BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP. HỒ CHÍ MINH

Nguyễn Thị Tuyết Hoa Chuyên ngành : Lý luận và phương pháp dạy học môn Hóa học
Mã số : 60 14 10

LUẬN VĂN THẠC SĨ GIÁO DỤC HỌC


khóa 18, chân thành cảm ơn quý thầy cô giảng viên đã tận tình giảng dạy, mở
rộng và làm sâu sắc kiến thức chuyên môn đến cho chúng tôi.
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến Cô giáo hướng dẫn – PGS.TS. Đặng Thị Oanh
người đã tận tình giúp đỡ, hướng dẫn tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài.
Đồng thời xin gởi lời cám ơn chân thành nhất đến thầy PGS.TS. Trịnh Văn Biều, Trưởng
khoa Hóa học trường ĐHSP TP. HCM. đã quan tâm động viên, giúp đỡ tôi vượt qua
những khó khăn trong quá trình học tập.
Tác giả cũng xin gởi lời cảm ơn đến Ban Giám hiệu - Quý thầy cô trường THPT
Đức Hòa, Hậu Nghĩa, cũng như quý thầy cô của nhiều trường PTTH thuộc địa bàn
tỉnh Long An đã có nhiều giúp đỡ trong quá trình thực nghiệm sư phạm đề tài.
Cuối cùng, xin cảm ơn gia đình, bạn bè thân thuộc đã luôn là chỗ dựa tinh thần
vững chắc, tạo điều kiện cho tác giả thực hiện tốt luận văn này.

Thành phố Hồ Chí Minh – 2010
Nguyễn Thị Tuyết Hoa

MỤC LỤC
1T
LỜI CẢM ƠN
1T
.............................................................................................................................................. 2

1T
MỤC LỤC
1T
.................................................................................................................................................... 3


1T
5/ Phạm vi nghiên cứu
1T
.............................................................................................................................. 8

1T
6/ Giả thuyết khoa học
1T
.............................................................................................................................. 9

1T
7/ Phương pháp nghiên cứu và phương tiện nghiên cứu
1T
............................................................................ 9

1T
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
1T
................................................................. 11

1T
1.1 Tổng quan vấn đề nghiên cứu
1T
............................................................................................................ 11

1T
1.2. Định hướng đổi mới phương pháp dạy học
1T
....................................................................................... 12



1T
1.2.7. Tăng cường mối quan hệ giữa tư duy hình thức và tư duy biện chứng
1T
........................................ 16

1T
1.3. Website dựa trên phần mềm mã nguồn mở MOODLE
1T
..................................................................... 16

1T
1.3. 1. Moodle
1T
.................................................................................................................................... 16

1T
1.3.2. Sử dụng phần mềm mã nguồn mở MOODLE thiết kế website
1T
.................................................. 16

1T
1.4. Tự học
1T
............................................................................................................................................. 26

1T
1.4.1. Khái niệm tự học
1T
....................................................................................................................... 26


1T
1.5.2. Thực trạng ứng dụng CNTT trong việc sử dụng tư liệu dạy học điện tử trong dạy học hóa học ở
trường THPT
1T
...................................................................................................................................... 33

1T
1.5.3. Về vấn đề tự học qua mạng Internet của HSG ở các trường THPT
1T
............................................. 34

1T
1.5.4. Về vấn đề xây dựng website hỗ trợ tự học ở các trường THPT
1T
.............................................. 36
1T
Chương 2: XÂY DỰNG WEBSITE NHẰM TĂNG CƯỜNG NĂNG LỰC TỰ HỌC CHO HỌC SINH
GIỎI HÓA HỌC LỚP 11TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
1T
.............................................................................. 39

1T
2.1. Các biện pháp tăng cường năng lực tự học
1T
....................................................................................... 39


1T
2.5. Cấu trúc và nội dung website
1T
........................................................................................................... 50

1T
2.5.1. Cấu trúc của trang web
1T
.............................................................................................................. 50

1T
2.5.1.1. Cấu trúc của trang chủ
1T
........................................................................................................ 50

1T
2.5.1.2. Cấu trúc của chủ đề “tài liệu tham khảo”
1T
............................................................................ 51

1T
2.5.1.3. Cấu trúc của chủ đề “hướng dẫn HS tự học”
1T
....................................................................... 52

1T
2.5.1.4. Cấu trúc của chủ đề “Thí nghiệm”
1T
...................................................................................... 52


1T
2.6. Sử dụng Website để tăng cường năng lực tự học cho học sinh giỏi hoá học lớp 11 THPT
1T
................. 56

1T
Chương 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
1T
.................................................................................................... 62

1T
3.1. Mục đích của thực nghiệm
1T
............................................................................................................... 62

1T
3.2. Đối tượng thực nghiệm
1T
.................................................................................................................... 62

1T
3.3. Tiến hành thực nghiệm
1T
..................................................................................................................... 63

1T
3.3.1. Chuẩn bị
1T
.................................................................................................................................... 64


1T
3.4.2. Kết quả thực nghiệm ở trường THPT Hậu Nghĩa
1T
....................................................................... 69

1T
Bảng 3.12. Bảng thống kê điểm số các bài kiểm tra HS trường Hậu Nghĩa
1T
...................................... 69

1T
3.5. Những bài học kinh nghiệm khi sử dụng website tăng cường năng lực tự học.
1T
................................. 72

1T
3.5.1. Nhận xét của giáo viên về website
1T
............................................................................................. 72

1T
3.5.2. Nhận xét của học sinh về website
1T
.............................................................................................. 73

1T
3.5.3. Những bài học kinh nghiệm khi sử dụng website tăng cường năng lực tự học cho học sinh
1T
....... 75


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

BGDĐT : Bộ giáo dục đào tạo
CĐ : Cao đẳng
CNH : Công nghiệp hóa
CNTT : Công nghệ thông tin
CNTT&TT : Công nghệ thông tin và truyền thông
CSS : Cascading Style Sheets – Bảng kiểu xếp chồng
(*http://vi.wikipedia.org/wiki/CSS).
CT : Chỉ thị
ĐHSP : Đại học Sư phạm
ĐT : Đào tạo
GV : Giáo viên
GD : Giáo dục
HĐH : Hiện đại hóa
HĐ : Hoạch định
HHHC : Hóa học hữu cơ
HS : Học sinh
HSG : Học sinh giỏi
HTML : Hypertext Markup Language – Ngôn ngữ liên kết siêu văn bản
ICT : Information and communication technology – Công nghệ thông tin và truyền
thông
PPDH : Phương pháp dạy học
SGK : Sách giáo khoa
SBT : Sách bài tập
THCS : Trung học cơ sở
THPT : Trung học phổ thông
TNKQ : Trắc nghiệm khách quan
TNPT : Tốt nghiệp phổ thông
TSĐH : Tuyển sinh đại học

hiệu quả của sự tự học.
* Sự phát triển của CNTT&TT ảnh hưởng không nhỏ đối với tầng lớp trí thức, họ phải học
tập suốt đời nếu họ muốn tiếp tục có việc làm. Nhà tương lai học Alvin Toffler đã nhận định rất độc
đáo rằng “ Trong thế kỷ XXI, sự thất học sẽ không đến với những người không biết đọc, biết viết,
mà là với những ai không biết học, biết quên và biết học lại ”. Vì vậy, sự tự học, tự bồi dưỡng chuyên môn mỗi người là rất cần thiết để bù đắp những lỗ hỏng kiến thức, thích ứng nhanh chóng
với yêu cầu cuộc sống đang phát triển. Tự học còn là một trong những phẩm chất quan trọng nhất
mà nhà trường hiện đại cần trang bị cho HS. Vì nó có ích không chỉ khi các em còn ngồi trên ghế
nhà trường mà cả khi đã bước vào cuộc sống.
* Ngày nay, nhờ có mạng Internet, kho tàng tri thức của nhân loại đã được lưu trữ, xử lý và
trao đổi dễ dàng trên phạm vi toàn cầu. Trước đây đối với những em HS khá, giỏi gặp khó khăn lớn
nhất trong quá trình tự học của mình là thiếu thông tin, thiếu tài liệu, nhưng giờ đây các em lại phải
khổ sở vì quá tải thông tin, dư thừa tài liệu. HS một lần nữa phải lúng túng trong việc chọn tài liệu,
chọn phương pháp tự học như thế nào để đạt được hiệu quả cao trong học tập.
Trên đây là những lý do để tôi chọn đề tài :
XÂY DỰNG WEBSITE NHẰM TĂNG CƯỜNG NĂNG
LỰC TỰ HỌC CHO HỌC SINH GIỎI HÓA HỌC LỚP 11 TRUNG HỌC PHỔ THÔNG.
2/ Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu việc xây dựng website nhằm bồi dưỡng năng lực tự học cho HSG hóa học
THPT.
3/ Nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn về đổi mới phương pháp dạy học tự học và tăng
cường năng lực tự học cho HS.
3.2. Tìm hiểu thực trạng ứng dụng CNTT của GV và HS trong việc dạy và học môn Hoá học.
3.4. Xây dựng website chương 8-“ Dẫn xuất halogen – Ancol – Phenol” ; Chương 9-“
Anđehit – Xeton – Axit cacboxylic “
3.5. Nghiên cứu việc sử dụng website nhằm tăng cường năng lực tự học đối với HSG hóa
học lớp 11

các phương tiện, thiết bị dạy học, đặc biệt là việc sử dụng ICT trong dạy học Hóa học ở Việt
Nam.
• Trao đổi, rút kinh nghiệm với các giáo viên và các chuyên gia.
+ Quan sát, trò chuyện với HS nhằm đánh giá thực trạng truy cập mạng của HS hiện nay.
+ Trao đổi kinh nghiệm với các nhà giáo dục, các GV về kinh nghiệm học tập,....
+ Điều tra thăm dò trước và sau thực nghiệm sư phạm.
+ Nghiên cứu kế hoạch học tập của HSG hoá học của các lớp chuyên, chọn.
+ Tham khảo các ý kiến đóng góp của Thầy Cô giáo lâu năm, trong đó có chuyên gia tin học
để hoàn thiện kết quả nghiên cứu.
• Thực nghiệm sư phạm
− Đánh giá tính khả thi và hiệu quả của trang web, thông qua việc đưa vào sử dụng.
− Triển khai việc sử dụng trang web cho HS khối 11.
7.3. Phương pháp toán học thống kê
– Xử lý số liệu thực nghiệm sư phạm thu được bằng phần mềm SPSS rút ra kết luận. – Phương tiện nghiên cứu: máy vi tính, tranh ảnh, các phần mềm hóa học hỗ trợ. Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
1.1 Tổng quan vấn đề nghiên cứu
- Sự bùng nổ CNTT tạo làn sóng mới, làm thay đổi cách dạy và học của GV và HS. Trên
mạng Internet đã xuất hiện rất nhiều website viết về học tập như hocmai.vn, onthi.com,
onbai.com...Cũng có không ít các website về Hoá Học nhưng HS phổ thông sẽ chưa thực sự thuận
lợi khi tìm kiếm kiến thức bộ môn bởi lẽ đa số các trang web trên đều sử dụng ngôn ngữ nước
ngoài.
- Hiện nay đã có khá nhiều đề tài về thiết kế trang web từ luận văn tốt nghiệp của sinh viên
đến luận văn thạc sỹ của học viên cao học như :
1/ Phạm Dương Hoàng Anh (2006), Phối hợp phần mềm Macromedia Dreamweaver MX
và Macromedia Flash MX 2004 thiết kế website hỗ trợ cho việc học tập và củng cố kiến thức môn

nhiên, hầu hết các website hiện nay đều chỉ ngừng lại ở mức độ cung cấp tài liệu lý thuyết, thiếu
hẳn phần bài tập tự rèn luyện, thiếu hẳn thông tin ngược từ những HS có nhu cầu tự học, tự kiểm
tra đánh giá sức học của chính bản thân HS.

1.2. Định hướng đổi mới phương pháp dạy học
Hiện nay ngành giáo dục của chúng ta đang triển khai vấn đề đổi mới phương pháp dạy học.
Từ các vị lãnh đạo Đảng, Nhà nước, lãnh đạo các cấp của ngành giáo dục đến các chuyên gia
nghiên cứu giáo dục, các thầy cô giáo đều khẳng định vai trò quan trọng của việc đổi mới PPDH
trong việc nâng cao chất lượng nhà trường. Sự cố gắng của chúng ta là rất lớn, hoạt động đổi mới
rất phong phú và đa dạng. Nhưng đổi mới là gì?
Đây là câu hỏi không dễ trả lời. Theo Giáo sư tiến sĩ khoa học Thái Duy Tuyên [46] “Đã đến
lúc cần hệ thống hóa và phát triển những vấn đề, những hoạt động đổi mới đã triển khai trong
nghiên cứu lí luận và trong hoạt động thực tiễn trong thời gian qua để nêu lên một bức tranh tổng
quát về nội dung và nhiệm vụ đổi mới phương pháp dạy học, nhằm làm cho việc nhận thức và điều
khển quá trình đổi mới diễn ra một cách khoa học và hiệu quả”.
Để làm được điều này cần dựa vào các tài liệu khoa học, báo chí, các kết quả điều tra khảo
sát thực tiễn. Thừa kế các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước, có thể mô tả việc đổi mới
phương pháp dạy học diễn ra trên những mặt sau đây :
1.2.1. Đổi mới về phương hướng
Diễn ra theo ba hướng lớn
a) Tiếp cận theo quan điểm tâm lí giáo dục
Bản chất của quan điểm này là tìm mọi cách phát huy năng lực nội sinh của người học, tìm
mọi cách phát triển sức mạnh trí tuệ, tâm hồn, ý chí của họ. Theo tiếp cận này đổi mới PPDH cần
chú ý các hoạt động cụ thể sau nay:
_ Kích thích hứng thú, phát huy tính tích cực, năng động, sáng tạo. _ Tổ chức cho học sinh làm việc độc lập, cá nhân hóa quá trình học tập.
_ Hình thành ở các em động cơ học tập lành mạnh, phát huy tính tích cực, tự lực, tự cường, phát huy
ý chí học tập.


