TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
BÀI THUYẾT TRÌNH
ĐỀ TÀI :
TRÌNH BÀY NỘI DUNG CƠ BẢN TRONG TÁC PHẨM
“CỦA CẢI CỦA CÁC DÂN TỘC” CỦA ADAM SMITH.
TẠI SAO A. SMITH ĐƯỢC COI LÀ CHA ĐẺ CỦA
KINH TẾ THỊ TRƯỜNG

Môn học : Lịch sử các học thuyết KT
Giảng viên hướng dẫn : TS. Nguyễn Minh Tuấn
Lớp Cao học K18 và K19: Kinh tế Chính trị học
Nhóm 8 : 3 Thành viên
1. Ngô Công Bình
2. Mai Thành Trung
3. Phan Thị Xuân Lợi
Giảng viên hướng dẫn: TS. Nguyễn Minh Tuấn Nhóm 8
Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 2 tháng 4 năm 2010
Mục lục
Trang
A. Lời mở đầu………………………………………………………………….3
B. Nội dung…………………………………………………………………… 5
I. Giới thiệu khái quát về A. Smith là Ông tổ của Kinh tế học …… 5
1. Sơ lược về tác giả………………………………………………….5
2. Phương pháp luận và Thế giới quan………………………………6
3. Tác phẩm lớn nhất của A.Smith “Của cải của các dân tộc”………6
II. A. Smith được coi là Cha đẻ của Kinh tế Thị trường…………… 9
1. Tính chất hệ thống Kinh tế của A.Smith………………………… 9

Chính phủ không nên can thiệp vào kinh doanh bằng biện pháp thuế quan, hay bất
cứ công cụ nào khác, trừ khi nó được sử dụng để bảo vệ thị trường tự do cạnh
tranh.
Rất nhiều các học thuyết kinh tế ngày nay (hoặc ít nhất là một phần) được
phát triển từ các nghiên cứu chủ chốt của A.Smith, chính quan điểm và thành
công ấy đã sáng ngời về A.Smith là Ông tổ của kinh tế học.
Đề tài: Trình bày nội dung cơ bản trong tác phẩm “ của cải của các Dân tộc” của
Adam Smith. Tại sao Adam Smith được coi là Cha đẻ cuar Kinh tế thị trường
3
Giảng viên hướng dẫn: TS. Nguyễn Minh Tuấn Nhóm 8
Đồng thời, trong tác phẩm nổi tiếng “Nghiên cứu về bản chất và nguồn gốc
của cải của các dân tộc”, Adam Smith đã viết về động cơ của nhà tư bản vào một
ngành nào đó là lợi nhuận, tăng chuyên môn hoá bằng nhân công đòi hỏi phát
triển thương mại, là nguyên nhân cơ bản của sự tăng trưởng kinh tế.
Như vậy, chúng ta đã thấy rất rõ "bàn tay vô hình" của thị trường mà Adam
Smith đã đề cập trong tác phẩm "Của cải của các dân tộc" mà bất kỳ một người
học kinh tế nào cũng được nghe hoặc đọc. Nội dung cơ bản tác phẩm lớn nhất của
Adam Smith trong cuốn The Wealth of Nations (Của cải của các dân tộc) mà tôi
đã được đọc ghi nhận ý nghĩa về 5 quyển hết sức to lớn như sau:
• Quyển 1: Nguyên nhân tăng năng suất lao động và phương pháp phân
phối tự nhiên các sản phẩm cho các tầng lớp nhân dân (từ tr. 51);
• Quyển 2: Tính chất của vốn, tích lũy và sử dụng vốn (từ tr.394);
• Quyển 3: Mức độ giàu tăng trưởng khác nhau ở các Dân tộc (từ tr.542);
• Quyển 4: Các hệ thống Kinh tế Chính trị (từ tr.606);
•Quyển 5: Thu nhập Quốc gia hay cộng đồng.
Xuất phát từ quan niệm trên nhận định về Adam Smith, vận dụng những lý
luận được học tập và nghiên cứu tại trường kết hợp với thực tế, nhóm chúng tôi
đã đi sâu nghiên cứu và chọn đề tài: Trình bày nội dung cơ bản trong tác phẩm “
Của cải của các dân tộc” của Adam Smith. Tại sao A. Smith, được coi là cha đẻ của
kinh tế thị trường.

