LÝ THUYẾT & BÀI TẬP VẬT LÝ 12
Gv Trần Vương Vỹ - THPT Sông Ray
Trang 1

S
S
Ó
Ó
N
N
G
GC
C
Ơ
ƠH
H
Ọ
Ọ
C
C-
-
-

K
I
I
Ế
Ế
N
NT
T
H
H
Ứ
Ứ
C
CC
C
Ơ
ƠB
B
Ả
Ả
N

λ
/T =
λ
f
Trong đó: +
λ
: Bước sóng; T (s): Chu kỳ của sóng; f (Hz): Tần số của sóng
+ v: Vận tốc truyền sóng (có đơn vị tương ứng với đơn vị của
λ
)
1.2. Phương trình sóng Tại điểm O: u
O
= Acos(
ω
t +
ϕ
)
Tại điểm M có tọa độ x trên phương truyền sóng Ox:
• Sóng truyền theo chiều dương trục Ox thì: u
M
= A
M
cos(ωt + ϕ –
x
v
ω
) = A
M
cos (ωt + ϕ –
2

= =∓ ∓

Trong đó: lấy dấu “ – “ khi sóng truyền theo chiều dương và lấy dấu “ + “ khi sóng truyền theo chiều
âm trục Ox.
 Những điểm trên một phương truyền sóng dao động cùng pha cách nhau:
;
d k k Z
λ
∆ = ∈


Những điểm trên một phương truyền sóng dao động ngược pha cách nhau:
(2 1) ;
2
d k k Z
λ
∆ = + ∈


Độ lệch pha giữa hai điểm cách nguồn một khoảng d
1
, d
2
:
1 2 1 2
2
d d d d
v
ϕ ω π
λ

Gv Tr

n V

ng V

- 01267809178

Trang 2

I.2 GIAO THOA SểNG
Hai súng phỏt ra t hai ngun súng: u
1
= u
2
= Acos(

t) cỏch nhau mt khong l.
Xột im M cỏch hai ngun ln lt d
1
, d
2
.
Dao ng tng hp ti M l:
1 2 1 2
2 cos( ) .cos( )
M
d d d d
u A t




6 5; 4,05 4; 6,97 6
= = =
)
2.1. Hai ngun dao ng cựng pha:
biờn dao ng ca im M l A
M
= 2A|cos(
1 2
d d



)|



im dao ng cc i: d = |d
1
d
2
| = k

(kZ).
S im hoc s ng (khụng tớnh hai ngun):
l l
k

< <

CT
1
N = 2
2
l

+ 2.2. Hai ngun dao ng ngc pha:
biờn dao ng ca im M l A
M
= 2A|cos(
1 2
2
d d




+
)|


im dao ng cc i: |d
1
d

d
2
= k

(kZ)
S im hoc s ng (khụng tớnh hai ngun):

l l
k

< <
hoc
CT
N =2 1
l

+ 2.3. Hai ngun dao ng vuụng pha:
biờn dao ng ca im M: A
M
= 2A|cos(
1 2
4
d d


- d
2M
;

d
N
= d
1N
- d
2N
v gi s

d
M
<

d
N
.
+
Hai ngun dao ng cựng pha:

Cc i:

d
M
< k

<


Cc tiu:

d
M
< k

<

d
N

S giỏ tr nguyờn ca k tho món cỏc biu thc trờn l s ng cn tỡm. Lyự Thuyeỏt & Baứi Taọp Vaọt Lyự 12

Gv Tr

n V

ng V

- 01267809178

Trang 3

M

B



Súng phn x ti B:
'
cos cos(2 )
B B
u u A t A ft

= = =

=> Súng phn x ti M:
'
2
cos(2 )
M
d
u A ft



=



Dao ng tng hp ti M:
'
2 2
cos(2 ) cos(2 )
2
= 2 cos( ).cos(2 )
2 2

= 2A <=> d = (k +1/2)
2

(k = 0, 1, 2, 3)
+
Nhng im dao ng cc tiu (im nỳt): A
M
= A
(Min)
= 0 <=> d = k
2

(
k
= 0, 1, 2, 3)


iu kin cú súng dng: chiu di si dõy AB =
l

+
Si dõy cú hai u c nh (hoc mt u c nh mt u dao ng vi biờn nh):
l
=
n
2

(
n = 1, 2, 3
). Vi:

2

.
I.4 SểNG M:
4.1.

