x 67 x
Kính b̫o h͡, kính an toàn, m̿t n̩
ViӋc lӵa chӑn thiӃt bӏÿӇ bҧo vӋ mҳt và mһt khӓi các vұt văng bҳn và va chҥm tùy
thuӝc vào hoҥt ÿӝng thӵc hiӋn. Kính thѭӡng hoһc kính thuӕc có thӇÿѭӧc làm
bҵng khung ÿһc biӋt, loҥi cong hoһc chҳn hai bên, dùng chҩt chӕng vӥ, cho phép
lҳp mҳt kính tӯ phía trѭӟc (kính an toàn). Kính an toàn, kӇ cҧ loҥi chҳn hai bên,
không bҧo vӋ tӕt khi xҧy ra sӵ cӕ văng bҳn. Cҫn ÿeo kính bҧo hӝ phòng ÿѭӧc sӵ
cӕ văng bҳn và va chҥm bên ngoài kính thuӕc và kính áp tròng (nhӳng loҥi không
chӕng ÿѭӧc sӵ nguy hiӇm cӫa hóa chҩt và vi sinh vұt). Kính che mһt (lѭӥi trai)
phҧi ÿѭӧc làm bҵng nhӵa tәng hӧp chӕng vӥ, che kín toàn mһt và ÿeo ÿúng chӛ
bҵng dây quanh ÿҫu hoһc lѭӥi trai.
Kính bҧo hӝ, kính an toàn hoһc mһt nҥ không ÿѭӧc ÿeo bên ngoài khu vӵc phòng
thí nghiӋm.
B̫ng 11. Trang thi͇t b͓ b̫o h͡ cá nhân
TRANG THIӂT Bӎ MӔI NGUY ĈҺC TÍNH AN TOÀN
Áo khoác, áo choàng
dài, áo liӅn quҫn cho
phòng thí nghiӋm
Ô nhiӉm áo quҫn y Mӣ phía sau
y Mһc ngoài áo quҫn thѭӡng
Tҥp dӅ bҵng nhӵa
tәng hӧp
Ô nhiӉm áo quҫn y Chӕng thҩm nѭӟc
Giày dép Va chҥm và văng
bҳn
y Kín ngón chân
Kính bҧo hӝ Va chҥm và văng
bҳn
y Mҳt kính chӕng va chҥm (phҧi
có ÿӝ quang hӑc chính xác hoһc
ÿeo ngoài kính thuӕc)

ngăn chһn ÿҫy ÿӫ vӟi nguӗn cҩp không khí bên trong sӁ bҧo vӋ hoàn toàn. ĈӇ
chӑn ÿúng loҥi mһt nҥ cҫn có sӵ góp ý cӫa ngѭӡi có trình ÿӝ phù hӧp nhѭ các nhà
chuyên môn vӅ vӋ sinh lao ÿӝng. Khҭu trang phүu thuұt chӍÿѭӧc thiӃt kӃÿӇ bҧo
vӋ bӋnh nhân chӭ không thích hӧp làm mһt nҥ phòng ÿӝc cho nhân viên. Mӝt sӕ
mһt nҥ phòng ÿӝc dùng mӝt lҫn (ISO 13.340.30) ÿã ÿѭӧc thiӃt kӃÿӇ bҧo vӋ tránh
phѫi nhiӉm các tác nhân sinh hӑc.
Không ÿѭӧc ÿeo mһt nҥ phòng ÿӝc bên ngoài khu vӵc phòng thí nghiӋm.
Găng tay
Bàn tay có thӇ bӏ ô nhiӉm khi thӵc hiӋn các quá trình thí nghiӋm, cNJng có thӇ bӏ
tәn thѭѫng do nhӳng vұt sҳc nhӑn. Găng tay phүu thuұt ÿҥt tiêu chuҭn dùng mӝt
lҫn làm bҵng hҥt nhӵa latex, vinyl hay nitrile, ÿҥt chҩt lѭӧng vӅ mһt vi sinh hӑc
sӱ dөng rӝng rãi cho các công viӋc trong phòng thí nghiӋm nói chung và ÿӇ thao
tác vӟi tác nhân nhiӉm trùng, máu và dӏch cѫ thӇ. Có thӇ dùng găng tay loҥi tái sӱ
dөng nhѭng phҧi chú ý rӱa, tháo, lau chùi và khӱ trùng ÿúng cách.