Ông chia xẻ quan điểm của Chủ nghĩa Trọng nông về chủ trương tự do hóa
thương mại. Đó là một khía cạnh của “tự do thiên nhiên”.
Ông cũng chịu ơn của Chủ nghĩa Trọng nông về lý luận “Tái sản xuất”,
phân phối thu nhập từ sản xuất và việc tìm ra hệ thống liên kết trong các hiện
tượng kinh tế.
Cuối năm 1766, ông trở về Pháp và bắt đầu viết “Của cải của các dân tộc”,
được xuất bản ngày 9/3/1776.
Nhà sử học Edward Gibbon: “một ngành khoa học mênh mông trong một
cuốn sách duy nhất, và những ý tưởng sâu sắc nhất được thể hiện bằng một ngôn
ngữ dễ hiểu nhất”.
2. Phương pháp luận và thế giới quan
Chịu ảnh hưởng thế giới quan chủ nghĩa duy vật siêu hình, thần học tự
nhiên theo triết học kinh viện – Hy lạp.
Trước khi trở thành nhà kinh tế, ông giảng về Triết học đạo đức, bao gồm:
Thần học tự nhiên, Đạo đức học, Pháp luật và kinh tế chính trị.
* Phương pháp luận có tính hai mặt:
+ Trừu tượng hóa khoa học
+ Tầm thường hóa
3. Nội dung cơ bản trong Tác phẩm lớn nhất của A. Smith “Của cải
của các dân tộc” (The Wealth of Nations) – 1776:
Đề tài: Trình bày nội dung cơ bản trong tác phẩm “ của cải của các Dân tộc” của
Adam Smith. Tại sao Adam Smith được coi là Cha đẻ cuar Kinh tế thị trường
6
Giảng viên hướng dẫn: TS. Nguyễn Minh Tuấn Nhóm 8
3.1. Quyển 1: Nguyên nhân tăng năng suất lao động và phương pháp
phân phối tự nhiên các sản phẩm cho các tầng lớp nhân dân:
Nghiên cứu về phân công lao động, nguồn gốc và việc sử dụng tiền tệ, xác
định giá cả, tiền lương, lợi nhuận và tiền thuê đất, những biến đổi trong giá trị của
tiền.
Bất kể trình độ tài năng, tài khéo léo và cách thức nhận định và quyết đóan

coi nhẹ thành thị. Mục đích thực sự của chương này là chống lại Chủ nghĩa Trọng
thương.
Chương cuối cùng phê phán một cách có lý luận việc nhấn mạnh quá đáng
đối với nông nghiệp, trong khi vẫn bày tỏ sự tán đồng với những người theo chủ
nghĩa trọng nông khi chống lại sự can thiệp của chính phủ.
3.5. Quyển 5: Thu nhập Quốc gia hay cộng đồng
Ông xem xét thu nhập, các biện pháp trả công cho việc thực hiện các chức
năng của nhà nước
Phần lớn cuốn này ông trình bày về thuế, đưa ra những nguyên tắc chung
hòan toàn hợp lý về việc đánh thuế
A.Smith cũng trình bày những phần chi tiêu cần thiết của một quốc gia hoặc
cộng đồng.
Đã có một thời gian dài, nền kinh tế thị trường tư bản chủ nghĩa được vận
hành theo cơ chế hoàn toàn tự do dựa trên học thuyết kinh tế của nhà kinh tế học
cổ điển A. Xmit (Adam Smith). Trong tác phẩm "Của cải của các dân tộc" (năm
1776), A. Xmit đã đưa ra quan điểm có tính triết lý là: Hãy để cho thị trường vận
hành dưới sự dẫn dắt của "bàn tay vô hình", cơ chế thị trường tự do sẽ đưa tới kết
quả cuối cùng là "sự hài hòa xã hội". Tuy nhiên, cuộc đại khủng hoảng 1929 –
Đề tài: Trình bày nội dung cơ bản trong tác phẩm “ của cải của các Dân tộc” của
Adam Smith. Tại sao Adam Smith được coi là Cha đẻ cuar Kinh tế thị trường
8
Giảng viên hướng dẫn: TS. Nguyễn Minh Tuấn Nhóm 8
1933 đã làm cho tất cả các nước tư bản chủ nghĩa phát triển buộc phải từ bỏ lý
luận về "bàn tay vô hình" của cơ chế thị trường để chuyển sang thực hiện thuyết
kinh tế của M. Kên (J.M. Keynes) với lý lẽ ngược lại rằng: Để thoát khỏi khủng
hoảng, thất nghiệp và nguy cơ bùng nổ xã hội, nhà nước phải điều tiết kinh tế. Lý
thuyết kinh tế của M. Kên đã chiếm địa vị chi phối ở các nước phương Tây trong
những năm 1945 – 1973.
II. A. Smith được coi là Cha đẻ của Kinh tế Thị trường
1. Tính chất hệ thống Kinh tế của A. Smith

