QUẢN LÝ THUẾ ĐỐI VỚI CÁC NGÀNH KINH DOANH
CÓ TỶ SUẤT LỢI NHUẬN THẤP
Quản lý thuế là hoạt động thu các loại thuế, các khoản thu khác thuộc
Ngân sách Nhà nước do cơ quan quản lý thuế, quản lý thu theo quy định của
Pháp luật. Trong thời gian qua, công tác quản lý thuế của ngành thuế cả nước
nói chung, ngành Thuế tỉnh Tiền Giang nói riêng đã ngày càng hoàn thiện và
phát triển: tạo nguồn lực to lớn trong công cuộc xây dựng đất nước; tạo môi
trường sản xuất kinh doanh bình đẳng giữa các thành phần kinh tế và sự công
bằng xã hội.
Công tác quản lý thuế đạt được hiệu quả tốt phải có sự đồng thuận giữa
cơ quan Thuế với người nộp thuế trong việc thực hiện đúng các chính sách,
pháp luật thuế; sự hỗ trợ tích cực của các cơ quan, tổ chức và cá nhân trong
toàn xã hội. Tuy nhiên trong thời gian qua sự đồng thuận giữa cơ quan Thuế
và người nộp thuế còn nhiều hạn chế; nguyên nhân chủ yếu là do lợi ích của
người nộp thuế và cơ quan Thuế trái ngược với nhau: người nộp thuế luôn
mong muốn giảm số thuế phải nộp do vậy đã luôn tìm cách gian lận về thuế.
Trong nhiều hành vi làm giảm số thuế phải nộp có hành vi lập hóa đơn ghi giá
bán thấp hơn giá thu tiền thực tế nhằm làm giảm doanh thu tính thuế.
Như ta đã biết, hóa đơn là chứng từ do người bán lập, ghi nhận thông
tin bán hàng hóa, dịch vụ theo quy định của Pháp luật. Nguyên tắc sử dụng
hóa đơn là các tổ chức, cá nhân chỉ được lập và giao cho người mua theo đúng
quy định của pháp luật; khi lập hóa đơn phải ghi đầy đủ nội dung và đúng
thực tế nghiệp vụ phát sinh... Hóa đơn là chứng từ ghi nhận số liệu giá trị
doanh thu hoặc chi phí của doanh nghiệp; hóa đơn được lập đúng nguyên tắc
thì số liệu trong sổ sách kế toán mới phản ảnh đúng kết quả sản xuất kinh
doanh của đơn vị.
Thời gian qua, đa số doanh nghiệp đã tuân thủ đúng các quy định của
pháp luật về sử dụng hóa đơn bán hàng hóa và dịch vụ nhưng cũng còn không
ít doanh nghiệp đã thực hiện chưa đúng. Với mục đích gia tăng lợi nhuận, khi
lập hóa đơn bán ra, doanh nghiệp đã ghi giá bán ra thấp hơn giá thu tiền thực
tế nhằm giảm doanh thu tính thuế, giảm số thuế phải nộp. Hành vi trên sảy ra

Trong khi đó tỷ lệ giá trị gia tăng theo hướng dẫn tại Công văn số
763/BTC-TCT ngày 16/01/2009, áp dụng đối với các hộ kinh doanh nộp thuế
theo phương pháp khoán thuế là từ (3-7)%. Như vậy có thể nhận thấy thất thu
thuế đối với những hoạt động này trong thời gian quan là rất lớn.
Các giải pháp đã áp dụng trong thời gian qua:
Nhận thức được rủi ro về giá đối với các hoạt động kinh doanh các
ngành hàng trên, trong thời gian vừa qua Phòng kiểm tra thuế số 2 đã thực
hiện một số giải pháp nhằn hạn chế một phần thất thu thuế của các ngành này
như sau:
- Hàng năm phòng xác định tỷ suất lợi nhuận bình quân của mỗi ngành
để phục vụ công tác kiểm tra thuế. Khi kiểm tra, nếu doanh nghiệp nào có tỷ
suất lợi nhuận thấp hơn tỷ suất lợi nhuận bình quân thì trong quá trình kiểm
tra phải xác định nguyên nhân tại sao? do lãi tiền vay lớn hay do khấu hao tài
sản cố định nhiều? nếu không do các chi phí cố định tăng cao thì tập trung
kiểm tra một số chỉ tiêu sau:
+ Đối chiếu bảng kê với hóa đơn lưu nhằm xác định khi kê khai bảng
kê bán ra kế toán đã kê đủ hay chưa?