Tháo găng tay và rӱa kӻ bàn tay sau khi cҫm nҳm vұt liӋu nhiӉm trùng, làm viӋc
trong tӫ an toàn sinh hӑc và trѭӟc khi rӡi phòng thí nghiӋm. Loҥi găng tay dùng
mӝt lҫn sau khi sӱ dөng xong phҧi thҧi bӓ cùng vӟi các chҩt thҧi nhiӉm trùng cӫa
phòng thí nghiӋm.
Phҧn ӭng dӏӭng nhѭ chӭng viêm da và mүn cҧm nhanh ÿã ÿѭӧc ghi nhұn ӣ
phòng thí nghiӋm cNJng nhѭ bӣi nhӳng nhân viên khác sӱ dөng găng tay nhӵa
latex, nhҩt là loҥi có phӫ bӝt. Cҫn có sҹn loҥi găng tay sҩy khô ÿӇ thay thӃ.
Nên dùng găng tay có lѭӟi thép không rӍ khi có nguy cѫ phѫi nhiӉm vӟi các dөng
cө sҳc nhӑn ví dө nhѭ trong khám xét tӱ thi. Loҥi găng tay này phòng ÿѭӧc các
vӃt cҳt nhѭng không phòng ÿѭӧc tәn thѭѫng do bӏÿâm chích. không ÿѭӧc sӱ
dөng găng tay bên ngoài khu vӵc phòng thí nghiӋm.
ĈӇ biӃt thêm chi tiӃt, xem các tài liӋu tham khҧo sӕ (12), (17) và (18).
x 69 x
PHҪN IV
Kӻ thuұt vi sinh vұt an toàn
x 70 x

1. Luôn sӱ dөng mӝt dөng cө hӛ trӧ hút mүu. Cҩm hút mүu bҵng miӋng.
2. Tҩt cҧ pi-pét cҫn có nút bông không thҩm ÿӇ giҧm làm nhiӉm bҭn các
thiӃt bӏ hút
x 72 x
3. Không bao giӡÿѭӧc thәi không khí vào trong chҩt lӓng có chӭa các tác
nhân nhiӉm trùng.
4. Không nên trӝn các mүu nhiӉm trùng bҵng cách hút và thәi luân phiên
qua mӝt pi-pét.
5. Không ÿѭӧc dùng pi-pét thәi mҥnh vào chҩt lӓng.
6. Dùng pi-pét hai vҥch tӕt hѫn các loҥi khác vì nó không yêu cҫu thәi giӑt
cuӕi cùng.
7. Pi-pét nhiӉm trùng cҫn ngâm chìm hoàn toàn trong mӝt chҩt diӋt trùng
thích hӧp trong mӝt vұt chӭa không dӉ vӥ vӟi mӝt khoҧng thӡi gian thích
hӧp trѭӟc khi thҧi bӓ.
8. Nên ÿһt vұt chӭa pi-pét thҧi bӓ bên trong tӫ an toàn sinh hӑc.
9. Không ÿѭӧc dùng bѫm kim tiêm dѭӟi da ÿӇ hút.
10. Có thӇ dùng pi-pét làm dөng cө mӣ lӑ có vách ngăn, tránh dùng bѫm kim
tiêm dѭӟi da.
11. ĈӇ tránh làm rѫi các vұt liӋu nhiӉm trùng tӯ pi-pét cҫn ÿһt mӝt vұt liӋu
hút thҩm trên bӅ mһt làm viӋc và sau khi sӱ dөng cҫn hӫy bӓ nhѭ chҩt thҧi
nhiӉm trùng.
Tránh rѫi vãi vұt liӋu nhiӉm trùng
1. ĈӇ tránh rѫi vãi, vòng cҩy chuyӇn vi sinh vұt nên có ÿѭӡng kính 2- 3 mm
và hoàn toàn khép kín. Cán vòng cҩy không ÿѭӧc dài hѫn 6 cm ÿӇ giҧm
sӵ dao ÿӝng.
2. Tránh nguy cѫ bҳn tung tóe vұt liӋu nhiӉm trùng trên ngӑn lӱa ÿèn
Bunsen bҵng cách sӱ dөng lò nung ÿiӋn nhӓÿѭӧc bao quanh ÿӇ tiӋt trùng
vòng cҩy chuyӇn. Loҥi vòng cҩy chuyӇn dùng mӝt lҫn thì thích hӧp hѫn.
3. Cҫn cҭn thұn khi làm khô các mүu ÿӡm ÿӇ tránh sinh khí dung.
4. Nhӳng mүu vұt và vi khuҭn cҩy thҧi bӓ cҫn thanh trùng hoһc/và vӭt bӓ

10. BӅ mһt tӫ cҫn lau chùi bҵng mӝt chҩt tҭy trùng thích hӧp sau khi hoàn
thành công viӋc vào cuӕi ngày làm viӋc.
11. Quҥt gió cӫa tӫ phҧi chҥy ít nhҩt 5 phút trѭӟc khi làm viӋc và sau khi
công viӋc hoàn thành.
12. Không ÿӇ giҩy tӡ làm viӋc trong tӫ.
ĈӇ biӃt thêm chi tiӃt, xem chѭѫng 10.
Tránh nuӕt phҧi và ÿӇ các vұt nhiӉm trùng dính vào da và mҳt
1. Nhӳng giӑt và hҥt lӟn (ÿѭӡng kính >5µm ) sinh ra trong khi thao tác vi
sinh sӁ nhanh chóng bám dính lên mһt làm viӋc và tay ngѭӡi thao tác.
Nên mang găng tay dùng mӝt lҫn. Nhân viên phòng thí nghiӋm nên tránh
chҥm tay vào miӋng, mҳt, mһt.
2. Không ăn, uӕng và trӳ thӵc phҭm trong phòng thí nghiӋm.
3. Không ngұm bút, bút chì, kҽo cao su trong phòng thí nghiӋm.
4. Không sӱ dөng mӻ phҭm trong phòng thí nghiӋm.
5. Cҫn che hoһc dùng cách khác ÿӇ bҧo vӋ mһt, mҳt và miӋng trong bҩt cӭ
hoҥt ÿӝng nào có thӇ gây văng bҳn các vұt có nguy cѫ nhiӉm khuҭn.
Tránh các vұt nhiӉm trùng ÿâm phҧi
1. Cҫn cҭn thұn theo ÿúng tiêu chuҭn thӵc hành ÿӇ tránh bӏ thӫy tinh vӥ hoһc
sӭt làm tәn thѭѫng. NӃu có thӇ, nên thay thӃ dөng cө thӫy tinh bҵng nhӵa
tәng hӧp.
2. Tәn thѭѫng có thӇ do các vұt sҳc nhӑn nhѭ kim tiêm dѭӟi da, pipet
Pasteur (ӕng tiӋt trùng) thӫy tinh hay mҧnh vӥ thӫy tinh ÿâm phҧi.
3. Có thӇ làm giҧm nhӳng tәn thѭѫng do kim tiêm bҵng cách (a) hҥn chӃ tӕi
ÿa viӋc sӱ dөng bѫm kim tiêm (ví dө có thӇ sӱ dөng các thiӃt bӏ mӣ lӑ có
vách ngăn ÿѫn giҧn sҹn có và pi-pét thay cho bѫm và kim tiêm); hoһc (b)
sӱ dөng các thiӃt bӏ sҳc nhӑn an toàn khi cҫn phҧi dùng bѫm và kim tiêm.
x 74 x
4. Không bao giӡÿұy nҳp kim tiêm. Nhӳng vұt dөng dùng mӝt lҫn nên vӭt
bӓ trong vұt chӭa chuyên dөng chӕng thҩm/chӕng thӫng có nҳp ÿұy.
5. Dùng pi-pét Pasteur bҵng nhӵa tәng hӧp thay cho pi-pét bҵng thӫy tinh.

9. Nên sӱ dөng nѭӟc cҩt hay cӗn (propanol, 70%) ÿӇ cân bҵng nhӳng thùng
ÿӵng ӕng nghiӋm trӕng. Không nên sӱ dөng dung dӏch muӕi hay
hypochlorite vì chúng ăn mòn kim loҥi.
10. Phҧi sӱ dөng thùng có nҳp ÿұy (chén an toàn) ÿӕi vӟi các vi sinh vұt
Nhóm nguy cѫ 3 và 4.
11. Khi sӱ dөng máy ly tâm có roto nghiêng, phҧi chú ý không ÿӇ các ӕng
nghiӋm quá ÿҫy ÿӇ tránh bӏ tràn.
x 75 x
12. Cҫn kiӇm tra hҵng ngày nhӳng vӃt màu hay vӃt bҭn ӣ ngang mӭc roto ӣ
phҫn bên trong bát cӫa máy ly tâm. NӃu có vӃt màu hay vӃt bҭn thì cҫn
ÿánh giá lҥi các qui trình thao tác.