• Thứ hai:
Mong muốn cải thiện điều kiện của mình
 Con người là tư lợi
 Sự cạnh tranh đảm bảo rằng theo đuổi tư lợi sẽ cải thiện phúc lợi
kinh tế của xã hội
A.Smith quan niệm độc quyền tượng trưng cho tư lợi không bị kiềm chế và
sự phá hoại phúc lợi kinh tế:
- Độc quyền làm cho xã hội bị thiệt hại;
- Giảm tính cạnh tranh của thị trường;
- Các Công ty độc quyền tạo áp lực với Chính phủ;
- Độc quyền làm phân bổ sai nguồn lực.
“Con người trong cùng ngành nghề hiếm khi gặp nhau, thậm chí để vui
chơi hay tiêu khiển, nhưng cuộc chuyện trò chấm dứt trong âm mưu chống lại
công chúng hay trong một số thủ đọan nâng giá”
Đề tài: Trình bày nội dung cơ bản trong tác phẩm “ của cải của các Dân tộc” của
Adam Smith. Tại sao Adam Smith được coi là Cha đẻ cuar Kinh tế thị trường
10
Giảng viên hướng dẫn: TS. Nguyễn Minh Tuấn Nhóm 8
“Sự độc quyền… là kẻ thù lớn đối với việc quản lý hiệu quả, vốn không bao
giờ được xây dựng rộng khắp mà trong kết quả của sự cạnh tranh đều khắp và tự
do buộc mọi người phải cầu viện nó vì lợi ích của sự tự vệ”
4. Thuyết lịch sử:
4.1. Tư lợi và tăng trưởng kinh tế:
Theo A. Smith, con người ai cũng vì lợi ích cá nhân, đó là tư lợi, ham giàu
có nên mọi hoạt động của họ đều vì mục đích vị kỷ và ông tin rằng chính lòng vị
kỷ của cá nhân sẽ đưa tới sự trù phú của xã hội. ông nói:“Quốc gia sẽ trở nên
phồn thịnh nếu mọi cá nhân không ngừng nỗ lực để cải thiện sinh hoạt của riêng
mình…người bán thịt, người nấu rượu, người làm bánh mang đồ ăn đến cho
chúng ta chính là vì lợi ích riêng của họ, chúng ta kêu gọi không phải bằng lòng
nhân từ của họ, mà kêu gọi sự ích kỷ của họ, chúng ta không bao giờ nói với họ

con trưởng. Để minh chứng cho ý tưởng này, ông viết:“Thật không có gì đi ngược
lại quyền lợi thực của gia đình đông đúc bằng luật lệ, để làm giàu cho một người,
đã phải đẩy những người con khác vào tình cảnh ăn mày. Nước Anh thế kỷ thứ 18
đa số điền địa là do thừa kế. Một người địa chủ có thể đặt định ruộng đất của họ
chia hay bán và sau bao thế kỷ những đặt định ấy còn ràng buộc những kẻ thừa
kế”.
Sự bất tương xứng về quyền lợi gay gắt nhất, là lợi ích giữa chủ và thợ. Về
vấn đề này ông phản đối quan niệm của phái trong thương khi phái này cho rằng
“tiền lương thấp buộc công nhân phải làm việc nhiều và do đó nước Anh càng
giàu có hơn”.
Về vấn đề này A. Smith kịch liệt phê phán: “Công nhân muốn hưởng lương
càng cao càng hay, chủ nhân muốn trả lương càng hạ càng tốt. Công nhân sẵn
sàng vận động để đòi tăng lương chủ nhân sẵn sàng vận động để hạ lương. Trong
các cuộc tranh chấp về lương rất dễ nhận biết bên nào thắng bên nào thua. Giới
Đề tài: Trình bày nội dung cơ bản trong tác phẩm “ của cải của các Dân tộc” của
Adam Smith. Tại sao Adam Smith được coi là Cha đẻ cuar Kinh tế thị trường
12
Giảng viên hướng dẫn: TS. Nguyễn Minh Tuấn Nhóm 8
chủ có ít người nên dễ vận động. Luật pháp nếu không cho phép cũng không ngăn
cấm họ vận động. Nhưng luật pháp lại luôn cấm sự vận động của công nhân”.
Việc nâng cao lợi ích của người lao động đối với sự tồn vong của quốc gia,
theo A. Smith: “Xã hội chính trị lớn nào cũng gồm có đại đa số nông dân, công
nhân mọi giới. Việc cải thiện đời sống của họ không thể coi là một trở ngại cho
sự thịnh vượng của toàn xã hội. Không một xã hội nào có thể thịnh vượng và
hạnh phúc, nếu tầng lớp đông đảo nhất là những người lao động phải sống trong
bần cùng và khổ sở.
Hơn nữa, để cho người tạo ra cái ăn, cái mặc, cái ở cho toàn xã hội được
hưởng một phần cái mà họ tạo ra, như: đủ ăn đủ mặc, đủ ở… chỉ là điều công
bằng mà thôi”. “Trả lương đầy đủ, làm tăng tiến sở đắc của người lao động”. “Ở
những nơi trả lương cao chúng ta thường thấy người công nhân cần mẫn, lanh lợi

