Website: Email : Tel : 0918.775.368
Đề bài:
Phân tích luận điểm của chủ tịch Hồ Chí Minh: “ Vì lợi ích mười năm thì phải
trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người”. Vận dụng phân tích Việt Nam
hiện nay.
Bài làm
I. Đặt vấn đề
Một người vị lãnh tụ vĩ đại, một danh nhân văn hóa thế giới đồng thời là vị
cha già kính yêu của dân tộc Việt Nam - không ai khác đó người mà triêu triệu con
dân Việt Nam gọi một cách trìu mến: Bác Hồ. Bác đã đi vào lòng dân bởi cốt cách
giản dị rất mực đời thường và cả tầm hiểu biết và lí luận chặt chẽ. Sự ngiệp giáo
dục và đào tạo đội ngũ cán bộ giỏi cho Đảng cộng sản Việt Nam luôn được Bác hết
lòng quan tâm. Ngày 13/9/1958, tại lớp học chính trị của giáo viên cấp 2, cấp 3
toàn miền Bắc, Bác căn dặn: “ Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây, vì lợi ích
trăm năm thì phải trồng người. Chúng ta phải đào tạo những công dân tốt và cán
bộ tốt cho nước nhà. Nhân dân, Đảng, Chính phủ giao nhiệm vụ đào tạo thế hệ
tương lại cho các cô chú. Đó là trách nhiệm nặng nề nhưng rất vẻ vang.”. Bài nói
của Bác Hồ được đăng trên báo Nhân Dân số 1645, ra ngày 14/9/1958; sau đó được
tổng hợp và sách “ Hồ Chí Minh - tuyển tập” , tập 2, NXB Sự Thật, Hà Nôi năm
1980, trang 93. Vấn đề đưa ra không phài là mới nhưng đã và đang nóng với xã
hội. Đặc biệt thực tiễn ngày nay càng khăng định tính đúng đắn trong quan điểm
của Bác về vì trí không thể thay thế của con người trong tiến trình phát triển của
Việt Nam.
II. Nội dung
Phân tích luân điểm:
• Quan điểm của Hồ Chí Minh về vai trò của con người
- Con người là vốn quý nhất, nhân tố quyết định thành công của sự nghiệp
cách Mạng.
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Tư tưởng Hồ Chí Minh không chỉ kế thừa toàn bộ tinh hoa trong tư tưởng của
xong”. Nhân dân Việt Nam bản tính cần cù lao động, yêu hòa bình, thông minh và chất
phác. Dân tộc Việt Nam xứng đáng được tự do trên mảnh đất của mình và có cuộc
sống ấm no hạnh phúc. Và trên hết sức mạnh toàn dân là sức mạnh ẩn chứa tiềm tàng
có thể cho ta thực hiện điều đó.Càng hiểu và yêu nhân dân Việt Nam Người càng có
động lực để tin rằng cùng với lòng yêu nước nồng nàn , ý chí kiên quyết của nhân dân
và quân đội chẳng những chúng ta sẽ thắng lợi mà nhất định thắng lợi.
- Con người vừa là mục tiêu vừa là động lực cách mạng; phải coi trọng và phát
huy nhân tố con người.
Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, con người được khái niệm vừa là mục tiêu của
sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội, vừa là động lực của chính sự
nghiệp đó. Tư tưởng đó được thể hiện rất triệt để và cụ thể trong lý luận chỉ đạo
cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân và xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta.
Trong lý luận về xây dựng chế độ mới, Hồ Chủ tịch đã khẳng định xây dựng
chế độ dân chủ nhân dân gắn liền với việc thực hiện bước tiến lên chủ nghĩa xã hội.
