BỐ CỤC ĐỀ TÀI
PHẦN I : ĐẶT VẤN ĐỀ
I. Lí do chọn đề tài
II. Phạm vi đề tài
PHẦN II : GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. Cơ sở của đề tài
1.Cơ sở lí luận
2. Cơ sở thực tiễn
II. GIẢI PHÁP VÀ TỔ CHỨC THỰC HIỆN
1. Giải pháp
2. Tổ chức thực hiện
3. Kết quả
PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT

PHẦN I : ĐẶT VẤN ĐỀ .
I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
1
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
TRƯỜNG THPT LÊ HỒNG PHONG
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
DẠY HỌC MÔN SINH HỌC THEO HƯỚNG TÍCH HỢP
VỚI SỨC KHỎE SINH SẢN VỊ THÀNH NIÊN
Người thực hiện: Lê Thu Hà
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường THPT Lê Hồng Phong
SKKN thuộc lĩnh vực (môn): Sinh

THANH HO N M 2013Á Ă
Giáo dục và nâng cao chất lượng toàn diện cho học sinh hiện nay là vấn đề đang
được Đảng, nhà nước ngành giáo dục và toàn thể cộng đồng quan tâm.

- Giáo dục DSSKSSVTN hiện là vấn đề đã được nhiều quốc gia, nhất là những
quốc gia phát triển quan tâm, coi trọng. Những năm gần đây cùng với những thành
tựu của đổi mới về giáo dục, ở nước ta đã bắt đầu chú trọng giáo dục dân số
SKSSVTN. Nhiều tài liệu hướng dẫn được đăng tải trên các phương tiện thông tin
đại chúng, nhiều công trình nghiên cứu được biên soạn và ấn hành. Ngành giáo dục
cũng tích cực đưa vào chương trình dạy học những chuyên đề, những bài học liên
quan đến vấn đề này.
2. Cơ sở thực tiễn:
2.1Thực trạng xã hội hiện nay:
Hoà cùng sự phát triển của nền kinh tế xã hội, sự tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân
loại là sự du nhập của những hệ tư tưởng, những quan niệm sống có phần tiêu cực,
không phù hợp với văn hoá Việt. Do những mặt trái, những lệch lạc trong quan
niệm sống của một bộ phận thanh niên hiện nay với ý thức tự do, đề cao cái tôi cá
nhân một cách thái quá, sống buông thả, tuỳ tiện, “sống thử”, “sống thoáng”…
nhưng lại không có đủ những kiến thức khoa học cần thiết để bảo vệ mình, đặc biệt
là bảo vệ sức khoẻ sinh sản, gây nên nhiều hậu quả đáng tiếc: Huỷ hoại sức khoẻ,
tương lai của bản thân, huỷ hoại tinh thần, vật chất của chính mình cũng như gia
đình và xã hội, thậm chí gây hoảng loạn về tư tưởng, hình thành trào lưu, dư luận
xấu trong xã hội.
2.2 Thực trạng học sinh THPT hiện nay:
HSTHPT hiện nay có nhiều thế mạnh so với thế hệ trước, khả năng tiếp thu cái
mới nhanh nhạy, được tiếp cận với nhiều phương tiện giáo dục, truyền thông hiện
đại, có nhiều cơ hội để học tập tiến bộ…Nhưng cũng có nhiều những thử thách,
những mặt trái đang huỷ hoại các em, làm nhức nhối gia đình, đau đầu các nhà giáo
dục. Việc tâm sinh lí học sinh phát triển nhanh hơn đã dẫn đến việc phát triển giới
tính cũng nhanh hơn, các em bắt đầu chú tâm đến quan hệ khác giới, việc yêu sớm,
quan hệ tình dục vị thành niên cũng diễn ra nhiều hơn nhưng học sinh lại không
dám hỏi, không tìm hiểu sâu, không được trang bị kiến thức giới tính đầy đủ và có
hệ thống, vì vậy khi xảy ra hậu quả do hành vi này gây ra như mang thai ngoài ý
muốn, lây truyền các bệnh tật…các em thường tự giải quết, dẫn đến những hậu qủa

