Báo cáo chuyến đi thực địa Hải Phòng
1. Thông tin
1.1 Cơ sở thực hiện
Xét về quản lý nhà nước trong lĩnh vực Y tế đơn vị đầu mối tại mỗi tỉnh là Sở Y tế, trực thuộc Ủy ban
nhân dân (UBND) tỉnh; ngoài ra, Bộ Y tế còn quản lý 77 đơn vị trực thuộc (Bệnh viện, Viện nghiên
cứu…) đóng tại các tỉnh khác nhau trên cả nước. Mỗi Sở Y tế hay đơn vị trực thuộc đều có thể đóng
vai trò độc lập trong thực hiện và điều phối các chương trình/ dự án liên quan đến Y tế. Thực tế này
cho thấy sự phức tạp và đa dạng của hoạt động điều phối viện trợ cấp tỉnh.
Để đóng góp hiệu quả vào công tác điều phối và quản lý viện trợ, Ban thư ký Nhóm đối tác Y tế
(HPG) đã đưa ra sáng kiến đi thực địa cho cán bộ ban Vụ Hợp tác quốc tế (HTQT) và Ban thư ký
HPG để tìm hiểu thông tin về giải ngân và quản lý viện trợ tại cấp địa phương, cấp cơ sở nơi hiện
thực các ý tưởng về hiệu quả viện trợ. Những chuyến thực địa này đồng thời cũng là cầu nối thu hẹp
khoảng cách và tăng cường mối quan hệ giữa Vụ HTQT và các đơn vị đầu mối cho hoạt động HTQT
về Y tế tại địa phương.
1.2 Mục đích
Mục đích quan trọng nhất của việc đi thực địa là nhằm thiết lập mối quan hệ chính thức giữa Vụ
HTQT với các đơn vị của tỉnh làm HTQT trong lĩnh vực Y tế, đặc biệt là Sở Y tế, tăng cường hiểu
biết lẫn nhau, và thúc đẩy mối quan hệ hợp tác lâu dài giữa các bên.
Ngoài ra, trong thời gian tới, việc đi thực địa đang được xem xét trở thành một hoạt động định kỳ
của Vụ HTQT và Ban thư ký HPG để tăng cường mạng lưới HTQT trong ngành Y tế, cung cấp
những thông tin thực tế cho diễn đàn HPG và tăng cường quảng bá về HPG với tư cách là diễn đàn
đối thoại chính sách cấp cao tới đông đảo các cá nhân tổ chức trong ngành.
1.3 Nội dung chuyến đi thực địa tại Hải Phòng (24, 25/ 08/ 2010)
Sau Thái Nguyên, Hải Phòng là điểm đến thứ hai của đoàn công tác Vụ HTQT và Ban thư ký HPG.
Là một thành phố biển, lại nằm trong khu vực kinh tế phát triển năng động (vùng Châu thổ sông
Hồng), Hải Phòng có cơ sở kinh tế vững chắc với cảng biển quốc tế nước sâu, dịch vụ hậu cần, vận
tải và dịch vụ du lịch.
Trong hai ngày, đoàn công tác gồm lãnh đạo và chuyên viên Vụ HTQT cùng với cán bộ Ban thư ký
HPG đã đến làm việc và tìm hiểu công tác hợp tác quốc tế của các đơn vị sau tại Hải Phòng:
• Sở Y tế Hải Phòng
• Cơ quan Y tế tại cấp huyện (UBND huyện và bệnh viện huyện Vĩnh Bảo)

vận động cho các dự án khác về Y tế ngoài vấn đề HIV/ AIDS vốn đang là vấn đề được
quan tâm trong viện trợ.
2.2 Ngược lại, Đại học Y Hải Phòng và Viện nghiên cứu Y học biển lại tích cực và chủ động
biến HTQT thành lợi thế của đơn vị
Điều này được thể hiện rất rõ trong báo cáo các hoạt động của trường Đại học Y Hải
Phòng, trong đó liệt kê đầy đủ và phân loại chi tiết các hoạt động HTQT của Đại học với
các đơn vị từ hoạt động hợp tác đào tạo, hợp tác nghiên cứu và trao đổi giảng viên, sinh
viên. Những hoạt động này đã đóng góp tích cực vào việc nâng cao uy tín của trường với
tư cách một trong tâm nghiên cứu và đào tạo, đồng thời là một đơn vị có nhiều hoạt động
hợp tác với các đối tác y tế của thành phố cũng như trong khu vực. Sự năng động này
cũng được ghi nhận tại Viện Y học biển, tuy ở qui mô nhỏ hơn. Viện nghiên cứu đã tích
cực tìm kiếm các đối tác quốc tế cho hợp tác về kỹ thuật để thực hiện một lọat các hoạt
động nghiên cứu, chăm sóc sức khỏe và HTQT trong định hướng mở rộng Viện nghiên
cứu hơn nữa, đáp ứng tầm quan trọng của nghiên cứu biển với Việt Nam hiện nay.