Trong kháng chiến giải phóng dân tộc cần xây dựng chế độ dân chủ nhân dân để
đẩy mạnh công cuộc kháng chiến, đồng thời tạo ra những tiền đề cho việc xây dựng
chủ nghĩa xã hội; trong xây dựng chủ nghĩa xã hội cần phải thực hiện chế độ dân
chủ nhân dân, vì như Người nói: "Đây là cuộc chiến đấu khổng lồ chống lại những
cái gì đã cũ kỹ, hư hỏng, để tạo ra những cái mới mẻ, tốt tươi". Cuộc chiến đấu ấy
sẽ không đi đến thắng lợi, nếu không "dựa vào lực lượng của toàn dân". Về chủ
nghĩa xã hội, Hồ Chí Minh không bao giờ quan niệm hình thái xã hội đó như một
mô hình hoàn chỉnh, một công thức bất biến. Bao giờ Người cũng coi trọng những
điều kiện kinh tế, xã hội, chính trị, văn hóa khách quan. Người chỉ đề ra những mục
tiêu của công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội với những bước đi thiết thực và
những nội dung cơ bản nhất. Theo Người: "Nói một cách tóm tắt, mộc mạc, chủ
nghĩa xã hội trước hết là làm cho nhân dân lao động thoát khỏi bần cùng, làm cho
mọi người có công ăn việc làm, được ấm no và được sống đời hạnh phúc"; "Chủ
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
nghĩa xã hội là nhằm nâng cao đời sống vật chất và văn hóa của nhân dân" xây dựng
người cách mạng trước hết vẫn là một con người bình thường. Họ có anh em, có
cha mẹ, có quê hương, có đồng bào. Nhưng trên hết họ có lí tưởng. Lí tưởng ở đây
là làm sao bảo vệ những người than yêu ấy, bảo vệ quê hương mình, đồng bào
mình, làm sao cho họ được hưởng ấm no và hạnh phúc. Từ đó tạo thành động lực
để phấn đấu và sẵn sàng hi sinh.
Hồ Chí Minh có niềm tin mãnh liệt và sức mạnh quần chúng. Trong sự nghiệp
xây dựng đất nước Hồ Chí Minh nhân rõ: “Muốn xây dựng xã hội chủ nghĩa, trước
hết phải có con người xã hội chủ nghĩa”, “có dân là có tất cả”… Chính vì vậy đã là
người cộng sản thì phải tin vào dân và nhân dân chính là thứ tạo nên sức mạnh cho
người cộng sản. Tạo nên tiền đề phát triển cách mạng nhưng mặt khác không thể
tách rời khỏi sự định hướng lãnh đạo của Đảng.
Chính vì vậy, làm sao để con người trở thành động lực,và phát huy được nhân
tố có sẵn; khắc phục kịp thời các phản động lực trong con người và tổ chức, những
thói quen xấu, hủ tục lạc hậu, không dam đổi mới sáng tạo…lại là vấn đề đặt ra.
• Quan điểm của Hồ Chí Minh vè chiến lược “trồng người”.
- “Trồng người” là yêu cầu khách quan, vừa lâu dài, vừa cấp bách, vừa lâu dài
của cách mạng.
Như trên đã nói, con người vừa là mục tiêu, động lực cách mạng chính vì vậy
Hồ Chí Minh luôn quan tâm đến việc làm sao đào tạo, giáo dục, rèn luyện con
người. Và hơn ai hết người hiểu rõ yếu tố mang tính chất quyết định ấy. Người nói
đến: “lợi ích trăm năm” và mục tiêu xây dựng xã hội xã hội chủ nghĩa là quan điểm
mang tầm vóc chiến lược, cơ bản, lâu dài, nhưng cũng rất cấp bách. Mà điều đầu
tiên trong nhiệm vụ của con người xã hội chủ nghĩa là “trồng người”. Chỉ có con
người nắm được lí tưởng cách mạng, có văn hóa, có trình độ, có lối sống tốt đẹp và
đạo đức tốt… mới có thể tạo dựng nên một xã hội xã hội chủ nghĩa theo đúng bản
chất của nó, mới có thể làm và khiến cho nhân dân noi theo cũng như hứa hẹn đem
lại sự tiến bộ cho đất nước, không chỉ dừng lại ở việc dành độc lập tự chủ mà còn
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
phát triển về mọi mặt “xứng danh với các cường quốc năm châu trên thế giới”.
