A. ĐẶT VẤN ĐỀ:
Như chúng ta đã biết “ Trẻ em hôm nay- Thế giới ngày mai” . Trẻ em
mầm non chính là thế hệ tương lai của đất nước sau này. Vì vậy việc
chăm sóc giáo dục trẻ là một nhiệm vụ vô cùng to lớn đối với giáo viên
Mầm Non. Ở trường Mầm Non vui chơi là hoạt động chủ đạo của trẻ
giúp trẻ hình thành và phát triển nhân cách một cách hiệu quả khi trẻ
chơi trẻ học cách sử dụng đồ vật theo chức năng và một trong những
hình thức vui chơi của trẻ là vui chơi với đồ vật.
Đồ chơi là một nhu cầu thiết yếu đối với trẻ nhỏ, hoạt động với đồ chơi
vừa làm cho trẻ thỏa mãn nhu cầu chơi vừa giúp cho trẻ phát triển cân
đối và hài hòa. Vì vậy việc cung cấp đồ chơi cho trẻ rất quan trọng và
cần thiết.Bên cạnh đó việc sử dụng đồ chơi cho trẻ có đạt được mục
đích phát triển cho trẻ toàn diện hay không còn phải chú ý đến tác dụng
của đồ chơi. Nắm được đặc điểm tâm sinh lý của trẻ là trẻ chỉ nhận biết
và tư duy được những gì mà trẻ thấy được và tầm quan trọng của việc
sử dụng đồ dùng đồ chơi trong hoạt động vui chơi tôi phải tìm hiểu mọi
giải pháp để tạo ra những bộ đồ chơi để kích thích sự tích cực của trẻ
trong hoạt động vui chơi .Qua hoạt động vui chơi trẻ được học rất nhiều
điều giúp trẻ phát triển về các lĩnh vực. Tuy nhiên thường ngày tổ chức
hoạt động vui chơi cho trẻ, tôi nhận thấy ở các góc học tập thường trẻ
chơi nhanh chán. Vì ở góc này trẻ thường hoạt động tĩnh nhiều hơn dẫn
đến khó thu hút trẻ và trẻ thường hay lơ là không tập trung. Thường
những bộ đồ chơi sẳn trên thị trường dễ dẫn đến hiện tượng trẻ nhàm
chán trong thao tác chơi cùng các bạn.Do đó đồ chơi tự tạo ngày càng
trở nên hấp dẫn đối với trẻ. Vừa đảm bảo an toàn và có thể tiết kiệm
được tài chính trong khoản mua đồ chơi trang bị cho nhóm lớp.
1
Là một giáo viên Mầm non tôi nhận thấy được cần tạo nhiều bộ đồ chơi
tự tạo như “ Quả bóng thông minh” để khi sử dụng giúp trẻ tích cực hơn
trong mọi hoạt động và mong muốn chia sẻ với các chị em đồng nghiệp
về tác dụng của đồ dùng đồ chơi “ Quả bóng thông minh” này. Đó là lý
nhận thấy trẻ thường mất tập trung, chơi không tích cực và bỏ góc chơi
Qua các tiết dự giờ thao thao giảng tôi thường bị đánh giá trẻ không
tích cực.
Từ những thuận lợi và khó khăn này tôi đã tự nghiên cứu để tìm ra một
số biện pháp thực hiện đễ khắc phục những khó khăn nêu trên đồng thời
phát huy tốt những thuận lợi.
II. Biện pháp thực hiện
Qua khảo sát thực tế trẻ tham gia chơi hoạt động vui chơi ở góc học
tập tôi thấy
Trẻ tích cực tham gia chơi chiếm 25%
Trẻ thiếu tích cực chiếm 75%
Nhằm khắc phục tình trạng trên với mọng muốn giúp trẻ hứng thú
hơn khi tham gia chơi tôi đã tiến hành làm bộ đồ chơi “ Quả bóng thông
minh” để đưa vào sử dụng.
