SKKN: BIỆN PHÁP GIÚP HỌC SINH LỚP 5 HỌC TỐT MÔN TẬP LÀM VĂN
PHẦN 1 – ĐẶT VẤN ĐỀ
I. Lý do chọn đề tài

II. Mục đích nghiên cứu
…
III. Kết quả cần đạt
…
IV. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
…
1
PHẦN 2 - NỘI DUNG
I. Cơ sở lý luận nghiên cứu
…
II. Thực trạng vấn đề nghiên cứu
…
III. Mô tả nội dung
A. NGUYÊN NHÂN CỦA VIỆC DẠY VÀ HỌC BỘ MÔN TẬP LÀM VĂN
1/ Những nguyên nhân về phía người dạy:
Có rất nhiều nguyên nhân về phía người dạy nhưng tôi thấy nổi lên những điểm lớn
sau đây:
- Người dạy chưa xác định được chuẩn kiến thức của làm văn, nghĩa là: bài
viết của học sinh như thế nào là do thể công nhận được ?
do đó: dạy thế nào có thể la tiết tốt ? nếu xác định được chuẩn này thì chúng ta mới
có thể thống nhất dược khi đánh giá chất lượng dạy cũng như chất lượng học.
- Hiện nay, chúng ta đang có xu hướng nâng cao dần nâng cao mãikết quả bài
làm văn của học sinh. Nghĩa là chúng ta đang mơ tưởng những bài văn quá sức học
sinh trong khi việc dạy của thầy, cô giáo lại chưa đạt dược yêu cầu hướng dẫn, dìu
dắt người học từng bước. Chấm bài thi dễ dàng tìm ra sai sót nhưng làm sao cho
học sinh khỏi sai sót thì nhiều khi, phần lớn chúng ta lại không chỉ ra dược môt
cách đầy đủ đúng hướng cho học sinh.

2 / Nguyên nhân về phía người học.
Ở cả lớp 2, lớp 3, nhìn chung khi trả lời câu hỏi, làm các bài, tả, kể, theo
chương trình học sinh đều lúng túng không biết trả lời, viết thế nào là chuẩn là hay.
thông thường các em bắt chước theo bạn, theo thầy cô > Bắt chước hệt như người
khác. (Người khen) là rất thích.
3
Bản chất của làm văn không phải la sự bắt chước máy móc, bắt chước mãi, không
còn gì là của riêng mình, không còn gì của riêng mình thì sẽ trở thành người máy.
Một lớp toàn người máy thì không còn là lớp học. Lớp mà như vậy thì việc dạy và
học đã đi chệch con dường dạy tốt học tốt
- Các phân môn từ ngữ, ngữ pháp, chính tả. Được viết nhiều, viết kỹ nhưng
lại phục vụ ít cho làm văn. Quan điểm “dạy tiếng Việt cho ngưòi bản ngữ” chưa
được thấu triệt. sách viết đẻ dạy tiếng Việt hiện nay sẽ rất tốt nếu dạy cho người
ngoại quốc nhưng lại chưa tốt cho các em người việt học tiếng Việt.
- Nhược điểm rõ nhất là dạy tiếng Việt tách khỏi cuộc sống vốn có của tiếng
Việt. Lẽ ra phải dạy xuất phát từ văn bản tiếng Việt thì dạy tách khỏi văn bản, sau
đó mới trở lại văn bản. Hay nói một cách khác đi, sách tiếng Việt ở tiểu học đang
được viết như viết cho trung học cơ sở hay trung học phổ thông, cho nên học sinh
rơi vào tình trạng học một dường viết một nẻo. Cách dùng vốn tiếng Việt thế nào
cho làm văn thuận lợi trở thành một vấn đè chưa được giải quyết dễ dàng, đúng
đắn, chuẩn mực.
- Được học như vậy, được đọc như vậy, học sinh càng thấy môn văn nói
chung, môn tập làm văn nói rêng là lĩnh vực không thể nào chiếm lĩnh được. Có
chăng, chỉ một tỉ lệ phần trăm ít ỏi là có may mắn học gỏi môn này mà thôi.
3/ Nguyên nhân về phía cha mẹ học sinh:
- Cha mẹ học sinh có thể giúp học sinh Tiểu học, học tốt các môn khác. Riêng
môn tập làm văn, số người có thể phối hợp dạy cho con cái học tốt môn này còn
quá ít. Họ vừa thiếu điều kiện thời gian, vừa chưa được bồi dưỡng nội dung,
phương pháp dạy phối hợp. Vì vậy mà thiếu kiến thức để có thể dạy đôn đốc, dạy
hỗ trợ giáo viên.