Cng õm
:
E P
I
tS S
= =

Vi
E
(J),
P
(W) l nng lng, cụng sut phỏt õm ca ngun;
S
(m
2
) l din tớch mt vuụng gúc vi
phng truyn õm. (
vi súng cu thỡ S l din tớch mt cu S=4R
2
)
4.2. Mc cng õm
:
0
( ) lg

Lyự Thuyeỏt & Baứi Taọp Vaọt Lyự 12

Gv Tr

n V

ng V

- 01267809178Trang 4

I.5 HIU NG DOOPLE
5.1 Hiu ng Doople:
khi mt ngun õm truyn n tai ngi nghe, khi ngun chuyn ng i vi ngi
nghe hoc ngc li thỡ õm nghe c cú cao (tn s) thay i.
S thay i tn s õm do ngun õm
chuyn ng tng i so vi mỏy thu gi l hiu ng Doople.

5.2 Gii thớch:

t
l:
( )
M
v v t
s
n

+
= =

+
Tn s õm mỏy thu nhn c l:
' Hay ' ( ' )
M
M
v v
v vn
f f f f f
t v

+
+

= = = >
Mỏy thu chuyn ng ra xa:


S
v mỏy thu. Tc di chuyn
ca mt nh súng v phớa mỏy thu l:
v v
S
(
v > v
S
). Do ú, bc súng ca súng õm l:
'
S
v v
f


=

+
i vi mỏy thu
' ' ( ' )
S
S
v v
v
f f f f
f v v


= => = >


ooo0ooo
Lyự Thuyeỏt & Baứi Taọp Vaọt Lyự 12

Gv Tr

n V

ng V

- 01267809178

Trang 5

II. CU HI TRC NGHIM SểNG C

1.
Khi mt súng c hc truyn trong khụng khớ vo nc thỡ i lng no sau õy khụng i?
A.
Biờn .
B.
Tn s.
C.
Bc súng.
D.
Tc .
2.
Chn phỏt biu ỳng? Súng dc
A.
truyn c trong cht rn, cht lng, cht khớ v c trong chõn khụng.
B.

quỏ trỡnh truyn pha dao ng v nng lng.
C.
quỏ trỡnh truyn nng lng.
D.
quỏ trỡnh truyn cỏc phn t vt cht mụi trng.
6.
Tc truyn súng tng dn ln lt qua cỏc mụi trng
A.
rn, lng, khớ.
B.
rn, khớ, lng.
C.
khớ, rn, lng.
D.
khớ, lng, rn.
7.
Khi mt nhc c phỏt ra õm nt La thỡ ngi ta u nghe c õm ca nt La. Hin tng ny cú c l do tớnh
cht no sau õy? Chn tớnh cht ỳng?

A.
Khi súng truyn qua, mi phn t ca mụi trng u dao ng vi cựng tn s bng tn s ngun.
B.
Trong mt mụi trng, tc truyn súng õm cú giỏ tr nh nhau theo mi hng.
C.
Khi ma sỏt khụng ỏng k thỡ biờn súng khụng thay i.
D.
Trong quỏ trỡnh truyn súng õm, nng lng ca súng c bo ton.
8.
Ti ngun O, phng trỡnh dao ng ca súng l
cos

C.

2
cos( )
M
x
u A t


=

D.

2
cos( )
M
x
u A t
v


=

9.
Hai im A, B trờn cựng mt phng truyn súng, cỏch nhau mt on d. Súng truyn t A n B thỡ lch
pha ca súng B so vi A l
A.

2
d



=

10.
iu no sau õy l ỳng khi núi v bc súng ca súng?
A.
L khong thi gian súng truyn t nh súng ny n nh súng k tip.
B.
L i lng c trng cho s nhanh, chm trong quỏ trỡnh truyn súng.
C.
L i lng c trng cho phng truyn súng trong quỏ trỡnh truyn súng.
D.
L khong cỏch ngn nht gia hai im dao ng ng pha trờn cựng mt phng truyn súng.
11.
Trong cỏc yu t k sau, tc truyn súng khụng ph thuc vo yu t no?
(1) Biờn súng. (2) Tn s súng. (3) Bn cht ca mụi trng.
A.
(2) v (3)
B.
(1) v (3)
C.
(1) v (2)
D.
(3)
12.
Phỏt biu no sau õy l ỳng khi núi v súng ngang?
A.
Phng truyn súng l phng ngang.
B.