- Săn bắn
- Chăn thả
- Trồng trọt
- Thương mại
Mỗi một giai đoạn đánh dấu bằng một cấu trúc quyền sỡ hữu tài sản khác
nhau. Theo A.Smith:
Nền văn hóa săn bắn không thừa nhận quyền sở hữu tài sản
Trong thời đại của chăn dắt: tài sản cá nhân và tích lũy của cải, bất bình
đẳng về của cải. Thậm chí người nghèo còn nguyện trung thành để đổi lấy sự che
chở của người giàu (theo truyền thống)
Đến khi xuất hiện “hệ thống thương mại”: là kết quả tương tác tư lợi, bổ
sung quyền sở hữu tài sản và thay đổi định chế.
Về lợi ích của thương mại tự do, A. Smith chủ trương xoá bỏ mọi thứ thuế
bảo hộ mậu dịch và mọi thứ độc quyền. Sở dĩ ông chủ trương như vậy là vì những
Đề tài: Trình bày nội dung cơ bản trong tác phẩm “ của cải của các Dân tộc” của
Adam Smith. Tại sao Adam Smith được coi là Cha đẻ cuar Kinh tế thị trường
14
Giảng viên hướng dẫn: TS. Nguyễn Minh Tuấn Nhóm 8
thứ này làm cản trở sự tự do lưu thông của hàng hoá tới người tiêu thụ. ông cũng
phê phán quan niệm của phái Trọng thương trong “Bảng cân đối thương mại” khi
phái này cho rằng tiền tệ là tiêu chuẩn duy nhất của sự giàu có. Ông cũng cho
rằng sự phân công lao động giữa các quốc gia sẽ đem lại cho mỗi quốc gia nguồn
lợi lớn khi mỗi quốc gia chuyên sản xuất ra những mặt hàng mà họ có thể sản
xuất giỏi hơn quốc gia khác. ông lập luận rằng: “Bất kỳ người chủ gia đình khôn
ngoan nào cũng nghĩ rằng nếu làm lấy mà đắt hơn, thì thà đi mua còn tốt hơn
nhiều. Đối với một quốc gia cũng vậy, nếu ngoại quốc có thể cung cấp loại hàng
hoá giá rẻ hơn giá hàng mà chúng ta có thể sản xuất, thì chỉ nên mua thứ hàng đó
mà chúng ta vẫn có lợi”.
Đặc biệt A. Smith nhấn mạnh: “Ngoại thương có hai điều lợi: Một là bán
được những sản phẩm không tiêu thụ hêt ở trong nước, hai là mua được những