5
in và vẽ minh họa cho những “Dế mèn phiêu lưu ký, Đất rừng phương Nam, Chú
bò tìm bạn ” thì có lợi ích biết bao.
5. Nguyên nhân nào là chính, là cơ bản.
Xuất phát từ công việc người giáo viên cho nên dù đề cập đến nguyên nhân
nào đi nữa thì nguyên nhân đi giảng dạy vẫn là chính, là cơ bản. Cho nên suy cho
cùng vẫn cứ phải dạy sao cho tốt để người học đạt kết quả tốt.
Ở cương vị người đứng lớp, hàng ngày đối diện với tất cả những thực tế đã
nêu ra, tôi thấy: Dù sao, đến thế nào, người giáo viên vẫn phải làm đúng công việc
cụ thể, xuất phát từ những suy nghĩ trên, một lớp học với những học sinh mà tôi sẽ
trình bày ở phần sau đây
B. NHỮNG BIỆN PHÁP CỤ THỂ TÔI ĐÃ LÀM:
1. Dạy từ điểm xuất phát của trình độ học sinh nâng dần từng bước.
a) Thực ra điều này không mới. Giáo viên nào cũng phải làm. Riêng tôi
nghĩ, sau ít nhất một tháng tôi phải xác định được học sinh tôi dạy có những điều
tốt, những đièu chưa tốt như thế nào về làm văn.
Tất nhiên nhận xét kết luận ấy còn phải được bổ xung thường xuyên trong
suốt học kỳ, suốt năm học.
Yêu cầu đặt ra là giáo viên phải hiểu thực sự trình độ người học: Em nào loại giỏi,
loại khá, loại trung bình, loại yếu kém về làm văn của lớp mình (chứ không phải
lớp khác).
Điều đó làm cơ sở, làm điểm xuất phát cho bài soạn, cho lượng kiến thức,
cho phương pháp dạy mỗi bài.
b) ở lớp tôi đã dạy và đang dạy, học sinh có những điểm yếu làm văn cụ thể như
sau:
- Các em đều biết một bài văn có ba phần:
6
Mở bài, thân bài, kết luận. Nhưng viết từng phần như thế nào thì lại lúng túng, tôI
giúp các em bằng cách mỗi dạng bài, chọn một bài văn chuẩn để tập phân tích. Từ
đó xác định cho mình có ý từng phần, diễn đạt từng phần.

*Sau đây là tr ình tự lớp dạy.
- Đầu tiên tôi đọc, đọc thật hay bài văn.
- Tôi giảng từ (Trung du) bằn cách vẽ nhanh với phấn mầu, cảnh sắc mà bài văn
miêu tả để học sinh có khái niệm: Quả đồi có những mảnh cỏ xanh non, những con
đường ẩn hiện trên các sườn đồi, dãy núi đá vôi sừng sững, uy nghi … và ngôi nhà,
có cửa sổ, vị trí mà Thuỷ đã quan sát.
- Tôi lần lượt cho học sinh phân tích bài văn bằng hệ thống câu hỏi.
* Tìm câu mở bài:
- Câu mở bài diễn tả nhận xét gì của Thủy?
- Thuỷ quan sát cảnh vật ở vị trí nào?
- Vì sao Thuỷ chợt nhận ra?
- Từ đó tôi kết luận: Câu mở bài phải giới thiệu được vị trí quan sát, giới thiệu vị trí
quan sát bằng cách thể hiện được cảm xúc người viết. Nếu thử viết, Thuỷ mở cửa
sổ, trông thấy cảnh mùa xuân, thì câu đó chỉ có giá trị thông báa, không có giá trị
thông báa, không có giá trị câu văn.
Mở bài cs thể là một câu, hai câu nhưng phải bảo đảm hai ý đó. Nếu viết hay hơn
sẽ đạt loại giỏi.
8
*Tìm câu kế t thúc bài văn:
(Bài kết thúc bằng 2 câu).
- Câu 1: Kết thúc diễn tả điều gì?
(Một lần nữa, đôi mắt Thuỷ ngắm toàn bộ cảnh sắc mùa xuân.)
- Câu 2: Kết thúc diễn tả bài gì?
(Diễn tả niềm say sưa của Thuỷ và cảnh sắc xuân đẹp, nhìn mãi không chán)
Tôi kết luận: Kết thúc vừa tả cảm xúc của mình vừa gây ra truyền cảm cho người
đọc.
Nếu chỉ viết: Cảnh sắc mùa xuân đẹp thật thì cũng chỉ là thông báo, chưa phải là
câu văn, câu văn phải có cảm xúc của mình và truyền cảm.
- Vị trí quan sát của Thuỷ có gì đặc biệt?
(Thuỷ ngồi trước cửa sổ, Thuỷ không ra ngoài).