A.
Khong cỏch gia chỳng l mt s l ca na bc súng.
C.
Hiu s pha ca chỳng l mt s l ca /2.
B.
Khong cỏch gia chỳng l mt s l ca bc súng.
D.
Hiu s pha ca chỳng l mt s nguyờn ca .
15.
Phỏt biu no sau õy l ỳng khi núi v súng c hc? Súng c hc l s lan truyn ca
A.
tn s dao ng theo thi gian trong mt mụi trng vt cht.
C.
vt cht theo thi gian trong khụng gian.
B.
cỏc phn t vt cht theo thi gian.
D.
dao ng theo thi gian trong mt mụi trng vt cht.
16.
Chn phỏt biu ỳng khi cp n cỏc loi súng.
A.
Súng ngang cú phng dao ng v phng truyn súng nm ngang, súng dc cú phng dao ng v
phng truyn súng thng ng.
B.
Súng ngang cú phng dao ng trựng vi phng truyn súng, súng dc cú phng dao ng vuụng gúc vi
phng truyn súng.
C.
Súng ngang cú phng dao ng vuụng gúc vi phng truyn súng, súng dc cú phng dao ng trựng
vi phng truyn súng.

Tc truyn nng lng trong dao ng gi l tc truyn súng.
D.
i lng nghch o ca chu kỡ gi l tn s gúc ca súng.
20.
Mt dõy n cú chiu di L, hai u c nh. Súng dng trờn dõy cú bc súng di nht l
A.
2L
B.
L
C.
L/2
D.
L/4
21.
Thc hin giao thoa trờn b mt mt cht lng cú vn tc truyn sũng v vi hai ngun kt hp A, B cú phng
trỡnh dao ng l:
cos
A B
u u A t

= =
. Gi M l im trờn mt thoỏng cỏch A, B mt on ln lt l d
1
; d
2
. Biờn
dao ng tng hp ti M cú giỏ tr cc i, cc tiu trong iu kin no sau õy? (Vi
k Z

)

cc i:
2 1
d d k

=
; cc tiu:
2 1
(2 1)
2
d d k

= +
.
D.
cc i:
2 1
(2 1)
d d k

= +
; cc tiu:
2 1
2
d d k

=
.
22.
Hai súng kt hp cú th to ra giao thoa l hai súng
A.

2 cos
M
d d
A A



=

B.
2 1
( )
2 cos
M
d d
A A



=

C.
2 1
( )
2 sin
M
d d
A A




=

B.

2 1
/ 2

= +

C.

2 1
/ 2

=

D.

2 1

=

Lyự Thuyeỏt & Baứi Taọp Vaọt Lyự 12

Gv Tr

n V

ng V

4
AB k

=

C.

AB k

=

D.

2
AB k

=

27.
Khi cú súng dng trờn si dõy n hi, khong cỏch gia hai nỳt súng liờn tip l
A.
mt na bc súng.
B.
mt bc súng.
C.
hai ln bc súng.
D.
mt phn t bc súng.
28.
cú súng dng trờn mt si dõy n hi vi hai u dõy u l nỳt súng thỡ

M
A A d d



= +
B.

2 1
2
2 cos ( )
2
M
A A d d



= +
C.

2 1
2 cos ( )
M
A A d d

A.
2 cos
2
M
d
A A



= +
B.
2
2 sin
2
M
d
A A



= +
C.
2
2 cos


.
A.

1
( )
2 4
d k

= +

B.

(2 1)
2
d k

= +

C.

2
d k

=

D.

1
( )

C.

2
d k

=

D.

1
( )
2 2
d k

= +

33.
Xột súng dng trờn dõy n hi vi vt cn t do. Khong cỏch
d
t vt cn n im bng c xỏc nh bi
cụng thc no sau õy? Cho
k Z

.
A.

1
( )
2 4
d k

t vt cn n im nỳt c xỏc nh bi
cụng thc no sau õy? Cho
k Z

.
A.

1
( )
2 4
d k

= +

B.

(2 1)
2
d k

= +

C.

2
d k

=

D.

kHz
) truyn n tai ngi nghe vi cng õm 10
-13
W/m
2
. Tai ngi ú s
A.
khụng nghe c.
B.
nghe c õm trm.
C.
nghe c õm cao.
D.
nghe mc bỡnh thng.

Lyự Thuyeỏt & Baứi Taọp Vaọt Lyự 12

Gv Tr

n V

ng V

- 01267809178Trang 8

Súng siờu õm v h õm u truyn c trong mi cht rn, lng v khớ.
B.
to ca õm ph thuc vo cng õm v tn s õm.
C.
Ngng nghe ca tai con ngi ph thuc vo tn s õm.
D.
cao ca õm ph thuc vo tn s v biờn õm.
41.
to ca õm ph thuc vo
A.
biờn õm
B.
tn s õm v cng õm
C.
cng õm
D.
õm sc
42.
Hai ngun õm cú cựng cao, chỳng cú cựng c im no trong cỏc c im sau:
A.
Cựng tn s
B.
Cựng tn s v bc súng
C.
Cựng biờn
D.
Cựng cng
43.
Cụng thc no sau õy l cụng thc tớnh mc cng õm?
A.