hại” cho xã hội. Vì một xã hội như vậy luôn ở trong tình trạng bất ổn.
6. Kinh tế vĩ mô của A.Smith
• Kế hoạch tăng trưởng kinh tế:
- Phân công lao động
- Của cải, thu nhập, lao động sản xuất và không sản xuất
- Vai trò Tư bản
Về việc sử dụng người lao động làm sao để có lợi nhất? A. Smith cũng có
những khuyến cáo rất đáng giá, khi ông viết: “Kinh nghiệm của mọi thời và mọi
nơi chưng tỏ rằng dùng công nhân nô lệ tuy chỉ tốn rất ít tiền ăn ở nhưng xét cho
cùng đó là loại công nhân đắt nhất. Vì công này không có tư hữu do đó họ càng
ăn nhiều càng làm ít. Làm viêc gì họ cũng chỉ làm cho vừa đủ mà thôi, nếu họ
làm thêm thì chỉ vì do họ bị cưỡng bách, chứ không phải vì tư lợi của họ”.
Đề tài: Trình bày nội dung cơ bản trong tác phẩm “ của cải của các Dân tộc” của
Adam Smith. Tại sao Adam Smith được coi là Cha đẻ cuar Kinh tế thị trường
16
Giảng viên hướng dẫn: TS. Nguyễn Minh Tuấn Nhóm 8
Thuyết tăng trưởng của A. Smith: tiến trình phát triển liên tục theo chiều
kim đồng hồ: Sản lượng cao - Lương cao - Thu nhập theo đầu người cao - Mức
tiêu dùng hàng năm tăng - Của cải một nước nhiều hơn - Tích lũy tư bản tăng -
Phân công lao động - Năng suất tăng.
*Thuyết giá trị
1. Ưu điểm của phân công lao động
2. Tiền tệ khiến cho thương mại thuận tiện hơn
3. Phân biệt sự khác nhau giữa giá trị và giá trị sử dụng
* Lao động làm thước đo giá trị
“Giá trị của bất kỳ hàng hóa nào… đối với người đang sở hữu nó, và người
đó không có ý định sử dụng hay tiêu dùng cho bản thân, mà phải trao đổi để lấy
hàng hóa khác, bằng với số lượng lao động giúp anh ta có thể mua hay điều
khiển. Vì thế, lao động là thước thực sự của giá trị có thể trao đổi mọi lọai hàng
hóa”

cho rằng tăng trưởng kinh tế xảy ra là kết quả của sự chuyên môn hoá và phân
công lao động. Nếu mỗi hộ gia đình sản xuất mọi hàng hoá mà họ sử dụng, tổng
mức tiêu thụ và sản xuất của xã hội sẽ rất nhỏ. Nếu mỗi cá nhân chuyên môn hoá
Đề tài: Trình bày nội dung cơ bản trong tác phẩm “ của cải của các Dân tộc” của
Adam Smith. Tại sao Adam Smith được coi là Cha đẻ cuar Kinh tế thị trường
18
Giảng viên hướng dẫn: TS. Nguyễn Minh Tuấn Nhóm 8
vào trong mỗi hoạt động sản xuất mà họ "giỏi nhất", tổng sản lượng sẽ lớn hơn.
Chuyên môn hoá mang lại những thành tựu như vậy vì nó: cho phép các cá nhân
chuyên môn hoá trong những hoạt động mà họ có tài năng hơn, các cá nhân trở
nên thành thạo hơn với một nhiệm vụ mà họ thường xuyên thực hiên, ít thời gian
bị mất khi phải chuyển từ nhiệm vụ này sang nhiệm vụ khác.
Mặc dù nhóm rất cố gắng tìm tòi học hỏi nghiên cứu nhưng chắc chắn
không tránh khỏi những thiếu sót và hạn chế. Rất mong được sự đóng góp ý kiến
của Thầy và tập thể lớp để nhóm chúng tôi hoàn thành đề tài được hiệu quả hơn.
Xin chân thành cảm ơn./. Đề tài: Trình bày nội dung cơ bản trong tác phẩm “ của cải của các Dân tộc” của
Adam Smith. Tại sao Adam Smith được coi là Cha đẻ cuar Kinh tế thị trường
19
Giảng viên hướng dẫn: TS. Nguyễn Minh Tuấn Nhóm 8
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 ( />2 Kinh tế học, 2 tập; P. Samuelson; Viện Quan hệ kinh tế quốc tế; năm 2004
3 Lịch sử tư tưởng kinh tế 2 tập; Maurice Basle’, Alain Geledan; NXB Khoa
học xã hội 1996.
4 Lịch sử các học thuyết kinh tế; GS. TS Mai Ngọc Cường; NXB Lý luận
chính trị 2005.
5 Giáo trình Lịch sử các học thuyết kinh tế; Trường Đại học kinh tế TP. HCM
năm 2009.