Theo cách viết của bài chọn viết cả bài văn miêu tả một trong những bài văn sau
đây.
* Tôi cũng dùng những câu hỏ i đ ể dạy từ ngữ, ngữ pháp mà sách đ ã nêu đ ể vừa dạ y
các phân môn đó vừa bổ sung cho dạy tập là m văn.
Tôi xin dẫn ra đây một bài đạt điểm 7:
Hôm nay đi học về gần đến nhà, tôi bỗng nhận ra vẻ đẹp của ngoi nhà mới sửa sang
của bố mẹ tôi, cái màu vôI xanh hiện ra trước mắt tôi thật đẹp. Nhà tôi chỉ có 2 tầng
thôi nhưng đẹp hơn mấy nhà 3 tầng bên cạnh. Trên tầng 2 cửa sơn màu nâu nhạt,
viền những khuôn nâu sẫm trông thật bóng. 2 cửa sổ nơi cho tôi ánh sáng vào góc
học tập và giường nằm của tôi cũng đẹp không kém ngoài hiên, những bông Hồng,
bông Cúc lấp ló sau dãy lan can bằng sắt sơn xanh. Cửa vào tầng một có 2 lớp, lớp
ngoài là cửa sắt sơn vàng nhạt, có những lơp tôn sáng óng ánh, cửa trong bằng sắt
sơn xanh. Cửa vào tầng 1 có hai lớp, lớp ngoài là cửa xếp bằng sắt sơn vàng nhạt,
có những lớp tôn sáng óng ánh …
10
Mới năm ngoái khi tôi đang học lớp 3, nhà tôi chỉ có một tầng. Tường có thể
đã nở vôi trơ cả gạch. Những hôm trời mưa to, dội tứ tung ướt cả áa quần, sách vở
của tôi.
Bố Mẹ tôi bảa đã dồn hết cả sức, cả tiền để sửa sang nhà đấy.
Tôi yêu nhà tôi lắm.
- Nếu đọc phần làm văn ở lớp 4 và 5 trong SGK thì thấy: Vừa đơn giản quá,
vừa bao quát quá, vừa có phần lạc hậu so với hoàn cảnh ngày nay.
Tôi thấy đã đến lúc và cần phải viết lại sách dạy làm văn theo cách của các tác giả.
Sách “Tiếng Việt nâng cao” lớp 4, lớp 5. Tôi nghĩ đó là cách tốt nhất, hiệu quả
nhất.
2. Dạy thu hút học sinh học văn, làm văn bằng những biện pháp hỗ trợ:
a. Học sinh tiểu học có đặc điểm tâm lý là thích học say sưa và ngược lại.
Những bài văn được chọn lọc trong SGK hiện nay có nhiều ưu điểm nhưng
nhìn chung còn người lớn quá, chất trẻ con trong bài còn qua ít, mặt khác chất văn
chương trong nhiều bài cũng còn ít, chúng ta vẫn đang nặng nề nội dung mà còn

Nhưng nhiều khi rất cực
Hiền nên lắm kẻ trêu
Có cái đuôi mỹ miều
Họ cũng lừa cắt mất!
Ngựa mất đuôi ấm ức
Về suy nghĩ ba đêm
Hiền nhưng không thể hèn
12
Phải luyện chân cho khoẻ!
Ấy đầu đuôi là thế
(Hoa hồng phải có gai)
Vì quý cái đuôi dài
Ngựa có thêm cú đá!
Sau khi giảng, tôi cho học sinh luyện đọc cá nhân, chọn em đọc hay nhất dạy
đọc nghệ thuật làm tiết mục biểu diễn. Tôi cho học sinh viết những đề tài; Hãy giải
thích xem, vì sao mèo có móng sắc, vì sao Chuột hay diệt Mèo, Vì sao Chó- Mèo
ghét nhau…
Dần dần các em không sợ làm văn nữa, yêu thích và viết được, có những học
sinh (tuy ít thôi) nhưng viết hay, viết giỏi.
3. Tôi yêu cầu phụ huynh học sinh chuẩn bị điều kiện học văn tốt cho con
cái:
Với phụ huynh dễ gần, dễ thân, dễ đề xuất, tôi yêu cầu mỗi tháng mua cho
con sách gì, tôi hướng dẫn cách đọc và tìm hiểu nội dung, cha mẹ hỗ trợ điều gì…
Khi có em viết bài tốt, tôi yêu cầu cha mẹ đọc và có nhận xét.
Với những em học sinh giỏi, thích viết tôi yêu cầu cha mẹ khuyến khích các
em tập viết nhật ký để luyện câu văn…
Còn tôi với đại trà học sinh, tôi yêu cầu cha mẹ theo dõi kết quả học làm văn,
hỏi giáa viên những yêu cầu cần thiết để hướng dẫn các em làm văn mỗi ngày
IV. Kết quả nghiên cứu
….