Bộ giáo dục và đào tạo, chú trọng cho học sinh đạt được các yêu cầu nhận biết,
thông hiểu, vận dụng thấp đến vận dụng cao.
- Nâng cao vận dụng kiến thức vào thực tiễn đời sống: khi dạy giáo viên không chỉ
cần đảm bảo kiến thức khoa học mà cần hướng vấn đề vào thực tiễn đời sống,
những thành tựu đã ứng dụng thành công và những tiềm năng có thể trong tương
lai.
- Củng cố, luyện tập, khắc sâu kiến thức:
Tuỳ theo kiểu đặc trưng bài dạy, tuỳ từng đối tượng học sinh trong lớp mà người
dạy có thể củng cố bằng nhiều cách khác nhau:
+ Đối với học sinh khá, giỏi, giáo viên có thể củng cố bằng hệ thống câu hỏi, bài
tập vận dụng cho các em trao đổi, thảo luận trả lời rồi giáo viên nhận xét, đánh giá,
bổ sung, kết luận.
+ Đối với học sinh trung bình có thể củng cố bằng phiếu học tập, câu hỏi trắc
nghiệm…
+ Đối với học sinh yếu, kém thì chủ yếu củng cố bằng việc nhấn mạnh lại những
kiến thức trọng tâm, sau đó yêu cầu các em nhắc lại…
2. Tổ chức thực hiện:
2.1.Tích hợp tự nhiên thông qua lồng ghép vấn đề vào từng phần, từng mục:
4
Không phải bài nào, phần nào cũng phải lồng ghép liên tục vào chương trình môn
học nên chỉ tích hợp khi thấy vấn đề gần gũi nhất với bài học. Chẳng hạn khi dạy
bài cơ chế điều hoà sinh sản ở mục cơ chế điều hoà sinh tinh và sinh trứng sau khi
giúp học sinh nắm vững các cơ chế trên tôi đã tiến hành lồng ghép vấn đề dân số
SKSSVTN vào bài bằng câu hỏi :
- Quá trình điều hoà sinh tinh và sinh trứng diễn ra như thế nào ?
- Ứng dụng của điều hoà này vào đời sống như thế nào?
- Tại sao người phụ nữ uống viên thuốc tránh thai lại có thể tránh thai. Giải thích?
- Những tác hại khi lạm dụng thuốc tránh thai (đặc biệt là thuốc tránh thai khẩn
cấp)?
- Nên ăn uống sinh hoạt ra sao để điều hoà quá trình trên nhằm đảm bảo tốt sức

Bài 44
-nâng
cao
Sự
nhân
lên của
virut
trong tế
bào chủ
1.
II.
HIV/AID
S
HIV/AIDS
con đường
lây truyền,
các giai
đoạn phát
triển của
bệnh, cách
phòng
tránh, cách
ứng xử với
người
nhiễm HIV.
-Các
phương
thức lây
truyền :
- Các bệnh

Tích
hợp
bộ
phận
và
liên
hệ
Liên
hệ
10
Bài 32 -
cơ bản
Bài 46 -
nâng
cao
Bệnh
truyền
nhiễm
và miễn
dịch
I – Bệnh
truyền
nhiễm
- Cung cấp
kiến thức về
một số bệnh
phổ biến lây
lan qua
quan hệ tình
dục như

I. Nhân tố
bên trong
- Dậy thì và
các yếu tố
ảnh hưởng
đến sức
khỏe sinh
sản.
- Hoocmon
giới tính.
- Các yếu tố
bên ngoài
ảnh hưởng
đến sức
khoẻ sinh
sản
Thế nào là tuổi dậy thì? Tuổi dậy
thì trung bình của người Việt
Nam?
Gợi ý:
- Tuổi dậy thì là mốc đánh dấu sự
trưởng thành về mặt sinh học của cơ
thể. Chia làm 3 giai đoạn: giai đoạn
đầu từ 10-13 tuổi, giai đoạn giữa từ
14-16 tuổi, giai đoạn cuối từ 17- 19
tuổi.
- Những thay đổi về cấu tạo giải
phẫu?
Gợi ý:
Ở tuổi dậy thì, dưới tác dụng của

