1

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MỘT SỐ BIỆN PHÁP TRONG CÔNG TÁC
QUẢN LÝ NHẰM ĐEM LẠI HIỆU QUẢ VỀ
HOẠT ĐỘNG NGOẠI KHÓA ĐỐI VỚI HỌC
VIÊN TẠI TRUNG TÂN GIÁO DỤC THƯỜNG
XUYÊN HUYỆN VĂN BÀN HIỆN NAY
2
PHẦN MỞ ĐẦU

1. Lý do chọn đề tài:
Công tác giáo dục tư tưởng, chính trị, đạo đức, tác phong cho học
viên trong nhà trường bao gồm nhiều hình thức hoạt động muôn hình,
muôn vẻ: thông qua các giờ dạy trên lớp, thông qua các hoạt động xã hội,
sinh hoạt tập thể, sinh hoạt Đoàn thể và nói một cách chung nhất là qua
toàn bộ các hoạt động sinh hoạt của nhà trường. Thông qua các hoạt động
đó, học sinh sẽ được rèn luyện những hành vi đạo đức, tích luỹ được
nhiều “kinh nghiệm” đạo đức. Dần dần những hành vi và kinh nghiệm đó
trở thành nhu cầu và thói quen của học viên. Từ đó, các em sẽ hình thành
những phẩm chất đạo đức của con người mới xã hội chủ nghĩa về mặt xã
hội. Tâm lí, thể chất, có cách ứng xử đúng đắn thông qua các mối quan hệ
cùng nhau trong tập thể, trong nhóm, trong các hoạt động học tập lao
động, vui chơi, văn nghệ, thể dục thể thao, hoạt động xã hội.
Điều đó chứng tỏ rằng vị trí, vai trò của hoạt động giáo dục ngoài
giờ lên lớp rất quan trọng, là cầu nối giữa hoạt động giảng dạy và học tập

để hoạt động một cách có hiệu quả giúp cho các học viên trở thành
những người tốt trong xã hội.
3. Cơ sở lý luận, thực tiễn:
3.1- Về mặt lý luận
Một trong những tư tưởng đổi mới Giáo dục và Đào tạo hiện nay là
tăng cường giáo dục đạo đức cho học sinh, được thể hiện trong Nghị
quyết của Đảng, Luật giáo dục và các văn bản của Bộ Giáo dục và Đào
tạo. Luật giáo dục 2005 đã xác định: “ Mục tiêu của giáo dục phổ thông là
giúp cho học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm
mỹ và các kỹ năng cơ bản nhằm hình thành nhân cách con người Việt
Nam Xã hội Chủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân… (
Điều 23-Luật giáo dục).
Chất lượng giáo dục là một khái niệm “động”. Người quản lí cần đưa
ra câu hỏi: “chất lượng giáo dục” là gì? Chất lượng giáo dục là cái tạo lên
phẩm chất giá trị của một con người, một sự vật. Như vậy, chất lượng
giáo dục là chất lượng con người được đào tạo từ các hoạt động giáo dục,
4
chất lượng ở đây phải được hiểu theo 2 mặt của một vấn đề: phẩm chất
của con người gắn liền với đòi hỏi của xã hội. Vậy nên người quản lí có
kế hoạch, hợp quy luật của người làm công tác để làm cho hệ thống giáo
dục vận hành theo đúng đường lối và nguyên tắc giáo dục, đó là hội tụ
qúa trình dạy học, giáơ dục thế hệ trẻ, đáp ứng yêu cầu của xã hội. Để
thực hiện việc quản lí giáo dục có hiệu quả thì phải tổ chức mô hình quản
lí phù hợp với đặc điểm và điều kiện giáo dục của nước ta nói chung và
của trường mình nói riêng. Bên cạnh đó người quản lí cần phối kết hợp
với các tổ chức Đoàn thể. Tổ chức đánh giá, xếp loại các hoạt động ngoài
giờ lên lớp, từ đó hoàn thiện việc quản lí, nâng cao chất lượng hoạt động
giáo dục ngoài giờ lên lớp.
Hoạt động ngoại khoá là một thuật ngữ dùng để chỉ các hình thức
hoạt động kết hợp dạy học với vui chơi ngoài lớp,nhằm mục đích gắn việc

rất quan tâm đến vấn đề giáo dục toàn diện cho học sinh, trong đó hoạt
động giáo dục ngoại khóa là một bộ phận không thể thiếu của quá trình
giáo dục. Hoạt động ngoại khóa là một hoạt động giáo dục cơ bản được
thực hiện một cách có mục đích, có kế hoạch, có tổ chức, được tiến hành
xen kẽ với chương trình dạy học và diễn ra trong suốt năm học kể cả thời
gian nghỉ hè để khép kín quá trình giáo dục, làm cho quá trình đó có thể
được thực hiện mọi nơi, mọi lúc. Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
giúp học sinh biết vận dụng những tri thức đã học để giải quyết các vấn
đề do thực tiễn đời sống đặt ra; biết điều chỉnh hành vi đạo đức, lối sống
cho phù hợp, biết nắm bắt những định hướng chính trị, xã hội, biết được
những truyền thống đấu tranh cách mạng, truyền thống xây dựng và bảo
vệ Tổ quốc, truyền thống văn hoá tốt đẹp của đất nước và những vấn đề
nóng bỏng của thời đại như hoà bình, hữu nghị, hợp tác, dân số, môi
trường Từ đó, rèn luyện cho mình những kỹ năng giao tiếp, kỹ năng
ứng xử có văn hoá, những thói quen trong học tập, lao động; kỹ năng tự
quản, tự tổ chức, tự điều khiển.
Trong hoạt động ngoại khóa học viên xây dựng tinh thần đồng đội, kỹ
năng làm
việc hợp tác. Những kỹ năng này lại giúp họ thành công ở học đường và
trong
6
nghề nghiệp tương lai
3.3- Về cá nhân
Xuất phát từ lý luận và thực tiễn trên, để góp phần vào công tác giáo
dục toàn diện cho học viên trung tâm trong giai đoạn hiện nay, và qua
thực tiễn công tác quản lý và giảng dạy học viên, tôi nhận thấy việc nắm
rõ thực trạng và đề ra những biện pháp về hoạt động ngoại khóa nhằm
đem lại hiệu quả trong giáo dục là một nhiệm vụ hết sức quan trọng của
người cán bộ Quản lý giáo dục. Đó là lý do tại sao tôi chọn đề tài này.


phú. Công tác quả lý chỉ đạo của nhà trường chưa sát sao, việc đầu tư về
cơ sở vật chất cho các hoạt động ngoại khóa còn hạn chế. Trong nhà
trường hiện nay, các hoạt động ngoại khoá chưa thực sự được chú trọng,
sau mỗi hoạt động ngoại khóa chưa được đánh giá rút kinh nghiệm một
cách nghiêm túc. Trong hoạt động ngoại khóa nội dung còn nghèo nàn
chưa thực sự đa dạng và phong phú.
• Nguyên nhân:
1. Trong chương trình giáo dục thường xuyên không quy định giờ
cho hoạt động ngoại khoá. Ban Giám đốc các trường phần lớn chỉ tập
trung cho giờ học chính khoá và quan niệm ngoại khoá chỉ là vui chơi,
giải trí
nên không chú trọng, ai làm cũng được, không làm cũng chẳng sao.
2. Tổ chức ngoại khoá cần phải có kinh phí mà nguồn kinh phí còn
rất hạn hẹp, do hàng năm tiết kiệm được từ ngân sách nhà nước cấp.
3. Hoạt động ngoại khoá chưa có một kế hoạch, chương trình hướng
dẫn chung cho các trường, các Trung tâm nên không có định hướng cụ
thể, các đơn vị trường tự biên tự diễn.
Từ những thực trạng, nguyên nhân nêu trên đòi hỏi nhà trường cần
phải chú trọng nhiều hơn nữa đến việc giáo dục toàn diện cho học viên,
trong đó có hoạt động giáo dục ngoại khóa.

Chương II. NỘI DUNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 8

I. Nh
ận thức về công tác

qu

ngày tạo thành các kỹ năng, thói quen được hình thành trở thành phương ti
ện, công cụ
hữu hiệu nhất cho việc bổ sung, tăng cường nhận thức, mở rộng tầm hiểu biết ở m
ức độ
cao và sâu sắc hơn.
Ba là: Sự kết hợp giữa kiến thức, tình cảm, niềm tin và biểu lộ ở thói quen v
à
hành vi lối sống của con người trong mọi mối quan hệ xã hội chính là thước đo, là hi
ệu
quả của hoạt động giáo dục.
Vậy ba nhiệm vụ đó là: củng cố tăng cường nhận thức, bồi dư
ỡng hệ thống thái
độ, hình thành hệ thống kĩ năng, hành vi có mối quan hệ hữu cơ, g
ắn kết, bổ sung lẫn
nhau và làm tiền đề cho nhau.
2. Phải xác định rõ nội dung chủ yếu của hoạt động giáo dục ngoại k
hóa bao
gồm:
Một là: Nội dung phải gắn liền với các nhiệm vụ, yêu cầu giáo dục đã đề ra
Hai là: Nội dung phải phù hợp với đặc điểm học viên như: Lứa tuổi, trình đ
ộ
9
nh
ận thức, giới tính, sức khoẻ.

Ba là: Nội dung phải phù hợp với điều kiện kinh tế
II. Những nội dung chủ yếu của hoạt động ngoại khóa ( ngoài giờ lên lớp)
mà nhà trường đã triển khai:

1. Hoạt động văn hoá nghệ thuật:

nước, con người với các hình thức hoạt động mà nhà trường đã tri
ển khai: mua tăm
tre ủng hộ người mù , mua xổ số ủng hộ quỹ xây dựng, tổ chức cho học viên
toàn
trường “góp những đồng tiền nhỏ vì nghĩa lớn”, xây dựng quỹ “vòng tay bè b
ạn”, tặng
quà cho học viên nghèo, con gia đình chính sách trong các dịp lễ tết, sơ kết cuối kì. T
ổ
chức chăm sóc, tu bổ di tích địa phương. Tổ chức các cuộc giao lưu, sinh ho
ạt văn hóa,
văn nghệ, thể thao với các đơn vị trong và ngoài huyện

4. Hoạt động tiếp cận khoa học kĩ thuật:
Đây là hoạt động giúp các học viên được tiếp cận những thành t
ựu khoa học, công
10
ngh
ệ ti
ên ti
ến. Điều đó sẽ tạo cho các em sự say m
ê tìm tòi, kích thích các em h
ọc
t
ập
tốt hơn.
Nhà trường đã tổ chức các đợt học viên tham quan như: xí nghiệp lâm trường, nh
à
máy sản xuất giấy, nhà máy thủy điện.
III. M
ột số biện pháp trong công tác quản lý nhằm đem lại hiệu quả về hoạt

hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp sẽ không đạt được hiệu quả cao. Vì v
ậy, việc bồi
dưỡng kỹ năng tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp cho cán bộ, giáo vi
ên, cán
bộ Đoàn, lớp là nội dung cần thiết trong việc chỉ đạo các hoạt động giáo dục ngoài gi
ờ
lên lớp của người quản lý. Để nâng cao hiệu quả việc bồi dư
ỡng các kỹ năng hoạt
động giáo dục ngoài giờ lên lớp cho cán bộ, giáo viên, cán bộ Đoàn, lớp, cần dựa tr
ên
kế hoạch hoạt động chung của nhà trường, tổ chức các buổi tập huấn phù hợp với khả
năng hiện có để đội ngũ này có điều kiện giao lưu, học tập, rút kinh nghiệm, từ
đó nâng
11
cao trình
đ
ộ về chuy
ên môn nghi
ệp vụ trong việc tổ chức c
ác ho
ạt động ngoại khóa. 3. Bồi dưỡng năng lực hoạt động cho học viên:
Trong bất kì một hoạt động ngoài giờ lên lớp nào cũng có hai đối tư
ợng: đối
tượng tổ chức hoạt động và đối tượng tham gia hoạt động. cả hai đều có vai tr
ò quan
trọng như nhau. Song nếu đối tư
ợng tham gia nhận thức không đầy đủ, không hứng

ọng tâm
của quá trình giáo dục, là sự thể hiện mục tiêu, nhi
ệm vụ của hoạt động giáo dục cụ
thể, là phương tiện tương tác giữa người tổ chức giáo dục với người tiếp thu các n
ội
dung giáo dục. Qua việc thực hiện nội dung, chương trình học sinh nắm đư
ợc hệ thống
kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo, từ đó hình thành năng l
ực, phẩm chất, phát triển trí tuệ,
tình cảm, thể lực, ý chí, lí luận và khả năng hoạt động thực tiễn. Tất cả nội dung n
ày
được sắp xếp khoa học giữa giáo dục và giáo dưỡng. Việc thực hiện đầy đủ, nghi
êm
túc nội dung, chương trình hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là yếu tố cơ b
ản để
thực hiện mục tiêu giáo dục. Vì vậy, nhà trường phải xem đây là vấn đề có
tính pháp
12
l
ệnh v
à c
ần có sự chỉ

đ
ạo thực hiện một cách thống nhất.