I
L dB
I
=

44.
tng cao ca õm thanh do mt dõy n phỏt ra ta phi
A.
gy n mnh hn.
B.
tng chiu di dõy n.
C.
lm chựng dõy n.
D.
kộo cng dõy n hn.
45.
Cng õm c xỏc nh bi
A.
nng lng m súng õm truyn qua mt din tớch vuụng gúc vi phng truyn õm.
B.
nng lng m súng õm truyn i trong mt n v thi gian.
C.
nng lng m súng õm truyn qua mt din tớch vuụng gúc vi phng truyn õm trong mt giõy.
D.
bỡnh phng biờn õm ti mt im trong mụi trng khi cú súng õm truyn qua.
46.
Chn phỏt biu
ỳng
. Tc truyn õm
A.

nng lng õm
49.
Tai con ngi cú th nghe c nhng õm cú mc cng õm trong khong
A.
t 0
dB
n 130
dB

B.
t 0
dB
n 1000
dB
C.
t -10
dB
n 100
dB

D.
t 10
dB
n 100
dB

50.
i vi õm c bn v bc hai ha õm do cựng mt dõy n phỏt ra thỡ
A.
cng ha õm bc hai gp ụi cng õm c bn.


Gv Tr

n V

ng V

- 01267809178Trang 9

53.
Trong trng hp no sau õy thi õm do mỏy thu ghi nhn c õm cú tn s ln hn tn s õm do ngun õm
phỏt ra?
A.
Ngun õm chuyn ng ra xa mỏy thu ng yờn.
B.
Mỏy thu v ngun õm chuyn ng ra xa nhau.
C.
Mỏy thu chuyn ng ra xa ngun õm ng yờn.
D.
Mỏy chuyn ng li gn ngun õm ng yờn.
54.
Gi
v
l tc truyn õm,
f
l tn s õm do ngun phỏt ra,
v

=


D.

'
M
v
f f
v v
=
+

55.
Gi
v
l tc truyn õm,
f
l tn s õm do ngun phỏt ra,
v
S
l tc ngun õm di chuyn li gn mỏy thu
ng yờn. Tn s õm mỏy thu nhn c l
A.

'
S
v v
f f
v

=
+

III. BI TP TRC NGHIM SểNG C
1.
Trờn mt dõy n hi, súng truyn i vi tc 1,2
m/s
, tn s 20
Hz
. Khong cỏch gia hai im gn nhau nht
dao ng ngc pha l
A.
4,5
cm

B.
1,5
cm

C.
6
cm

D.
3
cm

2.
Mt súng ngang truyn trờn si dõy n hi rt di vi tc truyn súng 0,2
m/s


B.
12
Hz

C.
36
Hz

D.
6
Hz

4.
Mt súng c phỏt ra t ngun O lan truyn trờn mt nc vi tc 2
m/s
. ngi ta thy hia im M, N gn nhau
nht trờn mt nc nm trờn cựng ng thng qua O v cỏch nhau 40
cm
luụn dao ng ngc pha nhau. Tn s
súng ú l
A.
2,5
Hz

B.
5
Hz

C.

0,24
m/s
D.
36
m/s

6.
Mt ngi quan sỏt trờn mt h thy khong cỏch gia ngn súng liờn tip bng 2
m
v cú 6 ngn súng i qua
trc mt trong thi gian 8
s
. Tc truyn súng trờn mt nc l
A.
60
cm/s

B.
0,8
m/s
C.
1,5
m/s
D.
1,25
m/s

7.
Mt im A trờn mt nc dao ng vi tn s 100
Hz


=
. di bc súng l
A.
7,5
cm

B.
15
cm

C.
75
cm

D.
5
cm

9.
Trờn cựng mt phng truyn súng, hai im A v B cỏch nhau 15
cm
, súng truyn t A n B vi tc 60
cm/s
.
Bit phng trỡnh truyn súng l:
2cos(30 )
2
B
u t cm



=

D.

2cos(30 )
A
u t cm

=

10.
Mt súng c hc truyn dc theo trc Ox cú phng trỡnh
2cos(20 2000 )
u x t cm
=
, trong ú
x l ta tớnh
bng một (m), t l thi gian tớnh bng giõy (s). Tc súng l
A.
100m/s
B.
314m/s
C.
10m/s
D.
31,4m/s
11.
Mt súng c lan truyn trờn mt phng truyn súng vi tc 40cm/s. Phng trỡnh súng ca mt im M



= +
D.
2
2cos(2 )
3
N
u t cm


=
Lyự Thuyeỏt & Baứi Taọp Vaọt Lyự 12

Gv Tr

n V

ng V

- 01267809178

Trang 10

12.
Phng trỡnh súng ti ngun O l:
4cos50 ( )
O
u t cm



= +

D.