những mối liên hệ mới cần phát hiện. Từ đó tăng cường hoạt động phân tích, tổng hợp, so sánh, trừu
tượng hóa, khái quát hóa cho học sinh trong quá trình dạy học.
1.2.3. Tăng cường hoạt động tự học của học sinh
Trong quá trình học nếu học sinh rơi vào thế bị động, ghi nhớ mà không độc lập suy nghĩ,
sáng tạo thì trong tư duy cũng như trong hành động sẽ trở thành xơ cứng. Và khi vào đời, đứng
trước những vấn đề mới, các em sẽ hết sức bỡ ngỡ, bị động, lúng túng và không đủ bản lĩnh để giải
quyết những vấn đề phức tạp trong cuộc sống. Vì vậy cần đặc biệt coi trọng hoạt động tự học có
tính sáng tạo và cần phối hợp hoạt động tự học sáng tạo và hoạt động tự học tái hiện một cách hợp
lí.
1.2.4. Tăng cường thí nghiệm, thực hành, tăng cường rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức
để giải quyết vấn đề đời sống
Mục đích học tập do UNESCO đề xướng là “Học để biết, học để làm, học để chung sống,
học để tự khẳng định mình.”
Việc vững lí thuyết chỉ là để biết, để nhận thức bản chất sự vật, hiện tượng. Điều mà chúng ta
cần là cải tạo thực tiễn. Vì “Mọi lí thuyết chỉ là màu xám, chỉ có cây đời mãi mãi xanh tươi”. Kết
hợp học với hành là truyền thống lâu đời của nhân dân ta và cũng là một trong những kinh nghiệm
quan trọng nhất của loài người trong công tác giáo dục.
Tuy nhiện hiện nay nhà trường lại tập trung toàn lực vào việc dạy lí thuyết để phục vụ thi cử.
Lấy thi cử làm mục đích cho sự học vì nó có liên quan trực tiếp đến công ăn việc làm và nghề
nghiệp tương lai của thanh niên. Công tác thí nghiệm, thực hành chẳng những không được coi trọng
mà có trường hợp còn bị tự tiện cắt bỏ ngay cả những phần đã được quy định trong chương trình để
tập trung giờ cho việc luyện thi làm ảnh hưởng đến chất lượng nhà trường. Vì vậy tăng cường thí
nghiệm thực hành là một phương hướng quan trọng cần lưu ý khi đổi mới PPDH.
1.2.5. Tăng cường sử dụng các phương tiện kĩ thuật mới đặc biệt là công nghệ thông tin
Để nhận thức được các sự vật hiện tượng một cách chính xác, sâu sắc và có độ nhớ lâu bền
thì trong quá trình dạy học cần huy động càng nhiều cơ quan cảm giác của HS vào quá trình nhận
thức càng tốt.
Nhưng trong thực tiễn điều này đã không được vận dụng vì nhiều lí do: thiếu cơ sở vật chất,
chất lượng thiết bị kém không sử dụng được, quản lí không chặt chẽ, … Nếu biết sử dụng có hiệu