Vật liệu làm đồ chơi cho trẻ thì vô cùng phong phú và đa dạng bên
cạnh những vật liệu nhà trường đã trang bị thì trước khi tiến hành thực
hiện làm bộ đồ chơi “ Quả Bóng Thông Minh” công việc đầu tiên tôi
phải làm là thu gom nguyên vật liệu phế phẩm để chọn lựa ra những vật
liệu cần.
1. Nguyên Liệu
Gồm các loại
Lõi giấy bọc đựng rác.
Lõi giấy vệ sinh.
Hủ ván sữa.
3
Nắp chai, giấy carton.
Muỗng sữa hộp, đĩa CD cũ.
Đề can chiếu, ống hút loại to, nhỏ.
Sơn nước, giấy thủ công.
Sau khi thu gom phế phẩm, phế liệu được gia công làm sạch ,phơi khô
nào đi đầy bàn cờ trước là trẻ thắng cuộc.(xem hình 2)
- Cách thứ 2:
Trẻ chơi theo nhóm.
Cô chuẩn bị bàn cờ có 6 ô. Trong đó mỗi ô có 3 hình …tùy theo chủ đề
giáo viên chọn.
Nhóm chơi có thể từ 3-4 hoặc 5 trẻ. Một trẻ làm “ chủ ” mỗi trẻ sẽ có 1
bộ chữ số, từ 1 đến 10. Trước khi thả bóng, trẻ tự do chọn lựa, đặt chữ
số vào ô nào trẻ thích, trẻ làm “ chủ ” sẽ thả bóng và quay bàn xoay, sau
đó cháu đọc kết quả. Trẻ đặt ô đúng kết quả sẽ được trẻ làm “ chủ ”
chung thẻ, số lượng thẻ bằng với chữ số trẻ đã đặt.(xem hình 3)
Mỗi cháu làm “ chủ ” 2 lượt và thay trẻ khác, để tất cả trẻ cùng được
chơi.
a. Sử dụng bộ đồ chơi “ Quả Bóng Thông Minh” trong hoạt động vui
chơi (Xem hình 4,5,6)
Ở hoạt động vui chơi và đặt biệt là góc học tập thường gây mất hứng
thú vì ở góc này trẻ thường hoạt động tĩnh nhiều hơn dẫn đến khó thu
hút trẻ và trẻ thường hay lơ là không tập trung trước khó khăn này tôi
đã sử dụng bộ đồ chơi này vào các chủ đề ở góc học tập
* Chủ Đề : Trường Mầm Non - Lớp học của bé:
“Lớp học của bé” trong mắt trẻ là những đồ dùng học tập, đồ dùng đồ
chơi với màu sắc đa dạng phù hợp với tâm lý trẻ . Nắm được đặc điểm
này tôi đã thiết kế ra bộ nắp chai được dán lên trên với những hình ảnh
về lớp học của bé, những rổ chứa hình ảnh được trộn với nhiều hình
5
ảnh khác để phát triển tính tư duy của trẻ. Trong những nắp chai tôi có
trộn những hình ảnh của chủ đề khác và cho trẻ chơi theo cách : một trẻ
thả bóng , một trẻ xoay bàn xoay khi quả bóng lọt vào ô thì trẻ sẽ gọi
đúng tên hình ảnh của ô đó và nhiệm vụ của 2 bạn còn lại sẽ lựa chọn
trong rổ của mình xem có hình ảnh bạn vừa xướng lên.
Ví dụ : Nếu bóng rơi vào ô có hình ảnh đồ chơi góc xây dựng
vào ô nào trẻ thích , trẻ làm “ Chủ” sẽ thả bóng và xoay bàn xoay , sau
đó trẻ đọc kết quả “ Đôi mắt” . Trẻ nào đặt ô đúng kết quả sẽ được trẻ
làm “ Chủ” chung thẻ bằng với số thẻ mà trẻ đã đặt. Mỗi trẻ sẽ làm “
Chủ” hai lần và thay trẻ khác để cho tất cả các trẻ khác đều được tham
gia chơi.