học để tài thì phải học “học cách để làm người”
Trồng cây sao cho cây lớn lên thẳng và đẹp đã khó, “trồng người” lại càng
khó hơn. Tư tưởng của một thế hệ có thể ảnh hưởng đến hàng chục thế hệ. Đã khó
nhưng đó lai là công việc không thể nóng vội trong một sớm một chiều. Công việc
“trăm năm” công việc kế thừa của thế hệ này sang thế hệ khác. Công việc không dễ
nhưng hứa hẹn đem lại nhiều thành công cho sự nghiêp phát triển của nước nhà.
Vận dụng phân tích Việt Nam hiện nay:
Trên cơ sở vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác- lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh,
Đảng ta đã có bước đầu đạt được những thành công nhật định.
Từ xưa đến nay hiếu học luôn là truyền thống của dân tộc ta. Từ ngàn xưa
giáo dục đã là vấn đề quan trọng thì ngày nay trong thời buổi hội nhập kinh tế thị
trường, giáo dục càng trở thành vấn đề được Đảng và nhà nược coi trọng “giáo dục
là quốc sách”. Nghị quyết đại hội đâij biểu toàn quốc lần thứ VII của đảng đã
khẳng định “Nâng cao dân trí, bồi dưỡng và phát huy nguồn lực to lớn của con
người Việt Nam là nhân tố quyết định thắng lợi trong công cuộc công nghiệp hóa,
hiện đại hóa”. Thực tiễn đã chứng tỏ rằng không cí người lao động chất lượng cao
chúng ta không thể phát triển kinh tế, đưa đất nước thoát khỏi nghèo nàn lạc hậu.
Nhưng cũng chính vì nghèo nàn lạc hậu về kinh tế mà chất lượng của nguồn lao
động nước ta chưa cao. Chính vì vậy chúng ta cần có những chính sách thiết thực
nhằm nâng cao chất lượng của người lao động.
Nỗ lực trong giáo dục đã mang lại những kết quả đáng khích lệ. Từ một nước
có tới 95% dân số mù chữ (1945), đến nay, tỷ lệ biết chữ ở Việt Nam là 91%
(2002). Kết quả đạt được trong việc xóa mù chữ, phổ cập giáo dục tiểu học đang
được duy trì và phát huy. Năm 2000. Việt Nam đã đạt chuẩn về xóa mù chữ ở bậc
tiểu học. Hiện nay, chủ trương phổ cập giáo dục trung học cơ sở đang được triển
khai tích cực, đã có 20 tỉnh, thành phố được công nhận đạt chuẩn quốc gia. Một số
tỉnh, thành phố lớn như Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh bắt đầu thực hiện phổ cập
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
giáo dục bậc trung học phổ thông. Công tác giáo dục ở vùng đồng bào các dân tộc
cũng đã và đang kiện cho sinh viên có thêm cớ hội tiếp xúc với nên giáo dục tiên
tiến.
Trong nước, giáo dục ở bậc đại học năng lực đào tạo tăng hơn 3 lần (376
trường đại học, cao đẳng với 61.150 giảng viên so với 101 trường đại học, cao đẳng
và 20.212 giảng viên, 6.217 giảng viên là tiến sĩ so với 2.041, 2.286 GS, PGS so
với 526 GS, PGS), quy mô đào tạo tăng gần 13 lần (1,7 triệu sinh viên so với
133.136 sinh viên). Hệ thống cơ sở đào tạo đại học đã phủ gần kín cả nước (62/63
tỉnh, thành phố đã có đại học hoặc cao đẳng). Đầu tư của nhà nước cho giáo dục đại
học tăng nhanh, cơ chế tài chính cho giáo dục đại học đã bắt đầu được đổi mới.