II. Các
nhân tố
bên ngoài
Tình trạng không cân xứng trong
quá trình phát triển của hệ tim mạch
đã ảnh hưởng đến sự tuần hoàn não,
có thể gây ra thiểu năng tuần hoàn
não nhất thời nên thường kém tập
trung, kém nhạy cảm và trí nhớ
chưa tốt.
- Nguyên nhân của những thay
đổi ở giai đoạn này?
Do các hoocmon sinh dục, các
hoocmon này có tác dụng kích thích
sự phát triển giới tính ở thai nhi. Ở
giai đoạn trước tuổi dậy thì, hàm
lượng các hoocmon này còn thấp,
nhưng đến tuổi dậy thì hàm lượng
tăng cao kích thích sự chuyển hóa
và hoàn thiện của các tế bào sinh
dục, làm phát triển các đặc điểm
sinh dục phụ.
- Trong bữa ăn hằng ngày và
khẩu phần ăn (đặc biệt trong giai
đoạn dậy thì) cần lưu ý điều gì?
Cần cung cấp đầy đủ chất dinh
dưỡng, cân đối khẩu phần ăn cho
hợp lí.
- Vì sao tuổi dậy thì cần nhiều
chất dinh dưỡng?

ếch,
- Các biện pháp nâng cao chất
lượng dân số?
- Chế độ dinh dưỡng hợp lí, tích cực
tham gia luyện tập thể dục thể thao,
không sử dụng các chất độc hại đối
với cơ thể.
Tích
hợp
bộ
phận
và
liên
hệ
11 Bài 45:
Sinh
sản hữu
tính ở
động
vật
II. Quá
trình sinh
sản hữu
tính ở ĐV
- Điều kiện xảy ra sự thụ thai ở
người? Ở tuổi vị thành niên có thể
mang thai không?
Có trứng rụng; tinh trùng gặp được
trứng ở 1/3 phần đầu của ống dẫn
trứng; hợp tử di chuyển được về tử

sinh sản
I.2.
Cơ chế
điều hòa
sinh trứng
-Hoocmon
sinh sản –
điều hoà
sinh sản.
- Hiện
tượng kinh
nguyệt
- Phòng
tránh thai.
- Các yếu tố
ảnh hưởng
đến quá
trình sinh
tinh và sinh
trứng
- Tại sao người phụ nữ uống viên
thuốc tránh thai lại có thể tránh
thai. Giải thích?
Uống viên thuốc tránh thai chính là
uống hai loại hoocmon ostrongen và
progesteron vào cơ thể. Nồng độ 2
loại hoocmon này trong máu tăng
cao sẽ ức chế vùng dưới đồi, tuyến
yên… làm trứng không chín và
rụng.

có thể, tránh những căng thẳng về
tình ảm và tinh thần, uống nhiều
nước, ăn thức ăn có lợi cho sức
khoẻ,…Đặc biệt, các em nữ không
nên lo lắng, ngượng ngùng đây
không phải là bệnh tật.
- Nam giới cần làm gì trong thời
gian gia đình mình có phụ nữ
trong thời kỳ kinh nguyệt?
Nam giới cần giúp phụ nữ làm
những việc nặng nhọc,…trong thời
gian hành kinh.
-Tại sao có người bị đau bụng khi
hành kinh?
Khi hành kinh có người bị đau bụng
có thể do tử cung co bóp mạnh hoặc
lỗ màng trinh quá nhỏ kinh nguyệt
không thoát ra ngoài được.
- Việc một cô gái hay một phụ nữ
bị chậm một kỳ kinh có ý nghĩa
như thế nào?
- Dựa trên những ảnh hưởng của
môi trường và thần kinh.Để quá
trình sinh sản đạt hiệu quả chúng
ta cần làm gì?
- Để qúa trình sinh sản đạt hiệu
quả,không nên sử dụng thuốc lá, ma
tuý, tránh lạm rụng rượu bia, theo
điều tra, nếu sử dụng thuốc lá, rượu
bia phụ nữ có thể bị rối loạn kinh