“ Quả bóng thông minh” là bộ đồ chơi có thể áp dụng hết các chủ đề
nên tôi đã thay đổi hình ảnh chủ đề bằng các khối hình đễ tránh nhàm
chán cho trẻ trong suốt chủ đề.
Ví dụ: Một bàn cờ với 6 ô cờ và mỗi ô có ba hình ảnh ( hình tròn ,hình
vuông , hình tam giác) . Trước khi trẻ làm” chủ” thả bóng và xoay bàn
xoay thì những trẻ còn lại sẽ đặt thẻ vào ô cờ, nếu đặt 3 thẻ vào ô hình
tròn thì khi bóng rơi vào ô hình tròn thì trẻ làm chủ sẽ chung cho bạn 3
thẻ , cứ thế luân phiên thay đổi trẻ làm “ chủ” .
* Chủ đề : Gia đình - Đồ dùng gia đình:
Đối với chủ đề này có rất nhiều hình ảnh cho trẻ lựa chọn và nó giúp
cho trẻ phát triển tư duy qua thao tác suy nghĩ lựa chọn hình ảnh đồ
dùng trong phòng khách , phòng ngủ ,trong nhà bếp.
Trong chủ đề này tôi tổ chức làm 3 bộ nắp chai đồ dùng gia đình khác
nhau như
Đồ dùng nhà bếp : Nồi cơm điện, chén , muỗng, bàn ghế ăn cơm…
Đồ dùng phòng khách : bàn ghế, tivi, quạt máy, tủ tivi…
7
Đồ dùng phòng ngủ: Giường, tủ quần áo …Những hình ảnh này tôi trộn
lẩn vào nhau. Khi 1 trẻ thả bóng 1 trẻ xoay bàn xoay khi quả bóng rơi
vào ô nào thì trẻ sẽ gọi tên cho 2 bạn còn lại lựa chọn hình ảnh và thực
hiện thao tác vặn nắp chai trên bàn cờ của mình
Ví dụ : Khi trẻ thả bóng và bóng rơi vào phòng khách thì trẻ còn lại sẽ
tư duy suy nghĩ và lựa chọn đúng hình ảnh như bạn gọi tên và đặt vào
bàn cờ của mình. Tương tự khi bóng rơi vào ô chứa hình ảnh nhà bếp
thì trẻ lựa chọn nắp chai có hình ảnh đồ dùng nhà bếp và vặn vào bàn
thức 1 trẻ thả bóng và xoay bàn xoay nếu quả bóng rơi vào ô nào trẻ sẽ
xướng tên ô đó , trẻ còn lại sẽ lựa chọn trong rổ chữ số và tìm thật
nhanh hình ảnh đễ đặt vào bàn cờ của mình. Ai đầy bàn cờ trước sẽ
thắng cuộc
Tuần đầu tiên của chủ đề “ Động vật nuôi trong gia đình” tôi cho trẻ
thả bóng, xoay bàn xoay để lựa chon các con vật được nuôi trong gia
đình và trong bàn xoay đó chỉ có hình ảnh động vật nuôi trong gia đình
Ví dụ : Một trẻ thả bóng và xoay bàn xoay ,khi bóng rơi vào ô có hình
ảnh “con gà” thì trẻ sẽ lựa chọn hình con gà đặt vào bàn cờ của mình.
Ở tuần thứ hai chủ đề “ Động vật sống trong rừng” trong rổ hình ảnh tôi
sẽ trộn hình ảnh động vật nuôi trong gia đình và sống trong rừng cho trẻ
lựa ,trong bàn xoay có hình ảnh động vật nuôi trong gia đình . Khi trẻ
chơi quen tôi sẽ tăng dần mức độ khó .
