TS. NGUYỄN THỊ LIÊN HOA TÀI C HÍNH QUỐC TẾ
Nhóm 13 CH_D3k16 Trang 1
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TPHCM
KHOA SAU ĐẠI HỌC
MÔN TÀI CHÍNH QUỐC TẾ
ضضضضضض DÙNG MÔ HÌNH HỒI QUY KIỂM ĐỊNH MỐI QUAN HỆ
TỶ GIÁ, LẠM PHÁT, LÃI SUẤT GIỮA
VIỆT NAM VÀ MỸ
GIAI ĐOẠN 2004 – 2006.
Nhóm thực hiện: N13 D3K16

TRẦN NGỌC QUYÊN
NGUYỄN THỊ THANH THÚY
PHAN THANH SƠN
PHẠM THÀNH VĂN
TRẦN QUỐC VIỆT

lạm phát giữa hai nước.
Còn theo lý thuyết Hiệu ứng Fisher quốc tế, tỷ giá giao ngay của một đồng
tiền so với một đồng tiền khác sẽ thay đổi theo sai biệt trong lãi suất giữa hai nước.
Để kiểm định mối quan hệ giữa lạm phát, lãi suất và tỷ giá hối đoái trong thực
tế, chúng tôi sử dụng mô hình hồi quy tuyến tính với công cụ Analysis trong Excel
để kiểm định mối quan hệ giữa lạm phát, lãi suất và tỷ giá hối đoái thực tế giữa hai
quốc gia Việt Nam và Mỹ. Số liệu về tỷ giá hối đoái giữa Việt Nam và Mỹ, lãi suất
Việt Nam, lãi suất của Mỹ, và lạm phát Việt Nam và lạm phát Mỹ được lấy theo
tháng trong khoảng thời gian từ năm 2004 đến 2006.
TS. NGUYỄN THỊ LIÊN HOA TÀI C HÍNH QUỐC TẾ
Nhóm 13 CH_D3k16 Trang 4
I. TỔNG QUAN LÝ THUYẾT
1 LÝ THUYẾT NGANG GIÁ SỨC MUA
Đây là một trong những lý thuyết nổi tiếng nhất và gây nhiều tranh cãi nhất
trong tài chính quốc tế. Lý thuyết này được dùng để giải thích các tỷ giá hối đoái
thay đổi như thế nào khi có sự thay đổi trong tỷ lệ lạm phát của các nước.
Tóm tắt lý thuyết: Tỷ giá giao ngay của một đồng tiền so với một đồng tiền
khác sẽ thay đổi để đáp ứng chênh lệch trong trong tỷ lệ lạm phát giữa hai nước.
Kết quả, sức mua của người tiêu dùng khi mua hàng hóa ở nước họ sẽ tương tự với
sức mua khi nhập hàng hóa từ nước ngoài.
Lý thuyết ngang giá sức mua bao gồm hai hình thức: ngang giá sức mua tuyệt
đối và ngang giá sức mua tương đối.
* Hình thức ngang giá sức mua tuyệt đối:
Hình thức ngang giá sức mua tuyệt đối còn gọi là “luật một giá”. Luật một giá
được xây dựng trên giả định thị trường cạnh tranh hoàn hảo.
“Luật một giá” cho rằng giá cả của các sản phẩm giống nhau của hai nước
khác nhau sẽ bằng nhau khi được tính bằng đồng tiền chung. Nếu có chênh lệch
trong giá cả khi được tính bằng một đồng tiền chung hiện hữu, mức cầu sẽ dịch
chuyển để các giá cả này trở nên cân bằng.
* Hình thức ngang giá sức mua tương đối:

f I
h
: Lạm phát trong nước.
I
f
: Lạm phát nước ngoài.
Tuy nhiên trong thực tế, lý thuyết ngang giá sức mua này không phải lúc nào
cũng được duy trì liên tục bởi các lý do sau:
Lý do thứ nhất, ngoài yếu tố lạm phát, tỷ giá hối đoái còn chịu ảnh hưởng của
các yếu tố khác. Đó là sai biệt trong lãi suất, mức thu nhập và các biện pháp kiểm
soát của chính phủ,
Lý do tiếp theo đó là lý thuyết ngang giá sức mua được xây dựng trên giả
định thị trường cạnh tranh hoàn hảo, nhưng thị trường hiện nay chưa phải là thị
trường hoàn hảo.
Đối với những hàng hóa phi mậu dịch, những hàng hóa độc quyền, những sản
phẩm mang hàm lượng công nghệ cao, hay những sản phẩm được chấp nhận ở
quốc gia này nhưng lại không được chấp nhận ở quốc gia khác do tâm lý tiêu
dùng thì sẽ không sẽ không tồn tại ngang giá sức mua.