1
4cos(50 ) ;
4 2
N
u t cm t s


=

13.
Súng truyn t O n M vi bc súng 60cm. Nu M cỏch O mt on 45cm thỡ tớnh cht ca M l
A.
M dao ng tr pha so vi O mt gúc /2
B.
M dao ng tr pha so vi O mt gúc 3/4
C.
M dao ng sm pha so vi O mt gúc 3/2
D.
M dao ng tr pha so vi O mt gúc 3/2
14.
Thc hin giao thoa trờn mt mt cht lng, hai ngun kt hp A, B dao ng ng pha vi biờn 3cm.
Phng trỡnh dao ng ti M cú hiu khong cỏch n A, B l 5cm cú dng:
3 2 cos 42 ( )
M
u t cm

B.
1m/s
C.
0,8m/s
D.
50cm/s
17.
Cho hai im A v B trờn mt nc dao ng cựng tn s 80Hz, ngc pha. Trờn AB s im dao ng vi
biờn cc i l 14, trong ú khong cỏch xa nhau nht gia hai im dao ng cc i l 13cm. Tc truyn
súng trờn mt nc l
A.
80cm/s
B.
40cm/s
C.
1,6m/s
D.
1,2m/s
18.
Hai im A v B cỏch nhau 16cm trờn mt nc dao ng cựng tn s 50Hz, cựng pha, tc truyn súng trờn
mt nc l 100cm/s. Trờn AB s im dao ng vi biờn cc i l
A.
15 im k c A v B
B.
11 im tr 2 im A v B
C.
15 im tr 2 im A v B
D.
13 im tr 2 im A v B
19.

B.
Trờn dõy xut hin súng dng vi 3 bng súng.
C.
Trờn dõy xut hin súng dng vi 5 nỳt súng.
D.
Trờn dõy xut hin súng dng vi 5 bú súng.
22.
Phng trỡnh súng dng trờn mt dõy n hi cng ngang cú dng:
5
4cos cos(100 )
12 4
d
u t cm


= . Vi d(cm)
l khong cỏch t im kho sỏt n ngun dao ng. Tc truyn súng trờn dõy l
A.
240m/s
B.
120m/s
C.
2,4m/s
D.
120cm/s
23.
Hai ngun phỏt súng ti trờn mt dõy n hi cú tc truyn súng
v

truyn n N, n A (vt cn c nh)

C.

2
2 cos( )cos
2
N
d
u A t
v


=

D.

2
2 sin( )cos( )
2 2
N
u A t
d


= + +

Lyự Thuyeỏt & Baứi Taọp Vaọt Lyự 12

Gv Tr

n V

2
mt on 10cm l
A.

2sin100 ( )
N
u t cm

=

B.

2sin(100 )( )
2
N
u t cm


= +
C.

2cos(100 )( )
N
u t cm

=

D.

2sin(100 )( )

27.
Trong thớ nghim v súng dng trờn mt si dõy n hi di 1,5m vi mt u c nh, mt u t do, ngi ta
quan sỏt thy ngoi u c nh trờn dõy cũn cú hai im khỏc khụng dao ng. Bit khong thi gian gia hai ln
liờn tip dui thng l 0,05s. Tc truyn súng trờn dõy l
A.
16m/s
B.
4m/s
C.
8m/s
D.
12m/s
28.
Súng dng xut hin trờn mt dõy AB di 120cm, hai u A, B c nh. Trờn dõy xut hin 4 bú súng. Trong
mt phỳt k t khi dõy AB dui thng, s ln dõy dui thng k tip l 2400 ln. Tc truyn súng trờn dõy l
A.
12m/s
B.
6m/s
C.
24m/s
D.
120cm/s
29.
Mt dõy n hi AB di 90cm cú 2 u c nh c kớch thớch dao ng thỡ thy trờn dõy hỡnh thnh 3 bú
súng. Biờn ti bng l 3cm. Ti im M gn A nht cú biờn dao ng l 1,5cm. Tớnh khong cỏch AM?
A.
5cm
B.
2,5cm

M
u t cm s t s


=

C.

2 2
4cos(40 ) ( ; );
3 3
M
u t cm s t s


=
D.

2
4cos(40 ) ( ; );
6 3
M
u t cm s t s


= +
31.
Mt dõy thộp cú chiu di 120cm cú tc truyn súng l 40m/s, hai u c nh. Khi c kớch thớch dao ng
bng nam chõm in xoay chiu, trờn dõy hỡnh thnh 3 bú súng. B rng bng súng l 6cm. Kt qu no sau õy
ỳng? Biờn dao ng ca ngun v tn s dũng in xoay chiu ln lt l

M cỏch A 25cm, cỏch B 5cm s dao ng vi biờn l
A.