Ví dụ: Góc này tôi tổ chức cho 3 trẻ chơi , 1 trẻ thả bóng , xoay bàn
xoay và đọc tên “ Con voi” thì hai trẻ còn lại sẽ lựa chọn hình ảnh “
Con voi” trong rổ chứa nhiều con vật đặt vào bàn cờ của mình.
Trong tuần cuối cùng của chủ đề “ Thế giới động vật” tôi tăng mức độ
khó của trò chơi , làm những bộ nắp chai với nhiều hình ảnh môi trường
sống, trong bàn xoay tôi đặt hình ảnh của các con vật cho trẻ lựa chọn.
trong tuần tôi tổ chức cho trẻ chơi theo hai cách
Ví dụ :
9
Cách 1 : Một trẻ thả bóng , một trẻ xoay bàn xoay và xướng tên “ Con
cá” thì hai trẻ còn lại sẽ lựa chọn nắp chai hình ảnh “ Ao Nước” đặt
vào bàn cờ của mình.
Cách 2: Tôi chuẩn bị bàn cờ có 6 ô, trong mỗi ô có 3 hình (Con gà ,con
voi , con chim bồ câu)…., mỗi trẻ có 1 bộ lô tô về môi trường sống của
các con vật , 1 trẻ làm “ Chủ” , trước khi trẻ thả bóng và xoay bàn xoay
thì những trẻ còn lại sẽ đặt thẻ vào ô hình “ Con voi” và khi quả bóng
rơi vào ô “ Rừng cây” thì trẻ làm “ Chủ” sẽ chung cho trẻ đặt số thẻ
Cách 2: Trẻ chơi theo nhóm . Trẻ làm “ Chủ” sẽ thả bóng và xoay bàn
xoay, trẻ còn lại sẽ đặt hình mùa vào hình ảnh “ Mùa đông” . Khi bóng
rơi vào ô “ Quần áo len” thì trẻ làm “ Chủ” sẽ chung hình cho bạn. Còn
ngược lại trẻ làm “ chủ “ sẽ được hình của bạn. Mỗi bạn sẽ được làm “
Chủ” 2 lần sau đó luân phiên cho các bạn khác
Tôi sẽ xen kẽ hình ảnh chữ số và chữ cái cho trẻ trong khi chơi và sắp
xếp nhóm chơi sao cho tất cả trẻ trong lớp đều được tham gia chơi ở
góc học tập với món đồ chơi “ Quả Bóng Thông Minh”
* Chủ đề :An toàn giao thông - Phương tiện giao thông:
Mỗi chủ đề đều mang đến cho trẻ nguồn kiến thức vô tận và trong
chủ đề này tôi cũng đã tao ra bội nắp chai cho trẻ với đầy đủ hình ảnh
phương tiện giao thông:
+ Phương tiện Giao thông đường bộ : Xe máy, xe đạp, xe ôtô, xe
buýt……
+ Phương tiện giao thông đường sắt : tàu lửa
+ Phương tiện giao thông đường thủy: thuyền buồm, ca nô…
+ Phương tiện giao thông đường không: máy bay , tàu lửa
Khi cho trẻ chơi ở góc học tập tôi đã hướng trẻ chơi phân loại giao
thông.
Ví dụ: Tôi hướng dẫn trẻ chơi với yêu cầu phân loại các đường của
phương tiện giao thông. Trong rổ của trẻ có các hình ảnh về các đường
11
mà phương tiện giao thông được phép lưu thông,. Trong bàn xoay có
chứa hình ảnh các phương tiện giao thông. Trẻ thả bóng và xoay bàn
xoay , xướng tên “ Máy bay” thì 2 trẻ còn lại sẽ thi đua để tìm ra hình
ảnh “ Phương tiện giao thông hàng không”
b. Sử dùng đồ dùng đồ chơi “ Quả Bóng Thông Minh” vào trong các
hoạt động khác ( Xem hình 7,8):
Khi trẻ được thao tác với bộ đồ chơi “ Quả bóng thông minh” giúp trẻ
củng cố lại những kiến thức nà cô đã trang bị ở các hoạt động chung
+ Hai trụ như thế nào với nhau?