+ Đối chiếu xuất nhập tồn xác định giá vốn hàng bán có bị hạch toán
trùng không?
+ Kiểm tra hóa đơn mua vào xác định các khoản chiết khấu, khuyên
mãi, hoa hồng đã kê khai đủ hay chưa?
+ Kiểm tra giá bán của các hóa đơn bán lẻ, hóa đơn bán cho người mua
không có mã số thuế với các hóa đơn bán cho các đối tượng có mã số thuế
xem có chênh lệch hay không? nếu có thì yêu cầu điều chỉnh;
- Căn cứ vào giá cả hàng hóa được thông báo trên các phương tiện
thông tin đại chúng (trang Web của tỉnh Tiền Giang) nếu có chênh lệch thì
đấu tranh với doanh nghiệp yêu cầu họ kê khai bổ sung;
2
Tuy nhiên các giải pháp này đạt hiệu quả chưa cao.
Những khó khăn trong công tác xử lý những trường hợp có biểu hiện

định giá bán không theo giá giao dịch thông thường trên thị trường, các căn cứ
để ấn định thuế qua đó lập biên bản ghi nhận, mang tính chất hiệp thương tỷ lệ
gía trị gia tăng khi lập hóa đơn bán ra (quản lý thuế theo chênh lệch giá).
Phương pháp này thực hiện được sẽ đạt hiệu quả cao trong công tác quản lý
thuế, giảm thời gian kiểm tra sau này, và chắc chắn sẽ được sự đồng thuận của
doanh nghiệp; tuy nhiên phương pháp này chưa phù hợp với mục tiêu của
chính sách thuế và pháp luật thuế hiện nay chưa có quy định về biện pháp
này;
3
- Tập trung kiểm tra các doanh nghiệp có tỷ suất lợi nhuận thấp: kiểm
tra theo từng ngành nghề; bắt đầu từ doanh nghiệp có tỷ suất lợi nhuận cao
nhất của ngành nghề đó; sau đó lấy giá bán của doanh nghiệp này ấn định thuế
đối với doanh nghiệp có giá bán thấp hơn. Phương pháp này, đúng theo quy
định của pháp luật thuế tuy nhiêu hiệu quả không cao và chỉ thực hiện được
một năm, sau đó chắc chắn các doanh nghiệp cùng ngành nghề này sẽ thỏa
thuận ngầm với nhau: lập hóa đơn cùng một giá với mức chênh lệch rất thấp
và tình trạng thất thu thuế không khắc phục được;
- Tổ chức đối thoại doanh nghiệp có mời thêm phòng Vật Giá của sở
Tài Chính dự; trong hội thảo xác định trách nhiệm của mỗi cơ quan trong
công tác quản lý thuế: Phòng Vật Giá đưa ra các cơ sở, các nguồn cung cấp
chính thức để xác định giá và thông báo theo đúng quy định của pháp luật; Cơ
quan Thuế có trách nhiệm thường xuyên đối chiếu giữa giá kê khai của doanh
nghiệp với giá thông báo của sở Tài Chính nếu phát hiện có sự chênh lệch,
trách nhiệm của doanh nghiệp là phải kê khai bổ sung kịp thời. Doanh nghiệp
cam kết thực hiện đúng quy định của pháp luật về sử dụng hóa đơn khi bán
hàng hóa, dịch vụ.
Trên đây là một số giải pháp trong công tác quản lý thuế đối với những
doanh nghiệp kinh doanh có tỷ suất lợi nhuận thấp ./.
Ngày 6 tháng 5 năm 2012
PHÒNG KIỂM TRA THUẾ SỐ 2 Người viết