A 2

B.

A
2

C.
A
D.
2A
u

x

u

x

u

x

u

x



ng V

- 01267809178

Trang 12

34.
Thc hin giao thoa trờn mt mt cht lng cú tc truyn súng l 60cm/s, khong cỏch gia 2 ngun kt hp
A, B dao ng cựng pha l 12cm, tn s dao ng ca ngun l 20Hz. S ng cc i v cc tiu trong khong
AB ln lt l
A.
15 v 16
B.
16 v 15
C.
7 v 8
D.
8 v 7
35.
Trong thớ nghim v súng dng trờn mt dõy n hi di 1,2m vi 2 u c nh, ngi ta quan sỏt thy ngoi 2
u dõy c nh cũn cú 2 im khỏc trờn dõy khụng dao ng. Bit khong thi gian gia hai ln liờn tip dõy dui
thng l 0,05s. Tc truyn súng trờn dõy l
A.
8m/s
B.
16m/s
C.
4m/s
D.

70dB. Cụng sut ca ngun õm l
A.
125,6W
B.
12,56W
C.
25,12W
D.
251,2W
39.
Mt ngun õm O xem nh mt ngun im phỏt ra õm trong mụi trng ng hng v khụng hp th õm.
Ngng nghe ca õm ú l 10
-12
W/m
2
. Ti mt im A ta o c mc cng õm l 70dB. Cng õm ti A
cú giỏ tr
A.
10
-7
W/m
2

B.
10
-5
W/m
2

C.

-3
W/m
2

B.
3,18.10
-3
W
C.
0,318W
D.
3,18.10
-3
W/m
2

42.
Mt ngun õm S cú cụng sut 0,05W. Bit ngng nghe ca õm ú l 10
-12
W/m
2
. Mc cng õm ti im M
cỏch ngun õm mt on 3m l
A.
86,5B
B.
86,5dB
C.
91,2dB
D.

B.
2000m
C.
1000m
D.
1200m
46.
Cng õm ti mt im trong mụi trng truyn õm l 10
-5
W/m
2
. Bit cng õm chun l
10
-12
W/m
2
. Mc cng õm ti im ú bng
A.
70dB
B.
80dB
C.
50dB
D.
60dB
47.
Ti im A cỏch ngun õm O mt on 1m cú mc cng õm L
A
= 90dB, bit ngng nghe ca õm ú l I
0

Tc truyn õm trong khụng khớ l 330m/s, trong nc l 1435m/s. Mt õm cú bc súng trong khụng khớ l
50cm thỡ khi truyn trong nc cú bc súng l
A.
128,2cm
B.
217,4cm
C.
45,3cm
D.
27,4cm
49.
Mt ngi gừ mt nhỏt bỳa vo ng ray bng st, cỏch ú 1056m mt ngi khỏc ỏp tai vo ng st thỡ
nghe 2 ting gừ cỏch nhau 3 giõy. Bit tc truyn õm trong khụng khớ l 330m/s, vn tc truyn õm trờn ng
ray ú l
A.
5420m/s
B.
5280m/s
C.
3520m/s
D.
1386m/s
50.
Mt súng õm cú tn s 510Hz lan truyn trong khụng khớ vi tc 340m/s, lch pha súng gia 2 im cú
hiu ng i t ngun n bng 50cm l
A.
3/23
B.
2/3
C.

Gv Tr

n V

ng V

- 01267809178

Trang 13

===========================
Chng trỡnh 12 nõng cao
===========================
53.
Mt ngun õm c nh phỏt ra õm cú tn s 5MHz vi tc truyn õm l 340m/s. Tn s õm m mt ngi
ngi trờn ụ tụ di chuyn vi tc 20m/s v phớa ngun õm nhn c l
A.
5294kHz
B.
5,294kHz
C.
4,722MHz
D.
4,705MHz
54.
Mt ngun õm c nh phỏt ra õm cú tn s 5MHz vi tc truyn õm l 340m/s. Tn s õm m mt ngi
ngi trờn ụ tụ di chuyn vi tc 20m/s v phớa ra xa ngun õm nhn c l
A.
5,294MHz
B.