- Rèn luyện tính cách cương nghị và
các kỹ năng quyết đoán
- Kết bạn với những người cùng chí
hướng
- Tránh những hoàn cảnh cám dỗ
- Không uống rượu và thử dùng các
loại ma túy.
- Lựa chọn những phương tiện giải
trí có tính giáo dục.
Lớp Tên bài Địa chỉ
tích hợp
Nội dung tích
hợp
Câu hỏi tích hợp Mức độ
tích hợp
12 Bài 6
-cơ bản
Bài 7
-nâng
cao
Đột biến
I. Đột biến
lệch bội Cung cấp thông
tin cho học sinh
biết được:
- Ở người sự bất
thường nhiễm
sắc thể ở thai nhi
- Vì sao đột biến số
lượng nhiễm sắc thể

Tơcnơ, Claiphentơ,
siêu nữ là đột biến
dạng lệch bội, đặc biệt
lưu ý cho học sinh biết
tỉ lệ xuất hiện hội
chứng Đao ở con tăng
lên cùng tuổi người mẹ
khi sinh đẻ, vì vậy phụ
nữ không nên sinh con
khi tuổi ngoài 35
Liên hệ
12
Bài 12 -
cơ bản
Bài 15 -
nâng cao
Di
truyền
liên kết
với giới
tính
I. Di truyền
liên kết với
giới tính
Giới thiệu cho
học sinh biết
được nhiễm sắc
thể giới tính là
nhiễm sắc thể
chứa gen quy

- Từng có quan niệm
con trai mới là con?
Dựa vào kiến thức di
truyền đã học theo
em điều đó đúng hay
sai?
Gợi ý:
Con trai hay con gái
đều là con của vợ và
chồng vì vật chất di
truyền đều của người
con đều lấy 1/2 phần từ
bố và 1/2 phần từ mẹ.
vì vậy quan niệm trên
là sai lầm
12 Bài 27 –
nâng cao
Phương
pháp
nghiên
cứu di
truyền
người
II. Phương
pháp
nghiên cứu
di truyền
người
Cung cấp kiến
thức cho học

- Cung cấp thông
tin để học sinh
hiểu rõ về các
bệnh tật di
truyền thường
gặp ở người.
- Giới thiệu cho
học sinh biết di
truyền y học tư
vấn sẽ giúp chẩn
đoán, cung cấp
thông tin về khả
- Nguyên nhân gây ra
các bệnh, tật di
truyền ở người?
- Khi biết thai nhi bị
các bệnh di truyền
nguy hiểm có thể gây
dị dạng, sức sống
giảm….chúng ta nên
làm gì?
Gợi ý: chúng ta không
nên tự ý quyết định
Tích hợp
bộ phận và
liên hệ
14
năng mắc các
loại bệnh di
truyền ở đời con

khi kết hôn chúng ta
phải làm gì?
Gợi ý: để biết được
điều này một cách chắc
chắn chúng ta cần
nghiên cứu phả hệ và
kiểm tra nhiễm sắc thể.
Nếu gia đình có bệnh,
tật di truyền chúng ta
nên gặp bác sĩ tư vấn
trước khi kết hôn hoặc
sinh con để có thể có
những quyết định hợp
lý nhất
12 Bài 22
cơ bản
Bảo vệ
vốn gen
di
truyền
của loài
người
II- Di
truyền y
học với
bệnh ung
thư và
AIDS
- Cung cấp kiến
thức về bệnh ung

vốn gen
di
truyền
của loài
người
cuộc sống lành
mạnh, không kết
hôn gần…
- Cung cấp kiến
thức về bệnh
AIDS, qua đó
nhấn mạnh cho
học sinh thêm về
con đường lây
truyền, cách
phòng tránh.
- Học sinh biết
được chỉ số IQ
của con người
chịu ảnh hưởng
của nhân tố di
truyền và nhân tố
môi trường, qua
đó cung cấp
thông tin cho các
em biết, muốn
sinh con thông
minh cần quan
tâm đến chế độ
dinh dưỡng, tâm

