SKKN: Một số kinh nghiệm dạy tiết ôn tập Tiếng Việt bằng trình chiếu Power Point
Tổ: Văn- Anh văn Trường THCS Quang Trung
1Đề tài:
MỘT SỐ KINH NGHIỆM DẠY TIẾT ÔN TẬP TIẾNG VIỆT BẰNG
TRÌNH CHIẾU POWER POINT
I. ĐẶT VẤN ĐỀ:
A. Lời mở đầu:
Văn học là nhân học. Văn học giúp con người thanh lọc tâm hồn và
hướng đến vẻ đẹp Chân - Thiện – Mỹ. Là một trong những môn học góp phần
hoàn thiện nhân cách con người.
Bộ môn Ngữ văn từ lâu đã được Bộ GD và ĐT đưa vào giảng dạy
trong nhà trường phổ thông và được xem là một trong những môn học chính.
Dạy Ngữ văn trong trường THCS không nhằm đào tạo các em thành những
nghệ sĩ, các nhà văn, nhà thơ hay những nhà nghiên cứu ngôn ngữ chuyên
nghiệp. Thế nhưng muốn làm được những điều đó tất yếu phải bắt đầu từ hôm
nay. Trường học ngoài việc truyền thụ những kiến thức cơ bản cho các em
tiếp tục những cấp học cao hơn cần phải chú ý đến giáo dục thẩm mĩ. Và Ngữ
văn là một trong những môn học cần thiết cho sự phát triển hài hòa ở các em.
Dạy Ngữ văn trong trường THCS là bước đầu giúp các em hình thành
năng lực thẩm mĩ, khả năng tư duy, óc sáng tạo phong phú. Giúp các em biết
cảm nhận và rung cảm trước cái đẹp, phát hiện ra những cái đẹp ngay trong
đời sống gần gũi với mình. Đặc biệt hình thành cho các em năng lực nói và
viết, sử dụng ngôn từ, câu có hiệu quả.
Bộ môn Ngữ văn trong trường THCS gồm ba phân môn, đó là : Văn
học ( Văn bản ), Tiếng Việt và Tập làm văn. Trong đó, Tiếng Việt là một phân
môn trực tiếp rèn luyện cho các em năng lực tư duy và khả năng sử dụng ngôn
Đây là kết quả điều tra cụ thể ở một số lớp đã thực hiên tiết ôn tập
Tiếng Việt bằng phương pháp truyền thống : LớpNăm học
Số
Lượng Hứng thú
SL TL %
Tiếp thu kết quả
SL TL %
9/1 2007-2008
34 20
58.8
22 64.7
9/2 2007-2008
34
21
61.8
nhiều, các em học sinh cũng ôn lại những kiến thức đã học một cách nhanh
chóng và giải được các bài tập một cách có hiệu quả.
Chính vì thế, trong buổi sinh hoạt chuyên đề hôm nay, chúng tôi mạnh
dạn đưa ra đề tài : « Một số kinh nghiệm dạy tiết ôn tập bằng trình chiếu
Power Point »
II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ :
A. Nội dung của phương pháp:
Từ cơ sở thực trạng và yêu cầu giáo dục của tiết dạy, chúng tôi có một số
phương pháp cụ thể cho tiết ôn tập như sau :
1.Giao nhiệm vụ về nhà : ( Phần học sinh chuẩn bị bài ở nhà)
SKKN: Một số kinh nghiệm dạy tiết ôn tập Tiếng Việt bằng trình chiếu Power Point
Tổ: Văn- Anh văn Trường THCS Quang Trung
4
Sau mỗi tiết học giáo viên đều giao nhiệm vụ cho học sinh chuản bị ở
nhà để tiết học sau tốt hơn. Đối với tiết ôn tập, việc chuẩn bị ở nhà là không thể thiếu, nếu việc chuẩn bị không tốt thì tiết học sẽ khó đạt được hiệu quả
như mong muốn.
Tùy vào từng tiết ôn tập cụ thể mà giáo viên hướng dẫn việc chuẩn bị ở
nhà cho các em. Để việc chuẩn bị ở nhà của các em thực sự có hiệu quả thì
giáo viên nên phân nhóm với nhiều đối tượng học sinh và phần giao việc cần
phải cụ thể.