A.
65km/h
B.
45km/h
C.
54km/h
D.
72km/h
58.
Cũi tu ca mt tu ha, khi ng yờn phỏt ra õm cú tn s 400Hz. Bit vn tc õm thanh trong khụng khớ bng
340m/s. Khi tu ha chuyn ng vi vn tc 30m/s v phớa quan sỏt viờn thỡ ngi ny nhn c õm cú tn s l
A.
364,7Hz
B.
438,7Hz
C.
367,6Hz
D.
435,3Hz
59.
Mt xe la ng yờn, phỏt ra ting cũi cú tn s f. Mt ngi trong ụ tụ ang chuyn ng vi vn tc 28m/s v
phớa xe la dc theo ng thng song song vi ng ray nhn c õm cũi tu vi tn s 400Hz. Bit tc
truyn õm trong khụng khớ l 340m/s. Giỏ tr ca f l
A.
369,6 Hz
B.
435,9Hz
C.
1432,9Hz
D.

376,5Hz
C.
1700Hz
D.
khụng nhn c õm.
63.
Mt mỏy phỏt siờu õm vi tn s 100kHz t b bin. Mt tu ngm chuyn ng vi vn tc 20m/s theo
hng ti mỏy. Bit tc truyn õm trong nc bin l 1500m/s. Tn s siờu õm phn x t tu ti mỏy nhn
c l
A.
95,6kHz
B.
96,7kHz
C.
101,4kHz
D.
102,7kHz
64.
Mt loa phỏt õm cú cng õm l I. Khi cng õm tng mt lng 10
-6
W/m
2
thỡ mc cng õm tng
mt lng l 2.10
-3
dB. Giỏ tr ca I l
A.
2,17.10
-3
W/m


P N CU HI TRC NGHIM SểNG C
P N BI TP TRC NGHIM SểNG C

A B C D A B C D A B C D A B C D
1

15

29

43

2

16

30

44

3

17

31


35

49

8

22

36

50

9

23

37

51

10

24

38

52

11


1

17

33

49

2

18

34

50

3

19

35

51

4

20

36


40

56

9

25

41

57

10

26

42

58

11

27

43

59

12


16

32

48

64

Lyự Thuyeỏt & Baứi Taọp Vaọt Lyự 12

Gv Tr

n V

ng V

- 01267809178

Trang 15 P N Lí THUYT SểNG C
A B C D A B C D A B C D A B C D
1

15


19

33

47

6

20

34

48

7

21

35

49

8

22

36

50


54

13

27

41

55

14

28

42 P N BI TP SểNG C

A B C D

A B C D A B C D A B C D
1

17

33

49


53

6

22

38

54

7

23

39

55

8

24

40

56

9

25


29

45

61

14

30

46

62

15

31

47

63

16

32

48

64


6
O
u t cm s


= .
Gi A, B, C l cỏc im trờn dõy ln lt cỏch O: 10cm, 15cm, 42,5cm.
1/ Vit phng trỡnh dao ng ti A;B;C?
2/ Tớnh di ca A;B;C vo thi im t = 0,5s.
3/ So sỏnh pha dao ng ca A,B,C?
BT3:
Trờn mt nc, ti im O ngi ta to ra mt dao ng iu hũa cú biờn 5cm, tn s 10Hz. Cho bit tc
truyn súng trờn mt nc l 40cm/s. Chn pha ban u bng 0(rad).
1/ Vit phng trỡnh súng ti im m cỏch O mt on 10cm.
2/ Tỡm trờn na ng thng OM, 4 im gn M nht dao ng ngc pha vi M.
3/ Trong vũng trũn bỏn kớnh OM tren mt nc, tỡm qu tớch nhng im dao ng ng pha vi M.
BT4:
Mt dõy n hi rt di cú u A dao ng vi tn s f v theo phng vuụng gúc vi si dõy. Biờn dao
ng l 4cm, tc truyn súng trờn si dõy l 4m/s. Xột mt im M trờn dõy v cỏch A 28cm, ngi ta thy M
luụn dao ng lch pha vi M mt gúc
(2 1) ;
2
k k Z


= +
.
1/ Tớnh bc súng .
2/ Vit phng trỡnh dao ng ca im M. Bit phng trỡnh dao ng ca A l:
4cos2 ( )