13. Cҫn kiӇm tra hҵng ngày nhӳng dҩu hiӋu ăn mòn và rҥn nӭt nhӓ cӫa roto
và thùng ÿӵng ӕng nghiӋm.
14. Giá ÿӵng ӕng nghiӋm, roto và bát cӫa máy ly tâm cҫn tҭy trùng sau mӛi
lҫn sӱ dөng.
15. Sau khi sӱ dөng, nên úp thùng ÿӵng ӕng nghiӋm ÿӇ cho khô.
16. Nhӳng hҥt nhiӉm khuҭn lan truyӅn trong không khí có thӇ phát tán khi sӱ
dөng máy ly tâm. Các hҥt này di chuyӇn vӟi vұn tӕc rҩt lӟn khiӃn dòng
khí cӫa tӫ an toàn sinh hӑc không thӇ giӳ chúng lҥi nӃu máy ly tâm ÿѭӧc
ÿһt trong tӫ an toàn sinh hӑc cҩp I hay cҩp II truyӅn thӕng mӣ phía trѭӟc.
Máy ly tâm kín ÿһt trong tӫ an toàn cҩp III ngăn chһn khí dung phát tán
rӝng rãi. Tuy nhiên, thao tác sӱ dөng máy ly tâm tӕt và ӕng nghiӋm có
nҳp an toàn giúp bҧo vӋ hӳu hiӋu khӓi khí dung nhiӉm trùng và các hҥt
phân tán.
Sӱ dөng máy trӝn, máy lҳc, máy nghiӅn và máy siêu âm
1. Không nên sӱ dөng máy trӝn cho gia ÿình trong phòng thí nghiӋm vì nó
có thӇ rò rӍ hoһc tҥo ra khí dung. Máy trӝn và máy trӝn kiӇu nhu ÿӝng tiêu
hóa cho phòng thí nghiӋm an toàn hѫn.
2. Nҳp và chén hay chai lӑ cҫn trong tình trҥng tӕt và không rҥn nӭt hay méo
mó. Nút ÿұy cҫn vӯa khít và nhӳng miӃng ÿӋm cҫn trong tình trҥng tӕt.

liӋu bên trong ӕng có thӇ phát tán ra không khí dѭӟi ÿiӅu kiӋn áp suҩt trong ӕng
thҩp và sӵ ùa vào ÿӝt ngӝt cӫa dòng khí trong không khí. Ӕng thuӕc luôn cҫn mӣ
trong tӫ an toàn sinh hӑc theo nhӳng qui trình sau:
1. Ĉҫu tiên khӱ khuҭn mһt ngoài ӕng.
2. GiNJa thành dҩu trên ӕng vӅ phía nӱa có nút bông hoһc nút giҩy, nӃu có.
3. Giӳӕng thuӕc bҵng nút bông có thҩm cӗn tҥi vӏ trí bҿӕng ÿӇ bҧo vӋ tay.
4. Gӥ bӓ phҫn ÿҫu ӕng mӝt cách nhҽ nhàng và xӱ lý nhѭ vӟi vұt bӏ nhiӉm
khuҭn.
5. NӃu nút vүn còn trên ӕng, gӥ bӓ nó bҵng kҽp vô khuҭn.
6. Thêm dung dӏch tҥo dӏch huyӅn phù vào ӕng mӝt cách chұm rãi ÿӇ tránh
tҥo bӑt.
Bҧo quҧn ӕng chӭa vұt liӋu nhiӉm trùng
Không bao giӡÿѭӧc nhúng ӕng thuӕc chӭa vұt liӋu nhiӉm trùng vào nitѫ lӓng vì
ӕng thuӕc nӭt hoһc không bӏt kín có thӇ vӥ hoһc nә khi di chuyӇn. NӃu ӕng thuӕc
cҫn ÿѭӧc bҧo quҧn ӣ nhiӋt ÿӝ thҩp thì nên cҩt giӳӣ thӇ khí phía trên ni tѫ lӓng.
NӃu không, vұt nhiӉm trùng cҫn giӳ trong tӫÿông lҥnh nhanh cѫ hӑc hoһc trên ÿá
khô. Nhân viên phòng thí nghiӋm nên mang ÿӗ bҧo vӋ mҳt và tay khi lҩy ӕng
thuӕc ra khӓi nѫi bҧo quҧn lҥnh.
