17
ĐÁNH GIÁ SỰ BIẾN ĐỔI CHỨC NĂNG CÔ ĐẶC CỦA THẬN NGƯỜI
CAO TUỔI TẠI HUẾ BẰNG NGHIỆM PHÁP VOLHARD CÔ ĐẶC
Hoàng Văn Ngoạn
Trường Đại học Y khoa, Đại học Huế
ĐẶT VẤN ĐỀ
Trong quá trình lão hóa, hoạt động của thận có sự giảm sút đáng kể về khối
lượng, lưu lượng máu qua thận, độ thanh lọc cầu thận và chức năng ống thận,
nhưng thận vẫn đảm bảo được trong giới hạn hẹp. Thận hóa già tương tự như khả
năng thích nghi một cách kỳ diệu trong suy thận tuần tiến mà dấu hiệu biến đổi
đầu tiên là chức năng cô đặc của ống thận. Để góp phần phòng lão hóa sớm cho
thận người già, chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài này nhằm hai mục đích:
1. Khảo sát thời gian cô đặc tối đa của thận ở những người cao tuổi so với
những người ở độ tuổi thanh niên và trung niên bằng nghiệm pháp cô đặc
Volhard.
2. Đánh giá những biến đổi chức năng cô đặc của thận ở những người cao
tuổi so với những người ở độ tuổi thanh niên và trung niên bằng nghiệm pháp
Volhard.
ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
1. Đối tượng nghiên cứu:
1.1. Tiêu chuẩn 18
Tình trạng sức khỏe bình thường, không biểu hiện bệnh lý về thận và các
bệnh liên quan đến thận cụ thể là:
- Tiền sử, bệnh sử và khám nội khoa về thận bình thường, loại trừ các bệnh
mạn tính có ảnh hưởng đến chức năng thận, huyết áp bình thường được phân loại
theo JNV-VI.

18-44
(n = 45)

1,0281

0,0030

1,0293

0,0022

1,0300
0,0024

1,0310

0,0022

1,0320

0,0024

1,0330

0,0028

1,0341

0,0026



1,0328

0,0032

1,0335

0,0022
20
60-74
(n = 45)

1,0258
0,0022

1,0275

0,0028

1,0280

0,0031

1,0285

0,0024



1,0265

0,0024

1,0270

0,0028

1,0275

0,0026

1,0280

0,0030

1,0285

0,0027

Từ bảng 1 cho thấy tỷ trọng cô đặc nước tiểu của nam giữa 8 pha sau khi
thực hiện nghiệm pháp cô đặc biến đổi có ý nghĩa thống kê (P < 0,05). Tỷ trọng
cô đặc nước tiểu cao nhất ở độ tuổi thanh niên 1,0350 và thấp nhất ở người già
1,0285.
Bảng 2: Tỷ trọng cô đặc nước tiểu trung bình 8 pha trong 24 giờ của nữ (n =
180)
Tỷ trọng cô đặc nước tiểu của 8 pha trong 24 giờ
Độ tuổi


0,0032

1,0342

0,0031
21
45-59
(n=45)

1,0257

0,0026

1,0266

0,0024

1,0275

0,0028

1,0284

0,0022

1,0298



0,0027

1,0294

0,0022

1,0304

0,0032

1,0312

0,0030

1,0325

0,0024

75-90
(n=45)

1,0240

0,0022

1,0245

0,0026


Tỷ trọng cô đặc nước tiểu của 8 pha trong 24 giờ
Độ tuổi

3 giờ 6 giờ 9 giờ 12 giờ 15 giờ

18 giờ 21 giờ 24 giờ 22
18-44
(n=90)

1,0278

0,0030

1,0288
0,0025

1,0295
0,0027

1,0305
0,0025

1,0318

0,002
8
1,0328

0
1,0312

0,0029

1,0324

0,0032

1,0330

0,0024

60-74
(n=90)

1,0254

0,0023

1,0269
0,0029

1,0277
0,0030

1,0286
0,0026

1,0295


1,0265

0,002
9
1,0270

0,0025

1,0275

0,0029

1,0280

0,0029 1.02
1.025
1.03
1.035
1.04
3 6 9 12 15 18 21 24
Thời gian làm nghiệm pháp cô đặc
Tỷ trọng cô đặc nớc tiểu
18 - 44 tuổi

Nam
(n= 180)
Nữ
(n= 180)
Chung
(n= 360)
18 - 44
1,0352  0,0029 1,0342  0,0031 1,0347  0,0030
45 - 59
1,0335  0,0022 1,0325  0,0025 1,0330  0,0023
60 - 74
1,0325  0,0032 1,0325  0,0024 1,0325  0,0028
75 - 90
1,0285  0,0027 1,0275  0,0030 1,0280  0,0028
Tương quan r r= - 0,61 r= - 0,62 r= - 0,61 25
1.0220
1.0240
1.0260
1.0280
1.0300
1.0320
1.0340
1.0360
0 20 40 60 80 100
§é tuæi
Tû träng c« ®Æc níc tiÓu