điều kiện chăm sóc tốt
nhất
12 Bài 34
cơ bản
Bài 45
nâng cao
II. Các
nhân tố chi
phối quá
trình phát
sinh loài
người
Sự tiến bộ của
khoa học kĩ thuật
trong quá trình
phát sinh loài
người đến nay và
ý nghĩa hai mặt
của nó đối với
Hiện nay, loài người
có khả năng tạo ra
những đứa trẻ nhờ
nhân bản vô tính.
Quan điểm của em về
vấn đề này?
Liên hệ
16
Sự phát
sinh loài
người

bộ phận và
liên hệ
12 Bài 64:
Nâng
cao
Sinh
thái học
và việc
quản lí
tài
nguyên
thiên
nhiên
Cung cấp thông
tin về tài nguyên
và tình hình sử
dụng, qua đó
nhấn mạnh cho
học sinh về vấn
đề tại sao phải
thực hiện kế
hoạch hóa gia
đình?
-Tài nguyên có phải
là vô tận hay không?
Sự tăng dân số quá
nhanh sẽ gây nên
hiện trạng gì?
-Vì sao các nước đói
nghèo trên thế giới lại

HS
% Số
HS
% Số
HS
%
10A
1
45 0 0 3 6,6 12 26,7 20 44,5 10 22,2
10A
5
42 0 0 5 12 14 33,4 11 26 12 28,6
11B
2
45 1 2 7 15,5 13 29 15 33,5 9 20
11B
6
43 1 2 8 18,5 10 23 11 25,5 13 31
12C
1
42 0 0 10 23,8 15 35,7 9 21,5 8 19
12C
7
40 1 2,5 12 30 18 45 0 0 9 22,5

Sau khi áp dụng phương pháp trên, số học sinh trả lời được các câu hỏi SKSSVTN
là:
Lớp Sĩ số Giỏi Khá TB Yếu Kém
Số
HS

được truyền đạt đến người học nhiều hơn, khả năng ứng dụng vào cuộc sống cần
được nâng cao hơn, việc nâng cao chất lượng giáo dục không chỉ đơn thuần cung
cấp tri thức mà quan trọng hơn là phải dạy cho người học phương pháp chiếm lĩnh
tri thức, đồng thời nâng cao nâng cao khả năng giáo dục cũng như ứng dụng vào
thực tiễn một cách đơn giản và hiệu quả nhất.
- Với việc tổ chức dạy học tích hợp như trên tôi thấy bài giảng đạt hiệu quả rất cao
mà không hề nặng nề.
18
- Với đề tài này, tôi nghĩ vẫn còn rất nhiều những điều cần trao đổi, bổ sung, mở
rộng. Tôi hi vọng sẽ được các bạn đồng nghiệp đọc, góp ý, bổ sung, chia sẽ kinh
nghiệm để đề tài được hoàn thiện hơn.
2. Đề xuất:
2.1. Bộ môn sinh học là một môn khoa học có tính thực tiễn cao, có nhiều tư liệu
trực quan sinh động. Vấn đề giáo dục DSSKSS VTN là vấn đề đang được xã hội
quan tâm, coi trọng để hướng sự phát triển của quốc gia theo hướng bền vững nên
tôi nghĩ ngành giáo dục cần cung cấp thêm cho giáo viên những tư liệu, tài liệu, số
liệu về DS SKSSVTN để chúng tôi có thể nhìn nhận, giảng dạy vấn đề thấu đáo
hơn.
2.2. Hằng năm ngành đều tổ chức cho giáo viên viết sáng kiến kinh nghiệm, vậy Sở
GD và ĐT nên tập hợp những sáng kiến hay, hiệu quả để xuất bản hoặc đăng tải
lên trang web của ngành để chúng tôi có thể vận dụng rộng rãi những kinh nghiệm
quý giá ấy vào quá trình giảng dạy, và việc viết sáng kiến kinh nghiệm có ý nghĩa
thực tiễn hơn. Xin chân thành cảm ơn!

XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ
Thanh Hóa, ngày20 tháng 4 năm 2013
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của
mình viết, không sao chép nội dung của
người khác.
Người viết: