1

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC


LỜI HÀ NỘI-2011
5
MỤC LỤC
NỘI DUNG LUẬN VĂN
TRANG
MỞ ĐẦU

1.

Lý do chọn đề tài
01
2.

Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
03
3.

Khách thể, đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
04
4.

Mẫu khảo sát

1.2. Đổi mới phƣơng pháp dạy học
09
1.2.1. Xu hướng phát triển của nền giáo dục Đại học-Cao đẳng hiện đại
09
1.2.1.1. Các xu hướng phát triển chung của giáo dục ĐH-CĐ trên thế giới
09
1.2.1.2. Giáo dục ĐH-CĐ ở Việt Nam
10
1.2.2. Đổi mới phương pháp dạy học Đại học
10
1.2.2.1. Thực trạng sử dụng PPDH của các trường ĐH, CĐ hiện nay
10
1.2.2.2. Phương hướng đổi mới phương pháp dạy học đại học
11
1.2.2.3. Tổ chức dạy học đại học
12
1.2.2.4. Phương pháp dạy học đại học
12
1.2.2.5. Đặc điểm của phương pháp dạy học đại học
13
1.2.3. Cơ sở lý luận của dạy học tích cực
13
1.2.3.1. Các lí thuyết học tập
13 6
1.2.3.2. Quan niệm về dạy và học theo cách tiếp cận thông tin
17
1.2.5. Ứng dụng của CNTT&TT trong dạy học hóa học

30
1.4.2.1. Ưu điểm của E-book
30
1.4.2.2. Nhược điểm của E-book
31
1.4.3. Các yêu cầu của việc thiết kế E-Book
31
1.4.3.1. Yêu cầu về nội dung
31
1.4.3.2. Yêu cầu về trình bày
32
1.4.3.3. Yêu cầu về bài tập
32
1.4.3.4. Yêu cầu về hướng dẫn sử dụng
32
1.4.4. Quy trình xây dựng E-book
32
1.5. Vấn đề sử dụng e-book trong việc dạy học Hóa học ở CĐSP
34
1.5.1. Thực trạng việc ứng dụng CNTT&TT trong dạy học Hóa học ở nƣớc ta
hiện nay
34
1.5.2. Thực trạng ứng dụng CNTT&TT trong dạy học hóa học ở trường
35 7
CĐSP
Tiểu kết chƣơng 1
36

2.2.2.2. Một số điểm cần lưu ý khi dạy học chương các nguyên tố kim loại
kiềm
47
49
2.3. Mục đích của việc thiết kế E-book
50
2.4. Lựa chọn phần mềm thiết kế e-book
50
2.4.1. Giới thiệu về EXE
51
2.4.2. Làm việc với EXE
51
2.4.2.1. Khởi động EXE
51
2.4.2.2. Giao diện của eXe
52
2.4.2.3. Thanh công cụ và các mục chọn Sidebar của eXe
52
2.4.2.4. Outline
52
2.4.2.5. iDevices
53
2.4.2.6. Authoring
53 8
2.4.3. Xây dựng nội dung cho khoá học
53
2.4.3.1. Xây dựng cấu trúc nội dung cho khoá học

cứu e-book mà không có GV hướng dẫn
77
2.5.4.2. Sử dụng E-book theo hướng GV dạy sẽ sử dụng phần mềm trình diễn
(có đường link đến E-Book) để dạy
78
2.5.4.3. Sử dụng E-book theo hướng có hướng dẫn của GV và có sự phản hồi
của SV
82
TIỂU KẾT CHƢƠNG 2
84
CHƢƠNG 3 THỰC NGHIỆM SƢ PHẠM
85
3.1. Mục đích thực nghiệm sƣ phạm
85
3.1.1. Mục đích thực nghiệm sư phạm
85
3.1.2. Nhiệm vụ thực nghiệm sư phạm
85
3.2. Kế hoạch thực nghiệm sƣ phạm
86
3.2.1. Lựa chọn đối tượng thực nghiệm
86
3.2.2. Chuẩn bị cho thực nghiệm sư phạm
86 9
3.2.3. Phương pháp thực nghiệm sư phạm
87
3.3. Kết quả thực nghiệm sƣ phạm


105 3
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài

Nghị quyết TW2 Khoá VIII, Chiến lược phát triển giáo dục 2001-2010 (Ban hành kèm
theo quyết định số 201/2001/QĐ-TTG ngày 28 tháng 12 năm 2001 của thủ tướng chính
phủ), Chỉ thị số 29/2001/CT-
ĐT của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo BGD ngày
30/7/2001 về việc tăng
cường giảng dạy đào tạo và ứng dụng CNTT trong giáo dục,
một trong bốn mục tiêu đặt ra là: “Đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong công tác giáo dục
và đào tạo ở các cấp học, bậc học, ngành học theo hướng sử dụng CNTT như là một
công cụ hỗ trợ
đắc lực nhất cho đổi mới phương pháp giảng dạy, học tập ở các
môn học”
.
Điều 40 Luật GDĐH có ghi “Phương pháp đào tạo trình độ cao đẳng,

Chương 1: Đại cương kim loại.
Chương 2: Các nguyên tố kim loại kiềm
4. Mẫu khảo sát
- SV lớp Hoá- sinh 09, hệ đào tạo CĐSP chính qui Trường CĐSP Hưng Yên.
- SV lớp Hoá- sinh 09, hệ đào tạo CĐSP chính qui Trường CĐ Hải Dương.
5. Câu hỏi nghiên cứu
- Việc sử dụng e-book trong hỗ trợ tự học cho sinh viên ngành Hóa-sinh sẽ đem lại
hiệu quả như thế nào đối với giáo viên và sinh viên?
- Bài giảng thiết kế dưới dạng e-book có được sử dụng làm tài liệu tham khảo không?
6. Giả thuyết khoa học
Việc sử dụng e-book kết hợp với hình thức dạy học truyền thống sẽ nâng cao năng lực
tự học, tự nghiên cứu, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học Hóa học ở trường
chuyên nghiệp trong giai đoạn hiện nay.
Bài giảng thiết kế dưới dạng e-book được sử dụng làm tài liệu tham khảo cho GV và
SV giảng dạy và học tập.
7. Phƣơng pháp nghiên cứu
7.1. Phƣơng pháp nghiên cứu lý thuyết 5
- Nghiên cứu các văn bản và các chỉ thị của Đảng, Nhà nước, Bộ giáo dục và Đào tạo,
cơ sở lí luận về xu hướng đổi mới PPDH hóa học, nội dung lí thuyết chủ đạo.
- Sử dụng phối hợp các PP phân tích, tổng hợp, phân loại, hệ thống hoá…
7.2. Phƣơng pháp nghiên cứu thực tiễn: Điều tra, nghiên cứu.
7.3. Phƣơng pháp thực nghiệm sƣ phạm và xử lí số liệu thực nghiệm
- Thực nghiệm sư phạm nhằm kiểm tra tính đúng đắn của giả thuyết khoa học.
- Xử lí kết quả thực nghiệm bằng phương pháp thống kê mới > kết luận của đề tài.
8. Những đóng góp của đề tài
- Xây dựng các bài học Hoá vô cơ 2 dưới dạng e-book.
- Nghiên cứu sử dụng e-book một cách hiệu quả.

hữu cơ, Khóa luận tốt nghiệp đại học.
Nguyễn Thúy Hằng , Thiết kế e-book hóa học 12 NC phần kim loại (2008), Luận văn
thạc sĩ – K16 – ĐHSP Hà nội .
Nguyễn Thị Dạ Thảo , Thiết kế e-book hóa học 11 NC phần hữu cơ (2008), Luận văn
thạc sĩ – K16 – ĐHSP Hà Nội .
Phạm Thị Kiều Hạnh, Thiết kế e-book hóa học 10 NC, nhóm Halogen và nhóm Oxi,
Luận văn thạc sĩ – K18-ĐHSP Hà Nội.
1.2. Đổi mới phƣơng pháp dạy học
1.2.1. Xu hướng phát triển của nền giáo dục Đại học-Cao đẳng hiện đại
1.2.1.1. Các xu hướng phát triển chung của giáo dục ĐH-CĐ trên thế giới
 Xu hướng đại chúng hóa: Chuyển từ giáo dục tinh hoa sang giáo dục đại chúng và
phổ cập.
 Xu hướng đa dạng hóa: Phát triển nhiều loại hình trường với cơ cấu đào tạo đa dạng
về trình độ và ngành nghề theo hướng hàn lâm.
 Tư nhân hóa
 Bảo đảm chất lượng và nâng cao khả năng cạnh tranh. 7
1.2.1.2. Giáo dục ĐH-CĐ ở Việt Nam
1.2.2. Đổi mới phương pháp dạy học Đại học
1.2.2.1. Thực trạng sử dụng PPDH của các trường ĐH, CĐ hiện nay
1.2.2.2. Phương hướng đổi mới phương pháp dạy học đại học
1.2.2.3. Tổ chức dạy học đại học-Phương pháp dạy học đại học
1.2.2.4. Đặc điểm của phương pháp dạy học đại học
1.2.3. Cơ sở lý luận của dạy học tích cực
1.2.3.1. Các lí thuyết học tập
 Thuyết hành vi: Học tập là sự thay đổi hành vi
 Thuyết nhận thức: Học tập là quá trình xử lý thông tin
 Thuyết kiến tạo: Học tập là tự kiến tạo tri thức

