phức tạp, có lúc hòa dịu, có lúc
căng thẳng tùy theo sự biến động của khu vực và quốc tế. Hai bên đã từng hầu như không có
quan hệ với nhau như những năm 1960 khi cuộc chiến tranh mà Mỹ tiến hành ở Việt Nam
đang ở cao trào; hay đã có lúc “đối đầu” vì những sự kiện liên quan đến Campuchia vào những
năm 80; rồi lại chuyển từ chính sách “đối đầu” sang “đối thoại” từ cuối 1980. Từ khi vấn đề
Campuchia được giải quyết, Việt Nam thực hiện chính sách đối ngoại “Muốn làm bạn với tất
cả các nước”, quan hệ giữa Việt Nam và ASEAN được cải thiện đáng kể. Tháng 7 năm 1992,
Việt Nam trở thành quan sát viên của ASEAN, và ba năm sau đó đã trở thành thành viên chính
thức của ASEAN (7/1995). Sự kiện này đã ghi dấu mốc quan trọng trong tiến trình hội nhập
khu vực và thế giới của Việt Nam cũng như trong quá trình phát triển của ASEAN.

2
Trích bài báo “Chặng đường 15 năm Việt Nam đồng hành cùng ASEAN” (28/07/2010)
4
Vai trò tích cực và sự đóng góp quan trọng của Việt Nam được thể hiện rõ trong quá
trình hình thành ý tưởng, hoạch định chính sách, xây dựng và triển khai các văn kiện cơ bản
của ASEAN hướng tới mục tiêu xây dựng Cộng đồng như “Tuyên bố Hòa hợp ASEAN II”
năm 2003, “Chương trình hành động Vientiane” (VAP) năm 2004, “Hiến chương ASEAN”
năm 2007, “Lộ trình xây dựng Cộng đồng” cùng với các “Kế hoạch tổng thể xây dựng 3 trụ cột
Cộng đồng, và Kế hoạch công tác IAI về Thu hẹp khoảng cách phát triển” năm 2009. Trong
bốn lĩnh vực hợp tác chính của ASEAN về chính trị, an ninh, kinh tế, văn hóa – xã hội và quan
hệ đối ngoại, Việt Nam đã có nhiều đóng góp quan trọng. Đó là kết quả của sự tham gia tích
cực và chủ động của các Bộ, ngành liên quan, đăng cai tổ chức nhiều sự kiện quan trọng của
ASEAN và thúc đẩy các sáng kiến giá trị.
Theo Phó Thủ tướng, Bộ Trưởng Ngoại giao Phạm Gia Khiêm, trong những năm qua,
Việt Nam là một bộ phận không thể tách rời, là thành viên chủ động, tích cực, có trách nhiệm
trong ngôi nhà chung ASEAN.
3
Tuy là thành viên mới, nhưng Việt Nam đã tham gia tích cực
và đóng vai trò quan trọng trong những nỗ lực duy trì hòa bình, ổn định và thúc đẩy phát triển
của Hiệp hội. Việt Nam đã ký “Hiệp ước xây dựng Đông Nam Á” thành khu vực không có vũ
khí hạt nhân (SEANWFZ) và đang tích cực vận động các cường quốc hạt nhân tham gia ký kết
Nghị định thư của Hiệp ước để làm cho Hiệp ước thực sự có ý nghĩa. Bên cạnh đó, Việt Nam
góp tiếng nói của mình trong xây dựng “Tuyên bố về cách ứng xử của các bên ở Biển Đông
(DOC)” và hiện đang thúc đẩy sớm xây dựng “Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC)”.
4
Đặc
biệt, Việt Nam có những đóng góp lớn trong lĩnh vực hợp tác phát triển nhằm thu hẹp khoảng
cách trong ASEAN với sáng kiến ra “Tuyên bố Hà Nội” về thu hẹp khoảng cách 7/2010 và
nhiều dự án khác. Ngoài ra, Việt Nam đã đóng góp quan trong trong việc hình thành các khuôn
khổ hợp tác giữa ASEAN và các nước đối thoại như ASEAN+3 với nước Đông Bắc Á,