- Volhard tỷ trọng cô đặc nước tiểu đạt 1,030 - 1,035 [06].
- Thomas Addis và Shevky M. C tỷ trọng nước tiểu ở người bình thường
1,032 [05].
- Albarran tỷ trọng nước tiểu trên 1,025 [07].
- Nguyễn Văn Nguyên (1990), Vũ Đình Vinh (1996), Nguyễn Thế Khánh và
Phan Tử Dương (1999) tỷ trọng cô đặc tối đa từ 1,030 - 1,035. [01], [03], [04].
Qua nghiên cứu này chúng tôi thấy rằng nghiệm pháp cô đặc nước tiểu ở độ
tuổi thanh niên thực hiện 12 giờ là đạt tỷ trọng cô đặc tối đa 1,0305, độ tuổi trung
niên thực hiện 15 giờ là đạt tỷ trọng cô đặc tối đa 1,0301, người nhiều tuổi thực
hiện 18 giờ mới đạt tỷ trọng cô đặc tối đa 1,0304, nhất là ở người già phải thực
hiện 24 giờ mới đạt tỷ trọng cô đặc tối đa 1,0280, đây là tỷ trọng cô đặc mà theo 27
Volhard cũng có thể chấp nhận được thận người già đang trong tình trạng bình
thường.
2. Bàn về những biến đổi chức năng cô đặc của thận sau khi thực hiện
nghiệm pháp cô đặc:
Kết quả nghiên cứu của chúng tôi cho thấy tỷ trọng cô đặc nước tiểu ở độ
tuổi thanh niên là 1,0347. Nếu so sánh tỷ trọng cô đặc của độ tuổi thanh niên với
người cao tuổi thì tỷ trọng cô đặc nước tiểu bắt đầu biến đổi từ độ tuổi trung niên
giảm 0,0017 (0,16%), tỷ trọng cô đặc nước tiểu biến đổi rõ ở người nhiều tuổi
giảm 0,0022 (0,21%), tỷ trọng cô đặc nước tiểu biến đổi rõ rệt nhất ở người già
giảm 0,0067 (0,61%), các sự biến đổi trên đều có ý nghĩa thống kê (P < 0,001).
Đặc biệt tỷ trọng cô đặc nước tiểu biến đổi có tương quan nghịch khá chặt chẽ
với tuổi (r = -0,61). Nghĩa là tuổi càng cao thì chức năng của ống thận càng giảm,
mặt khác dựa vào sự tương quan này chúng ta có thể ước đoán được tỷ trọng cô
đặc nước tiểu ở người cao tuổi trước khi thực hiện điều trị thuốc.
Hiện tượng giảm khả năng cô đặc đã được ghi nhận ở người già, đây là dấu
hiệu giảm chức năng đầu tiên hay gặp. Nghiệm pháp cô đặc nước tiểu cho thấy ở

- Tỷ trọng cô đặc nước tiểu biến đổi có tương quan nghịch khá chặt chẽ với
tuổi (r = -0,61; P < 0,01; n = 360).
TÀI LIỆU THAM KHẢO 29
1. Nguyễn Thế Khánh, Phan Tứ Dương, Xét nghiệm sử dụng trong lâm
sàng, Nxb Y học, Hà Nội (1999).
2. Phạm Khuê và Phạm Thắng, Bệnh học Nội khoa ở người cao tuổi, Nxb
Y học, Hà Nội (1998).
3. Nguyễn Văn Nguyên. Sinh lý đại cương chức năng tiết niệu, Bài giảng
sinh lý bệnh, (1990) 152 - 165.
4. Vũ Đình Vinh. Hướng dẫn sử dụng các xét nghiệm sinh hoá, Nxb Y
học, Hà Nội (1996).
5. Barriéty M. Les examens paraclinin ques. Sé miologic Médicafe.
Masson et Ci.e éditeurs: 199 - 202.
6. Bernard Lacour. Créatinin et foution rénale. Nðphrologie (1992) 73 -
83.
7. Polonovski M, Boulanger P, Machbceuf M, Roche J. Mðthodes.
Chimiques d'exploration rénale. Biochimic Médicale. Sixiéme édition.
Masson et Ci.e éditeurs: (1990) 580 - 593.
TÓM TẮT
Tác giả đánh giá sự biến đổi chức năng cô đặc của thận ở 360 người bình
thường bằng nghiệm pháp Volhard cô đặc, so sánh chức năng cô đặc của thận ở
độ tuổi thanh niên với người cao tuổi tại Huế và đi đến kết luận:
1. Thời gian cô đặc tối đa của thận theo độ tuổi như sau: 30
Độ tuổi thanh niên nghiệm pháp Volhard thực hiện 12 giờ là đạt tỷ trọng cô

maximum renal concentration density of 1,0280.
2.The change of renal concentrated renal function according to age
Renal concentrated density in young age people is 1,0347. The comparison
of renal concentration density between young and old people shows that it
decreases by 0.16% in middle age people, 0.21% in older people, and 0,61 in
elderly people. The change of renal 0.61% density has a strong reverse
correlation with age (r=-0.61;P

0.01; n=360).