2. Ôn tập trên lớp : Đây là công việc chính của mỗi tiết học.
a. Ôn tập lí thuyết :
Trước khi đi vào giải các bài tập bao giờ giáo viên cũng yêu cầu các em
nhắc lại các kiến thức về lí thuyết có liên quan. Phần này giáo viên đã yêu cầu
học sinh chuẩn bị ở nhà nên để khỏi chết thời gian trên lớp chúng ta có thể gọi
SKKN: Một số kinh nghiệm dạy tiết ôn tập Tiếng Việt bằng trình chiếu Power Point
Tổ: Văn- Anh văn Trường THCS Quang Trung
5Sau khi hình thành sơ đồ như thế, GV có thể yêu cầu HS cho một số ví
dụ ở các từ loại cụ thể.
*Lớp 8 – Bài 31- Tiết ÔN TẬP TIẾNG VIỆT
Sau khi yêu cầu HS nhắc lại về cấu tạo, chức năng của một số kiểu câu
như : nghi vấn, cầu khiến, cảm thán, trần thuật, phủ định, GV sẽ chiếu lại lí
thuyết lên bảng như sau :
Câu nghi vấn :
-Có những từ nghi vấn ( ai, gì, nào, tại sao, bao giờ ) hoặc có từ
hay ( nối các vế có quan hệ lựa chọn)
- Có chức năng chính là dùng để hỏi
- Khi viết câu nghi vấn thường kết thúc bằng dấu chấm hỏi.
b. Giải bài tập :
Hầu hết các tiết ôn tập Tiếng Việt đều được thể hiện nhiều qua các bài
tập. Vì vậy trong phần này chúng ta có thể thực hiện theo cách đi từ việc ôn
tập lí thuyết ở phần trên để đến giải bài tập hoặc cũng có thể có những điều
chưa nói được ở phần ôn tập lí thuyết thì sau khi các em giải bài tập xong sẽ
cho các em khái quát lại.
Để thực hiện tốt phần này, một phương pháp hiệu quả nhất là GV nên
cho học sinh thảo luận nhóm để giải quyết bài tập. Tùy thuộc vào từng đối
tượng học sinh mà giáo viên cho thảo luận nhóm nhỏ ( 2 em ngồi cùng bàn )
hoặc nhóm lớn (4-6 em). Sau khi các em thảo luận và trình bày kết quả của
mình, GV sẽ cho các em nhận xét, GV nhận xét lại và cuối cùng sẽ chiếu câu
trả lên màn hình. Đây chính là cách tốt nhất để các em cùng quan sát câu trả
Giáo viên : nghiên cứu kĩ mục tiêu cần đạt ,soạn bài theo nội dung của bài
học : Các nội dung ôn tập theo mục tiêu cần đạt , bài trình chiếu, phân công HS
chuẩn bị bài ở nhs
Học sinh : Soạn bài kĩ ,chuẩn bị các bài tập ,nội dung sinh hoạt nhóm
III TIẾN TRÌNH LÊN LỚP :
1. Ổn định lớp: Điểm danh.
2. Kiểm tra bài cũ: Không
3. Bìa mới:
HĐ1 :- Giới thiệu bài.
- Kiểm tra việc chuẩn bị của học sinh
SKKN: Một số kinh nghiệm dạy tiết ôn tập Tiếng Việt bằng trình chiếu Power Point
Tổ: Văn- Anh văn Trường THCS Quang Trung
7
NỘI DUNG GHI BẢNG HOẠT ĐỘNG GIÁO VIÊN HĐHS
HĐ2: ÔN TẬP
I/Kiểu câu :Nghi vấn, cầu khiến,
cảm thán,trần thuật, phủ định:
1. Lí thuyết:
2. Bài tập:
2/ Yêu cầu học sinh đọc và làm cá
nhân.
-nhận xét, chiếu kết quả lên màn
hình Đại diện
nhóm trả
lời.
HS nhận
xét
- Đọc, thảo
luận nhóm
nhỏ
- Đại diện
trả lời - suy nghĩ
và trả lời cá
nhân.