thế giới chỉ sau Mỹ, Đức, Trung Quốc và Nhật Bản. Với những số liệu đáng kinh ngạc như
vậy, ASEAN đang nhận được rất nhiều sự tôn trọng của công đồng quốc tế. Sự đóng góp của
hiệp hội ASEAN ngày càng được các quốc gia và tổ chức ghi nhận. Không chỉ dừng lại ở đó,
các cơ chế hợp tác của ASEAN cũng tỏ ra ngày càng hiệu quả và không ngừng được mở rộng
như ASEAN+1, ASEAN+3 (Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc), Hội nghị cấo cao Đông Á,
Diễn đàn khu vực – ARF,v.v… Hơn nữa, ASEAN cũng được mời tham dự các hội nghị Nhóm
các nước phát triển và mới nổi (G-20) ở London - Anh và Pitsburg - Mỹ. ASEAN đang đóng
vai trò trung tâm trong khu vực và ngày càng tham gia tích cực vào việc giải quyết các vấn đề
khu vực và toàn cầu.
Việt Nam chính thức đảm nhận vai trò chủ tịch trong năm 2010. Trong năm làm chủ
tịch ASEAN này, Việt Nam sẽ chủ trì một loạt các hội nghị quan trọng gồm hai hội nghị cấp
cao ASEAN, các hội nghị cấp cao ASEAN với các bên đối thoại. Ngoài ra, còn gần mười hội
nghị Bộ trưởng của bốn hội đồng ASEAN là Hội đồng điều phối và ba hội đồng về Cộng đồng
chính trị-an ninh, Cộng đồng kinh tế, Cộng đồng văn hóa – xã hội và hàng loạt hội nghị cấp
thứ trưởng hoặc tương đương. Vậy thách thức đặt ra cho Việt Nam ở đây là phải phát huy được
vai trò của toàn khối trong quan hệ với các cường quốc; tăng cường sự đoàn kết và hợp tác
trong ASEAN, nâng cao vai trò của Hiệp hội trong việc giải quyết các vấn đề khu vực và toàn
cầu. Khẳng định và nâng cao thêm vị thế của ASEAN trong khu vực cũng như trên thế giới
trong năm làm Chủ tịch luân phiên ASEAN sẽ là một thành công vô cùng lớn của Việt Nam
trong việc khẳng định vị trí của mình trong mắt cộng đồng ASEAN và thế giới.
Theo như ông Phạm Quang Vinh thì đường lối của Đảng và Nhà nước ta là: Độc lập, tự
chủ , đa dạng hóa, đa phương hóa, sẵn sàng là bạn và là đối tác tin cậy của tất cả các nước. Đặc
biệt với ASEAN, chúng ta chủ trương coi trọng hợp tác ASEAN – một ASEAN vững mạnh,
đoàn kết và liên kết chặt chẽ, là nhân tố quan trọng trong việc xây dựng môi trường hòa bình,
6
ổn định, hợp tác ở khu vực. Đó là lợi ích chiến lược lâu dài của Việt Nam.
5
Thủ tướng Nguyến
Tấn Dũng, tại hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 15, cũng đã nhấn mạnh rằng hợp tác ASEAN
có tầm quan trọng chiến lược đối với Việt Nam và Việt Nam luôn là thành viên tích cực, chủ

tiến độ và yêu cầu công việc, khẩn trương và hiệu quả. Các nước thành viên, cũng như Tổng
5
Phỏng vấn ông Phạm Quang Vinh (Tỏa sang cùng ASEAN – báo Dân Việt – Tác giả: Thúy Đăng – ngày đăng:
02/02/2011)
6
Trích bài báo “Trước thềm Việt Nam giữ chức chủ tịch ASEAN” (Báo Vietnamplus điện tử - Tác giả: Thu Hằng –
ngày đăng: 30/12/2009)
7