* Chủ đề : Gia Đình:
Môn : Làm quen văn học
Đề tài : Truyện “ Tích Chu” ( Loại 2)
Ở thể loại này thì trẻ đã nắm được nội dung và nhân vật trong câu
chuyện nên tôi sử dụng bộ đồ dùng này để vào bài cũng cố cho trẻ một
số nhân vật trong truyện
“ Tích Chu ”
Tôi chuẩn bị bộ nắp chai với hình ảnh nhân vật trong truyện: Bà, tích
chu , cô tiên , con chim, giếng nước thần…
Ví dụ : Tôi tập trung trẻ bằng trò chơi “ Ai đoán giỏi”. Trẻ thả bóng và
xoay bàn xoay , lấy những hình ảnh trong ô quả bóng rơi vào và đố trẻ
xem những hình ảnh nhân vật này có trong câu chuyện nào? Qua đó trẻ
sẽ nhớ nội dung câu chuyện và thể hiện được nhân vật trong câu
chuyện.
* Môn : Làm quen chữ viết:
Đề tài : E ,Ê ( Tiết 1)
Trước khi vào phần cung cấp kiến thức mới tôi dùng bộ đồ chơi “ Quả
Bóng Thông Minh” cho trẻ chơi trò chơi ổn định giúp trẻ nhận biết và
13
tìm ra chữ cái đã được học. Qua hình thức trò chơi này cũng giúp trẻ
phát hiện ra chữ cái mới.
Tôi chuẩn bị bộ nắp chai chứa chữ cái trước khi tiến hành hoạt động.
Tôi tiến hành thả bóng xoay bàn xoay và đưa cao chữ cái cho trẻ gọi tên
chữ cái đó
Ví dụ: Tôi dùng bài hát “ Cả nhà thương nhau” để ổn định trẻ
Bây giờ cô có một trò chơi “ Nhìn nhanh nói nhanh” . Các con
cùng chơi nha
+ Các con hảy nhìn thật nhanh và nói cho cô biết đó là chữ gì?
+ Bạn nào phát hiện có chữ cái mới nào ?
từng nghề là việc cần thiết của tôi. Vì vậy khi cung cấp cho trẻ kiến
thức về nghề “ Bác sĩ” tôi dùng bộ đồ chơi “ Quả bóng thông minh”
trong phần cho trẻ chơi cũng cố dưới hình thức thi d6m hứng thú cho
trẻ
Tôi chuẩn bị nắp chai về dụng cụ nghành nghề Bác Sĩ như : Tai nghe ,
áo blue, nón ,thuốc , kim tiêm…
Ví dụ: để cũng cố lại kiến thức đã học tôi tổ chức cho trẻ chơi trò chơi
“ Nghe nhanh nói nhanh”
Cách chơi : Chia lớp thành 2 đội mỗi đội cữ một bạn lên thả bóng và
xoay bàn xoay. Sau khi quả bóng rơi vào ô nào thì bạn sẽ chạy lên nói
nhỏ vào tai bạn kế bên mình, cứ lần lượt đến bạn cuối hàng sẽ lựa chọn
đúng dụng cụ nghề Bác sĩ đính lên bảng của đội mình.
Luật chơi : Phải truyền tin sao cho không cho đội bạn nghe. Kết thúc
cuộc chơi đội nào chọn được nhiều dụng cụ nhất đó là đội thắng cuộc.
* Chủ đề : Phương Tiện Giao Thông:
Môn : Phát triển ngôn ngữ
Đề tài : Đàm thoại về các phương tiện giao thông đường bộ
Trong đề tài này tôi dùng bộ đồ chơi “ Quả bóng thông minh” trong
phần giới thiệu bài cho trẻ.