-Câu 2: câu thực hiện hành động
bộc lộ cảm xúc
-Câu 3: Câu thực hiện hành động
nhận định
-Câu 4:Là câu thực hiện hành động
đề nghị (điều khiển )
-Câu 5:Là câu giải thích thêm ý câu
(4)(trình bày )
-Câu 6 ;Câu thực hiện hành động 3/Hãy đặt câu cảm thán chứa một
trong những từ như: vui,buồn,
hay, đẹp
4/Đọc đoạn trích sau (màn hình)
và trả lời câu hỏi theo SGK.
- Nhận xét, chiếu kết quả lên màn
hình
II Hành động nói :
1/ Hãy xác định hành động nói của
các câu đã cho theo bảng sau đây:
SKKN: Một số kinh nghiệm dạy tiết ôn tập Tiếng Việt bằng trình chiếu Power Point
Tổ: Văn- Anh văn Trường THCS Quang Trung
9
phủ định bác bỏ(thuộc kiểu câu trình
bày
Câu 7:Là câu thực hiện hành động
hỏi
BT2;
Câu
Kiểu
câu
Hành
động nói
Cách
dùng
1 Trần
thuật
7 Nghi
vấn
trình bày Gián
tiếp
3/Em kiên quyết nói không với ma
tuý
Em quyết tâm đạt học sinh giỏi
trong năm học này
III. Lựa chon trật tự từ trong câu:
Các trang thái và hoạt động của sứ
giả sắp xếp theo đúng thứ tự xuất
hiện :kinh ngạc,mừng rỡ, về tâu vua
2/Hãy sắp xếp các câu trong bài
tập 1 theo mẫu
- chiếu bảng mẫu lên màn
hình
- nhận xét, chiếu kết quả.
- thảo luận
nhóm nhỏ SKKN: Một số kinh nghiệm dạy tiết ôn tập Tiếng Việt bằng trình chiếu Power Point
Tổ: Văn- Anh văn Trường THCS Quang Trung
10C. Một số kinh nghiệm khi tổ chức tiết dạy:
- GV giao nhiệm vụ về nhà phải cụ thể, rõ ràng, sát nội dung bài học. GV phải có
biện pháp kiểm tra chặt chẽ hoạt động của nhóm ở nhà.
- Trong quá trình ôn tập trên lớp, GV không nên đưa lên màn hình quá nhiều câu
hỏi nhỏ vụn mà chỉ cần một số nội dung lớn như: câu hỏi hoặc bài tập thảo luận
cho HS.
Bt2 Giá trị khác của trật tự từ :
a/ Nối kết câu b/ Nhấn manh đè tài
của câu nói
thảo luận
nhóm nhỏ.
Chơi theo
tổ(4 tổ) SKKN: Một số kinh nghiệm dạy tiết ôn tập Tiếng Việt bằng trình chiếu Power Point
Tổ: Văn- Anh văn Trường THCS Quang Trung
11
- Sau mỗi bài tập được giải và nhận xét xong, GV cần chiếu câu trả lời rõ ràng lên
màn hình để HS quan sát bằng trực quan. Những bài tập cần khắc sâu GV nên tạo
điều kiện cho các em ghi chép.
- Vì đây là tiết ôn tập Tiếng Việt nên GV không nên sử dụng trong bài trình chiếu
quá nhiều tranh ảnh màu mè không cần thiết để tránh làm mất tập trung cho các
em.
- Vì tiết ôn tập, HS đã ôn nhiều về lí thuyết nên GV không nên đưa vào phần củng
SL TL %
9/1 2008-2009
34 27
79.4
27
79.4
9/2 2008-200934
29
85.3
30
88.2
8/4 2008-2009
39 32 82.1 32
82.1
SKKN: Một số kinh nghiệm dạy tiết ôn tập Tiếng Việt bằng trình chiếu Power Point
Tổ: Văn- Anh văn Trường THCS Quang Trung
12E. Một vài kiến nghị:
- Cần tăng tiết cho những bài có nội dung ôn tập có dung lượng kiến thức
lớn.
- Chuyên môn nhà trường cần đầu tư cho những tiết này các bài minh họa
nhằm hổ trợ cho giáo viên bộ môn.