Đ
ể đảm bảo thực hiện đầy đủ,
đúng nội dung chương trình, người quản lý cùng v
ới ban chỉ đạo hoạt động giáo dục

sự quản lí chặt chẽ và tạo cho học sinh sự say mê, hứng thú trong việ
c truy bài, sinh
ho
ạt tập thể, trao đổi hoặc tranh luận các vấn đề khoa học… Tiết sinh hoạt cuối tuần
nên tìm những tư liệu có tính chất tư vấn về hôn nhân, gia đình, định hư
ớng nghề
nghiệp để giáo viên chủ nhiệm kết hợp triển khai cho học sinh. Các hình th
ức sinh hoạt
khác như hoạt động TDTT, sinh hoạt câu lạc bộ, sinh hoạt chuyên đ
ề, sinh hoạt ngoại
khoá, tham quan, du lịch… là nh
ững hoạt động mang tính tự nguyện cao, có sức hút
với những học sinh có cùng sở thích, cùng nguyện vọng tham gia hoạt động. Do
đó,
nhà trường cần bố trí kinh phí tương ứng để tổ chức các hoạt động phù h
ợp nhằm góp
phần củng cố và bổ sung kiến thức học trên lớp, rèn luy
ện, giáo dục năng khiếu, thể
lực, giáo dục giới tính, mĩ thuật, hội hoạ… cho người học. Các ho
ạt động giáo dục
ngoài giờ lên lớp hiện nay rất phong phú, đòi hỏi người quản lý phải thườn xuy
ên quan
tâm, suy nghĩ, tìm tòi các hình thức hoạt động phù hợp với mục tiêu, đối tư
ợng, thời
13
gian, cơ s
ở vật chất, nguồn kinh phí, môi tr
ư
ờng s
ư ph

học viên. Để làm tốt việc khen thưởng, Giám đốc c
ần quan tâm đến khâu kiểm tra,
đánh giá các hoạt động ngoài giờ. Nếu kiểm tra, đánh giá và động viên khen thư
ởng kịp
thời thì chất lượng hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp sẽ đư
ợc nâng cao. Tóm lại,
hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là một trong những con đường để phát triển năn
g
lực trong mỗi cá nhân người học trong nhà trường, tạo ra môi trư
ờng thuận lợi để học
sinh phát triển tư duy, hình thành nhân cách đáp ứng theo yêu cầu của xã hội. Việc nh
ìn
nhận đúng vị trí, vai trò của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên l
ớp sẽ giúp các cấp quản
lí dành sự đầu tư thích đáng để chỉ đạo hoạt động này ở trường, giúp đội ngũ giáo vi
ên
có thái độ tích cực và sáng tạo khi tham gia, t
ổ chức các hoạt động, tạo ra sự chuyển
biến về chất trong các hoạt động ngoài giờ nhằm thực hiện tốt mục tiêu giáo d
ục trong
nhà trường phổ thông. Để làm đư
ợc điều đó, cần phải có sự cải tiến công tác quản lí
hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp theo hướng tích cực hoá các hoạt đ
ộng, nâng giá
trị của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ngang tầm với việc giảng dạy, giáo d
ục nói
chung.
14
2. Xây dựng nội dung và xác định hình thức tổ chức hoạt động
Về nội dung: Phải gắn liền với các nhiệm vụ, yêu cầu giáo dục đã đ
ề ra đồng
thời nội dung phải phù hợp với điều kiện thực tế.
Về hình thức: Lựa chọn hình thức thu hút, hấp dẫn người học, hình th
ức phải
phù hợp với nội dung và thay đổi sáng tạo các hình th
ức tổ chức, tránh lặp lại nhiều lần
một hình thức.
3. Các công việc chuẩn bị cho một hoạt động giáo dục ngoại khóa
Việc chuẩn bị cho một hoạt động ngoại khóa có ý ngh
ĩa rất lớn đối với hiệu quả
của các hoạt động ngoại khóa. Cụ thể là: phải lên kế hoạch giúp giáo viên, h
ọc sinh
ho
ạt động có mục đích cụ thể, không bị phân tán. Mặt khác, chuẩn bị tốt giúp cho giáo
viên tự tin hơn, ít căng thẳng hơn khi thực hiện nhiệm vụ của mình và khi lên k
ế hoạch
rõ ràng, giáo viên sẽ chủ động hơn, bình tĩnh hơn để giải quyết những tình hu
ống bất
thường xảy ra trong quá trình thực hiện.
Khâu chuẩn bị tôi đã chú ý lên kế hoạch cho một hoạt động ngoài giờ lên l
ớp
đòi hỏi vạch ra được tất cả các yếu tố, điều kiện cần thiết chuẩn bị trư
ớc khi hoạt động,
những công việc và phương thức thực hiện công việc, đồng thời chỉ rõ ngư
ời đảm
15
nhi
ệm từng công việc đó.