Mһt ngoài ӕng thuӕc lѭu giӳ theo phѭѫng cách này nên khӱ trùng khi lҩy ӕng ra
khӓi nѫi bҧo quҧn.
Phòng ngӯa chuҭn khӓi mүu máu dӏch tiӃt, mô, và dӏch cѫ thӇ khác
Phòng ngӯa chuҭn (bao gӗm “các biӋn pháp phòng ngӯa chung” (19) ÿѭӧc ÿѭa ra
nhҵm làm giҧm nguy cѫ lan truyӅn vi sinh vұt tӯ cҧ nguӗn nhiӉm trùng xác ÿӏnh
và chѭa xác ÿӏnh (2).
Thu th̵p, dán nhãn và v̵n chuy͋n m̳u
1. Luôn tuân thӫ các phòng ngӯa chuҭn (2); ÿeo găng tay trong tҩt cҧ các qui
trình.
x 77 x
2. Nên ÿӇ nhân viên ÿѭӧc ÿào tҥo thu thұp mүu máu bӋnh nhân và ÿӝng vұt.
3. Ĉӕi vӟi lҩy máu tƭnh mҥch, nên dùng dөng cө hút chân không an toàn

sҧn xuҩt.
Mô
1. Nên dùng Formalin ÿӇ cӕÿӏnh mүu.
2. Cҫn tránh xa khu vӵc ÿóng băng. Khi cҫn thiӃt, máy làm lҥnh nên ÿѭӧc
che chҳn và ngѭӡi thao tác nên mang mһt nҥ. ĈӇ khӱ trùng, tăng nhiӋt ÿӝ
cӫa thiӃt bӏ lên ít nhҩt 20
0
C.
x 78 x
Kh͵ trùng
Nên dùng dung dӏch hypochlorit và các hóa chҩt khӱ trùng mҥnh ÿӇ khӱ nhiӉm.
Dung dӏch Hypochlorit chuҭn bӏ sҹn chӭa 1 g clorine/l ÿӇ sӱ dөng thông thѭӡng
và 5 g/l ÿӇ khӱ trùng vӃt máu. Glutaraldehyde có thӇ sӱ dөng ÿӇ khӱ khuҭn bӅ
mһt (xem chѭѫng 14).
Phòng ngӯa các vұt chӭa prion
Prion (cNJng ÿѭӧc xem là “ vi rút chұm”) có liên quan tӟi bӋnh viêm não xӕp
truyӅn nhiӉm (TSEs), ÿáng chú ý là bӋnh Creutzfeldt-Jakob (CJD; bao gӗm dҥng
biӃn thӇ mӟi), hӝi chӭng Gerstmann-Sträussler-Scheinker, chӭng mҩt ngӫ ác tính
có tính gia ÿình và kuru ӣ ngѭӡi; Scrapie ӣ cӯu và dê; bӋnh bò ÿiên (BSE) ӣ gia
súc và mӝt sӕ bӋnh viêm não truyӅn nhiӉm khác ӣ hѭѫu, nai và chӗn vizon. Mһc
dù CJD ÿã lây truyӅn sang ngѭӡi nhѭng chѭa có bҵng chӭng cho thҩy các bӋnh
lây nhiӉm ÿó liên quan tӟi phòng thí nghiӋm. Tuy nhiên, thӵc hiӋn mӝt vài phòng
ngӯa mӝt cách thұn trӑng trong khi thao tác nhӳng vұt liӋu nhiӉm trùng hay có
nguy cѫ lây nhiӉm cho con ngѭӡi và ÿӝng vұt là ÿiӅu quan trӑng.
Lӵa chӑn cҩp an toàn sinh hӑc khi làm viӋc vӟi các vұt liӋu liên quan tӟi bӋnh
viêm não xӕp truyӅn nhiӉm (TSEs) sӁ phө thuӝc vào tính chҩt tӵ nhiên cӫa nhân
tӕ và các mүu nghiên cӭu và nên ÿһt dѭӟi sӵ cӕ vҩn cӫa nhӳng nhà chӭc trách
quӕc gia. Sӵ tұp trung cao cӫa prion ÿѭӧc tìm thҩy trong mô cӫa hӋ thҫn kinh
trung tâm. Nhӳng nghiên cӭu ӣÿӝng vұt cNJng cho thҩy nó cNJng tұp trung nhiӅu ӣ
lách, vùng ÿӗi thӏ, hҥch bҥch huyӃt và phәi. Nhӳng nghiên cӭu gҫn ÿây chӍ ra

3 phút mӝt ÿӕi vӟi 6 chu kǤ liên tiӃp, sau ÿó mӟi thiêu.