2 LÝ THUYẾT HIỆU ỨNG FISHER QUỐC TẾ
Lý thuyết Hiệu ứng Fisher sử dụng lãi suất để giải thích tại sao tỷ giá hối
đoái thay đổi theo thời gian. Lý thuyết này có quan hệ mật thiết với lý thuyết
Ngang giá sức mua vì lãi suất thường có sự quan hệ mật thiết với tỷ lệ lạm phát.
Tóm tắt lý thuyết:
Tỷ giá giao ngay của một đồng tiền so với một đồng tiền khác sẽ thay đổi theo
sai biệt trong lãi suất giữa hai nước. Kết quả, tỷ suất sinh lợi từ kinh doanh chênh
TS. NGUYỄN THỊ LIÊN HOA TÀI C HÍNH QUỐC TẾ

_ Các nhà đầu tư ở trong một môi trường hoàn toàn tự do hóa đầu tư
_ Tồn tại ngang giá sức mua (PPP)
Trong thực tế, hiệu ứng Fisher không phải luôn luôn đúng, các thống kê cho
thấy hiệu ứng Fisher thường chỉ xảy ra trong dài hạn và không đúng trong ngắn
hạn. Nguyên nhân vì môi trường đầu tư quốc tế không phải là một môi trường tự
do hóa hoàn toàn, trong thực tế, luôn luôn có chính sách can thiệp của các chính
phủ lên các khoản đầu tư vào và ra ở các quốc gia nhằm đạt được cách mục tiêu
kinh tế vĩ mô. Bên cạnh đó, hiệu ứng Fisher dựa trên giả định quan trọng là tồn tại
ngang giá sức mua nhưng trong thực tiễn, ngang giá sức mua không phải lúc nào
cũng tồn tại. Sự can thiệp của các chính phủ lên chính sách tỉ giá cũng làm ảnh
hưởng trực tiếp đến tỉ giá hối đoái ở các quốc gia, làm cho tỉ giá này không phản
ánh đúng những biến động trên thị trường.TS. NGUYỄN THỊ LIÊN HOA TÀI C HÍNH QUỐC TẾ
Nhóm 13 CH_D3k16 Trang 7
II. DÙNG MÔ HÌNH HỒI QUY ĐỂ KIỂM ĐỊNH
1 XÂY DỰNG MÔ HÌNH KIỂM ĐỊNH
Phân tích hồi quy là một phương pháp để đo lường mối liên hệ giữa các biến
số. Đây là một phương pháp khá phổ biến và thường được sử dụng rộng rãi trong
phân tích kinh tế. Một công ty có thể sử dụng phân tích hồi quy để đo lường độ
nhạy cảm của doanh số với tốc độ tăng trưởng kinh tế và lãi suất, từ đó sẽ đánh giá
doanh số sẽ thay đổi như thế nào đối với những thay đổi trong tương lai của các
biến số kinh tế này. Trong tài chính quốc tế, phân tích hồi quy được sử dụng để đo
lường độ cảm ứng của một chỉ tiêu xác định đối với các biến động của tiền tệ hay
tốc độ tăng trưởng kinh tế của các nước khác.
Các bước cơ bản trong phân tích hồi quy là: ấn định mô hình hồi quy, tập hợp
dữ liệu, ước lượng các hệ số hồi quy và diễn dịch kết quả hồi quy.
Để phân tích sự tác động của lạm phát và lãi suất đến sự biến động của giá trị
đồng Việt Nam (VND) so với Đôla Mỹ (USD) trong giai đoạn 2004-2006, chúng

I(%) = [(1 + I
VN
) / (1 + I
My
)] - 1
i(%) = [(1 + i
VN
) / (1 + i
My
)] - 1

TS. NGUYỄN THỊ LIÊN HOA TÀI C HÍNH QUỐC TẾ
Nhóm 13 CH_D3k16 Trang 8
2 BẢNG SỐ LIỆU
Để tiến hành kiểm định, chúng tôi tiến hành thu thập số liệu như bảng bên
dưới (bảng 1).
Với, e
f
(%) : cột 8
I (%) : cột 9
i(%) : cột 10
Bảng 1
STT Ngày
USD/
VND I_VN I_MY i_VN i_MY

