1
THỂ CHẾ, CHÍNH SÁCH TRONG
QUẢN LÝ VÀ QUY HOẠCH
MÔI TRƯỜNG NÔNG THÔN
PGS.TS. Nguyễn Thị Vòng
Khoa Tài nguyên và Môi trường
Trường ĐH Nông nghiệp Hà Nội
2
THỂ CHẾ, CHÍNH SÁCH TRONG QUẢN LÝ VÀ
QUY HOẠCH MÔI TRƯỜNG NÔNG THÔN
1. Bảo vệ môi trường và phát triển bền vững việt nam
2. Quy hoạch quản lý môi trường và các biện pháp bảo vệ môi
trường
3. Hệ thống các chỉ tiêu và chỉ số môi trường
4. Các công cụ quản lý môi trường
5. Các công cụ luật pháp trong quản lý môi trường
6. Các giải pháp đảm bảo thực hiện quy hoạch tổng thể phát
triển tài nguyên môi trường
7. Nội dung của quy hoạch phát triển tài nguyên môi trường
8. Các văn bản về quản lý môi trường
3
I. BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG VÀ PHÁT TRIỂN BỀN
VỮNG VIỆT NAM
a. Pháp luật, chiến lược bảo vệ Môi trường và
Phát triển bền vững Việt Nam
•
Năm 1992 Hội nghị LHQ về Môi trường và Phát
triển Rio de Janeiro, Brazil 3- 4/6/1992, ký các văn
kiện và công ước chính về Môi trường đã thông
qua tại Hội nghị;
•

Quan điểm
(1) Chiến lược Bảo vệ môi trường là bộ phận cấu thành
không thể tách rời của Chiến lược phát triển kinh tế - xã
hội;
(2) Bảo vệ môi trường là nhiệm vụ của toàn xã hội, của
các cấp, các ngành, các tổ chức, cộng đồng và của mọi
người dân; bảo vệ môi trường mang tính mang tính
quốc gia, khu vực và toàn cầu;
(3) Bảo vệ môi trường phải trên cơ sở tăng cường quản lý
nhà nước, thể chế và pháp luật hóa đi đôi với việc nâng
cao nhận thức và ý thức trách nhiệm của mọi người
dân, của toàn xã hội;
(4) Bảo vệ môi trường là việc làm thường xuyên, lâu dài.
6
Mục tiêu
(1) Những định hướng đến 2020: Ngăn chặn về cơ bản mức độ
gia tăng ô nhiễm, phục hồi suy thoái và nâng cao chất lượng
môi trường, bảo đảm phát triển bền vững đất nước, bảo đảm
cho mọi người dân được sống trong môi trường có chất lượng
tốt về không khí, đất, nước, cảnh quan và các nhân tố môi
trường tự nhiên khác đạt chuẩn mực do Nhà nước quy định.
(2) Mục tiêu đến năm 2010:
- Hạn chế mức độ gia tăng ô nhiễm, khắc phục tình trạng suy
thoái và cải thiện chất lượng môi trường;
- Nâng cao khả năng phòng tránh và hạn chế tác động xấu của
thiên tai, của sự biến đổi khí hậu bất lợi đối với môi trường;
- Khai thác và sử dụng có hiệu quả các nguồn tài nguyên thiên
nhiên, bảo đảm cân bằng sinh thái ở mức cao, bảo tồn thiên
nhiên và giữ gìn đa dạng sinh học;
- Chủ động thực hiện và đáp ứng các yêu cầu về môi trường

a. Quy hoạch quản lý môi trường
Mục tiêu của Quản lý môi trường:
•
Kiểm soát các tác động của các hoạt động sản
xuất và đời sống lên môi trường.
•
Hỗ trợ các hệ thống TNMT phục hồi, tái sinh, tự
làm sạch để trả lại trạng thái ban đầu.
•
Thúc đẩy sự phát triển các hệ thống TNMT theo
hướng phục vụ ngày càng tốt hơn nhu cầu của
con người.
Phương pháp luận quản lý môi trường được thể
hiện trên sơ đồ 1.
II. QUY HOẠCH QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG VÀ CÁC
BIỆN PHÁP BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
10
Sơ đồ 1: Sơ đồ phương pháp luận quản lý môi trường
Môi trường
tài nguyên
thiên nhiên
Các hệ
thống quản
lý môi
trường
Mục tiêu 1:
Kiểm soát
Mục tiêu 2:
Hỗ trợ
Mục tiêu 3:

công nghiệp và xây dựng.
•
Các biện pháp bảo vệ môi trường trong sản xuất
nông lâm, ngư nghiệp.
•
Các biện pháp bảo vệ môi trường trong hoạt động
kinh doanh, dịch vụ, du lịch.
12
* Nhóm các biện pháp về tài nguyên:
•
Các biện pháp làm giàu tài nguyên.
•
Các biện pháp chống mất mát tài nguyên.
•
Các biện pháp chống giảm chất lượng tài nguyên.
•
Các biện pháp đổi mới tài nguyên.
•
Các biện pháp sử dụng hợp lý, có hiệu quả tài nguyên.
* Nhóm các biện pháp xử lý môi trường:
•
Các biện pháp quan trắc môi trường.
•
Các biện pháp kiểm tra, phát hiện sự cố. Đánh giá tác động
môi trường.
•
Các biện pháp xử lý sự cố môi trường.
•
Các biện pháp tăng cường cơ quan quản lý môi trường.
•

pháp cải
thiện:
nạo vét,
lắng
lọc, rửa
Các biện
pháp
pháp
luật và
thể chế
Sản
phẩm
sạch
hơn và
giảm
thiểu
chất thải
Các biện
pháp về
chính
sách và
cơ chế
Công nghệ
sản xuất
tiên tiến,
sử dụng ít
năng
lượng hóa
thạch
Cải tạo lưu vực,

khu vực cần được giữ.
Các chỉ tiêu bảo tồn cảnh quan:
•
Màu và độ trong của nước hồ, nước biển…
•
Phong cảnh tự nhiên không được xâm phạm.
Các chỉ tiêu bảo tồn chất lượng nước:
•
Độ trong của nước đến (bao nhiêu) mét.
•
BOD cần bảo tồn ở mức (bao nhiêu) mét.
•
COD cần duy trì ở mức (bao nhiêu) mg/g.