Câu chuyện điển hình: Khi phân tích các khó khăn của công tác HTQT, việc thiếu vốn
đối ứng là lý do phổ biến được nhiều đơn vị đưa ra, ngay cả ở Hải PHòng. Vì vậy, khi
ông Thức, hiệu trưởng Đại học Y Hải Phòng tuyên bố trong buổi làm việc chung với Sở
Y tế, Sở Kế hoạch đầu tư và Sở Ngoại vụ Hải PHòng: “Vốn đối ứng của chúng tôi là
bệnh nhân HIV/ AIDS”, ông đã gây một ấn tượng mạnh cho các cán bộ tham gia chuyến
công tác. Câu chuyện của ông là câu chuyện hợp tác nghiên cứu với một đối tác Nhật
Bản về HIV/AIDS đã minh chứng rõ ràng nguyên tắc cơ bản nhất của hợp tác là cả hai
bên cùng có lợi. Câu chuyện của ông cho thấy rằng khó khăn về tài chính không nhất
thiết là một cản trở đối với hoạt động HTQT, suy cho cùng, trong mỗi cuộc hợp tác, các
bên đều kỳ vọng đối tác của mình đóng góp vào sự hợp tác bằng cách này hay cách
khác, và nếu phương thức đóng góp không phải là tài chính, thì đối tác có thể đóng góp
một thứ khác mà bên kia thiếu hụt. Với sự năng động và sáng tạo của ông Hiệu trưởng,
thật dễ hiểu là Đại học Y Hải Phòng là một đơn vị điển hình về công tác HTQT trong
ngành Y tế thành phố.
Trong buổi làm việc của đoàn công tác với lãnh đạo và cán bộ Đại học Y Hải Phòng, các
thành viên đã thảo luận và chia sẻ các bài học quí báu mà Trường đúc rút trong việc thúc

chuyến đi thực địa đến Thái Nguyên và Hải Phòng, kết luận của nhóm công tác vẫn là yếu tố con
người và môi trường đóng vai trò quan trọng như nhau trong việc quyết định thành công của
công tác HTQT.
3. Đề xuất cho Vụ HTQT và Ban thư ký HPG
Sau hai chuyến đi thực địa đầu tiên đến Thái Nguyên và Hải Phòng, nhóm công tác nhận thấy là
đoàn công tác của Vụ HTQT và Ban thư ký HPG được chào đón tại nhiều đơn vị cấp tỉnh, nhất
là ở những nơi có hoạt động HTQT tích cực. Như vậy, các chuyến đi thực địa đã bắc những cầu
nối đầu tiên cho Vụ HTQT và HPG tới các đơn vị ở tuyến tỉnh và từ đó tăng cường mạng lưới
hợp tác giữa các Đối tác phát triển với phía chính phủ trong đó Vụ HTQT là đơn vị đầu mối còn
HPG là diễn đàn đối thoại chính sách cấp cao.
Ở những bước ban đầu này, một điều quan trọng là các cán bộ Vụ HTQT cần hiểu rằng thông tin
có thể rất phong phú đa dạng và việc hiểu được thực tế muôn màu muôn vẻ không thể trong một
sớm một chiều. Ngoài ra, một điều quan trọng khác là những chuyến đi thực địa có mục tiêu
quan trọng nhất là đặt mối quan hệ, chính vì thế không nên nhồi nhét quá nhiều thông tin và/
hoặc đặt quá nhiều kỳ vọng.
Để các chuyến đi thực địa sau được hiệu quả, Vụ HTQT và Ban thư ký HPG cần quan tâm đến
những vấn đề sau:
• Nhu cầu hiện tại của các đơn vị cấp tỉnh mà Vụ HTQT và HPG có thể hỗ trợ:
o Thông tin: về các đối tác tiềm năng, về chiến lược hợp tác quốc tế, các xu hướng, và
các ưu tiên trong ngành…
o Nâng cao năng lực: về quản lý dự án, thủ tục tài chính về hành chính, lập kế hoạch
chi tiêu và lên dự trù ngân sách…
o Các cơ hội gặp gỡ và tìm khả năng hợp tác giữa các đơn vị cấp tỉnh và các đối tác
phát triển cũng như các dịp trao đổi giữa các đơn vị có liên quan đến Y tế.
• Kế hoạch của Vụ HTQT và Ban thư ký HPG để giữ liên hệ và phát triển mối quan hệ với các
đơn vị trong ngắn hạn và trung hạn hướng tới nhân rộng mạng lưới rộng hơn nữa trong dài
hạn, với điều kiện thời gian và nguồn lực hạn chế:
o Cơ chế trao đổi thông tin giữa Vụ HTQT và các đối tác khác: hiện nay trang web sẽ
là bước khởi đầu và nhiệm vụ chính sẽ là giữ trong trang thông tin luôn mới mẻ và
hấp dẫn.