1.3.2. Các hình thức của tự học
Tự học có ba hình thức chính:
 Tự học không có hướng dẫn
 Tự học có hướng dẫn
 Tự học có hướng dẫn trực tiếp
1.3. 3. Chu trình của tự học

Chu trình tự học
1.3.4. Vai trò của tự học
- Tự học có ý nghĩa quyết định quan trọng đối với sự thành đạt của mỗi người. 9
- Tự học là con đường tự khẳng định của mỗi người
- Tự học khắc phục nghịch lí: học vấn thì vô hạn mà tuổi học đường thì có hạn.
- Tự học là con đường tạo ra tri thức bền vững cho mỗi người.
1.3.5. Tự học trong môi trường CNTT-TT. Tự học qua mạng
1.3.5.1. Khái niệm:
1.3.5.2. Lợi ích của tự học qua mạng
1.4. Cơ sở lí thuyết về E-book
1.4.1. Khái niệm về E-book
1.4.2. Ưu và nhược điểm của E-book
1.4.2.1. Ưu điểm của E-book
1.4.2.2. Nhược điểm của E-book
1.4.3. Các yêu cầu của việc thiết kế E-Book
1.4.3.1. Yêu cầu về nội dung
1.4.3.2. Yêu cầu về trình bày
1.4.3.3. Yêu cầu về bài tập
1.4.3.4. Yêu cầu về hướng dẫn sử dụng
1.4.4. Quy trình xây dựng E-book

yêu cầu về con người trong thời kì mới. Đặc trưng và xu hướng phát triển của nền giáo
dục Đại học-Cao đẳng hiện đại. Các tiếp cận làm cơ sở cho sự đổi mới phương pháp
dạy học Hóa học bao gồm: Thuyết hành vi, thuyết nhận thức, thuyết kiến tạo, dạy học
phát huy tính tích cực chủ động của người học. Đổi mới phương pháp dạy học Đại học:
Thực trạng sử dụng PPDH của các trường ĐH, CĐ hiện nay, phương hướng đổi mới -
tổ chức dạy học đại học, phương pháp - đặc điểm của phương pháp dạy học đại học.
2. Tầm quan trọng và tính tất yếu của việc ứng dụng công nghệ thông tin và truyền
thông trong dạy học Hóa học. Thực trạng ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học
Hóa học ở nước ta hiện nay; Đổi mới phương pháp dạy học Hóa học với sự trợ giúp của
công nghệ thông tin và truyền thông; Lịch sử vấn đề nghiên cứu ứng dụng CNTT&TT 11
trong dạy học Hóa học.
3. Hệ thống hóa quy trình xây dựng và thiết kế giáo án điện tử, e-book: Ưu - nhược
điểm và cách sử dụng hiệu quả. Việc ứng dụng CNTT&TT trong dạy học nếu không
hợp lý có thể làm phân tán chú ý, mất thời gian của người học, không nâng cao chất
lượng dạy học.
4. Vấn đề sử dụng e-book trong việc dạy học hóa học ở CĐSP: nắm bắt thực trạng ứng
dụng bài giảng e-book của giảng viên và sử dụng e-book trong tự học, tự nghiên cứu
của sinh viên Hóa sinh CĐSP Hưng yên. CHƢƠNG 2
XÂY DỰNG VÀ SỬ DỤNG E-BOOK HÓA HỌC VÔ CƠ 2
(ĐẠI CƢƠNG KIM LOẠI VÀ CÁC NGUYÊN TỐ KIM LOẠI KIỀM)
2.1. Giới thiệu về chƣơng trình SGT hóa học vô cơ 2