ởng
đến việc thực hiện hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp với nguyên nhân ch
ủ quan (đó
là năng lực của người thực hiện, việc chuẩn bị và sự phối hợp của các lực lư
ợng) lẫn
nguyên nhân khách quan (đó là cơ sở vật chất, phương tiện hỗ trợ, thời gian, thời tiết).
Sau khi phân tích kĩ các nguyên nhân thì rút ra kinh nghi
ệm chung trong hoạt
động sư phạm nhà trường.
Chương III: THỰC HIỆN VÀ KẾT QUẢ THU ĐƯỢC
Nhận thức được vị trí, tầm quan trọng của hoạt động ngoại khóa trong ho
ạt động
giáo dục. Nhà trường trong những năm gần đây đã có s
ự quan tâm, tổ chức xây dựng
kế hoạch hoạt động ngoại khóa trong từng năm học. Thông qua ho
ạt động ngoại khóa
đã thu hút học viên đến trường, có tác dụng duy trì công tác số lượng, học viên b
ỏ học
hàng năm đã giảm, chất lượng giáo dục các mặt được duy trì nâng lên hàng năm cụ thể:

1. Về hạnh kiểm:
16
Loi
Cỏc nm hc
2007
-
2008

2008
-


2007
-
2008

2008
-
2009

2009
-
2010

2010
-
2011

2011
-
201
2

Giỏi

0 0 0 0 0
Khá

17(3,8%) 19(5,05%) 26(7,7%) 36(11,8%) 39(14,2%)
T.Bình


2008

17 học viên (3,8%) 04 học viên (0,85%) 02 học viên (0,42%)
2008
-
2009

19 học viên (5,05%) 02 học viên (0,47%) 02 học viên (0,47%)
2009
-
2010

26 học viên (7,7%) 05 học viên (1,3%) 02 học viên (0,52%)
2010
-
2011

36 học viên (11,8%) 02 học viên (0,6%) 03 học viên (0,92%)
2011
-

2012

39 học viên (14,2%) 05 học viên (1,8%) 04 học viên (1,5%)

Kt qu hc viờn tiờn tin, hc viờn gii cp tnh nm sau u cao hn nm trc

3. Kết quả thi tốt nghiệp bổ túc THPT:

Năm học

ng
trong nhng nm qua ó cú tỏc dng tt l nhp cu ni gia hot ng trong gi hc v

ngoi gi hc, thỳc y hot ng giỏo dc ngy mt phỏt trin. KT LUN
Giỏo dc v o to ngy nay ang hot ng trong nn kinh t
th trng theo nh hng xó hi ch ngha nờn phi c qun lý theo
phng phỏp tip th, tc l phi xỏc nh s tho món theo nhu cu
ngi hc thc hin mc tiờu ca nh trng xó hi ch ngha. Tt c
cỏc lnh vc hot ng ca nh trng vi mc tiờu lm trung tõm, vi
mc ớch cui cựng l hỡnh thnh nhõn cỏch, ỏp ng nhu cu ca th
trng ngun nhõn lc, phc v s nghip cụng nghip húa, hin i húa
t nc. Nõng cao dõn trớ, o to nhõn lc,bi dng nhõn ti l vn
chin lc ca mt quc gia. i hi ng ton quc ln th IX ó
khng nh Giỏo dc o to cựng vi Khoa hc Cụng ngh l quc
sỏch hng u. Phỏt trin giỏo dc l mt trong nhng ng lc quan
trng thỳc y s nghip cụng nghip hoỏ, hin i hoỏ, l iu kin
phỏt huy ngun lc con ngi yu t c bn phỏt trin xó hi, tng
trng kinh t nhanh v bn vng. Mun o to ngun lc con ngi
18
đáp ứng với yêu cầu phát triển của xã hội cần phải quan tâm đến việc
nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh. Hoạt động ngoại
khóa (hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp) là một trong những mảng
hoạt động giáo dục quan trọng ở nhà trường phổ thông. Hoạt động này có
ý nghĩa hỗ trợ cho giáo dục nội khóa, góp phần phát triển và hoàn thiện

gia.

6. Các văn bản pháp luật hiện hành về Giáo dục- Đào tạo tập
1,2,3,4,5
(Nhà xuất bản thống kê)
Mục lục
I. Phần mở đầu Trang
1. Lí do chọn đề tài 1
2. Mục đích nghiên cứu 2
3. Cơ sở lý luận 2
II. Phần nội dung
Chương 1
1. Thực trạng về sự hoạt động ngoại khóa hiện nay 5
Chương 2
1. Nhận thức về công tác quản lý các hoạt động ngoại khóa 6
20
2. Những nội dung chủ yếu của hoạt động ngoại khóa 7
3. Một số biện pháp trong công tác quản lý 8