10. Các thiӃt bӏ dùng lҥi nhѭ găng tay mҳt lѭӟi bҵng thép phҧi thu thұp lҥi ÿӇ
diӋt trùng.
11. Nhӳng chҩt thҧi lӓng nhiӉm prion nên xӱ lý bҵng hypochlorite natri chӭa
chlorine 20 g/l (2%) (nӗng ÿӝ cuӕi cùng) trong 1 giӡ.
12. TiӃn trình hóa hѫi Paraformaldehyde không làm giҧm ÿӝ chuҭn prion và
prion có sӭc ÿӅ kháng ÿӕi vӟi tia cӵc tím. Tuy nhiên, cҫn tiӃp tөc khӱ
trùng tӫ bҵng phѭѫng pháp chuҭn (khí formaldehyde) ÿӇ bҩt hoҥt nhӳng
nhân tӕ khác nӃu có.
13. Tӫ an toàn sinh hӑc và nhӳng bӅ mһt khác nhiӉm prion có thӇ khӱ trùng
bҵng hypochlorite natri chӭa chlorine 20 g/l (2%) (nӗng ÿӝ cuӕi cùng)
trong 1 giӡ.
14. Sau khi tháo ra, bӝ lӑc khí hiӋu năng cao (HEPA) nên thiêu ӣ nhiӋt ÿӝ
thҩp nhҩt là 1000
0
C. Trѭӟc khi thiêu cҫn thӵc hiӋn các bѭӟc:
a. Dùng bình xӏt phun vào mһt phѫi nhiӉm cӫa màng lӑc trѭӟc khi
vӭt bӓ.
b. "Gói kín" màng lӑc HEPA khi vӭt bӓ và
c. Bӓ màng lӑc ra khӓi không gian làm viӋc ÿӇ không làm nhiӉm
trùng ӕng thông khí cӫa tӫ.
15. Dөng cө cҫn ngâm hoàn toàn trong hypochlorite natri chӭa chlorine 20 g/l
(2%) trong 1 giӡ và sau ÿó rӱa kӻ lҥi bҵng nѭӟc sҥch trѭӟc khi thanh
trùng.
16. Dөng cө không thӇ thanh trùng có thӇ lau chùi nhiӅu lҫn bҵng
hypochlorite natri chӭa chlorine 20 g/l (2%) trên 1 giӡ. Cҫn rӱa ÿúng cách
ÿӇ loҥi bӓ hypochlorite natri còn sót lҥi.
ĈӇ biӃt thêm thông tin vӅ thao tác vӟi các chҩt khác thѭӡng, xem các phө lөc
(12), (26) và (27).
x 80 x

phѭѫng, thҫy thuӕc lâm sàng, nhà vi sinh vұt hӑc, bác sӻ thú y, nhà dӏch
tӉ hӑc, các cѫ quan công an và phòng cháy chӳa cháy.
5. Danh sách các cѫ sӣ cách ly và ÿiӅu trӏ cho ngѭӡi bӏ phѫi nhiӉm và nhiӉm
trùng.
6. Phѭѫng tiӋn v
ұn chuyӇn ngѭӡi bӏ phѫi nhiӉm và bӏ nhiӉm trùng.
x 81 x
7. Danh mөc nguӗn huyӃt thanh miӉn dӏch, vҳc xin, thuӕc, trang thiӃt bӏ và
vұt tѭ chuyên dөng.
8. Cung cҩp trang thiӃt bӏ khҭn cҩp nhѭ quҫn áo bҧo hӝ, chҩt khӱ trùng, các
bӝ thӱ nghiӋm hóa hӑc và sinh vұt hӑc, thiӃt bӏ và vұt tѭ khӱ nhiӉm.
Các qui trình xӱ lý khҭn cҩp cho phòng thí nghiӋm vi sinh vұt
T͝n th˱˯ng do b͓ÿâm, v͇t c̷t và tr̯y da
Nhӳng ngѭӡi bӏ tәn thѭѫng nên cӣi quҫn áo bҧo hӝ, rӱa tay và lau chùi nhӳng
vùng bӏ tәn thѭѫng, sӱ dөng mӝt chҩt khӱ trùng da thích hӧp và yêu cҫu chăm
sóc y tӃ theo mӭc ÿӝ cҫn thiӃt. Cҫn báo cáo nguyên nhân cӫa tәn thѭѫng cNJng
nhѭ các tác nhân liên quan và lѭu giӳ hӗ sѫ y khoa ÿҫy ÿӫ và chính xác.