đến trình độ nghệ thuật của dạy học.
Bài học hay là bài học đạt được những mục tiêu khoa học và để lại những ấn tượng sâu sắc,
những cảm xúc mạnh mẽ trong HS. Chính cái cảm xúc, sự rung động nội tâm này là điều rất có giá
trị, rất quý giá, là cái mà người HS chờ đợi. Nó có tác dụng kích thích lòng yêu khoa học, tính tự giác, tính tích cực học tập, khả năng tìm tòi, sáng tạo ra cái mới, là chất xúc tác để nhận thức biến
thành thái độ và niềm tin. Vì vậy khi dạy học cần chú ý đến cái đẹp, đến mặt thẩm mĩ, cần phối hợp
giữa khoa học và nghệ thuật, giữa trí tuệ và cảm xúc.
1.2.7. Tăng cường mối quan hệ giữa tư duy hình thức và tư duy biện chứng
Tư duy logic thường được hình thành trong quá trình học tập còn tư duy biện chứng thì
thường được hình thành từ trong cuộc sống. Hai loại tư duy này có quan hệ mật thiết với nhau.
1.3. Website dựa trên phần mềm mã nguồn mở MOODLE
Hoá học là môn khoa học thực nghiệm, việc ứng dụng CNTT trong dạy học hoá học sẽ tạo
một bước chuyển cơ bản trong quá trình đổi mới nội dung chương trình, PPDH và phương thức đào
tạo.
Đặc biệt việc thiết kế được Website hỗ trợ tự học sẽ đáp ứng được mọi tiêu chí: Học mọi nơi,
học mọi lúc, học mọi thứ và học mềm dẻo, học một cách mở và học suốt đời.
1.3. 1. Moodle
U
Moodle
U
là một gói phần mềm để tạo các trang chủ và các khóa học trên nền mạng toàn cầu,
được rất nhiều người sử dụng để tạo, quản lý các khóa học trực tuyến. Moodle được cung cấp
một cách miễn phí như là phần mềm
U
Mã nguồn mở
U
, trên cơ sở giấy phép của
U

o Magic Quotes Run Time
o Chế độ an toàn
o File tải lên
o Phiên bản GD
o Giới hạn bộ nhớ: có thể thiết lập giới hạn bộ nhớ thông qua file php.ini
Hình 1. 2. Kiểm tra các thiết lập PHP
 Cấu hình địa chỉ:

Hình 1.3. Cấu hình địa chỉ Moodle_Apache
•
Địa chỉ web:
U
http://hoahochaunghia.org
• Thư mục moodle;
• Thư mục chứa dữ liệu
 Cấu hình cơ sở dữ liệu

Hình 1.4. Cấu hình cơ sở dữ liệu
Các cấu hình này phải phù hợp với cấu hình trong file config.php (nếu có).
Moodle sẽ phát hiện và cấu hình cho hệ thống qua file config.php, nếu chưa có nó sẽ tiến
hành tạo file và ghi vào thư mục gốc của Moodle trên server hoặc cho phép bạn tải file lên thư mục
thích hợp. Ngược lại lỗi sẽ được thông báo và ta phải khắc phục lỗi này rồi mới có thể tiếp tục cài
đặt.


• Ngôn ngữ: Việt Nam (vi_utf8), tiếng Anh (en), Italia (it)…
• Danh sách các ngôn ngữ rút gọn (Langlist): các ngôn ngữ cách nhau bởi dấu phẩy.
• Múi giờ
• Quốc gia: Việt Nam, Anh…
Bảo mật
Hệ điều hành Bảo trì
Mail
Người dùng
…
Khi chưa tìm hiểu rõ các thông số, ta chọn theo mặc định, sau khi cài đặt thành công ta có thể chỉnh
các tham số này.
 Thiết lập các bảng môđun thông qua các câu lệnh SQL
• Bài tập lớn (Assignment)
• Chat
• Lựa chọn (choice)
• Diễn đàn (Forum)
• Thuật ngữ (Glossary)
• Hotpot
• Sổ nhật ký (Journal)
• Nhãn (Label)
• Bài học (Lesson)
• Kiểm tra (Quiz)
• Tài nguyên (Resource)
• SCORM
• Khảo sát (Survey)
• Wiki
• Hội thảo (Workshop)


 Thiết lập các bảng môđun
• authorize
• paypal
• …
 Các thiết lập Site

Hình 1.9. Thiết lập site
• Tên Site “ Hóa Học Hậu Nghĩa”
• Tên Site rút gọn “HHHN”
• Phần mô tả trang
• Định dạng trang đầu: hiện thị tin tức, danh mục các cua học.
• Các thể hiện khác: từ thay cho GV, học viên…
• Chọn lưu các thay đổi
 Cấu hình tài khoản cho người quản trị

Hình 1.10. Cấu hình tài khoản người quản trị
• Tên đăng nhập
• Mật khẩu (để bảo đảm an toàn không dùng mật admin).
• Tên, họ của người quản trị
• Địa chỉ email và các tùy chọn cho email
• Hình ảnh: mặc định kích thước tối đa 2M (có thể thay đổi trong file php.ini chi tiết ta đề cập
ở phần sau).
• Và các thông tin cá nhân khác: Số ICQ, Skype ID, Yahoo ID, MSN ID, điện thoại…

Hình 1.11. Giao diện Moodle
B