Nguồn lực của xã hội đầu tư cho giáo dục đại học tăng nhanh (có 81 trường đại
học, cao đẳng ngoài công lập, chiếm 21,5% số trường). Đã bắt đầu hình thành hệ
thống quản lý chất lượng giáo dục đại học trong cả nước và cơ chế nhà nước, nhà
trường và người dân giám sát chất lượng giáo dục và đầu tư cho giáo dục. Quan hệ
quốc tế phát triển tương đối nhanh cả cấp quốc gia và cấp trường.
Từ những đầu tư ấy cho giáo dục mà Việt Nam những năm qua đã đạt được
không ít những kết quả đáng ghi nhận. Như việc học sinh Việt liên tục đạt giải cao
trong trong những cuộc thi quốc tế. Hay gần đây là sự kiện giáo sư Ngô Bảo Châu
dành giải thưởng Fields giúp Việt Nam trở thành nước thứ hai ở châu Á có người
vinh dự nhận giải thưởng này…. 8/9/2010 vừa qua cô bé Hiếu Hiền mang lại cho
Việt Nam giải nhất cuộc thi viết thư quốc tế UPU đầu tiên sau 20 năm tham dự.
Thêm vào thành tích đó là hàng loạt các giải nhất nhì trong các cuộc thi Olympic
quốc tế ở nhiều lĩnh vực.Như 2 huy chương vàng Olympic quốc tế môn toán và vật
lí được thủ tướng tặng bằng khen ngày 15/11/2010….
Đó mới chỉ là một số ít những gì Đảng và nhà nước đã làm được. Quả thật,
những kết quả ấy đáng được coi là những tín hiệu đáng mừng đặc biệt trong giai
đoạn hiện nay, sự mở cửa và hội nhập đang đến rất gần. Công nghiệp hóa, hiện đại
hóa đã, đang và sẽ trở thành xu hướng phát triển chung của tất cả các quốc gia trên
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
thế giới. Đó là con đường phát triển tất yêu của nước ta để đi đến mục tiêu “dân
độ nhận thức, tư duy khoa học. Khác với trước đây, lao động Việt Nam ngày nay
được tạo những cơ hội tốt hơn để tự nâng cao trình độ. Chúng ta bước đầu có được
đội ngũ chuyên gia trên nhiều các lĩnh vực. Thực tế khác với lí thuyết nhưng những
lí thuyết căn bản được học hỏi trên ghế nhà trường cũng một phần nào đó đang phát
huy hiệu quả của mình đặc biệt trong những vấn đề mang tầm vóc lớn như các vấn
đề vĩ mô. Hay tự đặt ra cho mình môt câu hỏi: nếu như trong thời gian qua, Việt
Nam bỏ qua giai đoạn trồng người thì ngày nay liệu có hay không Việt Nam như
hiện nay? Và Việt Nam trong tương lai sẽ ra sao?
Thành quả của vai trò “trồng người” không ai không thất nhưng nó đã và
đang tồn tại những hạn chế cần khắc phục. Đơn cử như bệnh thành tích trong giáo
dục. Vẫn biết là giáo dục không thực chất, vẫn biết là không tốt nhưng đại bộ phân
vẫn không tránh hỏi căn bệnh này. Chương trình đào tạo đã có nhiều đổi mới nhưng
giáo dục làm sao cho phù hợp, cho hội nhập và đạt hiệu quả thì vẫn còn cần nhiều
công nghiên cứu. Thực tế đáng buồn hiện nay, học sinh Việt Nam cần cù và thông
minh ấy vậy nhưng thử hỏi trong nước có mấy trường mà bằng cấp được quốc tế
thừa nhận? Giáo dục xa dời với thực tiễn. Một phần vì cơ sỏ hạ tầng vẫn còn hạn
chế nên điều kiện thực nghiệm thật không có. Thành thử đào tạo lệch, sinh viên ra
trường nắm chắc lí thuyết nhưng cho thực tế vào làm thì không làm được điều này
có thể thấ rõ trong khối ngành kĩ thuật. Thành thử có bằng đại học trong tay mà khi
ra trường đều trải qua giai đoạn đào tạo và đào tạo lại. Thêm vào đó hiện tượng
chảy máu chất xám đã và đang có chiều hướng gia tăng. Điều kiện du học nhiều
nhờ chính sách nhà nước mở hơn nhưng thêm vào đó, làm sao giữ được người tài?