ef(%) I (%) i (%)
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
1


0,00%

2,26%

0,56%

3

03-04
15.684

5,4%

2,0%

0,65%

0,09%

0,52%

3,33%

0,56%

4

04
-
04

-0,17%

5,00%

0,56%

6

06-04
15.705

8,1%

2,0%

0,65%

0,10%

0,08%

5,98%

0,55%

7

07-04
15.698



0,52%

9

09-04
15.721

10,1%

2,1%

0,65%

0,14%

0,17%

7,84%

0,51%

10

10-04
15.720

10,4%

2,2%

12

12-04
15.717

9,7%

2,5%

0,65%

0,20%

-0,01%

7,02%

0,45%

13

01-05
15.733

9,7%

2,6%

0,70%


15.754

8,3%

2,7%

0,70%

0,23%

0,10%

5,45%

0,47%

16

04
-
05

15.771

8,4%

2,6%

0,70%



18

06-05
15.803

7,6%

2,8%

0,70%

0,27%

0,09%

4,67%

0,43%

19

07-05
15.824

7,4%

3,0%

0,70%

09-05
15.835

7,7%

2,8%

0,70%

0,31%

0,03%

4,77%

0,39%

22

10-05
15.844

8,2%

2,8%

0,70%

0,33%


8,8%

3,1%

0,70%

0,36%

0,00%

5,53%

0,34%

25

01-06
15.868

8,9%

2,9%

0,72%

0,38%

0,03%

5,83%

7,9%

2,8%

0,72%

0,39%

0,09%

4,96%

0,33%

28

04
-
06

15.875

7,4%

2,7%

0,72%

0,41%



7,6%

2,9%

0,72%

0,44%

0,09%

4,57%

0,28%

TS. NGUYỄN THỊ LIÊN HOA TÀI C HÍNH QUỐC TẾ
Nhóm 13 CH_D3k16 Trang 9
31

07-06
15.941

7,5%

2,3%

0,72%

0,45%


5,0%

2,6%

0,72%

0,44%

0,09%

2,34%

0,28%

34

10-06
15.994

5,0%

2,9%

0,72%

0,44%

0,14%

2,04%


0,72%

0,44%

0,20%

1,94%

0,28%Nguồn: các trang Web ở phần phụ lục
TS. NGUYỄN THỊ LIÊN HOA TÀI C HÍNH QUỐC TẾ
Nhóm 13 CH_D3k16 Trang 10
3 PHÂN TÍCH MỐI QUAN HỆ TỶ GIÁ - LẠM PHÁT
-0,30%
-0,20%
-0,10%
0,00%
0,10%
0,20%
0,30%
0,40%
0,50%
0,60%
0,00% 2,00% 4,00% 6,00% 8,00% 10,00%
lamphat
tygia
lamphat

Regression Statistics

Multiple R 0,30482
R Square 0,09291
Adjusted R Square 0,06623
Standard Error 0,00116
Observations 36

ANOVA
df SS MS F Significance F

Regression 1 0,00000471 0,00000471 3,48265381 0,07066076
Residual 34 0,00004597 0,00000135
Total 35 0,00005068

Coefficients
Standard
Error t Stat P-value Lower 95%
Upper
95%
Lower
95,0%
Upper
95,0%
Intercept 0,00183 0,00059 3,10898 0,00378 0,00064 0,00303

0,00064 0,00303
X Variable 1 -0,02101 0,01126 -1,86619 0,07066 -0,04390 0,00187

-0,04390 0,00187

o
: a
o
# 0 hay b
o
# 1, thì mối quan hệ giữa tỷ giá và
chênh lệch lạm phát VN - Mỹ không theo quy luật PPP hay nói cách khác, ngoài
TS. NGUYỄN THỊ LIÊN HOA TÀI C HÍNH QUỐC TẾ
Nhóm 13 CH_D3k16 Trang 12
yếu tố lạm phát, còn có những yếu tố khác tác động đến sự biến động trong tỷ giá
của đồng USD.
Sau khi thực hiện kiểm định, chúng tôi nhận thấy giả thuyết đưa ra không
được chấp nhận (bác bỏ giả thuyết H
o
). Điều này cho thấy, ngoài yếu tố lạm phát,
còn có những yếu tố khác cũng tác động làm thay đổi tỷ giá hối đoái giữa Việt
Nam và Mỹ. Những yếu tố đó có thể là: lãi suất, thu nhập, tác động của chính
phủ… mà trong lý thuyết PPP đã bỏ qua.
Tóm lại, theo kết quả kiểm định trên thì trạng thái ngang giá sức mua PPP
giữa Việt Nam và Mỹ không tồn tại trong giai đoạn 2004 – 2006. Vì vậy tỷ giá
danh nghĩa giữa USD và VND đã không phản ánh đúng sức mua hay tính cạnh
tranh của hàng hóa Việt Nam.
TS. NGUYỄN THỊ LIÊN HOA TÀI C HÍNH QUỐC TẾ
Nhóm 13 CH_D3k16 Trang 13
4 PHÂN TÍCH MỐI QUAN HỆ TỶ GIÁ – LÃI SUẤT
Như đã đề cập ở phần trên, ngoài lạm phát còn có một số nhân tố khác cũng
tác động làm thay đổi tỷ giá. Một trong những nhân tố đó là lãi suất. Để thấy được
sự ảnh hưởng của lãi suất giữa Mỹ và Việt Nam đến sự biến động của tỷ giá đồng
USD, chúng tôi tiến hành phân tích số liệu thực trong giai đoạn 2004 – 2006 giữa
hai quốc gia theo mô hình hồi quy như trên.