Lyự Thuyeỏt & Baứi Taọp Vaọt Lyự 12

Gv Tr

n V

ng V

- 01267809178

Trang 17

BT7:
Mt si dõy cng nm ngang cú u A gn vo nhỏnh ca mt õm thoa duy trỡ bng mt dũng in xoay
chiu, u kia buc vo mt qu cõn P, vt qua mt rũng rc B, B to nờn mt vt cn c nh.
1/ Tớnh chiu di dõy AB dõy rung to thnh 3 bú súng. Cho bit: tn s dũng in l 50Hz, khi lng
on dõy AB l 20g, P = 250N. (Dũng in tn s f s to dao ng c tn s 2f)
2/ Phi i P nh th no chiu di dõy nh c rung thnh 2 bú khi tn s dũng in tng gp ụi?
BT8:
Mt dõy n hi OA, u O dao ng vi biờn 2cm, tn s 50Hz. u A c nh, tc truyn súng trờn
dõy l 80m/s. Ta thy trờn dõy xut hin súng dng vi 4 nỳt súng k c A v O.
1/ Tớnh chiu di dõy OA.
2/ Gi M, N l 2 im trờn dõy ln lt cỏch A 80cm v 1m. Tớnh biờn dao ng ca M, N?
3/ Chiu di dõy khụng i, mun ch cú 2 bú súng trờn dõy thỡ tn s dao ng l bao nhiờu?
BT9:
Ct khụng khớ trong ng thy tinh cú cao L thay i c nh iu chnh mc nc
trong ng. t mt õm thoa trờn ming ng A, khi õm thoa dao ng nú phỏt ra õm c bn ta thy
trong ct khụng khớ cú mt súng dng n nh. Cho bit tc truyn õm l 340m/s.
1/ Khi cao thớch hp ca ct khụng khớ ngn nht l L

ca si dõy thộp chm nh vo mt nc. Cho õm thoa dao ng vi tn s 100Hz, biờn
dao ng l 0,4cm. Khi ú trờn mt nc, trong khong gia O
1
O
2
xut hin 5 gn li ct O
1
O
2
thnh 6 on m 2
on gn O
1
; O
2
ch di bng mt na on cũn li.
1/ Tớnh tc truyn súng trờn mt nc.
2/ Vit phng trỡnh dao ng ti M trờn mt nc cỏch O
1
5cm v cỏch O
2
10cm.
3/ Nu bõy gi cho khong cỏch O
1
O
2
=12cm thỡ trong khong O
1
O
2
cú bao nhiờu gn li?

1
= 45cm; O
2
M
1
= 35cm; O
1
M
2
= 40cm;
O
2
M
2
= 35cm.
3/ Lp phng trỡnh dao ng ca trung im I ca O
1
O
2
.
A

B
L
B

A

1
O
2
. Nu coi l ng th nht, ng i qua M
1
cú hiu ng i t O
1
, O
2
l d
1
d
2
= 2,5cm thỡ ng th
12 l ng qua M
2
cú hiu ng i d
1
d
2
= 13,5cm. Tỡm bc súng v tc truyn súng trờn mt cht
lng.
2/ Tỡm biờn ti mi im M
3
cỏch O
1
18cm v cỏch O
2
12cm (O
1

= 10
-12
W/m
2
.
1/ Tớnh mc cng õm do loa phỏt ra ti M cỏch mỏy 3m.
2/ ti M mc cng õm ch cũn 80dB thỡ phi gim cụng sut ngun bao nhiờu ln?
BT20:
Mt ngun õm gõy ra ti im M cỏch nú mt khong d mc cng õm l L. Khi ngun tin li gn M
mt khong 50m thỡ mc cng õm tng thờm 5dB.
1/ Tớnh d?
2/ Nu mc cng õm ti M l 64dB thỡ cụng sut ngun õm l bao nhiờu?
BT21:
Mt dõy n di 38cm lm bng thộp cú khi lng riờng 7700kg/m
3
, ng kớnh 0,15mm. Khi dõy rung nú
phỏt ra õm c bn cú tn s 700Hz. Tớnh lc cng dõy.
BT22:
Mt dõy n di 35cm phỏt ra õm c bn cú tn s 550Hz. Tớnh mt di ca dõy v khi lng dõy cú
chiu di trờn. Bit lc cng dõy bng 60N.
Dng 5: HIU NG DOOPLE
BT23:
Mt ngi ng yờn o tn s ting cũi mt chic xe cu thng ang chuyn ng thng u. Khi xe
chuyn ng v phớa ngi ny thỡ tn s ting cũi o c l 680Hz. Khi xe chuyn ng ra xa ngi ny thỡ tn
s ting cũi o c l 536Hz. Tớnh vn tc xe cu thng v tn s ting cũi khi xe ng yờn. Cho bit tc
truyn õm trong khụng khớ l 340m/s.
Lyự Thuyeỏt & Baứi Taọp Vaọt Lyự 12

Gv Tr


v bc súng
1
ca súng õm m P nhn c t tu A.
2/ Tỡm tn s f
2
ca súng õm m ngi lỏi tu B nhn c.
3/ Gi s cú mt s súng õm khi n tu B b phn x v truyn ngc li v phớa ngi P v tu A.
a) Tỡm tn s f
3
v bc súng
3
ca súng phn x m P nhn c.
b) Tỡm tn s f
4
ca súng phn x m ngi lỏi tu A nhn c.

ooo0ooo