Nu͙t ph̫i nhͷ
ng v̵t li͏u có nguy c˯ nhi͍m trùng
Cӣi bӓ quҫn áo bҧo hӝ và yêu cҫu chăm sóc y tӃ. Xác ÿӏnh vұt liӋu nuӕt phҧi, báo
cáo tình huӕng tai nҥn và lѭu giӳ hӗ sѫ y khoa ÿҫy ÿӫ và chính xác.
Phóng thích khí dung có nguy c˯ nhi͍m trùng (ngoài tͯ an toàn sinh h͕c)
Tҩt cҧ mӑi ngѭӡi nên rӡi khӓi khu vӵc bӏ nhiӉm ngay lұp tӭc và nhӳng ngѭӡi bӏ
phѫi nhiӉm nên ÿѭӧc xӱ lý theo các hѭӟng d
үn y tӃ. Thông báo ngay cho giám
sát viên phòng thí nghiӋm và chuyên viên an toàn sinh hӑc. Không vào phòng
trong khoҧng thӡi gian thích hӧp (trong 1giӡ) ÿӇ cho khí dung cuӕn ÿi xa và
nhӳng hҥt nһng lҳng xuӕng. NӃu phòng thí nghiӋm không có hӋ thӕng thҧi khí
trung tâm thì sau mӝt thӡi gian dài hѫn (khoҧng 24 giӡ) mӟi ÿѭӧc vào phòng.
Dán biӇn báo cҩm vào. Sau mӝt thӡi gian hӧp lý, nên tiӃp tөc khӱ trùng dѭӟi sӵ

Tҩt cҧ các thao tác xӃp ӕng nghiӋm vào và lҩy ra khӓi thùng ÿӵng ӕng nghiӋm
kín cӫa máy ly tâm cҫn thӵc hiӋn trong tӫ an toàn sinh hӑc. NӃu nghi ngӡ có ÿә
vӥ trong thùng an toàn, cҫn tháo nҳp thùng ra và hҩp thanh trùng hoһc khӱ trùng
thùng bҵng hóa chҩt.
H͗a ho̩n và th̫m h͕a thiên nhiên
Khi xây dӵng các kӃ hoҥch sҹn sàng ӭng phó khҭn cҩp cҫn có sӵ tham gia cӫa
phòng cháy chӳa cháy và các cѫ quan khác. Hӑ nên ÿѭӧc biӃt trѭӟc nhӳng phòng
nào chӭa vұt liӋu nhiӉm khuҭn tiӅm ҭn. Sҳp xӃp cho các cѫ quan này thăm phòng
thí nghiӋm ÿӇ làm quen vӟi nӝi dung và cách bӕ trí cӫa phòng là rҩt cҫn thiӃt.
Sau thҧm hӑa thiên nhiên, các tә chӭc ӭng phó khҭn cҩp cӫa quӕc gia và ÿӏa
phѭѫng cҫn ÿѭӧc cҧnh báo vӅ nhӳng nguy cѫ bên trong và/hoһc gҫn các khu nhà
thí nghiӋm. Các tә chӭc này chӍ nên vào phòng thí nghiӋm khi có ngѭӡi cӫa
phòng thí nghiӋm ÿi cùng. Nhӳng vұt nhiӉm khuҭn cҫn thu nhһt vào các hӝp
không rò rӍ hay các túi dày dùng mӝt lҫn. Tұn dөng ÿӗ phӃ thҧi hay không cҫn do
nhân viên an toàn sinh hӑc quyӃt ÿӏnh theo quy ÿӏnh cӫa ÿӏa phѭѫng.
Các t͝ chͱc ͱng phó kẖn c̭p: ti͇p xúc ai
Nhӳng sӕÿiӋn thoҥi và ÿӏa chӍ sau ÿây cҫn ÿһt ӣ nhӳng nѫi dӉ thҩy trong cѫ sӣ
làm viӋc.
1. Chính cѫ quan hoһc phòng thí nghiӋm ÿó (ngѭӡi gӑi ÿӃn hoһc ngѭӡi ÿѭӧc
gӑi có thӇ không biӃt ÿӏa chӍ và vӏ trí cө thӇ).