15
Tôi chuẩn bị bộ nắp chai với nhiều hình ảnh phương tiện giao thông
đường bộ như : xe máy, xe đạp ,xe ô tô , xe buýt …đặt trong bàn xoay
và bắt đầu thả bóng
Ví dụ : Cô cho trẻ ngồi xung quanh và mời một trẻ lên thả bóng nếu
bóng rơi vào ô “ Xe máy” ,trẻ gọi tên phương tiện “Xe máy”
Sau đó cô giới thiệu hoạt động “ Đàm thoại về các phương tiện giao
thông đường bộ” .
4. Công năng:
Bộ đồ chơi “ Quả bóng thông minh ” chủ yếu sử dụng trong hoạt động
vui chơi ở góc học tập. Đồ chơi sử dụng cho 3 khối lớp: Mầm, chồi, lá.
6. Phối hợp nhà trường:
Trong quá trình thực hiện công tác bản thân tôi luôn phối hợp tốt với
nhà trường , nhà trường xây dựng chuyên đề làm đồ dùng đồ chơi tôi có
tham gia và chia sẻ hướng dẩn làm bộ đồ chơi “ Quả bóng thông minh”
Phối hợp cùng nhà trường tổ chức cho phụ huynh tham gia buổi thao
giảng những tiết học có sử dụng bộ đồ chơi “ Quả bóng thông minh”
Phối hợp nhà trường tiếp tục phong trào thu gom nguyên liệu phế phẩm
nhắm duy trì nguồn nguyên liệu làm đồ dùng đồ chơi từ phía phụ huynh
và các đồng nghiệp khác trong trường
7. Phối hợp phụ huynh:
Trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ giúp trẻ phát triển toàn diện thì
việc phối hợp với phụ huynh là vô cùng quan trọng hàng ngày trong giờ
đón trả trẻ tôi có trao đổi, vận động phụ huynh hỗ trợ nguyên vật liệu
phế phẩm như : Hũ ván sữa, nắp chai, muỗng sữa…để tôi tạo ra bộ đồ
chơi “ Quả bóng thông minh” phục vụ cho công tác.
Vận động phụ huynh tới tham gia dự giờ hoạt động trẻ có sử dụng bộ
đồ chơi “ Quả bóng thông minh” để phụ huynh có thể hiểu rõ được tầm
quan trọng của việc sử dụng đồ dùng đồ chơi trong mọi hoạt động của
trẻ.
17
III. Kết quả đạt được:
Với những biện pháp nêu trên kết hợp với công tác phối hợp trong
quá trình làm và sử dụng bộ đồ chơi “ Quả bóng thông minh” tôi đã đạt
được những kết quả như sau:
Khi áp dụng bộ đồ chơi “ Quả bóng thông minh” tôi nhận thấy trẻ rất
hứng thú trong suốt buổi chơi trẻ thay phiên nhau thả bóng , xoay bàn
xoay qua đó trẻ ôn lại kiến thức đã học một cách hứng thú và tự nguyện
giúp cho hoạt động vui chơi đạt kết quả tốt
Hoạt động vui chơi nhất là Góc học tập không còn nhàm chán đối với
trẻ đa số trẻ đã tích cực và hứng thú hơn và đã đạt 95% trẻ tích cực.
Khi tham gia chơi , rèn luyện cho trẻ sự nhạy bén , thông minh, trẻ biết
sử dụng những kiến thức mà cô đã trang bị qua các tiết học để ứng dụng
vào trò chơi một cách tự nguyện
Bộ đồ chơi “ Quả bóng thông minh ” là công cụ hỗ trợ đắc lực cho giáo
viên trong việc tổ chức hoạt động vui chơi, củng cố những kiến thức mà
cô đã trang bị, nhằm phát triển tư duy cho trẻ, giúp giáo viên hoàn
thành tốt nhiệm vụ, nâng cao chất lượng giáo dục ở lớp cũng như tại
đơn vị.
Định An ngày tháng năm 2014
Người viết
Nguyễn Thị Anh Thư
1920