2.2.1.1. Mục tiêu của chương
 Về kiến thức
 Về kĩ năng
 Về thái độ
2.2.1.2. Một số điểm cần lưu ý khi dạy học phần đại cương kim loại
 Cấu tạo kim loại
 Tính chất vật lý của kim loại 13
 Tính chất hóa học chung của kim loại
 Nghiên cứu các nhóm nguyên tố kim loại
2.2.2. Chương 2: Các nguyên tố kim loại kiềm
2.2.2.1. Mục tiêu của chương
 Về kiến thức
2.2.2.2. Một số điểm cần lưu ý khi dạy học chương các nguyên tố kim loại kiềm
 Nội dung
 Phương pháp dạy học
2.3. Mục đích của việc thiết kế E-book
E-book được thiết kế với mục đích cung cấp một công cụ hỗ trợ đắc lực cho hoạt
động tự học môn Hoá học của SV ở các trường ĐH-CĐ.
2.4. Lựa chọn phần mềm thiết kế e-book
Chúng tôi đi đến việc lựa chọn phầm mềm eXe làm công cụ để thiết kế bởi đây là
phần mềm miễn phí, có mã nguồn mở, có thể đóng gói theo tiêu chuẩn SCORM 1.2 sử
dụng cho các LMS hoặc LCMS hoặc xuất thành Web site dạng online hoặc offline đáp
ứng được đầy đủ các yêu cầu của một phần mềm xây dựng giáo trình điện tử.
2.4.1. Giới thiệu về eXe
Elearning XHTML editor (eXe) là một công cụ xây dựng nội dung đào tạo được
thiết kế chạy trên môi trường web để giúp đỡ các giáo viên và các học viên trong việc
thiết kế, phát triến và xuất bản các tài liệu dạy và học trên web mà không cần phải

Hoạt động đọc hiểu: Đây là dạng thu gọn của Case Study với một Activity

Kiến thức cần biết trước
 Bài tập

2.4.4. Lưu, nạp và xuất bản nội dung
Hiện tại eXe sử dụng 3 loại định dạng file chính như sau: .elp, SCORM export, IMS
export, HTML export.
2.4.4.1. Lƣu nội dung 16
Chọn File -> Save
2.4.4.2. Nạp nội dung
Chọn File \ Merging \ Insert package, Chọn gói muốn nạp, Nhấn nút Open
2.4.4.3. Xuất bản nội dung
 Xuất bản gói nội dung dƣới dạng web
 Xuất bản gói nội dung dƣới dạng các gói nội dung SCORM/IMS
2.4.5. Các tính năng khác của eXe
- Xây dựng một iDevice mới với iDevice Editor.
- Tạo một iDevice, thay đổi ngôn ngữ sử dụng, thay đổi giao diện tài liệu.
2.5. Thiết kế và sử dụng E-book hóa học vô cơ 2
2.5.1. Thiết kế E-book hóa học vô cơ 2
2.5.2. Khởi động đĩa CD
2.5.2.1. Khởi động đĩa CD tự động
Đưa CD- ROM vào ổ đĩa CD, chương trình sẽ tự động chạy.
2.5.2.2. Khởi động bằng tay
Nếu vì lí do nào đó mà CD không tự động khởi động, tìm và nhắp chuột trái vào
index.html trong đĩa CD.
2.5.2.3. Khi trình duyệt block video

 Bài tập tự luận cơ bản trong SGT

Phần 3 Tổng kết chương
Phần 4: Đọc thêm 19 2.5.4. Sử dụng E-book hóa học vô cơ 2
2.5.4.1. Sử dụng e-book theo hướng cao nhất của tự học là cho SV tự nghiên cứu e-
book mà không có GV hướng dẫn
2.5.4.2. Sử dụng E-book theo hướng GV dạy sẽ sử dụng phần mềm trình diễn (có
đường link đến E-Book) để dạy.
2.5.4.3. Sử dụng E-book theo hướng có hướng dẫn của GV và có sự phản hồi của SV.
TIỂU KẾT CHƢƠNG 2
Chương 2 đã hoàn thành một số nội dung chính sau đây:
 Phân tích cấu trúc, nội dung chương trình hóa học vô cơ 2, chuẩn kiến thức, kĩ năng
và mục tiêu qua mỗi bài học, nhất là những điểm mới và khó cần chú ý trong chương.
 Phân tích và lựa chọn phần mềm thiết kế exe cho e-book, qui trình thiết kế e-book
bằng exe.
 Thiết kế E-book hóa học vô cơ 2, đại cương kim loại và các kim loại kiềm bằng phần
mềm eXe. Trên cơ sở những lí luận về tổ chức dạy học theo hướng tích cực hóa hoạt
động nhận thức của SV, kết hợp với việc nghiên cứu khai thác nhiều nguồn tư liệu
tham khảo: sách, vở, báo chí, mạng internet.
 Đã đề xuất ba hướng sử dụng E-book trong dạy học chương 1: đại cương kim loại và
chương 2: các kim loại kiềm của SGT Hóa học vô cơ 2. CHƢƠNG 3