+ b
o
(i) + u (2)
Dùng chức năng Data Analysis để phân tích, số liệu lấy từ bảng 1, ta có kết
quả phân tích sau:
TS. NGUYỄN THỊ LIÊN HOA TÀI C HÍNH QUỐC TẾ
Nhóm 13 CH_D3k16 Trang 14
SUMMARY OUTPUT

Regression Statistics

Multiple R 0,08431
R Square 0,00711
Adjusted R
Square -0,02209
Standard Error 0,00122
Observations 36

ANOVA
df SS MS F Significance F

Regression 1 0,00000036 0,00000036

0,24342786 0,62491321
Residual 34 0,00005032 0,00000148Total 35 0,00005068

Coefficients

o
: a
o
= 0, b
o
= 1, khi đó, e
f
= (1 + i
h
/ 1 + i
f
) – 1 (theo
IFE).
Nếu giả thuyết được chấp nhận thì mối quan hệ giữa tỷ giá và chênh lệch lãi
suất VN - Mỹ cũng theo lý thuyết IFE.
TS. NGUYỄN THỊ LIÊN HOA TÀI C HÍNH QUỐC TẾ
Nhóm 13 CH_D3k16 Trang 15
Nếu bác bỏ giả thuyết H
o
: a
o
# 0 hay b
o
# 1, thì mối quan hệ giữa tỷ giá và
chênh lệch lãi suất VN - Mỹ không theo lý thuyết IFE hay nói cách khác lý thuyết
IFE không tồn tại trong giai đoạn 2004 – 2006.
Sau khi thực hiện kiểm định, chúng tôi nhận thấy giả thuyết đưa ra không
được chấp nhận (bác bỏ giả thuyết H
o
). Điều này cho thấy lý thuyết IFE không

Nếu thuyết ngang giá sức mua duy trì trong khoảng thời gian này thì a
o
sẽ xấp xĩ
bằng 0 và a
1
sẽ xấp xĩ bằng 1 trong mô hình hồi quy trên. Kết quả kiểm định cho ta
thấy cả hai giả thuyết này đều được bác bỏ.
Lý do vì sao ngang giá sức mua không duy trì liên tục, có các lý do do sau:
- Thứ 1: Tỷ giá hối đoái ngoài chịu tác động của chênh lệch lạm pháp còn chịu ành
hưởng của nhiều nhân tố khác như lãi suất, thu nhập tương đối, các biện pháp kiểm
soát của chính phủ và kỳ vọng của thị trường vào tỷ giá hối đoái tương lai.
- Thứ 2: Không có hàng thay thế cho hàng nhập khẩu mặc dù tỷ lệ lạm pháp của
Việt Nam cao nhưng có thể người tiêu dùng Mỹ không sụt giảm tiêu dùng hàng
hoá sản xuất ừ Việt Nam vì không thể tìm thấy các hàng hoá trong nước ví dụ như
đi du lịch
- Mô hình hiệu ứng fisher quốc tế: Do hiệu ứng fisher quốc tế căn cứ trên
ngang giá sức mua, do đó ngoài yếu tố lạm pháp nó còn chịu ảnh hưởng của các
yếu tố khác, do đó sự thay đổi trong tỷ giá hối đoái không luôn bằng chênh lệch lãi
suất giữa hai quốc gia. Do đó chiến lược đầu tư vào nước có lãi suất cao hơn có khi
thu được tỷ suất sinh lợi dương, có khi thu được tỷ suất sinh lợi âm.
Do đó, sự biến động của tỷ giá hối đoái ngòai chịu tác động của lạm pháp, lãi
suất còn chịu sự tác động của nhiểu yếu tố khác như: thu nhập, các chi phí giao
dịch, các biện pháp kiểm soát của chính phủ và kỳ vọng của thị trường vào tỷ giá
hối đoái tương lai.… cũng tác động làm thay đổi tỷ giá.
TS. NGUYỄN THỊ LIÊN HOA TÀI C HÍNH QUỐC TẾ
Nhóm 13 CH_D3k16 Trang 18

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. TS. Trần Ngọc Thơ, TS. Nguyễn Ngọc Định – TÀI CHÍNH QUỐC