Làm sao để cho những du học sinh đi học quay về cống hiến và có điều kiện cống
hiến cho nước nhà? Chúng ta đang mắc phải cái vòng luẩn quẩn đưa du học sinh đi
học để mang tinh hoa về cho đất nước nhưng cuối cùng thì không về, nước chẳng
thấy giàu lên mà ngược lai mộ phần nhân tài mất đi mặc dù có thể họ được đi bằng
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
ngân sách của nhà nước…sẽ con rất nhiều vấn đề mà chúng ta cần ngồi lại và cùng
bàn bạc.
quả thật rất đáng lưu tâm và vấn đề đó một lần nữa đặt nặng lên vai của ngành giáo
dục. Những người có vai trò quyết định trong việc trồng người.
Cách thức giải quyết các vấn đề đó ra sao? Nó yêu cầu tổng thể các biện pháp
không chỉ riêng đối với ngành giáo dục mà cả sự chung tay của toàn dân. Nó không
phải là công việc của một nhà mà là toàn xã hội. Giáo dục đầu tiên phải thực hiện
từ mỗi cá nhân đến gia đình, nhà trường và xã hội Nếu nói về biên pháp có lẽ ai
cũng đã được nghe nhều. Vấn đề đạo đức, giáo dục là tổng thể phụ thuộc vào nhiều
yếu tố nên nói làm sao cho phù hợp thì quả là khó. Chúng ta đã và đang áp dụng cả
những chính sách vĩ mô và vi mô cho vấn đề này, nhưng có lẽ để hiệu quả thi
không chỉ vai trò của nhà nước là đủ. Quan trọng nhất và xát xao nhất là ở bản thân
mỗi người, làm sao có được tư tưởng cách mạng, tư tưởng hướng theo cái đúng, tự
mìnhh vững vàng với cái xấu
III. Kết thúc vấn đề
“Trồng người” là vấn đề tuy không mới nhưng luôn là vấn đề bức thiết của
mỗi xã hội. Lấy định hướng của tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề con người và vấn
đề trồng người thể hiện sâu sắc qua câu nói: “vì đất nước mười năm thì phải trồng
cây, vì đất nước trăm năm thì phải trồng người”, thấm nhuần tư tưởng của Bác,
Đảng và nhà nước ta trong những năm qua đã không nhừng phấn đầu vì sự nghiệp
cao cả ấy. Trên chặng đường đã qua, thành tựu đạt được nhiều, ghi nhận sự đóng
góp to lớn của nó trong vấn dề phát triển các lĩnh vực nói riêng và tòan bộ xã hội
nói chung là không thể phủ nhân. Một lần nữa vai trò của con người_ nhân tố quyết
định và động lực cho cách mạng được khẳng định nhưng không chỉ còn trên vai trò
giải phóng dân tộc mà trên một vai trò mới phát triển kinh tế.
Việt Nam hiện nay đang trong quá trình hội nhập kinh tế thế giới, với bản
thân mình con nhiều hạn chế, thua kém của một nền kinh tế đi sau vai trò của quá
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
trình “trồng người” lại đứng trước những thách thức và cơ hội mới. Cơ hội tiếp cận
và tự hoàn thiện mình để hội nhập với giáo dục quốc tế, cớ hội đón lấy và học hỏi
những tiến bộ của khoa học kĩ thuật… Nhưng ngược lại nó đã, đang và sẽ đặt ra