2. Lãnh ÿҥo cѫ quan hoһc phòng thí nghiӋm.
3. Giám sát viên phòng thí nghiӋm.
4. Chuyên gia an toàn sinh hӑc.
5. Cѫ quan phòng cháy chӳa cháy.
6. BӋnh viӋn/dӏch vө xe cӭu thѭѫng/nhân viên y tӃ (tên chuyên khoa, khoa
và/hoһc nhân viên y tӃ, nӃu có thӇ).
7. Cҧnh sát.
8. Nhân viên y tӃ.
x 83 x
9. Kӻ thuұt viên chuyên trách.

sҧn xuҩt. Vì vұy, tҩt cҧ nhӳng khuyӃn cáo trong sӱ dөng chҩt khӱ trùng cҫn theo
quy ÿӏnh cө thӇ cӫa nhà sҧn xuҩt.
Ĉӏnh nghƭa
Có nhiӅu thuұt ngӳ khác nhau vӅ sӵ khӱ trùng (disinfection) và diӋt trùng
(sterilization). Nhӳng thuұt ngӳ sau ÿây khá phә biӃn trong an toàn sinh hӑc:
Kháng sinh (antimicrobial) - tác nhân diӋt vi sinh vұt hay ӭc chӃ sӵ phát triӇn
và sӵ nhân lên cӫa chúng.
Chҩt tҭy trùng (antiseptic) - Mӝt chҩt kiӅm chӃ sӵ phát sinh và phát triӇn cӫa vi
sinh vұt mà không cҫn tiêu diӋt chúng. Chҩt tҭy trùng thѭӡng ÿѭӧc sӱ dөng vӟi
bӅ mһt cѫ thӇ.
Chҩt hӫy diӋt (biocide) - mӝt thuұt ngӳ chung cho bҩt kǤ chҩt nào có thӇ diӋt
sinh vұt.
Hóa chҩt diӋt trùng (chemical germicide) - Mӝt hóa chҩt hay hӛn hӧp các hóa
chҩt dùng ÿӇ diӋt vi sinh vұt.
Sӵ khӱ nhiӉm (decontamination) Các quá trình loҥi bӓ hoһc/và diӋt vi sinh vұt.
Thuұt ngӳ này cNJng cNJng ÿѭӧc sӱ dөng ÿӇ loҥi bӓ hay trung hòa nhӳng hóa chҩt
nguy hiӇm và chҩt phóng xҥ.
Chҩt khӱ trùng (disinfectant) - là hóa chҩt hay hӛn hӧp các hóa chҩt dùng ÿӇ
diӋt vi sinh vұt nhѭng không triӋt ÿӇ vӟi bào tӱ. Chҩt khӱ trùng thѭӡng ÿѭӧc sӱ
dөng cho bӅ mһt ÿӗ vұt hoһc cҧÿӗ vұt.
Sӵ khӱ trùng (disinfection) - phѭѫng tiӋn hóa hӑc hay lý hӑc dùng ÿӇ diӋt vi
sinh vұt, nhѭng không triӋt ÿӇ vӟi bào tӱ.
Chҩt diӋt trùng (microbicide) là hóa chҩt hay hӛn hӧp các hóa chҩt dùng ÿӇ diӋ
t
vi sinh vұt. Thuұt ngӳ cNJng thѭӡng dùng thay thӃ cho “chҩt hӫy diӋt”, "hóa chҩt
x 85 x
diӋt trùng" hay "kháng sinh".
Chҩt diӋt bào tӱ (sporocide) là mӝt hóa chҩt hay hӛn hӧp hóa chҩt ÿѭӧc dùng
ÿӇ diӋt vi sinh vұt và bào tӱ.
Sӵ tiӋt trùng (sterilization) - là quá trình diӋt và/hoһc loҥi bӓ tҩt cҧ các vi sinh

chӃ ô nhiӉm môi trѭӡng.
Dѭӟi ÿây mô tҧ nhӳng loҥi hóa chҩt diӋt trùng thông dөng, vӟi nhӳng thông tin
chung vӅӭng dөng và khía cҥnh an toàn. NӃu không có tӹ lӋ khác, nӗng ÿӝ cӫa
chҩt diӋt trùng ÿã ÿѭӧc tính bҵng trӑng lѭӧng/thӇ
tích. Bҧng 12 tóm tҳt nӗng ÿӝ
cҫn thiӃt cӫa hӧp chҩt giҧi phóng clo.